TÀI LIỆU ÔN THI VIÊN CHỨC GIÁO DỤC

TÀI LIỆU ÔN THI VIÊN CHỨC GIÁO DỤC TÀI LIỆU ÔN THI VIÊN CHỨC GIÁO DỤC TÀI LIỆU ÔN THI VIÊN CHỨC GIÁO DỤC TÀI LIỆU ÔN THI VIÊN CHỨC GIÁO DỤC TÀI LIỆU ÔN THI VIÊN CHỨC GIÁO DỤC

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN

-*** -LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP LÀM BÀI THI VIÊN CHỨC GIÁO DỤC VỀ XỬ LÝ TÌNH HUỐNG SƯ PHẠM

Năm học 2019 - 2020

LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP LÀM BÀI THI VIÊN CHỨC

GIÁO DỤC VỀ XỬ LÝ TÌNH HUỐNG SƯ PHẠM

I Khái quát về Xử lý tình huống sư phạm

Đối với các thầy cô giáo thì tình huống sư phạm thường xuyên diễn ra trong nhà trường nói chung và trong lớp học nói riêng Vậy thì các tình huống sư phạm thường gặp nhất là gì và cách xử lí ra saoChia sẻ với nhau việc xử lý những tình huống sư phạm là điều rất cần thiết Nhiều tình huống đã biết nhưng cũng có những tình huống mới xảy ra Việc trao đổi này sẽ không bao giờ dừng lại

Mỗi người sẽ có cách giải quyết khác nhau nên không bao giờ có duy nhất "đáp án" Những phương án xử lý kèm theo mỗi tình huống chỉ có tính chất gợi ý Hy vọng chúng ta trao đổi để có cách xử lý hay hơn

Đính kèm tài liệu này là tập: giải quyết tình huống sư phạm trong công tác chủ nhiệm (module THCS 33- Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên cấp THCS) mà Tôi sưu tầm được

II Phương pháp làm bài thi Viên chức giáo dục về Xử lý tình huống

sư phạm

- Khi bắt tay vào làm bài thi, thí sinh nên tuân thủ theo trình tự của 4 bước sau:

1 Tóm tắt lại tình huống

2 Phân tích nguyên nhân chủ quan, khách quan (nếu có)

3 Nêu cách giải quyết của bản thân

4 Rút ra bài học kinh nghiệm (liên hệ bản thân)

- Bài xử lý tình huống cũng nên dựa trên 3 nguyên tắc:

+ Thứ nhất, Giáo viên lựa chọn giải pháp phù hợp để xử lý tình huống

+ Thứ hai, Thái độ của Giáo viên cần bình tĩnh, chia sẻ (có thể vui vẻ, hoặc nghiêm khắc tùy từng hoàn cảnh)

+ Thứ ba, Nếu trong giờ dạy học thì việc xử lý cần nhanh gọn, tránh ảnh hưởng đến giờ dạy

III Bài làm minh họa

Tình huống 1: Giáo viên đang giảng bài trong lớp, Bạn phát hiện có 1 HS đang

cắm cúi làm việc riêng Lúc đó, bạn sẽ làm gì? (Đề thi viên chức Giáo dục cấp THCS)

Bài làm:

1 Xử lý tình huống: Nếu đang giảng bài trong lớp, có 1 HS đang cắm cúi làm

việc riêng Tôi sẽ tạm dừng việc giảng bài,đi xuống chỗ em học sinh đó nhắc nhở em chú ý vào bài và tiếp tục quay lại với bài giảng tiếp

2

3 Tìm hiểu nguyên nhân: Giờ ra chơi,Tôi sẽ gặp riêng học sinh đó để tìm

hiểu nguyên nhân:

+ Nguyên nhân chủ quan: Do HS đó không thích học, mải chơi,không tập trung vào bài học

+Nguyên nhân khách quan: Do bạn bên cạnh rủ rê nói chuyện; Do phương pháp của GV nhàm chán,chưa thích hợp và thu hút được HS

4 Cách giải quyết:

+ Nếu do phương pháp của GV nhàm chán,chưa thích hợp và thu hút được HS thì Tôi sẽ tìm tòi, đổi mới phương pháp, hình thức dạy học để thu hút HS

+ Nếu do bạn bên cạnh rủ rê nói chuyện, GV nhắc nhở 2 bạn lần sau không như vậy nữa Nếu vẫn tái phạm, sẽ đổi chỗ cho 2 bạn

+ Nếu do HS mải chơi, không thích học, Gv sẽ nói chuyện nhắc nhở em HS đó,có thể gọi điện trao đổi với phụ huynh để cùng kèm cặp, nhắc nhở HS

