KIẾN TRÚC CÔNG TRÌNH NGẦM

Điều đó phải là tương tự đối với các không gian ngầm, bên trong các hệ thống tàu điện ngầm và hầm ngầm, trong các tòa nhà của tư nhân và của chính quyền, các trung tâm mua sắm, các trườn

PHỤ LỤC:

I, GIỚI THIỆU CÔNG TRÌNH THÀNH PHỐ NGẦM MONTREAL

II, LỊCH SỬ HÌNH THÀNH

III, YẾU TỐ KIẾN TRÚC NGHỆ THUẬT TRONG CÔNG TRÌNH

IV, ĐẶC TRƯNG VỀ VĂN HÓA CỦA THÀNH PHỐ MONTREAL

V, MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ THÀNH PHỐ NGẦM RESO

Các đô thị là những nơi mà chúng ta có thể gặp gỡ mọi người, trao đổi ý tưởng, làm kinh doanh hay đơn giản là quan sát đời sống thành thị Điều đó phải là tương tự đối với các không gian ngầm, bên trong các hệ thống tàu điện ngầm và hầm ngầm, trong các tòa nhà của

tư nhân và của chính quyền, các trung tâm mua sắm, các trường đại học, các bảo tàng và các công trình khác Một thành phố ngầm thành công cần có tính chất đa chức năng và các tòa nhà liên thông, với số lượng và chất lượng của các hành lang và các không gian công cộng được quy hoạch tốt, có quy mô phù hợp với con người, có tính an toàn và có thể sống được  

Montreal, với Thành phố Ngầm của nó, có một lịch sử lâu dài trong lĩnh vực đó từ năm 1962, với một danh sách dài các kinh

nghiệm thú vị về sự làm “nhân tính hóa” không gian ngầm Các tác phẩm nghệ thuật trong hệ thống metro là điều hấp dẫn nhất Người ta thường nói rằng Metro Montreal là một trong những bảo tàng ngầm lớn nhất trên thế giới và có danh tiếng tốt để có thể trở thành một trong những hệ thống metro đẹp nhất Đó là bởi vì mỗi nhà ga Metro

là khác biệt với nhau, và trong mỗi nhà ga, các tác phẩm nghệ thuật vĩnh cửu đã được tích hợp vào trong đồ án thiết kế của các nhà ga Theo dòng thời gian, nó trở thành một điển hình cho khối tư nhân để thực hiện tương tự Các kinh nghiệm nhân tính hóa các không gian bên trong Montreal không chỉ giới hạn ở các không gian “tĩnh”, mà nó còn bao gồm cả một phổ rộng các hoạt động văn hóa: rất nhiều năm trước đây, đã có một thư viện đặt trong phòng chờ lớn của nhà ga tàu điện ngầm ở khu trung tâm tấp nập nhất; có các sự kiện thường niên

tổ chức vào mùa đông; một giải ma-ra-tông bên trong mạng lưới

đường đi bộ dưới ngầm; và ba năm trước đây đã bắt đầu tổ chức một vòng đua văn hóa trong mạng lưới ngầm với tên gọi là “Nghệ thuật dưới Ngầm”. 

I.GIỚI THIỆU VỀ CÔNG TRÌNH

Trước tiên là phải hiểu một thành phố ngầm là

diện tch của đảo Montréal và các đảo nhỏ hơn xung    quanh Montréal khoảng 500 km² Đối diện, qua phía bắc  của sông, là Laval - thành phố đông dân thứ nhì của    Québec và các thị trấn nhỏ hơn; qua phía nam của sông

là Longeuil, Brossard, Saint-Hubert,      

RESO: Thành phố ngầm lớn nhất thế giới là một trong những hành trình đi bộ tham quan được ưa chuộng nhất ở Montreal Canada là thành phố ngầm được xem là khu phức hợp ngầm lớn nhất thế giới RESO là một mạng lưới đi bộ ngầm trong nhà, với: 32km đường đi bộ và đường hầm đi bộ bên trong nhà, nằm bên dưới 63 tòa nhà mà chúng được nối với các ga metro, ga đường sắt và trạm xe buýt Có hơn 500.000 người đi bộ trong mạng lưới ngầm này mỗi ngày.

