- Biết được nét chính về Lê Lợi và Nguyễn Trãi là những người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.. - Tóm tắt được diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn trong giai đoạn 1418 – 1423.[r]
Trang 1Tuần 20 NS: 05/ 01/2013
Bài 19: CUỘC KHỞI NGHĨA LAM SƠN
(1418 – 1427) (tiết 1)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
- Biết được nét chính về Lê Lợi và Nguyễn Trãi là những người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
- Tóm tắt được diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn trong giai đoạn 1418 – 1423
2 Tư tưởng:
- HS thấy được tinh thần hi sinh, vượt qua mọi gian khổ, anh dũng bất khuất của nghĩa quân Lam Sơn
- Giáo dục HS lòng yêu nước và biết ơn người có công với nước (Lê Lợi, Nguyễn Trãi)
3 Kỹ năng: HS biết nhận xét nhân vật và sự kiện lịch sử tiêu biểu trong khởi nghĩa Lam Sơn.
II CHUẨN BỊ :
1 GV: Lược đồ khởi nghĩa Lam Sơn Tư liệu về Lê Lợi và Nguyễn Trãi.
Ảnh về bia Vĩnh Lăng và Nguyễn Trãi
2 HS: Đọc và chuẩn bị bài theo nội dung câu hỏi SGK.
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1 Kiểm tra bài cũ:
- Nêu các chính sách cai trị của nhà Minh với nhân dân ta?
- Nêu diễn biến, kết quả và ý nghĩa các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu chống quân Minh?
2 Giới thiệu bài:
Quân Minh đã đánh bại nhà Hồ và đặt ách thống trị lên đất nước ta và nhân dân khắp nơi đã đứng lên chống giặc Minh Ngay sau khi cuộc khởi nghĩa của Trần Quý Khoáng bị dập tắt, cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đã bùng lên mạnh mẽ, trước hết ở vùng núi miền Tây Thanh Hoá
3 Bài mới:
I THỜI KÌ Ở MIỀN TÂY THANH HOÁ (1418 – 1423)
Hoạt động của GV – HS Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Tìm hiểu vài nét về Lê Lợi và Nguyễn
Trãi
*GV yêu cầu HS dựa vào kiến thức sưu tầm ở nhà kết
hợp SGK đàm thoại:
H: Trình bày những hiểu biết của em về Lê Lợi?
HS trả lời GV mở rộng về Lê Lợi
H: Trước cảnh nước mất nhà tan, ông đã làm gì?
HS trả lời
H: Qua đó, em thấy Lê Lợi là người như thế nào?
HS: Ông là người yêu nước thương dân.
H: Cho biết vài nét về căn cứ Lam Sơn?
HS trả lời
=>GV giảng: Lam Sơn là căn cứ đầu tiên cuộc khởi
nghĩa, là quê hương của Lê Lợi và chính quyền địch
1 Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa:
- Lê Lợi là hào trưởng có uy tín ở Lam Sơn
Trang 2còn non yếu chưa kiểm soát được …
H: Gọi HS đọc đoạn trích /85 và cho biết câu nói của
ông thể hiện điều gì?
HS: Đó là ý thức tự chủ của người dân Đại Việt, “ông
không ham phú quý mà vì muốn ngàn đời sau biết rằng
ta không chịu thần phục giặc”.
H: Nghe tin Lê Lợi chuẩn bị khởi nghĩa, nhân dân có
thái độ như thế nào?
HS: Nhiều người yêu nước về hội tụ, có Nguyễn Trãi
H: Em biết gì về Nguyễn Trãi?
HS: rút ra và trả lời theo thông tin đoạn in nghiêng /85
=>GV giảng: Lực lượng nghĩa quân ngày càng đông và
Lê Lợi đọc lời thề quyết cùng nhau sống chết với giặc
Minh
*HS trao đổi bàn (1’): Vì sao hào kiệt khắp nơi tìm về
Lam Sơn?
HS: Quyết tâm đánh đuổi giặc Minh xâm lược.
=>GV chốt chuyển ý: Để tỏ rõ quyết tâm đó, Lê Lợi
đã dựng cờ khởi nghĩa và tự xưng là Bình Định Vương
Hoạt động 2: Tìm hiểu những năm đầu hoạt động
của nghĩa quân Lam Sơn.
*GV yêu cầu HS dựa vào thông tin mục 2 /86 đàm
thoại:
H: Thời kì đầu nghĩa quân Lam Sơn gặp những khó
khăn gì?
HS trả lời
=>GV trích dẫn nhận xét của Nguyễn Trãi “cơm ăn
sớm tối không được hai bữa, áo mặc đông hè chỉ có
một manh, quân lính độ vài nghìn, khí giới thì tay
không”
H: Khi quân Minh tấn công, nghĩa quân làm gì?
HS: Rút lui và liên tiếp chống lại sự vây quét của giặc.
=>GV bổ sung: Đường tiếp tế bị cắt đứt, ta khó khăn
và quân Minh vây hòng bắt Lê Lợi
H: Nghĩa quân nghĩ ra cách gì để giải vây?
HS: Lê Lai cải trang làm Lê Lợi và toán quân cảm tử
hi sinh
=>GV giảng: Quân Minh tưởng đã giết được Lê Lợi
nên rút quân
H: Em biết gì về Lê Lai và em có suy nghĩ gì trước
gương hy sinh của Lê Lai?
HS: rút ra theo đoạn trích /86, là tấm gương hy sinh anh
dũng, nhận lấy cái chết về mình để cứu minh chủ
=>GV giảng: Để ghi nhớ công lao Lê Lai, Lê Lợi đã
phong Lê Lai làm công thần hạng nhất, và dặn con cháu
làm giỗ Lê Lai trước ngày giỗ Lê Lợi (Lê Lợi mất
22.8.1433), vì vậy mới có câu “21 Lê Lai, 22 Lê Lợi”
- 1416, Lê Lợi cùng bộ chỉ huy tổ chức hội thề ở Lũng Nhai (Thanh Hóa)
- 7.2.1418, Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa ở Lam Sơn, tự xưng Bình Định Vương
2 Những năm đầu hoạt động của nghĩa quân Lam Sơn:
- Gặp rất nhiều khó khăn và thử thách:
+ Lực lượng còn non yếu
+ Quân Minh liên tục tấn công, bao vây
+ Phải ba lần rút lên núi Chí Linh + Thiếu lương thực, thực phẩm
- Nhiều tấm gương hi sinh dũng cảm, tiêu biểu là Lê Lai
Trang 3H: Khi quân Minh tiếp tục vây quét, Lê Lợi làm gì và
trong lần rút quân này nghĩa quân gặp khó khăn gì?
HS trả lời
=>GV gọi HS đọc 2 câu thơ /86 để thấy rõ sự khó khăn
H: Để giải quyết khó khăn, Lê Lợi làm gì?
HS: Ta tạm hoà với quân Minh và 5.1423 nghĩa quân
về lại căn cứ Lam Sơn.
*HS thảo luận nhóm (1’):
N1, 3: Tại sao Lê Lợi đề nghị tạm hoà với quân Minh?
(Để tránh các cuộc bao vây của quân Minh và có thời
gian củng cố lực lượng)
N2,4: Vì sao quân Minh lại chấp nhận giảng hòa với ta
( Đánh mãi không thắng, muốn dùng thời gian để mua
chuộc, dụ dỗ Lê Lợi và bộ chỉ huy )
H: Mua chuộc Lê Lợi không được, quân Minh làm gì?
HS: Chúng trở mặt tấn công ta.
=>GV chuẩn kiến thức và chốt lại: Giai đoạn 1 kết
thúc, cuộc khởi nghĩa Lam Sơn chuyển sang giai đoạn
mới và mở ra thời kì mới – ta tiếp tục phải đương đầu
với sự xâm lược của quân Minh
- 1423, Lê Lợi tạm hoà với quân Minh
- 1424, quân Minh trở mặt tấn công ta
=> Cuộc khởi nghĩa chuyển sang giai đọan mới
4 Củng cố:
*HS trả lời các câu hỏi:
- Trình bày tóm tắt diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn giai đoạn 1418 – 1423?
- Nhận xét của em về tinh thần chiến đấu của nghĩa quân?
- Tại sao lực lượng quân Minh mạnh mà phải chấp nhận tạm hoà của Lê Lợi?
*GV chốt lại tiết 1: Giai đoạn 1 kết thúc là sự chuẩn bị cho thắng lợi của giai đoạn sau.
Vậy những thắng lợi đầu tiên của nghĩa quân Lam Sơn là gì? (tiết sau)
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài theo nội dung đã học
- Tìm hiểu các thắng lợi của nghĩa quân Lam Sơn
- Chuẩn bị tiết sau học tiếp bài 19 (mục II)
6 Rút kinh nghiệm: