giảng tại các lớp huấn luyện chính trị của Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội, được xuất bản năm 1927.[21] Theo nghiên cứu của một số sử gia có tên tuổi tại Hoa Kỳ, Pháp, và Trun[r]
Trang 1Nếu có ai nói với tôi rằng, Hồ Chí Minh là một vị lãnh tụ vĩ đại, một nhà chính trị lỗi lạc
và là một danh nhân văn hóa thế giới, tôi sẽ mỉm cười chấp nhận, vì đó là một điều khôngthể chối cãi và là một người con trên xứ sở trải dài hình chữ S này, thì ai cũng sẽ đồng ý với nhận định trên Nhưng nếu ai hỏi tôi rằng: “Bạn có suy nghĩ gì về Chủ tịch Hồ Chí Minh?”, thì tôi không cần phải suy nghĩ và sẽ trả lời ngay: “Đó là một vị cha già của dân tộc Việt Nam, một người cha thật sự!” Trả lời như vậy, bởi tôi cảm thấy rằng, Bác Hồ là một người thật gần gũi gắn bó với nhân dân, lo lắng từng miếng ăn giấc ngủ cho nhân dân, sống cả đời mình vì nhân dân, cũng giống như những người cha lo lắng, chăm sóc cho đứa con thân yêu, bé bỏng của mình
Đối với Bác, người cha già của chúng ta, ai cũng một lòng yêu quý, kính trọng và vô cùng biết ơn sâu sắc Có rất nhiều cách để thể hiện tình cảm chân thành ấy đối với Bác,
đó là sống thật tốt; là noi theo những tấm gương đạo đức của Bác; là làm theo những điều
mà Bác đã dạy; là một lòng với Đảng; là thông qua những lời ca, tiếng hát để nói lên sự
hy sinh cống hiến cả đời mình cho đất nước của Bác; là mượn những vần thơ để thể hiện tấm lòng yêu thương mênh mông, sâu nặng, sự chăm lo ân cần, chu đáo của Bác đối với nhân dân Và để giúp cho con người Việt Nam, đặc biệt là chúng ta - những chủ nhân tương lai của đất nước - hiểu rõ thêm về cuộc đời của Bác, để qua đó có thêm những bài học đạo đức thường tình mà sâu sắc Nhà văn, nhà nghiên cứu Nguyễn Đắc Xuân đã bỏ
ra một quãng thời gian dài (hơn 10 năm) để nghiên cứu trao đổi và cho ra đời cuốn sách này được Nhà xuất bản Trẻ in ấn và phát hành vào ngày 21.1.2004
Lúc sinh thời, Bác đã đi và sống ở rất nhiều nơi như: Bình Thuận, Hà Nội, Long Châu, Nghệ An, Nghệ Tỉnh, Tp HCM nhưng có lẽ, Huế là nơi “giữ chân” Bác lâu nhất Bác đến sống tại nơi đây hai lần, lần thứ nhất từ năm 1895 - 1901, và lần thứ hai từ năm 1906
- 1909, cả thải là gần 10 năm Lúc ấy, Bác vẫn còn là một cậu học sinh nhà Nho nghèo yêu nước, với cái tên quen thuộc - Nguyễn Sinh Cung Không ai ngờ rằng, cậu học trò nghèo nhưng thông minh, sáng dạ, mang trong mình một lòng yêu nước nồng nàn, lại trở thành một con người vĩ đại, một nhà cách mạng, một nhà văn hóa lớn
Cuốn sách gồm nhiều câu chuyện của Bác trong những ngày ở Huế như: "Thuở ấy vào kinh", "Tuổi trẻ không yên", "Sông Hương dậy sóng", "Không làm quan thì ?", "Tín hiệu đầu tiên", "Nỗi đau xé ruột Những câu chuyện ấy đã khắc họa sâu sắc và trung thực những gì đã diễn ra xung quanh Bác tại Huế Đó là một khoảng thời gian vô cùng quan trọng, có ý nghĩa đối với nhận thức khởi đầu của Bác, tác động đến sự hình thành một con người yêu nước; là một phần gốc rễ của một tâm hồn, một nhân cách, một tư tưởng
Hồ Chí Minh Tôi nghĩ rằng, đây cũng là khoảng thời gian mà Bác không thể nào quên được, cũng bởi nó gắn liền với hình ảnh người mẹ hiền tần tảo, hy sinh cả đời mình vì chồng vì con, người mẹ mà Bác hằng tôn kính, đã mãi mãi ra đi
Cuốn sách nằm trong tủ sách di sản Hồ Chí Minh Bìa ngoài được trang trí bằng một tấm hình của Bác lúc còn trẻ, chụp tại Liên Xô năm 1923 Phía sau là hình ảnh một ngôi trường nổi tiếng mà Bác đã từng theo học - Trường Quốc học Huế
Trang 2Cuốn sách "Chuyện kể về thời niên thiếu của Bác Hồ", Tác giả Đỗ Hoàng Linh - Nguyễn Văn Dương, kể về cuộc đời thời niên thiếu của Người những năm tháng ở quên hương Nam Đàn, Nghệ An rồi theo cha vào Huế; rồi từ Huế trở ra Nghệ An, rồi từ Nghệ An trở lại Huế, rồi đến Khánh Hoà, bến cảng Nhà Rồng( Sài Gòn) để chuẩn bị cho một chuyến đi xa năm 1911- Tìm đường ra nước ngoài để tìm con đường cứu dân , cứu nước cho dân tộc Việt.
Qua truyện kể ta được hiểu rõ hơn những giá trị truyền thống quê hương, gia đình đã ảnh hưởng và góp phần lớn tạo nên một tư tưởng, một nhân cách lớn Hồ Chí Minh Cuốn sách được sắp xếp theo các mục chính sau:
- Phần một: Tóm tắt tiểu sử của Chủ tịch Hồ Chí Minh
- Phần hai: Quê hương, gia đình, thời niên thiếu và những hoạt động yêu nước đầu tiên
- Phần ba: Các địa điểm, di tích lưu niệm thời niên thiếu của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Chuyện kể về thời niên thiếu của Bác Hồ
Nhà xuất bản: Thanh Niên
Năm xuất bản: 2008
Lượt xem: 2490
Sách kể về cuộc đời thời niên thiếu của Người những năm tháng ở quên hương Nam Đàn, Nghệ An rùi theo cha vào Huế; rồi từ Huế trở ra Nghệ An, rồi từ Nghệ An trở lại Huế, rồi đến Khánh Hoà, bến cảng Nhà Rồng( Sài Gòn) để chuẩn bị cho một chuyến đi xa năm 1911- Tìm đường
ra nước ngoài để tìm con đường cứu Cuốn sách là tài liệu cho những ai mong muốn được tìm hiểu và nghiên cứu về Người Và cũng là tài liệu học tập cho mọi đối tượng.
Mã sản phẩm : DT826468
Giá bán : 22.000 Đ
Trang 3Được cập nhật lúc : Hôm nay, 11:08 am
Hướng dẫn mua : Liên hệ qua Hỗ trợ bên trái
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cống hiến cả đời mình cho sự nghiệp đấu tranh giành độc, tự do cho tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân Cuộc đời của người như Đảng cộng sản Việt Nam đã đánh giá, là “một cuộc đời oanh liệt, đầy gian khổ hy sinh, vô cùng cao thượng và phong phú, vô cùng trong sáng và đẹp đẽ” Xem thêm
Giới thiệu về nội dung:
Biên tập viên giới thiệu:
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cống hiến cả đời mình cho sự nghiệp đấu tranh giành độc, tự
do cho tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân Cuộc đời của người như Đảng cộng sản
Việt Nam đã đánh giá, là “một cuộc đời oanh liệt, đầy gian khổ hy sinh, vô cùng cao
thượng và phong phú, vô cùng trong sáng và đẹp đẽ”.