II, LỊCH SỬ HÌNH THÀNH

Thành phố ngầm đã bắt đầu thành hình

vào đầu những năm 1960, với việc xây dựng công trình Place Ville-Marie, một tổ hợp bất động sản lớn của kiến trúc sư nổi tiếng Ieoh Ming Pei Tòa tháp có dạng chữ thập cao 47 tầng này tọa lạc trong một khu mua sắm lớn, hai tầng đỗ xe và trên sân đỗ tàu Ga Trung tâm Đây là một dự án khổng lồ vào thời đó, với 300.000 m2 không gian sàn, mà một nửa trong

số đó là nằm bên dưới mặt đất Được mở cửa vào năm 1962 và được gọi ngay là “Thành phố Ngầm”, sau đó trở thành một quan niệm độc nhất, với các liên kết ngầm đi bộ nối với Ga Trung tâm

  Với tnh chất đa chức năng và sống động với các hành lang thương mại của mình, sự thành công của nó đã trở thành một hiện tượng So với các cửa hàng bách hóa truyền thống thời ấy, khu mua sắm ngầm là một sự đổi mới, với các cửa hàng lớn và nhỏ được sở hữu độc lập dọc theo phố buôn bán lớn, được chiếu tràn ngập ánh sáng mặt trời từ bốn sân trong/sân nhỏ ngoài trời (Sau đó bốn sân trong/sân nhỏ ngoài trời sẽ được che lại bằng một mái kính và tch hợp với phố buôn bán lớn, làm mở rộng không gian công cộng ngầm) Ngay cả sau khi kết thúc giờ làm việc/kinh doanh, các hành lang vẫn được để mở cho công chúng, có thể đi đến hay đi ra từ các đường phố tới nhà ga đường sắt Ngày nay, nó vẫn là như thế, nhưng ở mức độ và quy mô lớn hơn nhiều. 

Hệ thống Metro Montreal bắt đầu hoạt động năm 1966 Được tch hợp tốt với các hoạt động của khu trung tâm ngay từ khi đi vào vận hành, các nhà ga của

nó có các gian sảnh đợi lớn ở phía trên ke ga, được bố trí tốt ở mức tầng hầm thứ nhất hoặc thứ hai của các tòa nhà xung quanh Chúng cho phép người bộ hành có thể tiếp cận vào các tòa nhà này một cách trực tiếp, từ một phía này của đường phố sang phía bên kia, mà không phải đi ra bên ngoài hay phải đi qua các

cửa quay của ga Metro Ở cao độ đường phố,

các nhà ga có thể tiếp cận được chủ yếu từ các

hành lang của các tòa nhà tư nhân xung quanh,

Thành phố đã đạt được một thỏa thuận về lối đi

(hay ranh giới sở hữu) bắt buộc các chủ sở hữu

phải giữ cho các lối vào đường phố và các hành

lang luôn luôn mở cửa trùng giờ với giờ hoạt

động của tàu điện ngầm

III, YẾU TỐ KIẾN TRÚC VÀ NGHỆ THUẬT CỦA CÔNG TRÌNH

Montreal có một trong những thành phố ngầm lớn nhất thế giới, gọi là RESO, với 32km đường đi bộ và đường hầm đi bộ bên trong nhà, nằm bên dưới

63 tòa nhà mà chúng được nối với các ga metro, ga đường sắt và trạm xe buýt Có hơn 500.000 người đi bộ trong mạng lưới ngầm này mỗi ngày

- 10 ga metro, 2 ga đường sắt & 2 trạm xe buýt

- 63 tòa nhà nối kết với nhau, có tổng diện tích sàn là 3,6 triệu m2

- 80% diện tích sàn văn phòng trong khu trung tâm (theo bề mặt)

- 35% số địa điểm kinh doanh trong khu trung tâm (1.700 cửa hàng,

- 10.000 khu đỗ xe bên trong nhà

- 190 điểm tiếp cận đi vào RESO từ các đường phố

- 300 kết cấu định hướng nằm bên trong mạng lưới ngầm

Một trong những thành công của hệ thống Metro là tnh đa dạng kiến trúc của các nhà ga, hiện nay trở thành một trong những triển lãm nghệ thuật dưới ngầm lớn nhất thế giới Các hợp đồng xây dựng nhà ga

đã được trao cho các hãng kiến trúc khác nhau, đảm bảo sự phong phú đáng kể về phong cách và môi trường/không khí của địa điểm Thay vì phải đi vào trong một hệ thống trong đó mọi nhà ga đều giống nhau, như với hầu hết các hệ thống metro trên thế giới, những người dân Montreal có thể đi lại trong một hệ thống mà mỗi nhà ga đều là độc nhất và được trang hoàng bằng các tác phẩm nghệ thuật. 

Ở thời kỳ đầu, việc tch hợp nghệ thuật vào hệ thống metro thể hiện sự ưu tiên rõ rệt cho các tác phẩm mang tnh đại diện, gợi nhớ về lịch sử của Montreal Kể từ khi đó

về sau, dân cư thành Montreal bắt đầu tiếp xúc với một khía cạnh của nền văn hóa mà khi đó chỉ được nhìn thấy trong các viện bảo tàng Lúc đó, các công trình nghệ thuật chưa được tìm thấy trong tất cả 26 nhà ga của hệ thống ban đầu xây xong năm1966, bởi vì việc tài trợ cho nghệ thuật luôn phải dựa vào lòng hảo tâm của các công ty hay các tổ chức Do đó, chúng đã không được tự động đưa vào các bản thiết kế của nhà ga, mà được tch hợp sau đó Vào năm 1967, sau khi mở cửa hệ thống tàu điện ngầm, công trình nghệ thuật đầu tiên của hệ thống Metro được khánh thành Đó là một bức tranh tường bằng kính được sơn tại ga Place-des-Arts, được tài trợ bởi chuỗi cửa hàng thực phẩm lớn nhất thời bấy giờ. 

Ý tưởng tch hợp nghệ thuật vào các nhà ga đã được đưa ra vào những năm 1960 bởi giám đốc Sở Quy hoạch Đô thị của thành phố Montreal Không may là, trong thời kỳ ban đầu, các tác phẩm để ngắm nhìn hầu như chỉ được giới hạn tới các công trình nghệ thuật được tài trợ được lắp đặt nhiều năm sau khi bắt đầu vận hành metro, do sự chậm trễ trong việc nhận được thanh toán tiền Những đợt mở rộng dự án metro đầu tiên vào năm 1976, đã có một sự khởi đầu mới Từ thời điểm đó trở đi, các tác phẩm nghệ thuật được đưa vào ngân sách xây dựng và được tch hợp trực tiếp vào thiết kế kiến trúc các nhà ga Chính sách phân bổ 1% ngân quỹ xây dựng nhà ga cho các tác phẩm nghệ thuật đã cho phép các kiến trúc sư và kỹ sư làm việc với các nghệ sỹ trong một đội ngũ quy hoạch thiết kế đa ngành nghề. 

- Nghệ thuật không bóng bẩy/biểu trưng đã hiện diện trong hệ thống metro Theo năm tháng, hàng chục nhà ga được xây dựng mới bổ sung vào mạng lưới ngầm, theo đó các tác phẩm nghệ thuật mới hoành tráng đã được khánh thành Một số kiến trúc sư lựa chọn cách thực hiện các tác phẩm nghệ thuật bởi chính họ, nhưng hầu hết các kiến trúc sư khác đã yêu cầu các nghệ nhân cùng hợp tác trong quá trình thiết kế và thi công Bằng cách giao trách nhiệm này cho các kiến trúc sư, mục tiêu nhằm tch hợp nghệ thuật vào kiến trúc, và do đó, cho phép các nghệ sỹ có một chỗ đứng hoàn toàn xứng đáng với họ Các nghĩa

vụ phải tôn trọng một chủ đề hay phải tạo ra các công trình mang

tnh tượng trưng đã trở thành quá khứ Ngày nay quy tắc mới là

cho phép sự tự do biểu hiện Đó là một cuộc cách mạng về văn

hóa cho không gian ngầm Trong một số trường hợp, các tác

phẩm nghệ thuật đã trở thành có tnh công năng, ví dụ như tại

Metro LaSalle nơi mà toàn bộ nhà ga được xem như là một

công trình nghệ thuật với các hình thể hình học khác thường,

hay tại nhà ga Fabre nơi mà các cấu kiện ống thép không gỉ

đóng vai trò như là lan can tay vịn và chống đỡ cho các ghế

băng dài của nhà ga

- Năm mươi năm sau, công trình Place Ville-Marie vẫn sống động như buổi ban đầu, thể hiện là một trong những mô hình tốt nhất của phát triển bền vững với tiêu chí bền lâu và tnh có thể sinh sống được Điều đó tương tự đối với phần lớn các tòa nhà nối kết với mạng lưới ngầm, và hầu hết có các khoang

không gian lớn, trang thiết bị trên phố, các tác phẩm điêu khắc, đài phun nước và cây xanh Năm 2004, Khu Quốc tế của Montreal (Quartier international de

Montréal – QIM) đã có thêm một số ki-lô-mét mới bổ sung vào thành phố Ngầm và đã khởi động một cuộc cách mạng văn hóa thứ hai cho mạng lưới đi bộ  ngầm Nằm giữa quận

thương mại trung tâm (CBD – Center Business District) và khu lịch sử, vùng lân cận

này được quy hoạch để làm nổi bật và phát huy sự phát triển thiên hướng quốc tế

của Montreal Khu Quốc tế của Montreal QIM đã thiết lập một môi trường sống có

chất lượng cao đặc biệt tại tâm điểm của trung tâm thành phố, với sự bố trí các

trang thiết bị đô thị được thiết kế dành riêng, nghệ thuật công cộng và chiếu sáng

phối cảnh Ngoài các chức năng rất thiết thực của chúng, các nối kết đi bộ dưới

ngầm mới còn được gắn liền với một số bảo tàng của Montreal, làm sống động

“các cửa sổ” của chúng với bốn chủ đề chính: nghệ thuật đương đại, thương

mại quốc tế, giá trị lịch sử và kiến trúc, và cuối cùng là công nghệ Các hành lang

bên trong khu QIM là có tnh chất trực tiếp tới mức độ tối đa, không có chức năng

thương mại nào, về mặt nội dung của các cửa sổ văn hóa đem đến cho người dân. 

IV, ĐẶC TRƯNG VỀ VĂN HÓA CỦA THÀNH PHỐ NGẦM MONTREAL

- Vẻ đẹp của thành phố không chỉ trong việc tch hợp các công

trình nghệ thuật vào bên trong mạng lưới ngầm, mà còn bao trùm cả

một phổ rộng các hoạt động văn hóa, từ các nhạc công của tàu điện

ngầm đến các sự kiện và dịch vụ văn hóa, ví dụ như một thư viện

công cộng tại tầng lửng của nhà ga tàu điện ngầm ở khu trung tâm

đông đúc nhất Các kinh nghiệm đáng kể nhất là tại Tổ hợp Complex

Desjardins, trong nhiều năm ở đó đã diễn ra nhiều buổi công diễn TV

hàng ngày tại vị trí công cộng, cuộc đua bên trong mạng lưới ngầm,

vào năm 2009 được thay thế bằng một vòng đua văn hóa nghệ thuật

đương đại vào thời gian mùa đông mà được gọi là “Nghệ thuật dưới

ngầm” (Art souterrain) Ngoại trừ sự kiến cuối cùng được nói tới

trong một bài báo khác, sau đây là một tổng quan về những sự kiện

văn hóa mà chúng tôi đã chứng kiến trong Thành phố Ngầm. 

- Một trong những điểm đặc biệt của hệ thống Metro Montreal là các nghệ sỹ có thể biểu diễn tại 65 vị trí xuyên qua 44 nhà ga Một tấm bảng xanh dương biểu thị một cây đàn lia trắng tạo nên lối vào cho các nghệ sỹ muốn biểu diễn, và đôi khi kiếm một chút tiền Có một sự thỏa thuận ngầm tồn tại giữa các nhạc công phục vụ cho việc quản lý các chương trình: phía sau tấm bảng là một mẩu giấy trong đó họ viết tên mình, ngày tháng, tên nhà ga, số hiệu trên tấm bảng, và các khe rãnh hai tiếng đồng hồ mà họ đã chọn từ 7h30 sáng đến 9h30 tối Sau đó, họ trở lại vào thời gian đã chỉ ra cho cuộc biểu diễn của mình Họ có thể là các nhạc công ghi-ta, sắc-xô-phôn, ca sĩ, và phần lớn số họ là người tài năng Các nhạc công không được làm ồn quá 80 dB.

- Vào giữa những năm 1980, các nghệ sỹ đã thành lập một hội, gọi là Hiệp hội các Nhạc công Độc lập của Hệ thống Metro (MIM) Họ đưa ra một quy tắc hành nghề, là kết quả của sự đồng thuận giữa các nhạc công Mục đích để tạo cơ hội bình đẳng cho mỗi nhạc công, để chia sẻ các khu vực đã định Các tiêu chuẩn này đã trở thành truyền thống được tôn trọng Từ năm 2009, một hiệp hội mới tái nhóm lại các nhạc công của hệ thống tàu điện ngầm (được biết đến với cái tên “MusiMétroMontréal – RMMM”) thay cho AMIM, nhưng không được tch cực lắm trong mấy năm Với sự yêu cầu và hỗ trợ tch cực của cơ quan vận hành Metro (STM), tổ chức phi lợi nhuận này giám thị các hoạt động và kỹ năng của các nhạc công thành phố ngầm, là người đối thoại có uy tn giữa STM và các nhạc công, tổ chức đa dạng các hoạt động để khuyếch trương hình ảnh của họ với hành khách đi tàu điện ngầm Quy tắc hành nghề trước đây đã được áp dụng lại để đảm bảo đáp ứng được một số tiêu chuẩn trình diễn nhất định, như đảm bảo một nhạc công phải có một vốn tiết mục trong ít nhất 30 phút.

- Tháng Ba năm 2010, RMMM đã tổ chức những buổi trình diễn đầu tiên với khoảng hơn 300 nhạc công chơi trong hệ thống metro mỗi năm, đã có

165 người biểu diễn và trở thành thành viên hiệp hội sau khi trả niên hội phí Từ đó trở đi họ có một tấm ảnh chân dung cho mình, nhưng ngược lại với ấn tượng phổ biến, bất cứ ai cũng vẫn có thể tự do biểu diễn âm nhạc trong hệ thống Metro bởi vì về mặt pháp lý, RMMM không có quyền hạn để áp đặt ưu tiên này Ngay cả các thanh tra viên của STM cũng không được đồng thời kiểm tra giấy phép của RMMM và chỉ được quyền đảm bảo rằng các nhạc công chơi ở các địa điểm được định trước bởi các tấm bảng xanh dương Tính thuyết phục và thời gian sẽ được RMMM sử dụng để lôi kéo các nhạc công chưa phải là thành viên tham gia vào hiệp hội Năm 2012, một chương trình “các ngôi sao Metro” mới được tạo ra bởi RMMM để nâng cao kinh nghiệm của hành khách sử dụng Metro và các kỹ năng của nhạc công, mà họ – nếu được chọn lựa – sẽ phải biểu diễn một loạt

các phiên khác nhau Các tấm bảng đặt tại năm nhà ga đông

đúc nhất sẽ dần dần được phân cho các thành viên và sự ưu

tiên sẽ được trao cho nhạc công được chọn lựa vào những

khoảng thời gian dành trước Đối với những người chiến

thắng, cuộc sống của họ sẽ dẽ dàng hơn giống như ở

New York và Toronto, ở đó họ cũng có các chương trình

tương tự, nhưng ở đó chỉ các nhạc cộng được lựa chọn

mới có thể chơi trong các nhà ga tàu điện ngầm. 

Thư viện của nhà ga McGill

- Là độc nhất trong thể loại của nó vào những năm 1980, thư viện của nhà ga McGill được khánh thành ngày 14 tháng 12 năm 1981 như là một chi nhánh của thư viện thành phố Được thiết kế dành riêng cho các giao dịch mượn, nó cho phép các hành khách Metro có thể mượn và đem trả lại vào thời gian đăng ký các cuốn sách, ấn phẩm bán chạy nhất bestseller và các xuất bản phẩm mới thông qua một dịch vụ hoàn toàn tự động Tuy nhiên, ngay cả khi

nó là một trong những chi nhánh phổ thông nhất của thư viện thành phố, thì những bó buộc về ngân sách và những sự phàn nàn của hiệp hội công nhân viên Thành phố, liên quan đến tiếng ồn bên trong nhà ga, cũng đã dẫn đến việc đóng cửa thư viện tiên tiến này vào giữa những năm 1990