CAU TRAN THUAT DON

*Chú ý: Dạng đặc biệt của câu trần thuật đơn có mục đích giới thiệu: II _ luyÖn tËp 1.. Tìm câu trần thuật đơn …..[r]

Trang 1

Cho câu văn: Sáng nay, em đi học.

phần phụ trong câu văn trên.

2 Chỉ ra chủ ngữ, vị ngữ và cho biết chúng trả lời cho những câu hỏi gì, chúng có cấu

tạo như thế nào và có số lượng bao nhiêu

Trang 2

I _ câu trần thuật đơn là gì ?

Ch a nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên,

xì một hơi rõ dài Rồi, với bộ điệu

khinh khỉnh, tôi mắng :

- Hức! Thông ngách sang

nhà ta ? Dễ nghe nhỉ! Chú mày hôi

nh cú mèo thế này, ta nào chịu đ ợc

Thôi, im cái điệu hát m a dầm sùi

sụt ấy đi Đào tổ nông thì cho chết !

Tôi về, không một chút bận tâm

1 Các câu duới đây đ ợc dùng để làm gì ?

Trang 3

(Câu trần thuật ) Các câu 1 ,2 , 6 ,9.

Câu đ ợc dùng để bộc lộ cảm xúc: Các câu 5, 3 , 8 (Câu cảm thán) Câu đ ợc dùng hỏi : Câu 4

(Câu nghi vấn) Câu dùng để cầu khiến : Câu 7 ( Câu cầu khiến )

(1) Ch a nghe hết câu, tôi đã hếch răng

lên, xì một hơi rõ dài (2)Rồi, với bộ

điệu khinh khỉnh, tôi mắng :

- (3)Hức! (4)Thông ngách

sang nhà ta ? (5)Dễ nghe nhỉ! (6) Chú

mày hôi nh cú mèo thế này, ta nào

chịu đ ợc (7) Thôi, im cái điệu hát m a

dầm sùi sụt ấy đi (8)Đào tổ nông thì

cho chết !

(9) Tôi về, không một chút bận

tâm

Trang 4

Câu đ ợc dùng để bộc lộ cảm xúc: Các câu 5, 3 , 8 (Câu cảm thán) Câu đ ợc dùng hỏi : Câu 4

(Câu nghi vấn) Câu dùng để cầu khiến : Câu 7 ( Câu cầu khiến )

cho chết !

tâm

Trang 5

(1) Ch a nghe hết câu, tôi đã hếch răng lên, xì một hơi rõ dài

(2) Rồi, với bộ điệu khinh khỉnh, tôi mắng:

(6) Chú mày hôi nh cú mèo thế này,

ta nào chịu đ ợc

(9) Tôi về, không một chút bận tâm.

2 Xác định chủ ngữ , vị ngữ của các

câu trần thuật vừa tìm đ ợc

cho chết !

tâm

Trang 6

I _ câu trần thuật đơn là gì ? Các câu tr n thu t : ầ ậ

ta nào chịu đ ợc

(9) Tôi về, không một chút bận tâm.

Trang 7

CN VN

(9) T«i/ vÒ, kh«ng mét chót

Trang 8

CN VN

(9) Tôi/ về, không một chút

_ Câu do hai hoạc nhiều

cụm C- V sóng đôi tạo thành ;

Trang 9

CN VN

(9) Tôi/ về, không một chút

_ Câu do hai hoạc nhiều

cụm C- V sóng đôi tạo thành ;

Trang 10

2 Xác định chủ ngữ , vị ngữ của các

câu trần thuật vừa tìm đ ợc

3 Xếp các câu trần thuật nói trên

Trang 11

Dùng để giới thiệu , tả hoạc kể.

Trong cỏc cõu sau, cõu nào là cõu trần thuật đơn ?

Trang 12

- Ghi nhớ – sgk trang 101 :

Do một cụm C_V tạo thành

Dùng để giới thiệu , tả hoạc kể *Chỳ ý: Dạng đặc biệt của cõu

trần thuật đơn cú mục đớch giới thiệu:

- Dạng 1: “ cú ” + cụm danh từ VD: Cú một chỳ chim non nằm trong chiếc tổ.

- Dạng 2: “ là ” + cụm danh từ VD: Đờm nay con ngủ giấc trũn

Mẹ là ngọn giú của con suốt đời (Thơ Trần Quốc Minh).

Trang 13

*Chỳ ý: Dạng đặc biệt của cõu

trần thuật đơn cú mục đớch giới

thiệu:

II _ luyện tập

BT1 Tìm câu trần thuật đơn trong

đoạn trích d ới đây Cho biết những câu trần thuật đơn ấy đ ợc dùng để làm gì.

Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi quần

đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của

sự sống con ng ời thì, sau mỗi lần dông bão, bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng nh vậy Cây trên núi đảo lại thêm xanh m ợt, n ớc biển lại lam biếc đặm đà hơn hết cả mọi khi, và cát lại vàng giòn hơn nữa

Và nếu cá có vắng tăm biệt tích trong ngày động bão, thì nay l ới càng thêm nặng mẻ cá giã đôi.

(Nguyễn Tuân)

1 Tìm câu trần thuật đơn …

Trang 14

Câu 1: Ngày thứ năm trên đảo CôTô

là một ng y trong trẻo, sáng à sủa.

Câu 2: Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi qu n đảo Cô Tô mang lấy dấu ầ hiệu của sự sống con ng ời thì, sau mỗi lần dông bão, bao giờ

bầu trời Cô Tô cũng trong sáng

nh vậy.

thiệu:

Trang 15

Câu 1: Ngày thứ năm trên đảo CôTô/

là một ng y trong trẻo, sáng à sủa.

-> Dùng để giới thiệu, miêu tả khái quát về Cô Tô.

Câu 2: Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi qu n đảo Cô Tô mang lấy dấu ầ hiệu của sự sống con ng ời thì, sau mỗi lần dông bão, bao giờ

bầu trời Cô Tô / cũng trong sáng

nh vậy.

-> Dùng để nêu ý kiến nhận xét về vẻ đẹp trong sáng của Cô Tô sau trận bão

V C

Trang 16

- Về cấu tạo :

2 Dưới đõy là một số cõu mở đầu cỏc truyện

em đó học Chỳng thuộc loại cõu nào

và cú tỏc dụng gỡ?

a Ngày xưa, ở miền đất Lạc Việt, cứ như bõy

giờ là Bắc Bộ nước ta, cú một vị thần thuộc nũi rồng, con trai thần Long Nữ, tờn là Lạc Long Quõn

(Con Rồng, cháu Tiên)

b Cú một con ếch sống lõu ngày trong một

giếng nọ.

( Ếch ngồi đỏy giếng)

c Bà đỡ Trần là người huyện Đụng Triều.

(Vũ Trinh)

2

Trang 17

a Ngày xưa, ở miền đất Lạc Việt, cứ như bõy

giờ là Bắc Bộ nước ta, cú một vị thần thuộc nũi rồng, con trai thần Long Nữ, tờn là Lạc Long Quõn

(Con Rồng, cháu Tiên)

-> Câu trần thuật đơn - giới thiệu nhân vật

chính: Lạc Long Quân.

b Cú một con ếch sống lõu ngày trong một

giếng nọ.

( Ếch ngồi đỏy giếng)

-> Câu trần thuật đơn - giới thiệu nhân vật

chính: con ếch.

c Bà đỡ Trần là người huyện Đụng Triều.

Trang 18

2 Các câu ( trong bài tập 2 ) đều là

câu trần thuật đơn dùng để giới thiệu

nhân vật

3 Cách giới thiệu nhân vật chính trong

những truyện sau có gì khác …

Trang 19

ông lão chăm chỉ làm ăn và có tiếng là phúc đức Hai ông bà ao ớc có một đứa

con Một hôm bà ra đồng trông thấy một vết chân rất to, liền đặt bàn chân

mình lên ớm thử để xem thua kém bao nhiêu Không ngờ về nhà bà thụ thai

và m ời hai tháng sau sinh một cậu bé mặt mũi rất khôi ngô

(Thánh Gióng)

b) Hùng V ơng thứ m ời tám có một ng ời con gái tên là Mị N ơng, ng ời đẹp nh hoa, tính nết hiền dịu Vua cha yêu th ơng nàng hết mực, muốn kén cho con một ng

ời chồng thật xứng đáng.

Một hôm, có hai chàng trai đến cầu hôn

(Sơn Tinh, Thủy Tinh)

c) Ngày x a có ông vua nọ sai một viên quan

đi dò la khắp n ớc tìm ng ời tài giỏi Viên quan ấy đã đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra những câu đố oái oăm để hỏi mọi ng ời Đã mất nhiều công tìm kiếm

nh ng viên quan vẫn ch a thấy có ng ời nào thật lỗi lạc

Một hôm, viên quan đi qua cánh đồng làng kia, chợt thấy bên vệ đ ờng có

hai cha con nhà nọ đang làm ruộng (Em bé thông minh)

Trang 20

a) Tục truyền đời Hùng V ơng thứ sáu, ở làng Gióng có hai vợ chồng

ông lão chăm chỉ làm ăn và có tiếng là phúc đức Hai ông bà ao ớc có một đứa

con Một hôm bà ra đồng trông thấy một vết chân rất to, liền đặt bàn chân

mình lên ớm thử để xem thua kém bao nhiêu Không ngờ về nhà bà thụ thai

và m ời hai tháng sau sinh một cậu bé mặt mũi rất khôi ngô

(Thánh Gióng)

b) Hùng V ơng thứ m ời tám có một ng ời con gái tên là Mị N ơng, ng ời đẹp nh hoa, tính nết hiền dịu Vua cha yêu th ơng nàng hết mực, muốn kén cho con một ng

ời chồng thật xứng đáng.

Một hôm, có hai chàng trai đến cầu hôn

(Sơn Tinh, Thủy Tinh)

c) Ngày x a có ông vua nọ sai một viên quan

đi dò la khắp n ớc tìm ng ời tài giỏi Viên quan ấy đã đi nhiều nơi, đến đâu quan cũng ra những câu đố oái oăm để hỏi mọi ng ời Đã mất nhiều công tìm kiếm

nh ng viên quan vẫn ch a thấy có ng ời nào thật lỗi lạc

Một hôm, viên quan đi qua cánh đồng làng kia, chợt thấy bên vệ đ ờng có

hai cha con nhà nọ đang làm ruộng (Em bé thông minh)

3 Cách giới thiệu nhân vật ở cả 3 ví dụ nàylà giới thiệu nhân vật phụ tr ớc rồi từ những việc làm của các nhân vật phụ mới giới thiệu nhân vât chính

Trang 21

nhân vật

3 Cách giới thiệu nhân vật ở cả 3 ví

dụ nàylà giới thiệu nhân vật phụ tr ớc

rồi từ những việc làm của các nhân

vật phụ mới giới thiệu nhân vât chính

những câu mở đầu sau đây còn có

tác dụng gì ? a) X a có một ng ời thợ mộc dốc hết vốn trong nhà ra mua gỗ để làm nghề

đẽo cày.

(Đẽo cày giữa đ ờng)

b) Ng ời kiếm củi tên mỗ ở huyện Lạng Giang, đang bổ củi ở s ờn núi, thấy

d ới thung lũng phía xa, cây cỏ lay

động không ngớt mới vác búa đến xem, thấy một con hổ trán trắng, cúi đầu cào bới đất, nhảy lên, vật xuống, thỉnh thoảng lấy tay móc họng, mở miệng nhe cái răng, máu

me, nhớt dãi trào ra.

(Vũ Trinh)

Trang 22

nhân vật

3 Cách giới thiệu nhân vật ở cả 3 ví

dụ nàylà giới thiệu nhân vật phụ tr ớc

rồi từ những việc làm của các nhân

vật phụ mới giới thiệu nhân vât chính

4 Ngoài việc giới thiệu nhân vật, các câu trong bài tập này còn miêu tả hoạt động của nhân vật

• Tập viết một đoạn văn (3 - 5 câu) tả

cảnh quột dọn sõn trường của lớp

em trong đó có sử dụng câu trần thuật đơn.

• Chuẩn bị văn bản: “ Lũng yờu

nước”.

Trang 23

- Về công dụng :

thiệu:

BT1 Tìm câu trần thuật đơn trong

đoạn trích d ới đây Cho biết những câu trần thuật đơn ấy đ ợc dùng để làm gì.

Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi quần

đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của

sự sống con ng ời thì, sau mỗi lần dông bão, bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng nh vậy Cây trên núi đảo lại thêm xanh m ợt, n ớc biển lại lam biếc đặm đà hơn hết cả mọi khi, và cát lại vàng giòn hơn nữa

Và nếu cá có vắng tăm biệt tích trong ngày động bão, thì nay l ới càng thêm nặng mẻ cá giã đôi.

(Nguyễn Tuân)

Câu1 : Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là

một ngày trong trẻo , sáng sủa

Câu2 : Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi

Quần đảo Cô Tô mang lấy dấu hiệu của

Sự sống con ng ời thì , sau mỗi lần dông

Bão, bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong

sáng nh vậy

_Dùng để tả, giới thiệu

_Dùng để nêu ý kiến nhận xét

Định dạng
Số trang	23
Dung lượng	242 KB