THỜI THANH NIÊN CỦA BÁC HỒ- khái quát thời trai trẻ của Người đi qua các châu lục
và đại dương, chứng kiến nhiều dan tộc, nhiều mầu da khác nhau sinh sống và đấu tranh, và vô cùng sôi nổi với nhiều kỳ tích, chỉ nhằm thực hiện lý tưởng vì nước, vì dân Một chặng đường hoạt động cách mạng đầy sôi nổi của người thanh niên Nguyễn Ái Quốc
Trang 4Đi xuống phía Nam
Lên đường đi tìm chân lý
Trang 5Giới thiệu sách
Bác Hồ thời niên thiếu là một cuốn sách quý giúp bạn tìm hiểu về quê hương, gia đình, những ngày thơ ấu, tuổi thiếu niên và những năm đầu tuổi thanh niên của Bác Hồ Để hiểu biết đầy đủ về thân thế và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh, chúng ta không thể không tìm hiểu về những năm tháng này trong toàn bộ cuộc đời hoạt động cách mạng vô cùng phong phú của Người
Chia sẻ lên:
Facebook Twitter Delicious Yahoo Buzz! Google Digg
Thăm nơi ghi dấu thời niên thiếu của Bác
Theo www.thongtinthuongmai.vn - 11 tháng trước
(TTTM News) - Một ngày tháng 5, trong không khí cả nước tưng bừng kỷ niệm 120 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh, chúng tôi tìm về căn nhà nhỏ ngụ tại số 158 trên đường Mai Thúc Loan (TP Huế), nơi ghi dấu thời niên thiếu của Bác
Trang 6Theo sử sách, năm 1894, thân sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh là cụ Nguyễn Sinh Sắc thi đỗ cử nhân ở kỳ thi Hương Nghệ An, năm 1895 vào Huế thi Hội nhưng không đỗ Để chuẩn bị cho kỳ thi sau, cụ xin vào học trường Quốc Tử Giám – Huế và được chấp nhận
Tuy nhiên học bổng của trường rất ít, không đủ để sinh sống tại đất kinh kỳ, vì vậy, ông về quê bàn với gia đình đưa vợ con cùng vào Huế để gia đình có điều kiện giúp đỡ ông học hành, và ông cũng có thời gian chăm sóc và nuôi dạy các con
Đến Huế nhờ người quen giới thiệu ông đã thuê được một gian nhà nhỏ ở đường Đông Ba (là ngôi nhà di tích hiện nay)
Tại đây, cụ Nguyễn Sinh Sắc ngày ngày đi nghe giảng sách, thức khuya dậy sớm học bài Bà Hoàng Thị Loan quán xuyến việc gia đình, quay tơ dệt vải, chăm sóc con cái giúp chồng chuyên tâm học hành
Thời gian này, Nguyễn Sinh Cung được cha mẹ hướng dẫn, dạy bảo việc nhà, làm quen với cuộc sống lao động Nếp sống gia đình thanh bạch, giản dị, đầm ấm chan hoà yêu thương Và cũng tại nơi đây, cậu bé Nguyễn Sinh Cung đã được học bài học đầu tiên về lòng yêu nước, về nỗi đau của một dân tộc mất nước qua lời kể của cha hàng đêm
Chính vì thế, ngôi nhà không chỉ là nơi lưu giữ những kỷ niệm thời ấu thơ của Bác, mà còn là cái nôi hình thành nhân cách vĩ đại về sau của Người Để rồi một tờ báo Uruguay sau này đã viết:"Ông có một trái tim bao la như vũ trụ và tình yêu trẻ thơ vô bờ bến Ông là hình mẫu của sự giản dị trong mọi mặt”
Tại ngôi nhà này, bà Hoàng Thị Loan sinh người con thứ tư là Nguyễn Sinh Xin, sau đó trút hơi thở cuối cùng khi mới 33 tuổi vào 10/2/1901
Nhà lưu niệm Bác Hồ trên đường Mai Thúc Loan được làm bằng gỗ là chủ yếu và thiết kế theo kiến trúc nhà rường truyền thống của Huế Nhà rộng 3 gian, có 4 cột và nối liền với bếp có vách đất, mái tranh Khuôn viên quanh nhà với sân vườn nhỏ nhắn rất yên ả, thanh bình
Nhà lưu niệm Bác Hồ đã được Bộ Văn Hoá Thông tin công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia theo Quyết định số 74/VH QĐ vào ngày 2/2/1993
Những ngày này, đến thăm Nhà lưu niệm Bác không khỏi bồi hồi, xúc động Dường như tất cả vẫn đang còn đó…
Trang 7
Lu đựng nước
Trang 8Ấm nước, bình vôi, dạo gọt cau…
Chậu rửa mặt
Trang 10Gian bếp với những đồ đạc đơn sơ, giản dị
Chiếc giường gỗ
Trang 12Hồ Chí Minh
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Bước tới: menu, tìm kiếm
Bài hay đoạn này cần người am hiểu về chủ đề Hồ Chí Minh biên tập lại.
Bạn có thể giúp chỉnh sửa bài hoặc nhờ một ai đó Xem trang thảo luận để biết thêm chi tiết.
Mục từ "Nguyễn Ái Quốc" dẫn đến bài này Xin đọc về bút hiệu Nguyễn Ái Quốc tại
Nguyễn Ái Quốc (bút hiệu)
Hồ Chí Minh
Hồ Chí Minh vào khoảng năm 1946
Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Trang 13Là nhà lãnh đạo được nhiều người ngưỡng mộ và tôn sùng, lăng của ông được xây ở Hà Nội, nhiều tượng đài của ông được đặt ở khắp mọi miền Việt Nam, hình ảnh của ông được nhiều người dân treo trong nhà, đặt trên bàn thờ [2], và được in ở hầu hết mệnh giá đồng tiền Việt Nam Ông được thờ cúng ở một số đền thờ và chùa Việt Nam[3] Ông đồng thời cũng là một nhà văn, nhà thơ và nhà báo với nhiều tác phẩm viết bằng cả tiếng Việt, tiếng Hán, tiếng Pháp, tiếng Nga và tiếng Anh Là một nhà lãnh đạo nổi tiếng ở Đông Nam Á, ông đã kết hợp chủ nghĩa Marx với chủ nghĩa dân tộc Việt Nam.[4]
1.3.3 Thời kỳ ở Liên Xô lần thứ nhất
1.3.4 Thời kỳ ở Trung Quốc (1924-1927)
1.3.5 Những năm 1928, 1929
1.3.6 Thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
1.3.7 Những năm 1931 - 1933
1.3.8 Thời kỳ ở Liên Xô lần thứ hai
1.3.9 Từ năm 1938 đến đầu năm 1941
o 1.4 Trở về Việt Nam
o 1.5 Từ khi bị giam ở Trung Quốc cho tới ngày 2 tháng 9 năm 1945
o 1.6 Giai đoạn lãnh đạo
Trang 14 1.6.1 Từ Độc lập tới Toàn quốc kháng chiến
1.6.2 Giai đoạn kháng chiến chống Pháp
1.6.3 Giai đoạn cuối đời
o 1.7 Qua đời
2 Cuộc sống đời thường
3 Tư tưởng Hồ Chí Minh
8 Tên gọi, bí danh, bút danh
9 Hồ Chí Minh trong văn học, nghệ thuật
Xuất thân và quê quán
Bài chi tiết: Gia đình Hồ Chí Minh
Theo gia phả của dòng họ Nguyễn ở làng Sen xã Kim Liên tại huyện Nam Đàn, Nghệ Anthì:
"Hoàng sơ tổ khảo là Nguyễn Bá Phụ, tổ đời thứ hai là Nguyễn Bá Bạc, tổ đời thứ
ba là Nguyễn Bá Ban, tổ đời thứ tư là Nguyễn Văn Dân, tổ đời thứ năm, Nguyễn Sinh Vật là giám sinh đời Lê Thánh Đức (tức Lê Thần Tông ) năm thứ ba , tổ đời
Trang 15thứ sáu là Nguyễn Sinh Tài đỗ hiếu sinh khi 17 tuổi, năm 34 tuổi đỗ tam trường khoa thi Hội , tổ đời thứ 10 là Nguyễn Sinh Nhậm[5])." Cả bốn đời đầu tiên của
dòng họ đều chưa lấy đệm là "Sinh" và không rõ năm sinh, năm mất[6]
Ông tên thật là Nguyễn Sinh Cung (阮生恭, giọng địa phương phát âm là Côông), tự là
Tất Thành[7] Quê nội là làng Kim Liên (tên Nôm là làng Sen) Ông được sinh ra ở quê ngoại là làng Hoàng Trù (tên Nôm là làng Chùa, nằm cách làng Sen khoảng 2 km) và sống ở đây cho đến năm 1895 Hai làng này vốn cùng nằm trong xã Chung Cự, thuộc tổng Lâm Thịnh, huyện Nam Đàn Quê nội của ông, làng Kim Liên[8] là một làng quê nghèo khó Phần lớn dân chúng không có ruộng, phải làm thuê cấy rẽ, mặc quần ít, đóng khố nhiều, bởi thế nên làng này còn có tên là làng Đai Khố[9] Vào đời ông, phần lớn dòng
họ của ông đều cơ hàn, kiếm sống bằng nghề làm thuê, và cũng có người tham gia các hoạt động chống Pháp[10]
Thân phụ ông là một nhà nho tên là Nguyễn Sinh Sắc, từng đỗ phó bảng[11] Thân mẫu là
bà Hoàng Thị Loan Ông có một người chị là Nguyễn Thị Thanh, một người anh là Nguyễn Sinh Khiêm (tự Tất Đạt, còn gọi là Cả Khiêm) và một người em trai mất sớm là Nguyễn Sinh Nhuận (1900-1901, tên khi mới lọt lòng là Xin)
Theo lý lịch chính thức, Nguyễn Sinh Cung sinh ngày 19 tháng 5 năm 1890, tuy nhiên có những thông tin khác không đồng nhất[cần dẫn nguồn]:
Trong đơn xin học Trường hành chính thuộc địa, năm 1911, ông tự ghi là sinh năm 1892
Năm 1920, ông khai với một quận cảnh sát tại Paris ngày sinh của mình là 15 tháng 1 năm 1894
Theo một tài liệu do Phòng nhì Pháp lập năm 1931, có sự xác nhận của một số nhân chứng làng Kim Liên, quê nội của ông, thì ông sinh tháng 4 năm 1894
Trong tờ khai của ông tại Đại sứ quán Liên Xô ở Berlin, vào tháng 6 năm 1923, thì ngày sinh là 15 tháng 2 năm 1895
Tuổi trẻ
Năm 1895, Nguyễn Sinh Cung cùng cha mẹ và anh trai vào Huế lần đầu tiên Sau khi mẹ mất (1901), ông về Nghệ An ở với bà ngoại một thời gian ngắn rồi theo cha về quê nội,
từ đây ông bắt đầu dùng tên Nguyễn Tất Thành Tất Thành theo học cử nhân Hoàng
Phạm Quỳnh và một số ông giáo khác[12]
Năm 1906, Nguyễn Tất Thành theo cha vào Huế lần thứ hai và học ở trường tiểu học Pháp-Việt Đông Ba Tháng 9 năm 1907, ông vào học tại trường Quốc học Huế, nhưng bị đuổi học vào cuối tháng 5 năm 1908 vì tham gia phong trào chống thuế ở Trung Kỳ[13] Cha ông bị triều đình khiển trách vì "hành vi của hai con trai" Hai anh em Tất Đạt và TấtThành bị giám sát chặt chẽ Ông quyết định vào miền Nam để tránh sự kiểm soát của triều đình
Trang 16Đầu năm 1910, Nguyễn Tất Thành vào đến Phan Thiết Ông dạy chữ Hán và chữ Quốc ngữ cho học sinh lớp ba và tư tại trường Dục Thanh của Hội Liên Thành[14] Khoảng [15]trước tháng 2 năm 1911, ông nghỉ dạy và vào Sài Gòn cũng với sự giúp đỡ của Hội Liên Thành Tại đây, ông theo học trường Bá Nghệ là trường đào tạo công nhân hàng hải và công nhân chuyên nghiệp cho xưởng Ba Son ( bây giờ là trường Cao Đẳng kỹ thuật Cao Thắng ) Ở đây, ông học được 3 tháng Sau đó ông quyết định sẽ tìm một công việc trên một con tàu viễn dương để được ra nước ngoài.
Hoạt động ở nước ngoài
Bài chi tiết: Hoạt động của Hồ Chí Minh trong giai đoạn 1911-1941
Thời kỳ 1911-1919
Mô hình chiếc tàu buôn Đô đốc Latouche-Tréville được trưng bày tại bến Nhà Rồng
Ngày 5 tháng 6 năm 1911, từ Bến Nhà Rồng, ông lấy tên Văn Ba, lên đường sang Pháp với nghề phụ bếp trên chiếc tàu buôn Đô đốc Latouche-Tréville , với mong muốn học hỏi những tinh hoa và tiến bộ từ các nước phương Tây Ngày 6 tháng 7 năm 1911, sau hơn 1 tháng, tàu cập cảng Marseilles, Pháp Sau khi ở Hoa Kỳ một năm (cuối 1912-cuối 1913), ông quay trở lại nước Anh làm nghề cào tuyết, đốt lò rồi phụ bếp cho khách sạn Cuối năm 1917, ông trở lại nước Pháp, sống và hoạt động ở đây cho đến năm 1923
Thời kỳ ở Pháp
Tấm biển đồng gắn tại nhà số 9 ngõ Compoint, quận 17 Paris: "Tại đây, từ năm
1921-1923, Nguyễn Ái Quốc đã sống và chiến đấu vì quyền độc lập và tự do cho nhân dân Việt Nam và các dân tộc bị áp bức"
Trang 17Ngày 18 tháng 6 năm 1919, thay mặt Hội những người An Nam yêu nước, Nguyễn Tất Thành đã mang tới Hội nghị Hòa bình Versailles bản Yêu sách của nhân dân An Nam gồm 8 điểm để kêu gọi lãnh đạo các nước Đồng Minh áp dụng các lý tưởng của Tổng thống Wilson cho các lãnh thổ thuộc địa của Pháp ở Đông Nam Á, trao tận tay tổng thốngPháp và các đoàn đại biểu đến dự hội nghị[16] Bản yêu sách này do một nhóm các nhà ái quốc Việt Nam sống ở Pháp, trong đó có Phan Châu Trinh, Phan Văn Trường và Nguyễn Tất Thành, cùng viết, và được ký tên chung là Nguyễn Ái Quốc[17] Từ đây, Nguyễn Tất
Thành công khai nhận mình là Nguyễn Ái Quốc[18] và sử dụng tên này trong suốt 30 năm sau đó[19]
Tranh biếm họa của Nguyễn Ái Quốc cho tờ Le Paria, đời sống người dân dưới ách thống trị của thực dân Pháp
Năm 1920, Nguyễn Ái Quốc đọc Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của Lenin,
từ đó ông đi theo chủ nghĩa cộng sản Ông tham dự Đại hội lần thứ 18 của Đảng Xã hội Pháp tại Tours (từ 25 đến 30 tháng 12 năm 1920) với tư cách là đại biểu Đông Dương củaĐảng Xã hội Pháp, ông trở thành một trong những sáng lập viên của Đảng Cộng sản Pháp và tách khỏi đảng Xã hội Năm 1921, ông cùng một số nhà yêu nước của các thuộc địa Pháp lập ra Hội Liên hiệp Thuộc địa (Union intercoloniale - Association des
indigènes de toutes les colonies) nhằm tập hợp các dân tộc bị áp bức đứng lên chống chủ nghĩa đế quốc Năm 1922, ông cùng một số nhà cách mạng thuộc địa lập ra báo Le Paria
(Người cùng khổ), làm chủ nhiệm kiêm chủ bút, nhằm tố cáo chính sách đàn áp, bóc lột của chủ nghĩa đế quốc nói chung và thực dân Pháp nói riêng Tác phẩm "Bản án chế độ thực dân Pháp" bằng tiếng Pháp (Procès de la colonisation française) do Nguyễn Ái Quốc viết được xuất bản năm 1925, đã tố cáo chính sách thực dân tàn bạo của Pháp và đềcập đến phong trào đấu tranh của các dân tộc thuộc địa
Thời kỳ ở Liên Xô lần thứ nhất
Trang 18Nguyễn Ái Quốc, chụp tại Liên Xô năm 1923
Tháng 6 năm 1923, Nguyễn Ái Quốc đến Moskva học tập tại trường Đại học Phương Đông Tại đây ông đã dự Hội nghị lần thứ nhất Quốc tế Nông dân (họp từ ngày 12 đến ngày 15 tháng 10 năm 1923), ông được bầu vào Ban chấp hành và Đoàn Chủ tịch Quốc tếNông dân Tại Đại hội lần thứ 5 Đệ Tam Quốc tế (họp từ ngày 17 tháng 6 đến ngày 8 tháng 7 năm 1924), ông được cử làm ủy viên Ban Phương Đông, phụ trách Cục Phương Nam
Năm 1924, tại thành phố Moskva, ông viết và nộp cho tổ chức Đệ Tam Quốc tế một bản Báo cáo về tình hình Bắc Kỳ, Trung Kỳ và Nam Kỳ Nhận thấy phong trào đấu tranh giaicấp tại Việt Nam có sự khác biệt với phong trào đấu tranh giai cấp bên Tây phương đương thời, ông có nhận xét về các tầng lớp địa chủ, tăng lữ, của Việt Nam như sau:
“ Những địa chủ ở đây chỉ là những tên lùn tịt bên cạnh những người trùng tên
với họ ở châu Âu và châu Mỹ (…) Không có vốn liếng gì lớn…, đời sống của địa chủ cũng chẳng có gì là xa hoa”, “An Nam chưa bao giờ có tăng lữ…”. ”
—Nguyễn Ái Quốc [20]
Thời kỳ ở Trung Quốc (1924-1927)
Cuối năm 1924, Nguyễn Ái Quốc rời Liên Xô tới Quảng Châu, lấy tên là Lý Thụy, làm phiên dịch trong phái đoàn cố vấn của chính phủ Liên Xô bên cạnh chính phủ Trung Hoa Dân quốc, do Mikhail Markovich Borodin làm trưởng đoàn
Năm 1925, ông thành lập tổ chức Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội ở Quảng Châu (Trung Quốc) để truyền bá chủ nghĩa Marx-Lenin (thường được phiên âm là
Mác–Lê-nin) vào Việt Nam Cuốn Đường Kách mệnh, mà ông là tác giả, tập hợp các bài
Trang 19giảng tại các lớp huấn luyện chính trị của Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội, được xuất bản năm 1927.[21]
Theo nghiên cứu của một số sử gia có tên tuổi tại Hoa Kỳ, Pháp, và Trung Quốc, trong thời gian ở Quảng Châu, ông đã kết hôn với một thiếu nữ Trung Quốc tên là Tăng Tuyết Minh (ngày 18 tháng 10 năm 1926) và sống với nhau cho đến khi ông rời Quảng Châu, vào khoảng tháng 4 hoặc 5 năm 1927 Sau khi ông đã trở thành Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, cả hai người đã tìm nhau thông qua tổ chức Đảng Cộng sản Trung Quốc và cơ quan ngoại giao Việt Nam tại Trung Quốc nhưng không thành công.[22][23]Cùng năm 1925, ông tham gia thành lập Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở Á Đông,
