Kiến thức - Biết được hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa là hệ quả của sự vận động của TĐ quanh mặt trời.. - Nắm được các khái niệm về các đường: chí tuyến Bắc,Nam, Vòng cực Bắc, Nam
Trang 1NS: 15/ 11/ 2007 Bài 8
NG: 24/ 11/ 2007
HIỆN TƯỢNG NGÀY ĐÊM DÀI NGẮN
THEO MÙA
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
- Biết được hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa là hệ quả của sự vận động của TĐ quanh mặt trời
- Nắm được các khái niệm về các đường: chí tuyến Bắc,Nam, Vòng cực Bắc, Nam
2 Kĩ năng.
Biết cách dùng quả địa cầu và ngọn đèn để giải thích hiện tượng ngày đêm dài ngắn khác nhau
II Chuẩn bị.
- Quả địa cầu, đèn Pin
- H24, 25 sgk phóng to
III Các hoạt động trên lớp.
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ.
? Nêu nguyên nhân sinh ra các mùa trên TĐ?
Gọi 2 HS điền vào ô trống của bảng sau cho hợp lí
Ngày Tiết Bán
cầu
22/ 6 Hạ chí
Đông chí 22/ Hạ chí
Trang 212 Đông
chí
3 Bài mới
Vào bài: Sử dụng mở bài SGK
GV treo lược đồ H24
? Vì sao trục sáng tối ST và
trục Trái đất BN không trùng
nhau?
( Trục TĐ nghiêng so với
mặt phẳng quỹ đạo là 23027'
Trục sáng tốivuông góc với
mặt phẳng quỹ đạo 2 đường
này cắt nhau ở 2 địa cực tạo
thành góc 23027' )
Dựa vào H24 cho biết:
? Vào ngày 22/ 6 ánh sáng
Mặt trời chiếu vuông góc vào
mặt đất ở vĩ tuyến bao nhiêu?
Vĩ tuyến đó được gọi là
đường gì?
? Vào ngày 22/ 12 …?
GV treo bảng yêu cầu:
Dựa vào H25 sgk thảo luận
nhóm điền bảng:
1 Hiện tượng Ngày đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái đất.
- Ngày 22/ 6: ánh sáng mặt trời chiếu thẳng góc với mặt đất ở vĩ tuyến 23 27'B vĩ tuyến đó được gọi là đường chí tuyến Bắc
- Ngày 22/ 12: ánh sáng mặt trời chiếu thẳng góc với mặt đất ở vĩ tuyến 23 27'N vĩ tuyến đó được gọi là đường chí tuyến Nam
Trang 3( Ngày 22/ 6 Hạ chí )
Địa
điểm Vĩ độ Thời gian ngày đêm Mùa gì Kết luận
Bắc
bán
cầu
20 0 B
40 0 B
66 0 33'B
Ngày >
Đêm Ngày >
Đêm Ngày = 24 giờ
Hạ Càng lên vĩ độ cao
ngày càng dài ra Từ
66 33'B -> Cực có ngày dài suốt 24 giờ.
Xích
đạo
0 0 Ngày -
Đêm
Quanh năm ngày = Đêm
Nam
bán
cầu
20 0 N
40 0 N
66 0 33'N
Ngày
<Đêm Ngày
<Đêm Đêm = 24 giờ
Đôn
g Càng lên vĩ độ cao ngày càng ngắn lại
Từ 66 33'B -> Cực có đêm dài suốt 24 giờ.
? Em có nhận xét gì về
hiện tượng ngày đêm dài
ngắn ở các vĩ độ khác nhau
trên TĐ?
? Vào ngày 21/ 3 và 23/ 9
ánh sáng Mặt tròi chiếu
vuông góc với mặt đất ở
đường xích đạo vậy hiện
tượng ngày đêm ở 2 nửa
cầu Bắc và Nam như thế
nào?
-Hiện tượng ngày đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái đất Càng đi xa đường xích đạo càng biểu hiện rõ rệt.
Trang 4Yêu cầu HS tương tự về
xét tiếp ngày 22/ 12
Yêu cầu quan sát H25
? Ngày 22/ 6 và 22/ 12 độ
dài ngày đêm ở địa điểm D
và D' ở vĩ tuyến 66033' của
2 nửa cầu ntn?
? Vĩ tuyến 66 33'B và 66
33'N được gọi là những
đường gì?
Yêu cầu quan sát H25 và
nghiên cứu các thông tin
mục 2 thảo luận nhóm theo
cặp hoàn thành bảng sau:
2 ở 2 miền địa cực có số ngày
đêm dài suốt 24 giờ thay đổi
theo mùa.
- Các đường vĩ tuyến 66 33'B&N là khu vực có giới hạn ngày, đêm dài suốt 24 giờ được gọi là các vòng cực.
Ngà
y
Vĩ độ Số ngày có
ngày = 24h
Số ngày có đêm = 24h
Mùa
22/ 6 66 0 33'B
66 0 33'N
1 0
0 1
Hạ Đông 22/
0 33'B
Từ
21/ 3
đến
23/ 9
Cực
Bắc
Cực
Nam
186 ngày ( 6 tháng) 186 ngày ( 6
tháng)
Hạ Đông
Từ
23/ 9
Cực
Bắc 186 ngày
186 ngày ( 6 tháng)
Đông Hạ
Trang 5đến
21/ 3
Cực
Nam
( 6 tháng)
4 củng cố:
? Nếu TĐ chuyển động xung quanh MTrời mà không
chuyển động quanh trục thì sẽ có hiện tượng gì sảy ra?
? Hiện tượng đêm trắng sảy ra ở đâu? Tại sao? ? Bằng kiến thức đã học hãy giải thích câu ca
dao:
" Đêm tháng 5 chưa nằm đã sáng
Ngày tháng 10 chưa cười đã tối "
5 Hướng dẫn về nhà.
- Học bài và làm bài tập cuối bài
- Phân tích tiếp hiện tượng ngày đêm vào ngày 22/ 12 theo mẫu bảng ngày 22/ 6
- Chuẩn bị trước bài 10 " Cấu tạo bên trong của TĐ "
IV Rút kinh nghiệm: