Nguyễn Văn Đô Trưởng Bộ môn Sinh lý bệnh-Miễn dịchTrường Đại học Y Hà nội Bổ thể... Hoạt hóa C3 thường trực... Hoạt hóa C3 thường trực tiếp... C5-convertase của ba đường hoạt h
Trang 1PhD Nguyễn Văn Đô Trưởng Bộ môn Sinh lý bệnh-Miễn dịch
Trường Đại học Y Hà nội
Bổ thể
Trang 2Bổ thể: Lịch sử phát hiện
Chất trong huyết thanh tươi có hoạt
tính ly giải tế bào
Hoạt tính bị mất đi khi đun nóng ở
56 0 C, trong 30 phút
Trang 3Các protein của hệ thống bổ thể
(các ký hiệu)
•C1(qrs), C2, C3, C4, C5, C6, C7, C8, C9
•Các yếu tố B, D, H và I, properdin (P)
•Lectin gắn mannose (MBL), các protease có serin liên kết với MBL (MASP-1 MASP-2)
•Chất ức chế C1(C1-INH, serpin), Protein gắn với C4 (C4-BP), yếu tố làm tăng phân hủy
(DAF), Receptor của bổ thể 1 (CR1), protein-S (vitronectin)
Trang 4•Bất hoạt bổ thể: Làm biến tính (thường dùng nhiệt) một thành phần đầu tiên của bổ thể dẫn đến mất hoạt tính ly giải hồng cầu
• Convertase/esterase: protein của bổ thể đã bị thay đổi đóng vai trò là enzym tiêu protein đối với thành phần bổ thể khác
Trang 5Sản phẩm hoạt hóa của
các protein bổ thể (ký hiệu)
•Thành phần hoạt hóa thường có gạch ở trên
đầu chữ, ví dụ: C1qrs
•Sau khi cắt bằng enzym, mảnh lớn sẽ gắn vào phức hợp có hoạt tính hoặc màng tế bào và
mảnh peptid nhỏ hơn sẽ giải phóng ra môi
trường xung quanh
•Chữ “b” thường được thêm vào mảnh peptid lớn bám vào màng tế bào và chữ “a” thêm vào
mảnh peptid nhỏ hơn (e.g., C3b/C3a, C4b/C4a,
C5b/C5a)
Trang 606/25/21 PhD Nguyễn Văn Đô, Bộ môn: MD-SLB 6
Các con đường hoạt hóa bổ thể
Đường
Hoạt hóa C5
Không phụ
thuộc KT
Hoạt hóa C3
và tạo C5 convertase
Trang 7Hoạt hóa C’ đường cổ điển
Các thành phần của đường cổ điển
Trang 806/25/21 PhD Nguyễn Văn Đô, Bộ môn: MD-SLB 8
Các thành phần của đường cổ điển (tiếp)
C6
C 9
C8
C7
C5
Trang 13Đường lectin: hoạt hóa C4 và C2
Trang 14Hoạt hóa C’ theo đường cạnh
Các yếu tố
D
P
Trang 15Hoạt hóa C3 thường trực
Trang 16Hoạt hóa C3 thường trực (tiếp)
Trang 19Bb Bb
C3b
C3a
Vòng lặp hoạt hóa C3 (tiếp)
C3b C3b
Trang 20Bb Bb
C3a
Vòng lặp hoạt hóa C3 (tiếp)
C3b C3b
Trang 22C5-convertase của ba đường hoạt hóa C’
Trang 2306/25/21 PhD Nguyễn Văn Đô, Bộ môn: MD-SLB 23
Trang 2406/25/21 PhD Nguyễn Văn Đô, Bộ môn: MD-SLB 24
công màng tế bào
C5 b
C6 C7
Trang 2506/25/21 PhD Nguyễn Văn Đô, Bộ môn: MD-SLB 25
Đường chung:
Gắn phức hợp ly giải lên màng tế bào
C5 b
C6 C7
C8
C 9
Trang 2606/25/21 PhD Nguyễn Văn Đô, Bộ môn: MD-SLB 26
Tăng thấm mạch
Co cơ trơn
Opsonin hóa &
thực bào VK
Ly giải vi khuẩn
Ly giải tế bào lạ
TB Mast tiết hạt
Hoạt hóa BCTT
& hóa hướng động
BỔ THÊ
Trang 2706/25/21 PhD Nguyễn Văn Đô, Bộ môn: MD-SLB 27
Các tác dụng của hoạt hóa bổ thể
+ Có lợi cho cơ thể:
• Opsonin hóa làm tăng quá trình thực
bào
• Thu hút và hoạt hóa tế bào thực bào
• Ly giải vi khuẩn và tế bào lạ vào cơ thể
• Điều hòa đáp ứng sinh kháng thể
• Loại bỏ các phức hợp miễn dịch
• Dọn dẹp các tế bào chết theo chương trình
Trang 2806/25/21 PhD Nguyễn Văn Đô, Bộ môn: MD-SLB 28
Các hoạt tính sinh học của C5a
4 Hoạt hóa tế bào mono