do Liêu Trọng Khải, một cộng sự thân tín của Tôn Dật Tiên, làm hội trưởng và ông làm
bí thư Do Tưởng Giới Thạch khủng bố các nhà cách mạng cộng sản Trung Quốc và Việt Nam, ông rời Quảng Châu đi Hương Cảng, rồi sang Liên Xô Tháng 11 năm 1927, ông được cử đi Pháp, rồi từ đó đi dự cuộc họp Đại hội đồng của Liên đoàn chống đế quốc từ ngày 9 đến ngày 12 tháng 12 năm 1927 tại Brussel, Bỉ
Tháng 3 năm 1930, ông trở lại Xiêm La trong một thời gian ngắn, sau đó quay lại Trung Hoa
Thời kỳ ở Liên Xô lần thứ hai
Trang 20Ông đến Moskva vào mùa xuân năm 1934 Với bí danh Lin, Nguyễn Ái Quốc học ở
Trường Quốc tế Lenin (1934-1935) Ông dự Đại hội lần thứ 7 Đệ Tam Quốc tế (từ ngày
25 tháng 7 đến ngày 20 tháng 8 năm 1935) với vai trò quan sát viên của ban thư ký
Dalburo với tên Linov[26] Theo tài liệu của một số nhà sử học, ông bị buộc ở Liên Xô cho đến năm 1938 và bị giam lỏng ở đó do bị nghi ngờ về lý do ông được nhà cầm quyền Hương Cảng trả tự do[27] Trong những năm 1931-1935, ông đã bị Trần Phú và sau đó là
Hà Huy Tập phê phán về đường lối cải lương "liên minh với tư sản và địa chủ vừa và nhỏ", không đúng đường lối đấu tranh giai cấp của Đệ Tam Quốc tế[28][29]
Trong, một bức thư kể cho tổ chức Đệ Tam Quốc tế hay về phong trào cách mạng vô sản tại Đông Dương được viết vào tháng 3 năm 1935, Nguyễn Ái Quốc bị phê phán nặng nề
Bức thư này có ghi nhận về “tàn dư của tư tưởng dân tộc cách mạng pha trộn với chủ nghĩa cải lương, chủ nghĩa duy tâm của đảng của các đồng chí Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên và của đồng chí Nguyễn Ái Quốc” Trong thư này cũng có đoạn: “Những tàn
dư ấy rất mạnh và tạo thành một chướng ngại nghiêm trọng cho sự phát triển chủ nghĩa cộng sản Cuộc tranh đấu không nhân nhượng chống những học thuyết cơ hội này của đồng chí Nguyễn Ái Quốc và của Đảng Thanh niên là rất cần thiết (…) Chúng tôi đề nghị đồng chí Lin viết một cuốn sách để tự phê bình những khuyết điểm đã qua” [20]
Theo Giáo sư-Tiến sĩ sử học Mạch Quang Thắng, lý do Nguyễn Ái Quốc bị phê phán trong bức thư nêu trên là vì tổ chức Đệ Tam Quốc tế có những tư tưởng thiên về hướng
tả, không đúng đắn, cùng lắm thì cũng thiếu thực dụng đối với hoàn cảnh của các xứ nằmdưới chế độ thực dân thời bấy giờ Nói cách khác, Đệ Tam Quốc tế cho rằng, trong đấu tranh giai cấp thì tất cả các lực lượng không thuộc về giai cấp vô sản đều phải bị chống đối Theo nhìn nhận của Giáo sư Nguyễn Quang Thắng thì quan điểm thiên về hướng tả của Đệ Tam Quốc tế như sau
“ Chống đế quốc, chống phong kiến, chống tư sản, chống tôn giáo, chống lực
lượng xã hội dân chủ Chống tất cả, chỉ độc có công nông là cách mạng mà
thôi (…) Quốc tế Cộng sản hừng hực khí thế xông lên, tưởng là cách mạng
—Nguyễn Quang Thắng [20]
Trong khi nhà cách mạng Nguyễn Ái Quốc thì đề cao chủ nghĩa dân tộc, ông cho rằng: [20]
“ Chủ nghĩa dân tộc là động lực lớn của đất nước Chính nó đã gây nên cuộc
nổi dậy chống thuế năm 1908, nó dạy cho những người culi biết phản đối, nó làm cho những người “nhà quê” phản đối ngầm trước thuế tạp dịch và thuế
muối Cũng chủ nghĩa dân tộc đã luôn luôn thúc đẩy các nhà buôn An Nam
cạnh tranh với người Pháp và người Trung Quốc; nó đã thúc giục thanh niên bãi khóa, làm cho những nhà cách mạng trốn sang Nhật Bản và làm vua Duy
”
Trang 21Tân mưu tính khởi nghĩa năm 1917.
—Nguyễn Ái Quốc
Từ năm 1938 đến đầu năm 1941
Năm 1938, ông trở lại Trung Quốc Trong vai thiếu tá Bát Lộ quân Hồ Quang, Nguyễn
Ái Quốc đến công tác tại văn phòng Bát Lộ quân Quế Lâm, sau đó đi Quý Dương, Côn Minh rồi đến Diên An, căn cứ đầu não của Đảng Cộng sản Trung Quốc và Hồng quân Trung Quốc mùa đông 1938
Trở về Việt Nam
Ông trở về Việt Nam vào ngày 28 tháng 1 năm 1941[30] , ở tại hang Cốc Bó, bản Pác Bó, tỉnh Cao Bằng với bí danh Già Thu Tại đây, ông mở các lớp huấn luyện cán bộ[31], cho inbáo, tham gia các hoạt động thường ngày Tài liệu huấn luyện và tuyên truyền chủ yếu
là sách do ông dịch và viết về nhiều chủ đề Tại cuối một cuốn sách như vậy ông ghi
"Việt Nam độc lập năm 1945"[32] Ông cho lập nhiều hội đoàn nhân dân như hội phụ nữ cứu quốc, hội phụ lão cứu quốc, hội nông dân cứu quốc,
Tháng 5 năm 1941, hội nghị mở rộng lần thứ 8 của Trung ương Đảng họp ở Cao Bằng vàquyết định thành lập Việt Nam Độc lập Đồng minh Hội (Việt Minh) Ông là chủ tọa
Từ khi bị giam ở Trung Quốc cho tới ngày 2 tháng 9 năm 1945
Ngày 13 tháng 8 năm 1942, ông lấy tên Hồ Chí Minh, sang Trung Quốc với danh nghĩa đại diện của cả Việt Minh và Hội quốc tế phản xâm lược Việt Nam (một hội đoàn được ông tổ chức ra trước đó) để tranh thủ sự ủng hộ của Trung Hoa Dân quốc Đây là lần đầu tiên trong các giấy tờ cá nhân ông sử dụng tên Hồ Chí Minh Ông khai nhân thân là "Việt Nam-Hoa kiều"[33]
Ông bị chính quyền địa phương của Trung Hoa Dân quốc bắt ngày 29 tháng 8 khi đang đicùng một người Trung Quốc dẫn đường và giam hơn một năm, trải qua khoảng 30 nhà tù.Ông viết Nhật ký trong tù trong thời gian này (từ tháng 8 năm 1942 đến tháng 9 năm 1943) "Nhật kỳ trong tù" là một tác phẩm được những tác giả người Việt Nam, người phương Tây và cả người Trung Quốc, như Quách Mạt Nhược, Viên Ưng hay Hoàng Tranh đề cao.[34] Các đồng chí của ông (Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp, Vũ Anh ) ở Việt Nam tưởng lầm là ông đã chết (sau này nguyên nhân được làm rõ là do một cán bộ Cộng sản tên Cáp nghe và hiểu sai ngữ nghĩa)[35] Họ thậm chí đã tổ chức đám tang và đọcđiếu văn cho ông (Phạm Văn Đồng làm văn điếu) cũng như "mở chiếc va-li mây của Bác
ra tìm xem còn những gì có thể giữ lại làm kỉ niệm" (lời của Võ Nguyên Giáp) Vài thángsau họ mới biết được tình hình thực của ông sau khi nhận được thư do ông viết và bí mật nhờ chuyển về