Khu giải phóng Việt Bắc là hình ảnh của nước Việt Nam thu nhỏ, nhờ cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 thì hình ảnh nước Việt Nam không còn thu nhỏ ở chiến khu Việt Bắc mà đã mở rộng[r]
Trang 1Tuần 23 NS: 26/01/2013 Tiết 25 NG: 28 /01/2013
Bài 23: TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM NĂM 1945
VÀ SỰ THÀNH LẬP NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HOÀ
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
- Biết được thời cơ cách mạng đã đến, Đảng đã nắm được thời cơ và quyết tâm khởi nghĩa
- Trình bày được những nét chính diễn biến cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Hà Nội và trong cả nước
- Trình bày được ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thắng lợi của Cách mạng tháng Tám
2 Tư tưởng: Giáo dục HS:
- Lòng kính yêu Đảng và lãnh tụ chủ tịch Hồ Chí Minh
- Niềm tin vào sự thắng lợi của cách mạng và tự hào dân tộc
3 Kỹ năng:
Rèn cho HS biết sử dụng tranh ảnh, tường thuật diễn biến và phân tích – đánh giá sự kiện
II CHUẨN BỊ :
1 GV: Lược đồ Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945.
Tranh ảnh và tư liệu về chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập
2 HS: Đọc và chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi SGK.
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1 Kiểm tra bài cũ:
- Tại sao Nhật đảo chính Pháp?
- Ngay sau khi Nhật đảo chính Pháp, Đảng đã có chủ trương như thế nào? Kể tên các tỉnh nằm trong khu giải phóng Việt Bắc?
2 Giới thiệu bài:
Khu giải phóng Việt Bắc là hình ảnh của nước Việt Nam thu nhỏ, nhờ cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 thì hình ảnh nước Việt Nam không còn thu nhỏ ở chiến khu Việt Bắc mà
đã mở rộng ra toàn quốc và trở thành một nước độc lập – đó là nước VNDCCH Vậy cách mạng tháng Tám diễn ra trong hoàn cảnh lịch sử nào? Diễn biến, kết quả và ý nghĩa lịch sử của cách mạng tháng Tám như thế nào? (Vào bài)
3 Bài mới
Hoạt động của GV – HS Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động1: Tìm hiểu chủ trương của Đảng.
*GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục I/92 cho
biết:
H: Tình hình thế giới và châu Âu trong giai đoạn
này?
HS trả lời
H: Trước tình hình thuận lợi, Đảng ta có chủ
trương gì?
HS: Đảng họp hội nghị và ra quân lệnh.
=>GV nhấn mạnh: Thời cơ cách mạng đã chín
muồi và là thời cơ “ngàn năm có một”
*HS trao đổi bàn (2’): Vì sao Đảng ta ban bố lênh
I Lệnh tổng khởi nghĩa được ban bố
1 Hoàn cảnh:
- CTTG II ở giai đoạn cuối
- Nhật hoang mang, dao động cực độ
2 Lệnh Tổng khởi nghĩa:
- Từ 14 - 15.8.1945, Đảng họp Hội nghị toàn quốc quyết định phát động Tổng khởi nghĩa trong cả nước
Trang 2Tổng khởi nghĩa?
HS: - Vì lúc đó phát xít Nhật đã bị tiêu diệt, bọn
giặc Nhật ở Đông Dương hoang mang, dao động
đến cực đọ (như rắn mất đầu).
- Trong nước: ta đã chuẩn bị đầy đủ lực lượng,
cao trào kháng Nhật đang nổ ra rất quyết liệt, thời
cơ Tổng khởi nghĩa đã chín muồi.
H: Thời cơ xuất hiện, Đảng ta đã làm gì?
HS trả lời theo thông tin SGK/92,
=>GV giảng thêm: Lần đầu tiên chủ tịch Hồ Chí
Minh ra mắt đại biểu quốc dân và kêu gọi tổng
khởi nghĩa giành chính quyền
H: Theo lệnh, quân giải phóng đã làm gì?
HS: Chiều 16.8, Võ Nguyên Giáp chỉ huy đội quân
giải phóng từ Tân Trào bao vây và tấn công Nhật
ở Thái Nguyên.
=>GV chuyển ý: Từ Thái Nguyên mở đường tiến
về Hà Nội (mục 2).
Hoạt động 2: Tìm hiểu giành chính quyền ở Hà
Nội
*GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục II/92 tìm
hiểu:
H: Cho biết không khí cách mạng tại Hà Nội?
HS: Sôi động, các tầng lớp gia nhập đoàn thể cứu
quốc và đội tự vệ chiến đấu ->thẳng tay trừ khử
bọn tay sai…
=>GV gọi HS đọc thông tin đoạn in nghiêng /93,
sau đó cho HS quan sát ảnh cuộc mit tinh tại nhà
hát lớn Hà Nội để thấy không khí cuộc cách mạng
H: Với không khí đó, Việt Minh đã tổ chức cho
nhân dân làm gì? Kết quả?
HS: Mit tinh, kêu gọi nhân dân giành chính quyền
và chiếm công sở của chính quyền bù nhìn.
H: Cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở HN thắng
lợi có ý nghĩa gì?
HS: ý nghĩa to lớn, cổ vũ nhân dân cả nước hăng
hái tiến lên giành chính quyền, làm kẻ thù hoang
mang lo sợ
=>GV chuyển ý: Việc giành chính quyền tại Hà
Nội đã tạo điều kiện giành chính quyền trong cả
nước (mục 3).
Hoạt động 3: Tìm hiểu việc giành chính quyền
trong cả nước
*GV treo lược đồ tổng khởi nghĩa tháng Tám cho
HS theo dõi và cùng tìm hiểu:
H: Nhân dân chớp thời cơ đã nổi dậy khởi nghĩa
ntn?
- Đại hội Quốc dân họp ở Tân Trào
- Lập Uỷ ban Dân tộc giải phóng Việt Nam
- Hồ Chí Minh gửi thư kêu gọi cả nước khởi nghĩa
II Giành chính quyền ở Hà Nội:
* Không khí cách mạng sôi động:
- 19.8.1945, Việt Minh tổ chức mít tinh tại Nhà hát lớn Hà Nội => chuyển thành biểu tình
- Chiếm công sở của chính quyền địch
=> Khởi nghĩa thắng lợi ở Hà Nội
III Giành chính quyền trong cả nước:
* Từ 14 -> 18/8, 4 tỉnh (Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam) giành
Trang 3HS xác định trên lược đồ vị trí 4 tỉnh giành chính
quyền sớm nhất cả nước
H: Được tin Hà Nội giải phóng, nhân dân đã làm
gì?
HS: Cuộc khởi nghĩa lan nhanh như dây thuốc nổ.
=>GV yêu cầu HS xác định vị trí các nơi giành
chính quyền và nhấn mạnh: Chỉ trong vòng 15
ngày, cuộc khởi nghĩa đã thành công trong cả
nước
H: Sau khi cách mạng tháng Tám thành công, chủ
tịch Hồ Chí Minh làm gì?
HS trả lời
=>GV cho HS quan sát ảnh Bác đọc Tuyên ngôn
tại Quảng trường Ba Đình, trích Tuyên ngôn “Tất
cả …tự do ấy” và đọc cho HS nghe bài thơ của Tố
Hữu:
“Hôm nay sáng mồng hai tháng chín,
Thủ đô hoa vàng nắng Ba Đình…”
GV liên hệ với cuộc khởi nghĩa ở địa phương
Hoạt động 4: Tìm hiểu ý nghĩa lịch sử và
nguyên nhân thắng lợi của cách mạng tháng
Tám năm 1945.
*GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục IV/94 cho
biết:
H: Cách mạng tháng Tám thành công có ý nghĩa
lịch sử gì với dân tộc Việt Nam?
=>GV chuẩn xác và nhấn mạnh: Nhân dân làm
chủ vận mệnh đất nước, mở ra kỷ nguyên mới của
lịch sử dân tộc - kỉ nguyên độc lập tự do
H: Cách mạng tháng Tám thành công có ảnh
hưởng như thế nào đến phong trào cách mạng thế
giới?
=>HS trả lời và bổ sung, GV chuẩn xác và nhấn
mạnh: Là thắng lợi đầu tiên trong thời đại mới của
một dân tộc nhược tiểu đã tự giải phóng khỏi đế
quốc thực dân, đặc biệt là nhân dân ở châu Á và
châu Phi
*GV yêu cầu HS tự đọc thông tin cuối (1’) và rút
ra:
H: Cách mạng tháng Tám thành công là do những
nguyên nhân nào?
=>HS trả lời theo các nguyên nhân SGK, GV
chuẩn xác và chứng minh từng nguyên nhân cho
HS rõ
H: Nguyên nhân nào là quan trọng nhất?
HS trả lời GV chốt lại bài học
chính quyền sớm nhất cả nước
* Từ 23-> 28/8, khắp cả nước giành chính quyền: Huế (23/8), SG (25/8)
- 30/8: vua Bảo Đại thoái vị
* 2.9.1945, chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước VNDCCH
IV Ý nghĩa lịch sử và nguyên nhân thành công của cách mạng tháng Tám.
1 Ý nghĩa lịch sử
a Trong nước:
- Phá tan hai xiềng xích nô lệ là Pháp -Nhật
- Lật đổ chế độ phong kiến, lập nước VNDCCH
- Việt Nam trở thành nước độc lập
- Mở ra kỉ nguyên mới – kỉ nguyên độc lập, tự do
b Quốc tế:
- Cổ vũ nhân dân thuộc địa và phụ thuộc đấu tranh
2 Nguyên nhân thành công
a Chủ quan:
- Truyền thống yêu nước sâu sắc
- Có khối liên minh công nông vững chắc
b Khách quan:
- Điều kiện quốc tế thuận lợi
4 Củng cố:
Trang 4*HS trao đổi nhóm (2’): Sự lãnh đạo kịp thời và sáng suốt của ĐCSĐD và lãnh tụ HCM trong
cách mạng tháng Tám thể hiện ở điểm nào?
*GV kết luận:
- Đảng lãnh đạo thành công cách mạng giành chính quyền trong cả nước, đưa người dân từ thân phận nô lệ thành người chủ đất nước và khai sinh ra nước Việt Nam dân chủ cộng hoà – nhà nước đầu tiên ở khu vực Đông Nam châu Á
- Vậy sau khi cách mạng tháng Tám thành công, Đảng ta đã làm gì? (bài sau)
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài theo các nội dung
- Đọc và xem trước bài 24 (mục I, II, III)
* Rút kinh nghiệm:
_