* Tai trong: + Bộ phận tiền đình thu nhận thông tin về vị trí và sự chuyển động của cơ thể trong không gian + Ốc tai thu nhận kích thích sóng âm Cấu tạo ốc tai , gồm: - Ốc tai xương [r]
Trang 1Phßng GD - §t XÝN MÇn
tr êng PTDT NéI TRó huyÖn
Gi¸o viªn: hoµng thÞ toan
Trang 2KiÓm tra bµi cò:
1 Nªu nguyªn nh©n, c¸ch phßng tr¸nh vµ biÖn ph¸p kh¾c phôc tËt cËn thÞ?
2 Nªu nguyªn nh©n vµ biÖn ph¸p phßng tr¸nh bÖnh ®au m¾t hét?
Trang 3TiÕt 53 – Bµi 51:
C¬ quan ph©n tÝch thÝnh gi¸c
Trang 4TiÕt 53: c¬ quan ph©n tÝch thÝnh gi¸c
C¬ quan ph©n tÝch thÝnh gi¸c ë ng êi gåm nh÷ng
bé phËn nµo?
C¬ quan ph©n tÝch thÝnh gi¸c gåm:
-TÕ bµo thô c¶m thÝnh gi¸c (Cq coocti)
- D©y thÇn kinh thÝnh gi¸c ( d©y n·o VIII)
-Vïng thÝnh gi¸c ( thuú th¸i d ¬ng)
Trang 5I Cấu tạo của tai
II Chức năng thu nhận sóng âm III Vệ sinh tai
I Cấu tạo của tai:
Trang 6TiÕt 53: c¬ quan ph©n tÝch thÝnh gi¸c
I Cấu tạo của tai:
Bài tập: Hoàn chỉnh thông tin sau về các thành phần cấu tạo của tai và chức năng của chúng
Tai được chia ra: tai ngoài, tai giữa và tai trong
- Tai ngoài gồm: ……….có nhiệm vụ hứng sóng âm,
……… hướng sóng âm Tai ngoài được giới hạn với tai giữa bởi ……….( có đường kính khoảng 1 cm)
- Tai giữa là một khoang xương, trong đó có ……… bao gồm xương búa, xương đe và xương bàn đạp khớp với nhau Xương búa được gắn vào màng nhĩ, xương bàn đạp
áp vào một màng giới hạn tai giữa với tai trong ( gọi là màng cửa bầu dục có diện tích nhỏ hơn màng nhĩ 18 – 20 lần)
Khoang tai giữa thông với hầu nhờ vòi nhĩ nên bảo đảm áp suất hai bên màng nhĩ được cân bằng
Màng nhĩ
Chuỗi xương tai
Vành tai
* Tai ngoài: + Vành tai hứng sóng âm
+ Ống tai hướng sóng âm
Ngăn giữa tai tai ngoài với tai giữa là màng nhĩ
(đường kính 1cm)
* Tai giữa là một khoang xương có:
(+) Chuỗi xương tai:
- Xương búa: gắn với màng nhĩ
- Xương đe:
- Xương bàn đạp:áp vào màng cửa bầu dục
(+) Vòi nhĩ thông với hầu đảm bảo áp suất 2 bên
màng nhĩ cân bằng nhau
ống tai
Trang 7TiÕt 53: c¬ quan ph©n tÝch thÝnh gi¸c
I Cấu tạo tai:
Tai trong gồm có 2 bộ phận :
- Bộ phận tiền đình và các ống bán khuyên thu nhận các thông tin về vị trí và sự chuyển động của cơ thể trong không gian.
- Oác tai thu nhận các kích thích của sóng âm Oác tai bao gồm ………, trong có ốc tai màng (H51.2)
……… là 1 ống màng chạy dọc
……… và cuốn quanh trụ ốc 2 vòng rưỡi, gồm ……… ở phía trên,
……… ở phía dưới và màng bên áp sát vào vách xương của ốc tai xương Màng cơ sở có khoảng 24000 sợi liên kết dài ngắn khác nhau : dài ở đỉnh ốc và ngắn dần khi xuống miệng ốc Chúng chăng ngang từ trụ ốc sang thành ốc.
Trên màng cơ sở co ù………, trong đó có các tế bào thụ cảm thính giác.
(1)
(2) (3)
(4) (5)
(6)
Oác tai xương
Oác tai màng
Màng tiền đình
Oác tai xương
Màng cơ sở
Cơ quan Coocti
* Tai ngồi: + Vành tai hứng sĩng âm
+ Ống tai hướng sĩng âm
Ngăn giữa tai tai ngồi với tai giữa là màng nhĩ
(đường kính 1cm)
* Tai giữa là một khoang xương cĩ:
(+) Chuỗi xương tai:
- Xương búa: gắn với màng nhĩ
- Xương đe:
- Xương bàn đạp:áp vào màng cửa bầu dục
(+) Khoang xương: thơng với hầu hờ vịi nhĩ đảm
bảo áp suất 2 bên màng nhĩ cân bằng nhau
* Tai trong:
(+) Bộ phận tiền đình thu nhận thơng tin về vị trí
Và sự chuyển động của cơ thể trong khơng gian
(+) Ốc tai thu nhận kích thích sĩng âm
Cấu tạo ốc tai , gồm: - Ốc tai xương
- Ốc tai màng chạy dọc ốc tai xương, cuốn quanh trụ
ốc 2,5 vịng : +Màng tiền đình (phía trên)
+ Màng cơ sở (phía dưới) chứa
cơ quan Coocti, trong cĩ tế bào thụ cảm thính giác
Trang 8TiÕt 53: c¬ quan ph©n tÝch thÝnh gi¸c
S ó n g
â m
Nêu chức năng thu nhận sĩng âm của tai?
I Cấu tạo tai:
* Tai ngồi: + Vành tai : hứng sĩng âm
+ Ống tai: hướng sĩng âm
màng nhĩ
Tai ngồi Tai giữa
đk 1 cm
* Tai giữa: là một khoang xương cĩ:
(+ ) Chuỗi xương tai:
- Xương búa: gắn với màng nhĩ
- Xương bàn đạp: áp vào màng cửa bầu dục
(+) vịi nhĩ thơng với hầu áp suất 2 bên màng nhĩ
cân bằng
II Chức năng thu nhận sĩng âm:
Sĩng âm màng nhĩ chuỗi xương tai cửa bầu
III Vệ sinh tai:
Nêu biện pháp giữ gìn vệ sinh và bảo vệ tai?
- Giữ vệ sinh tai
- Bảo vệ tai: + Khơng dùng vật nhọn ngốy tai
+ Giữ vệ sinh mũi, họng để phịng bệnh về tai
+ Cĩ biện pháp giảm và chống tiếng ồn
* Tai trong:
(+) Bộ phận tiền đình thu nhận thơng tin về vị trí và sự
chuyển động của cơ thể trong khơng gian
(+) Ốc tai thu nhận kích thích sĩng âm
- Ốc tai màng chạy dọc ốc tai xương, cuốn quanh trụ ốc
2,5 vịng: +Màng tiền đình (phía trên)
+ Màng cơ sở (phía dưới) chứa cơ quan
Coocti, trong cĩ tế bào thụ cảm thính giác
Trang 9Tiết 53: cơ quan phân tích thính giác
Kiểm tra đánh giá:
1 Xác định các bộ phận của tai trên hình vẽ:
I Cấu tạo tai:
* Tai ngoài: + Vành tai : hứng súng õm
+ Ống tai: hướng súng õm
màng nhĩ
Tai ngoài Tai giữa
đk 1 cm
* Tai giữa: là một khoang xương cú:
(+ ) Chuỗi xương tai:
- Xương bỳa: gắn với màng nhĩ
- Xương bàn đạp: ỏp vào màng cửa bầu dục
(+) vũi nhĩ thụng với hầu ỏp suất 2 bờn màng nhĩ
cõn bằng
II Chức năng thu nhận súng õm:
Súng õm màng nhĩ chuỗi xương tai cửa bầu
kớch thớch cơ quan Coocti vựng thớnh giỏc.
III Vệ sinh tai:
- Giữ vệ sinh tai
- Bảo vệ tai: + Khụng dựng vật nhọn ngoỏy tai
+ Giữ vệ sinh mũi, họng để phũng bệnh về tai
+ Cú biện phỏp giảm và chống tiếng ồn
* Tai trong:
(+) Bộ phận tiền đỡnh thu nhận thụng tin về vị trớ và sự
chuyển động của cơ thể trong khụng gian
(+) Ốc tai thu nhận kớch thớch súng õm
- Ốc tai màng chạy dọc ốc tai xương, cuốn quanh trụ ốc
2,5 vũng: +Màng tiền đỡnh (phớa trờn)
+ Màng cơ sở (phớa dưới) chứa cơ quan
Coocti, trong cú tế bào thụ cảm thớnh giỏc
Trang 10Tiết 53: cơ quan phân tích thính giác
S oự n g
aõ m
Quá trình thu nhận kích thích sóng
âm diễn ra nh thế nào giúp ng ời
ta nghe đ ợc?
Kiểm tra đánh giá:
I Cấu tạo tai:
* Tai ngoài: + Vành tai : hứng súng õm
+ Ống tai: hướng súng õm
màng nhĩ
Tai ngoài Tai giữa
đk 1 cm
* Tai giữa: là một khoang xương cú:
(+ ) Chuỗi xương tai:
- Xương bỳa: gắn với màng nhĩ
- Xương bàn đạp: ỏp vào màng cửa bầu dục
(+) vũi nhĩ thụng với hầu ỏp suất 2 bờn màng nhĩ
cõn bằng
II Chức năng thu nhận súng õm:
Súng õm màng nhĩ chuỗi xương tai cửa bầu
kớch thớch cơ quan Coocti vựng thớnh giỏc.
III Vệ sinh tai:
- Giữ vệ sinh tai
- Bảo vệ tai: + Khụng dựng vật nhọn ngoỏy tai
+ Giữ vệ sinh mũi, họng để phũng bệnh về tai
+ Cú biện phỏp giảm và chống tiếng ồn
* Tai trong:
(+) Bộ phận tiền đỡnh thu nhận thụng tin về vị trớ và sự
chuyển động của cơ thể trong khụng gian
(+) Ốc tai thu nhận kớch thớch súng õm
- Ốc tai màng chạy dọc ốc tai xương, cuốn quanh trụ ốc
2,5 vũng: +Màng tiền đỡnh (phớa trờn)
+ Màng cơ sở (phớa dưới) chứa cơ quan
Coocti, trong cú tế bào thụ cảm thớnh giỏc
Trang 11Tiết 53: cơ quan phân tích thính giác
Kiểm tra đánh giá:
2 Cơ quan phân tích thính giác ở
ng ời, gồm có:
a Vùng vỏ não ở thùy thái d ơng
b Dây thần kinh thính giác
c Các tế bào của cơ quan Coocti
d Màng nhĩ
Đáp án: a, b, c
3 Chuỗi x ơng tai ở tai giữa có x
ơng búa đ ợc gắn vào:
b Vòi nhĩ
c Màng nhĩ
d Màng cửa bầu dục
I Cấu tạo tai:
* Tai ngoài: + Vành tai : hứng súng õm
+ Ống tai: hướng súng õm
màng nhĩ
Tai ngoài Tai giữa
đk 1 cm
* Tai giữa: là một khoang xương cú:
(+ ) Chuỗi xương tai:
- Xương bỳa: gắn với màng nhĩ
- Xương bàn đạp: ỏp vào màng cửa bầu dục
(+) vũi nhĩ thụng với hầu ỏp suất 2 bờn màng nhĩ
cõn bằng
II Chức năng thu nhận súng õm:
Súng õm màng nhĩ chuỗi xương tai cửa bầu
kớch thớch cơ quan Coocti vựng thớnh giỏc.
III Vệ sinh tai:
- Giữ vệ sinh tai
- Bảo vệ tai: + Khụng dựng vật nhọn ngoỏy tai
+ Giữ vệ sinh mũi, họng để phũng bệnh về tai
+ Cú biện phỏp giảm và chống tiếng ồn
* Tai trong:
(+) Bộ phận tiền đỡnh thu nhận thụng tin về vị trớ và sự
chuyển động của cơ thể trong khụng gian
(+) Ốc tai thu nhận kớch thớch súng õm
- Ốc tai màng chạy dọc ốc tai xương, cuốn quanh trụ ốc
2,5 vũng: +Màng tiền đỡnh (phớa trờn)
+ Màng cơ sở (phớa dưới) chứa cơ quan
Coocti, trong cú tế bào thụ cảm thớnh giỏc
Trang 12Tiết 53: cơ quan phân tích thính giác
Kiểm tra đánh giá:
3 Vai trò của ốc tai:
a Xác định vị trí
b Thu nhận kích thích sóng âm.
c Cân bằng áp suất không khí
d Hứng sóng âm
4 Để tai đ ợc bảo vệ tốt cần:
a Th ờng xuyên vệ sinh tai
b Không dùng que nhọn ngoáy tai
c Tránh làm việc nơi ồn
d Cả a, b, c đúng
I Cấu tạo tai:
* Tai ngoài: + Vành tai : hứng súng õm
+ Ống tai: hướng súng õm
màng nhĩ
Tai ngoài Tai giữa
đk 1 cm
* Tai giữa: là một khoang xương cú:
(+ ) Chuỗi xương tai:
- Xương bỳa: gắn với màng nhĩ
- Xương bàn đạp: ỏp vào màng cửa bầu dục
(+) vũi nhĩ thụng với hầu ỏp suất 2 bờn màng nhĩ
cõn bằng
II Chức năng thu nhận súng õm:
Súng õm màng nhĩ chuỗi xương tai cửa bầu
kớch thớch cơ quan Coocti vựng thớnh giỏc.
III Vệ sinh tai:
- Giữ vệ sinh tai
- Bảo vệ tai: + Khụng dựng vật nhọn ngoỏy tai
+ Giữ vệ sinh mũi, họng để phũng bệnh về tai
+ Cú biện phỏp giảm và chống tiếng ồn
* Tai trong:
(+) Bộ phận tiền đỡnh thu nhận thụng tin về vị trớ và sự
chuyển động của cơ thể trong khụng gian
(+) Ốc tai thu nhận kớch thớch súng õm
- Ốc tai màng chạy dọc ốc tai xương, cuốn quanh trụ ốc
2,5 vũng: +Màng tiền đỡnh (phớa trờn)
+ Màng cơ sở (phớa dưới) chứa cơ quan
Coocti, trong cú tế bào thụ cảm thớnh giỏc
Trang 13TiÕt 53: c¬ quan ph©n tÝch thÝnh gi¸c
H íng dÉn vÒ nhµ:
- Häc bµi, tr¶ lêi c©u hái 1, 2, 3, 4
- §äc tr íc bµi 52/ SGK 166
I Cấu tạo tai:
* Tai ngoài: + Vành tai : hứng sóng âm
+ Ống tai: hướng sóng âm
màng nhĩ
Tai ngoài Tai giữa
đk 1 cm
* Tai giữa: là một khoang xương có:
(+ ) Chuỗi xương tai:
- Xương búa: gắn với màng nhĩ
- Xương bàn đạp: áp vào màng cửa bầu dục
(+) vòi nhĩ thông với hầu áp suất 2 bên màng nhĩ
cân bằng
II Chức năng thu nhận sóng âm:
Sóng âm màng nhĩ chuỗi xương tai cửa bầu
kích thích cơ quan Coocti vùng thính giác.
III Vệ sinh tai:
- Giữ vệ sinh tai
- Bảo vệ tai: + Không dùng vật nhọn ngoáy tai
+ Giữ vệ sinh mũi, họng để phòng bệnh về tai
+ Có biện pháp giảm và chống tiếng ồn
* Tai trong:
(+) Bộ phận tiền đình thu nhận thông tin về vị trí và sự
chuyển động của cơ thể trong không gian
(+) Ốc tai thu nhận kích thích sóng âm
- Ốc tai màng chạy dọc ốc tai xương, cuốn quanh trụ ốc
2,5 vòng: +Màng tiền đình (phía trên)
+ Màng cơ sở (phía dưới) chứa cơ quan
Coocti, trong có tế bào thụ cảm thính giác