Bài giảng tư pháp quốc tế bài 3 – ths bùi thị thu

• Trình bày được cách thức giải quyết xung đột phápluật theo các quy định của Điều ước quốc tế và pháp luật Việt Nam.. KHÁI NIỆM XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT Xung đột pháp luật là hiện tượng tình

TƯ PHÁP QUỐC TẾ

Giảng viên: ThS Bùi Thị Thu

BÀI 3 XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT TRONG

TƯ PHÁP QUỐC TẾ

Giảng viên: ThS Bùi Thị Thu

2

• Trình bày được cách thức giải quyết xung đột pháp

luật theo các quy định của Điều ước quốc tế và pháp

luật Việt Nam

• Nắm được khái niệm quy phạm xung đột, đặc trưng và các loại quy phạm xung đột

cơ bản

• Trình bày được nội dung và phạm vi áp dụng của các hệ thuộc luật cơ bản trong Tưpháp quốc tế

• Luật Thương mại;

• Luật Hôn nhân và gia đình

4

HƯỚNG DẪN HỌC

• Đọc giáo trình

• Thảo luận với giáo viên và các sinh viên khác về các

tình huống có xung đột pháp luật

• Trả lời các câu hỏi của bài học

• Đọc và tìm hiểu thêm các vấn đề xung đột pháp luật

CẤU TRÚC NỘI DUNG

Giải quyết xung đột pháp luật

3.1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT

3.1.1 Khái niệm, đặc trưng củaxung đột pháp luật

3.1.2 Nguyên nhân phát sinh xung đột pháp luật

3.1.3 Phạm vi phát sinh xung đột

pháp luật

3.1.1 KHÁI NIỆM XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT

Xung đột pháp luật là hiện tượng (tình huống) khi

một quan hệ của Tư pháp quốc tế phát sinh, quan

hệ đó có thể chịu sự điều chỉnh bởi hai hay nhiều

hệ thống pháp luật khác nhau

8

3.1.2 NGUYÊN NHÂN PHÁP SINH XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT

Do tính chất quan hệ Tư phápquốc tế là các quan hệ có “Yếu

tố nước ngoài”

Do pháp luật các nước có quyđịnh khác nhau

Nguyên nhân

3.1.3 PHẠM VI PHÁT SINH XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT

Xung độtpháp luật

Lĩnh vực công?

Lĩnh vực Luật tư

10

3.2 GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT

3.2.1 Khái niệm

3.2.2 Phương pháp giải quyết xung đột

pháp luật

3.2.1 KHÁI NIỆM

• Giải quyết xung đột pháp luật là cần lựa chọn

pháp luật áp dụng để giải quyết vấn đề có xung

đột pháp luật

• Cơ quan có thẩm quyền dựa vào các quy định

của Tư pháp quốc tế để chọn luật áp dụng, giải

quyết xung đột pháp luật

• Có hai phương pháp cơ bản giải quyết xung đột

pháp luật

12

3.2.2 PHƯƠNG PHÁP GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT

Phương pháp

Phương pháp thực chất

Phương pháp xung đột

Quy phạmthực chất thống nhất(Điều ước quốc tế).

Quy phạm thực chất thôngthường (pháp luật quốc gia)

14

3.2.2 PHƯƠNG PHÁP GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT PHÁP LUẬT (tiếp theo)

Quy phạm xung đột thống nhất

(Điều ước quốc tế)

Quy phạm xung đột thông

3.3 QUY PHẠM XUNG ĐỘT

3.3.1 Khái niệm, đặcđiểm quy phạm xung đột

3.3.2 Cấu trúc, hìnhthức của quy phạmxung đột ( cơ cấu quy phạm xung đột)

3.3.3 Các hệ thuộcluật cơ bản

16

3.3.1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM QUY PHẠM XUNG ĐỘT

Khái niệm

Quy phạm xung đột là quy phạm xác định luật pháp nước

nào sẽ được áp dụng để điều chỉnh một quan hệ pháp luật

dân sự có yếu tố nước ngoài trong một tình huống thực tế

Đặc điểmquy phạmxung đột

Trừu tượng, phức tạp

Tính chất điều chỉnh gián tiếp(tính dẫn chiếu)

Đặc điểm

3.3.2 CẤU TRÚC HÌNH THỨC CỦA QUY PHẠM XUNG ĐỘT

Phần phạm vi (xác định quan hệ pháp lý phát sinh)

Phần hệ thuộc(xác định pháp luật áp dụng)

Hai phần

18

3.3.2 CẤU TRÚC HÌNH THỨC CỦA QUY PHẠM XUNG ĐỘT

• Điều 126 Luật Hôn nhân gia đình 2015:

Trong việc kết hôn (phạm vi) giữa công dân Việt

Nam và người nước ngoài, mỗi bên sẽ tuân theo

pháp luật nước mình (phần hệ thuộc) về điều kiện

kết hôn

• Điều 761.1 Bộ luật dân sự 2005:

“Năng lực pháp luật dân sự (phạm vi) của người

nước ngoài được xác định theo pháp luật của nước

mà người đó là công dân (Hệ thuộc).

3.3.3 CÁC HỆ THUỘC LUẬT CƠ BẢN

Hệ thuộc luật: Là các nguyên tắc xác định luật áp dụng trong các quy phạm xung đột

Các hệthuộc

Luật nhân thân(lex personalis);

Luật quốc tịch của phápnhân (lex societatis);

Luật nơi có tài sản(lex rei sitae);

Luật do các bên thỏa thuận

(lex voluntatis);

Luật nơi thực hiện hành vi

(lex loci actus);

Luật Tòa án (lex fori)

20

3.3.3 CÁC HỆ THUỘC LUẬT CƠ BẢN

Khái niệm: Bao gồm hai hệ thống

pháp luật: Luật nước mà cá nhân cóquốc tịch (Luật quốc tịch) và Luậtnước nơi người đó cư trú (Luật nơi

cư trú)

Phạm vi áp dụng: Quy chế pháp lýnhân thân

Luật nhân thân

Luật quốctịch củapháp nhân

Khái niệm: Là Luật nước nơi pháp

nhân thành lập, nơi có trụ sở chínhhoặc nơi pháp nhân thực tế hoạtđộng (tùy thuộc pháp luật các nước)

Phạm vi áp dụng: Quy chế pháp lýpháp nhân

3.3.3 CÁC HỆ THUỘC LUẬT CƠ BẢN (tiếp theo)

22

Luật nơi cótài sản

Khái niệm: Là hệ thống pháp luật

nước nơi tài sản thực tế tồn tại Tàisản luôn chịu sự điều chỉnh của hệthống pháp luật nơi có tài sản đó

Phạm vi áp dụng: Quy chế pháp lý đốivới tài sản, quyền sở hữu

3.3.3 CÁC HỆ THUỘC LUẬT CƠ BẢN (tiếp theo)

Luật nơithực hiệnhành vi

Khái niệm: Là luật nơi thực hiện các

hành vi pháp lý như kết hôn, giao kếthợp đồng, gây thiệt hại…

Phạm vi áp dụng: Hiệu lực pháp lýcủa hành vi; hậu quả pháp lý?

3.3.3 CÁC HỆ THUỘC LUẬT CƠ BẢN (tiếp theo)

24

Luật do các bênthỏa thuận

Khái niệm: Là hệ thống pháp luật được các

bên trong hợp đồng thỏa thuận lựa chọn Luật

do các bên thỏa thuận có thể là luật quốc nội,luật quốc tế hoặc chính các điều khoản thỏathuận trong hợp đồng

Phạm vi áp dụng: Quan hệ nghĩa vụ hợp đồng

Luật tòa án(Lex fori)

Khái niệm: Là luật nước nơi có Tòa án thụ lý

giải quyết vụ việc.Tòa án thụ lý có quyền ápdụng luật nước mình (luật tòa án) để xác địnhthẩm quyền và giải quyết tranh chấp

Luật tòa án bao gồm: Luật tố tụng; Tư phápquốc tế (luật tòa án) và luật nội dung

3.3.3 CÁC HỆ THUỘC LUẬT CƠ BẢN (tiếp theo)

TÓM LƯỢC CUỐI BÀI

Trong bài này, chúng ta đã nghiên cứu các nội dung chính sau:

• Lý luận chung về xung đột pháp luật: Khái niệm, đặc trưng của xungđột pháp luật; nguyên nhân phát sinh xung đột pháp luật; phạm viphát sinh xung đột pháp luật

• Giải quyết xung đột pháp luật: Khái niệm; phương pháp giải quyếtxung đột pháp luật

• Quy phạm xung đột: Khái niệm, đặc điểm; cấu trúc, hình thức củaquy phạm xung đột và các hệ thuộc luật cơ bản

26