5 điểm Bài thơ Tiếng gà trưa của nhà thơ Xuân Quỳnh đã gọi về những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu.. Tình cảm đẹp đẽ và thiêng liêng ấy đã làm sâu sắc thêm tình yêu quê hươ
Trang 1TRƯỜNG THCS PHÚC TRẠCH ĐỀ KHẢO SÁT HỌC SINH GIỎI LẦN 4
NĂM HỌC 2020-2021 MÔN: Ngữ văn – Lớp 7
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi gồm có 1 trang)
ĐỀ RA Câu 1 (2,0 điểm)
Chỉ ra và phân tích tác dụng của các biện pháp tu từ có trong hai câu thơ sau:
“ Tiếng suối trong như tiếng hát xa Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa”.
(Trích “ Cảnh khuya ” – Hồ Chí Minh)
Câu 2( 3,0 điểm)
Viết một đoạn văn cảm nhận của em về đoạn trích sau:
Đẹp quá đi, mùa xuân ơi - mùa xuân của Hà Nội thân yêu, của Bắc Việt thương mến Nhưng tôi lại yêu mùa xuân nhất là vào khoảng sau ngày rằm tháng giêng, Tết hết
mà chưa hết hẳn, đào hơi phai nhưng nhụy vẫn còn phong, cỏ không mướt xanh như cuối đông, đầu giêng, nhưng trái lại, lại nức một mùi hương man mác
( Mùa xuân của tôi - Vũ Bằng, Ngữ văn 7, tập một, NXB giáo dục)
Câu 3 (5 điểm)
Bài thơ Tiếng gà trưa của nhà thơ Xuân Quỳnh đã gọi về những kỉ niệm đẹp đẽ của
tuổi thơ và tình bà cháu Tình cảm đẹp đẽ và thiêng liêng ấy đã làm sâu sắc thêm tình yêu quê hương đất nước
Em hãy làm sáng tỏ nội dung trên đây bằng một bài văn nghị luận
-Hết -(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM
I Hướng dẫn chung:
- Giám khảo vận dụng hướng dẫn chấm chủ động, linh hoạt, tránh cứng nhắc, máy móc và phải biết cân nhắc trong từng trường hợp cụ thể để ngoài kiểm tra kiến thức cơ bản, giám khảo cần trân trọng những bài làm thể hiện được tố chất của một học sinh giỏi (kiến thức vững chắc, có năng lực cảm thụ văn học sâu sắc, tinh tế, kỹ năng làm bài tốt, diễn đạt có cảm xúc, có giọng điệu riêng ) đặc biệt khuyến khích những bài làm có sự sáng tạo, có phong cách riêng
- Giám khảo cần đánh giá bài làm của học sinh một cách tổng thể ở từng câu và cả bài, không đếm ý cho cho điểm nhằm đánh giá bài làm của học sinh trên cả hai phương diện: kiến thức và kỹ năng
- Hướng dẫn chấm thi chỉ nêu ý chính và thang điểm cơ bản, trên cơ sở đó, giám khảo có thể thống nhất để định ra ý chi tiết và thang điểm cụ thể hơn
- Nếu thí sinh làm bài theo cách riêng nhưng đáp ứng được yêu cầu cơ bản, hợp lý,
có sức thuyết phục, giám khảo căn cứ vào thực tế bài làm để cho điểm một cách chính xác, khoa học, khách quan, công bằng
- Tổng điểm toàn bài là 10 điểm
II Hướng dẫn cụ thể:
Câu 1:
(2,0 đ)
* Yêu cầu về kỹ năng: Học sinh viết thành đoạn văn, chỉ ra và phân tích
được các phép tu từ có trong hai câu thơ
- Diễn đạt trôi chảy, có hình ảnh và cảm xúc, không mắc lỗi chính tả,
dùng từ, đặt câu
0,25
* Yêu cầu về kiến thức: Học sinh nêu được các ý sau:
- Hai câu thơ trên được trích từ bài thơ “ Cảnh khuya ” của Hồ Chí
Minh Hai câu thơ đã gợi lên trước mắt người đọc một bức tranh sơn
thủy về cảnh suối rừng, trăng ngàn Việt Bắc
0,25
- Nghệ thuật: Hai câu thơ đã sử dụng biện pháp nghệ thuật so sánh “
tiếng suối – tiếng hát xa”; nhân hóa, điệp ngữ “ lồng ”.
0,25
+ Câu 1: Suối là vẻ đẹp chốn lâm tuyền, vẻ đẹp rừng già Việt Bắc Bác
lấy tiếng suối so sánh với tiếng hát êm ái, ngọt ngào của con người, làm
cho cảnh khuya nơi núi rừng trở nên gần gũi, mang hơi ấm cuộc đời
0,5
+ Câu 2: Hai vế tiểu đối gợi lên vẻ đẹp hài hòa của cảnh vật thiên nhiên
Trăng được nhân hóa rất thơ mông “ lồng ” vào cổ thụ, bóng cổ thụ lại
lồng vào hoa Cảnh thiên nhiên trở nên hữu tình huyền ảo Chữ “ lồng ”
được lặp lại hai lần, ánh trăng tỏa khắp núi rừng, rát vàng xuống rừng
cây, lồng và trùm lên cổ thụ Cảnh rừng có tầng cao, tầng thấp, có mảng
sáng mảng mờ thật hấp dẫn
0,5
- Hai câu thơ của Bác đầy âm thanh nhạc điệu, trong thơ vừa có nhạc 0,25
Trang 3- Diễn đạt trôi chảy, có hình ảnh và cảm xúc, không mắc lỗi chính tả,
dùng từ, đặt câu
2 Yêu cầu về kiến thức:
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm, đoạn trích
0,5
- Cảm nhận đoạn trích:
+ Thể hiện vẻ đẹp của mùa xuân Hà Nội, mùa xuân Bắc Việt với những
nét đặc trưng sau ngày rằm tháng giêng
+ Tình yêu thiên nhiên, cảm nhận tinh tế của tác giả, khơi gợi tình cảm,
cảm xúc trong lòng người đọc…
0,75
0,75
Nhà văn Vũ Bằng sử dụng kết hợp nhiều biện pháp nghệ thuật trong khi
miêu tả cảnh mùa xuân
+ Nghệ thuật: Biểu cảm trực tiếp, sử dụng điệp ngữ, nhiều tính từ
Cuối cùng nhà văn sử dụng hình thức so sánh: So sánh giai điệu sôi nổi,
êm ái thiết tha của mùa xuân để diễn tả sinh động hấp dẫn sức sống mùa
xuân Qua đó nhà văn thể hiện sự hân hoan, biết ơn thương nhớ mùa
xuân đất Bắc
0,5
Câu 3
( 5 điểm)
Học sinh phải trình bày được những ý cơ bản như sau:
1 Mở bài:
- Giới thiệu khái quát về nhà thơ Xuân Quỳnh: là nhà thơ nữ xuất sắc
trong nền thơ hiện đại Việt Nam Thơ Xuân Quỳnh thường viết về
những tình cảm gần gũi, bình dị trong đời sống gia đình và cuộc sống
thường ngày, biểu lộ những rung cảm và khát vọng của một trái tim
phụ nữ chân thành, tha thiết và đằm thắm
0,75
- Giới thiệu hoàn cảnh sáng tác bài thơ: bài thơ được viết trong thời kì
đầu của cuộc kháng chiến chống Mĩ, bài thơ thể hiện vẻ đẹp trong
sáng về những kỉ niệm tuổi thơ và tình bà cháu Tình cảm ấy đã làm
sâu sắc thêm tình yêu quê hương đất nước
2 Thân bài
Làm sáng tỏ về những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu
được thể hiện qua bài thơ Tình cảm đẹp đẽ và thiêng liêng ấy đã làm
sâu sắc thêm tình yêu quê hương đất nước
150 ĐỀ ĐÁP ÁN HSG VĂN 6(2010-2021)=180k
185 ĐỀ ĐÁP ÁN HSG VĂN 7(2010-2021)=220k
175 ĐỀ ĐÁP ÁN HSG VĂN 8(2010-2021)=200k
230 ĐỀ ĐÁP ÁN HSG VĂN 9(2010-2021)=260k file word đề-đáp án Zalo 0946095198
Trang 4+ Ý thứ nhất: Bài thơ Tiếng gà trưa đã gọi vềnhững kỉ niệm đẹp đẽ
của tuổi thơ và tình bà cháu: Trên đường hành quân, người chiến sĩ
chợt nghe tiếng gà nhảy ổ, tiếng gà đã gợi về những kỉ niệm tuổi thơ
thật êm đềm, đẹp đẽ:
- Hình ảnh những con gà mái mơ, mái vàng và ổ trứng hồng đẹp như
trong tranh hiện ra trong nỗi nhớ:
" Ổ rơm hồng những trứng
Này con gà mái mơ …"
- Một kỉ niệm về tuổi thơ dại: tò mò xem trộm gà đẻ bị bà mắng:
" - Gà đẻ mà mày nhìn
Rồi sau này lang mặt…"
- Người chiến sĩ nhớ tới hình ảnh người bà đầy lòng yêu thương, chắt
chiu, dành dụm chăm lo cho cháu:
" Tay bà khum soi trứng
dành từng quả chắt chiu "
- Niềm vui và mong ước nhỏ bé của tuổi thơ: được bộ quần áo mới từ
tiền bán gà - ước mơ ấy đi cả vào giấc ngủ tuổi thơ…
0 5
0.25
0,5
0.25
+ Ý thứ hai: Tình cảm bà cháu đẹp đẽ và thiêng liêng ấy đã làm sâu
sắc thêm tình yêu quê hương đất nước:
- Tiếng gà trưa với những kỉ niệm đẹp về tuổi thơ, hình ảnh thân
thương của bà đã cùng người chiến sĩ vào cuộc chiến đấu …
- Những kỉ niệm đẹp của tuổi thơ như tiếp thêm sức mạnh cho người
chiến sĩ chiến đấu vì Tổ quốc và cũng vì người bà thân yêu của mình:
" Cháu chiến đấu hôm nay
Vì lòng yêu Tổ quốc
Bà ơi, cũng vì bà…"
0.5 0,5
- Qua những kỉ niệm đẹp được gợi lại, bài thơ đã biểu lộ tâm hồn
trong sáng, hồn nhiên của người cháu với hình ảnh người bà đầy lòng
yêu thương, chắt chiu dành dụm chăm lo cho cháu
0.5
- Tình cảm bà cháu đẹp đẽ và thiêng liêng ấy đã làm sâu sắc thêm tình
yêu quê hương, đất nước của mỗi chúng ta Tình yêu quê hương, đất
nước, tình yêu Tổ quốc bắt nguồn từ những tình cảm gia đình thật gần
gũi, thân thương và cũng thật sâu sắc Những tình cảm thiêng liêng,
gần gũi ấy như tiếp thêm sức mạnh cho người chiến sĩ, như tiếp thêm
sức mạnh cho mỗi người để chiến thắng…
0,5
3 Kết bài:
+ Khẳng định lại nội dung bài thơ: Bài thơ Tiếng gà trưa đã gọi về
những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu Tình cảm đẹp đẽ
và thiêng liêng ấy đã làm sâu sắc thêm tình yêu quê hương đất nước
0, 5