5 Bài học liên hệ:

- Là người GV cần luôn học hỏi, không ngừng nâng cao, đổi mới, thay

đổi phương pháp, hình thức dạy học

- Luôn bình tĩnh xử lý mọi tình huống phù hợp, tìm hiểu nguyên nhân sự

việc để giải quyết triệt để (không nên quát mắng ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý của trẻ)

Tình huống 2: : Giáo viên đang giảng bài trong lớp, Bạn phát hiện có 2 HS

đang giành bút của nhau Lúc đó, bạn sẽ làm gì?( Đề thi viên chức Giáo dục cấp Tiểu học)

Bài làm:

1 Xử lý tình huống: Nếu đang giảng bài trong lớp, có có 2 HS đang giành

bút của nhau Tôi sẽ tạm dừng việc giảng bài, khuôn mặt nghiêm nghị đi xuống chỗ 2 em học sinh đó tìm hiểu nguyên nhân sự việc Cho các em trình bày nguyên nhân, chỉ ra lỗi của HS sai, yêu cầu xin lỗi bạn và nhắc nhở cả 2 bạn đã làm ảnh hưởng giờ học của cả lớp Sau đó, tiếp tục quay lại với bài giảng tiếp

2 Bài học kinh nghiệm:

- Luôn bình tĩnh xử lý mọi tình huống phù hợp, tìm hiểu nguyên nhân sự

việc để giải quyết triệt để, cho các con tự thấy lỗi sai và nhận lỗi Đồng thời cũng giáo dục trẻ không làm ảnh hưởng đến việc học chung của cả lớp GV không nên quát mắng ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý của trẻ, nhất là trẻ nhỏ đang lứa tuổi tiểu học

- Là người GV cần luôn học hỏi, không ngừng nâng cao, đổi mới, thay

đổi phương pháp, hình thức dạy học để thu hút, tăng cường giao tiếp trong tiết học để HS luôn hào hứng trong mỗi bài giảng trên lớp

HƯỚNG DẪN HỌC SINH GIẢI QUYẾT CÁC

VẤN ĐỀ TRONG BÀI KIỂM TRA

IV Mục đích của việc giáo viên hướng dẫn học sinh trong quá trình học

Việc xác định đổi mới căn bản, toàn diện GD-ĐT và phát triển nguồn nhân lực được coi là ưu tiên hàng đầu đối với giáo dục trong giai đoạn hiện nay Việc dạy cách học, học cách học hoặc hướng vào người học để phát huy tính chủ động của

người học Đổi mới phương pháp dạy học phụ thuộc vào đối tượng, điều kiện,

hoàn cảnh vì vậy nhà giáo cần phải chủ động và có sáng kiến

- Làm cho học sinh biết tự học, tự vận dụng

- Luôn liên hệ với thực tiễn đang thay đổi

- Làm cho học sinh biết hợp tác và chia sẻ.

- Tận dụng sự hỗ trợ của phương tiện dạy học

- Học cách thức đi tới sự hiểu biết Coi trọng sự khám phá và khai phá trong học thuật

- Học kỹ năng thực hành và thái độ thực tiễn trong nghề nghiệp

- Học phong cách độc lập, sáng tạo, linh hoạt trong nhận thức và hành động Biết mềm hóa tư duy và tùy cơ ứng biến

Phương pháp giảng dạy mới phải phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh thông qua hàng loạt các tác động của giáo viên là bản chất của phương pháp giảng dạy mới Khi nói đến tính tích cực, chúng ta quan niệm là lòng mong muốn hành động được nảy sinh từ phía học sinh, được biểu hiện ra bên ngoài hay bên trong của sự hoạt động Nhờ phát huy được tính tích cực mà học sinh không còn bị thụ động

Điều này là đặc biệt cần thiết, vì học sinh sẽ hào hứng để đi tìm tri thức chứ không còn bị động, bị nhồi nhét nữa Như vậy, nguyện vọng hành động thế này hay thế khác là kết quả của sự mong muốn của chúng ta

V Phương pháp làm bài thi Viên chức giáo dục về hướng dẫn học sinh làm bài kiểm tra

- Khi bắt tay vào làm bài thi, thí sinh nên tuân thủ theo trình tự của 4 bước sau:

5 Hướng dẫn học sinh phân tích đề (đọc kỹ đề bài), Hướng dẫn học sinh lập dàn ý

6 Hướng dẫn học sinh thảo luận (nếu cần), làm bài (chốt các ý đúng) để hình thành kiến thức mới

7 Hướng dẫn học sinh cách trình bày

8 GV kiểm tra, mời nhóm khác bổ sung, sửa chữa giúp HS được củng

cố lại, khắc sâu và mở rộng kiến thức

- Bài hướng dẫn học sinh làm bài kiểm tra cũng dựa trên 3 nguyên tắc:

+ Thứ nhất,Giáo viên chỉ là người hướng dẫn, gợi mở và HS là người tự tìm

ra tri thức, tự hình thành kiến thức mới Hệ thống câu hỏi mang tính chất gợi

mở, tạo sự tò mò, hứng thú (tránh câu hỏi khó, đánh đố)

+ Thứ hai, Trong quá trình hướng dẫn học sinh thảo luận, làm bài Gv cần quan tâm đến những nhóm HS, em HS học yếu trong lớp

+ Thứ ba, Thái độ của Giáo viên cần vui vẻ, truyền sự hứng khởi, chia sẻ với học sinh

VI Bài làm minh họa

Câu 1: (Minh họa: cấpTHCS - ban Xã hội): Thầy (Cô) hãy hướng dẫn học sinh

giải quyết bài kiểm tra: Trình bày hoàn cảnh lịch sử dẫn đến phong trào 1936 - 1939?

Bài làm:

1.giải bài tập:

* Hoàn cảnh lịch sử dẫn đến phong trào 1936 – 1939:

- Thế giới:

+ Chủ nghĩa phát xít xuất hiện một số nước

+ Quốc tế Cộng sản chỉ đạo thành lập Mặt trận Nhân dân ở các nước để chống phát xít, chống chiến tranh

+ Năm 1936, Chính phủ Mặt trận Nhân dân Pháp thực hiện một số chính sách tiến

bộ

- Trong nước:

+ Ảnh hưởng sâu sắc của khủng hoảng kinh tế 1929-1933

+ Thực dân phản động ra sức khủng bố cách mạng

+ ĐCS Việt Nam ra đời thúc đẩy phong trào cách mạng phát triển

2 Hướng dẫn học sinh giải quyết bài tập

Giáo viên Học sinh

1 GV hướng dẫn học sinh tìm

hiểu đề bài (phân tích đề)

- GV yêu cầu HS đọc kỹ đề

bài

- GV hỏi: dạng bài yêu cầu là

gì

- GV hỏi: đề bài nhắc đến sự

kiện nào?

- GV hỏi: Em hiểu thế nào là

hoàn cảnh lịch sử của 1 vấn đề,1 sự kiện

- GV hỏi: Như vậy, bài làm

của chúng ta sẽ có mấy ý?

2 GV Hướng dẫn học sinh thảo

luận để hình thành kiến thức

mới

GV: Trước Khủng hoảng kinh tế, các

nước đế quốc đã làm gì?

GV: Trước tình hình thế giới như vậy,

Quốc tế Cộng sản đã làm gì?

GV: Em hãy nhắc lại tình hình Việt Nam

sau cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới

1929-1933?

GV: Mời 1 HS Chốt ý

3 GV hướng dẫn học sinh cách

1 HS làm theo hướng dẫn và trả lời

- HS: đọc đề bài

- HS: Dạng bài trình bày

- HS: Sự kiên 1936 – 1939

- HS: Hoàn cảnh lịch sử là những điều

kiện trong nước và quốc tế tác động trực tiếp và gián tiếp lên sự kiện

- HS: Bài làm có 2 ý: hoàn cảnh thế

giới và trong nước

2 Học sinh lắng nghe hướng dẫn

và trả lời

-HS: Các nước tự phát xít hoá  chuẩn bị gây chiến tranh

- HS: QTCS đã chủ trương thành lập mặt

trận nhân dân chống phát xít Tại Pháp, mặt trận ND Pháp nên cầm quyền và thi hành nhiều chính sách tiến bộ

- HS: - Trong nước:

+ Ảnh hưởng sâu sắc của khủng hoảng kinh tế 1929-1933

+ Thực dân phản động ra sức khủng bố cách mạng

3 HS lắng nghe và chủ động trình bày

- HS: trả lời và trình bày bài làm vào vở

*Hoàn cảnh lịch sử:

-Thế giới:

trình bày

- GV mời 1 HS đứng lên nhắc lại các

ý vừa tìm được, nhắc nhở các con

sắp xếp sao cho hợp lý và đầy đủ

9 GV kiểm tra, nhận xét và mở

rộng vấn đề

- GV chủ động kiểm tra, mời nhóm

khác bổ sung, sửa chữa giúp HS

được củng cố lại, khắc sâu và mở

rộng kiến thức

- GV mời các nhóm lên nhận xét

chéo, bổ sung cho nhau Khen ngợi

các nhóm làm tốt Động viên các em

làm chưa tốt

- GV mở rộng vấn đề: tình hình trong

nước hay quốc tế có tác động quyết

định đến phong trào?

+Các nước tự phát xít hoá  chuẩn bị gây chiến tranh

+ + QTCS đã chủ trương thành lập mặt

trận nhân dân chống phát xít

+ + Tại Pháp, mặt trận ND Pháp nên cầm

quyền và thi hành nhiều chính sách tiến bộ

- Trong nước:

+ Ảnh hưởng sâu sắc của khủng hoảng kinh tế 1929-1933

+ Thực dân phản động ra sức khủng bố cách mạng

+ ĐCSVN rs đời, thúc đẩy phong trào cách mạng đi lên

- Học sinh trả lời

- Học sinh trả lời

- Hs lắng nghe và thảo luận

Câu 2: (Toán - ban KHTN) Có bao nhiêu phân số bé hơn 1 và mẫu số là 450.

1 Giải bài toán:

Các phân số bé hơn 1 và mẫu số là các số tự nhiên nhỏ hơn 450 Từ số là các sô

tự nhiên: 0, 1, 2,… 449

Đây là dãy số tự nhiên liên tiếp có số số hạng là:

( 49 – 0) : 1 + 1 = 450 ( số)

Vậy có thể viết được 450 phân số bé hơn 1 và mẫu số là 450

2 Hướng dẫn học sinh giải:

Bước 1: Tìm hiểu đề.

- Bài toán cho biết điều gì?

- Bài toán hỏi gì?

Bước 2: Phân tích đề

- Phân số bé hơn 1 có đặc điểm gì?

- Mẫu số của các phân số là bao

nhiêu?

- Tử số của các phân số phải tìm là

các số như thế nào?

* Gợi ý học sinh:

_ Phải tìm số số hạng nhỏ hơn 450

Áp dụng cách tính số số hạng của dãy

số tự nhiên để thực hiên cách tính

nhanh nhất

Bước 3: Thực hành

- Thảo luận nhóm đôi giải bài toán

vào nháp

- Đại diện nhóm trình bày

- Gọi học sinh nhận xét, bổ sung

- Gv nhận xét khen ngợi hs nếu lam

bài đúng, động viên học sinh làm

chưa đúng

- Yêu cầu hs thực hiên vào vở

- 1HS đọc đề

- Phân số bé hơn 1 và mẫu số là 450

- Có bao nhiêu phân số như thế?

- Tử số bé hơn mẫu số

- là 450

- Tử số là các số nhỏ hơn 450

- HS có thể thảo luận nhóm

đôi dựa vào phân tích trên, nêu lần lượt các bước làm

- 1 HS lên bảng làm bài

- Nhận xét

1 Loại tốt:

a) Thực hiện nghiêm túc nội quy nhà trường; chấp hành tốt luật pháp, quy định về trật tự, an toàn xã hội, an toàn giao thông; tích cực tham gia đấu tranh với các hành động tiêu cực, phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội;

b) Luôn kính trọng thầy giáo, cô giáo, người lớn tuổi; thương yêu và giúp đỡ các em nhỏ tuổi; có ý thức xây dựng tập thể, đoàn kết, được các bạn tin yêu;

c) Tích cực rèn luyện phẩm chất đạo đức, có lối sống lành mạnh, giản dị, khiêm tốn; chăm lo giúp đỡ gia đình;

d) Hoàn thành đầy đủ nhiệm vụ học tập, có ý thức vươn lên, trung thực trong cuộc sống, trong học tập;

đ) Tích cực rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh và bảo vệ môi trường;

e) Tham gia đầy đủ các hoạt động giáo dục, các hoạt động do nhà trường tổ chức; tích cực tham gia các hoạt động của Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh;

g) Có thái độ và hành vi đúng đắn trong việc rèn luyện đạo đức, lối sống theo nội dung môn Giáo dục công dân

2 Loại khá:

Thực hiện được những quy định tại Khoản 1 Điều này nhưng chưa đạt đến mức độ của loại tốt; còn có thiếu sót nhưng kịp thời sửa chữa sau khi thầy giáo, cô giáo và các bạn góp ý

3 Loại trung bình:

Có một số khuyết điểm trong việc thực hiện các quy định tại Khoản 1 Điều này nhưng mức độ chưa nghiêm trọng; sau khi được nhắc nhở, giáo dục đã tiếp thu, sửa chữa nhưng tiến bộ còn chậm

4 Loại yếu:

Chưa đạt tiêu chuẩn xếp loại trung bình hoặc có một trong các khuyết điểm sau đây:

a) Có sai phạm với tính chất nghiêm trọng hoặc lặp lại nhiều lần trong việc thực hiện quy định tại Khoản 1 Điều này, được giáo dục nhưng chưa sửa chữa;

b) Vô lễ, xúc phạm nhân phẩm, danh dự, xâm phạm thân thể của giáo viên, nhân viên nhà trường; xúc phạm danh dự, nhân phẩm của bạn hoặc của người khác;

c) Gian lận trong học tập, kiểm tra, thi;

d) Đánh nhau, gây rối trật tự, trị an trong nhà trường hoặc ngoài xã hội; vi phạm an toàn giao thông; gây thiệt hại tài sản công, tài sản của người khác

Chương III ĐÁNH GIÁ, XẾP LOẠI HỌC LỰC

Điều 5 Căn cứ đánh giá, xếp loại học lực

1 Căn cứ đánh giá, xếp loại học lực:

a) Mức độ hoàn thành chương trình các môn học và hoạt động giáo dục trong Kế hoạch giáo dục cấp THCS, cấp THPT;

b) Kết quả đạt được của các bài kiểm tra

2 Học lực được xếp thành 5 loại: Giỏi (G), khá (K), trung bình (Tb), yếu (Y), kém (Kém)

Điều 6 Hình thức đánh giá và kết quả các môn học sau một học kỳ, cả năm học

1 Hình thức đánh giá:

a) Đánh giá bằng nhận xét kết quả học tập (sau đây gọi là đánh giá bằng nhận xét) đối với các môn Âm nhạc, Mỹ thuật, Thể dục

Căn cứ chuẩn kiến thức, kỹ năng môn học quy định trong Chương trình giáo dục phổ thông, thái độ tích cực và sự tiến bộ của học sinh để nhận xét kết quả các bài kiểm tra theo hai mức:

- Đạt yêu cầu (Đ): Nếu đảm bảo ít nhất một trong hai điều kiện sau:

+ Thực hiện được cơ bản các yêu cầu chuẩn kiến thức, kỹ năng đối với nội dung trong bài kiểm tra;

+ Có cố gắng, tích cực học tập và tiến bộ rõ rệt trong thực hiện các yêu cầu chuẩn kiến thức, kỹ năng đối với nội dung trong bài kiểm tra

- Chưa đạt yêu cầu (CĐ): Các trường hợp còn lại

b) Kết hợp giữa đánh giá bằng cho điểm và nhận xét kết quả học tập đối với môn Giáo dục công dân:

- Đánh giá bằng cho điểm kết quả thực hiện các yêu cầu về chuẩn kiến thức,

kỹ năng và thái độ đối với từng chủ đề thuộc môn Giáo dục công dân quy định trong chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS, cấp THPT do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành;

- Đánh giá bằng nhận xét sự tiến bộ về thái độ, hành vi trong việc rèn luyện đạo đức, lối sống của học sinh theo nội dung môn Giáo dục công dân quy định trong chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS, cấp THPT do Bộ trưởng Bộ Giáo dục

và Đào tạo ban hành trong mỗi học kỳ, cả năm học

Kết quả nhận xét sự tiến bộ về thái độ, hành vi trong việc rèn luyện đạo đức, lối sống của học sinh không ghi vào sổ gọi tên và ghi điểm, mà được giáo viên môn Giáo dục công dân theo dõi, đánh giá, ghi trong học bạ và phối hợp với giáo viên chủ nhiệm sau mỗi học kỳ tham khảo khi xếp loại hạnh kiểm

c) Đánh giá bằng cho điểm đối với các môn học còn lại

d) Các bài kiểm tra được cho điểm theo thang điểm từ điểm 0 đến điểm 10; nếu sử dụng thang điểm khác thì phải quy đổi về thang điểm này

2 Kết quả môn học và kết quả các môn học sau mỗi học kỳ, cả năm học: a) Đối với các môn học đánh giá bằng cho điểm: Tính điểm trung bình môn học và tính điểm trung bình các môn học sau mỗi học kỳ, cả năm học;

b) Đối với các môn học đánh giá bằng nhận xét: Nhận xét môn học sau mỗi học

kỳ, cả năm học theo hai loại: Đạt yêu cầu (Đ) và Chưa đạt yêu cầu (CĐ); nhận xét về năng khiếu (nếu có)