Thuyet minh

LẬP DÀN BÀI MỞ BÀI: Nêu định nghĩa truyện ngắn là gì Giới thiệu tác phẩm, tác giả của truyện ngắn THÂN BÀI: Nêu đặc điểm nổi bật của truyện ngắn: + Đặc điểm về nội dung: nhân vật và các [r]

Bµi - TiÕt 61

TËp lµm v¨n

KIỂM TRA MIỆNG:

Câu 1: Khi cần thuyết minh về một thứ đồ dùng cần chú ý điều gì?

Câu 2: Vai trò của mỗi phần ( Mở bài, thân bài, kết bài) trong bài văn thuyết minh về một thứ đồ dùng?

Câu 3: Hãy nhắc lại một số tác phẩm theo thể loại

(thơ lục bát, song thất lục bát, thất ngôn bát cú;

truyện ngắn) mà em đã học?

I TỪ QUAN SÁT ĐẾN MÔ TẢ, THUYẾT MINH VỀ MỘT THỂ LOẠI VĂN HỌC

1.Ôn tập:

a Các phương pháp thuyết minh.

? Em hãy nhắc lại các phương pháp thuyết minh đã học.

Các phương pháp thuyết minh:

- Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích.

- Phương pháp liệt kê.

- Phương pháp nêu ví dụ

- Phương pháp dùng số liệu con số.

- Phương pháp so sánh.

I TỪ QUAN SÁT ĐẾN MÔ TẢ, THUYẾT MINH VỀ MỘT

Bài ca Côn Sơn,…

Bánh trôi nước, Xa ngắm thác núi Lư, Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê,…

Qua đèo ngang, vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác, Đập đá Côn Lôn,…

Sau phút chia li,…

Bức tranh của em gái tôi, Sống chết mặc bay, Lão Hạc,

Bến quê,…

-Cô Tô,…

Tắt đèn, Rô-bin-xơn ngoài đảo hoang…

Quan Âm Thị Kính, Ông Giuốc-Đanh mặc lễ phục, Bắc Sơn,…

“ THUYẾT MINH ĐẶC ĐIỂM THỂ THƠ THẤT NGÔN BÁT CÚ”

2.1.Quan sát:

a Số câu, số tiếng, gieo vần và ngắt nhịp:

I TỪ QUAN SÁT ĐẾN MÔ TẢ, THUYẾT MINH VỀ MỘT THỂ LOẠI VĂN HỌC

1.Ôn tập:

2 Đề bài:

Vẫn là hào kiệt, vẫn phong lưu,

Chạy mỏi chân thì hãy ở tù.

Đã khách không nhà trong bốn biển,

Lại người có tội giữa năm châu.

Bủa tay ôm chặt bồ kinh tế,

Mở miệng cười tan cuộc oán thù.

Thân ấy vẫn còn còn sự nghiệp,

Bao nhiêu nguy hiểm sợ gì đâu.

Phan Bội Châu

Trong Thơ văn yêu nước và cách mạng đầu thế kỷ

XX, NXB Văn học, Hà Nội 1976

Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn, Lừng lẫy làm cho lở núi non.

Xách búa đánh tan năm bẩy đống,

Ra tay đập bể mấy trăm hòn.

Tháng ngày bao quản thân sành sỏi, Mưa nắng càng bền dạ sắt son.

Những kẻ vá trời khi lỡ bước, Gian nan chi kể việc con con!

Phan Châu Trinh

Trong Thơ văn yêu nước và cách mạng

đầu thế kỷ XX,

NXB Văn học, Hà Nội 1976

VĂN BẢN

Vẫn là hào kiệt, vẫn phong lưu, Chạy mỏi chân thì hãy ở tù.

Đã khách không nhà trong bốn biển, Lại người có tội giữa năm châu.

Bủa tay ôm chặt bồ kinh tế,

Mở miệng cười tan cuộc oán thù.

Thân ấy vẫn còn còn sự nghiệp, Bao nhiêu nguy hiểm sợ gì đâu.

Phan Bội Châu

trong Thơ văn yêu nước và cách mạng đầu thế kỷ XX,

NXB Văn học, Hà Nội 1976

? Bài thơ gồm mấy dòng, mỗi dòng gồm mấy tiếng?

Số dòng số tiếng của bài thơ có thể thêm bớt được không?

? Hãy ghi kí hiệu bằng(B) trắc(T) cho từng tiếng của bài thơ?

? Tìm những tiếng vần với nhau ở các câu thơ?

Những tiếng đó nằm ở vị trí nào của mỗi dòng và được gieo thanh bằng hay thanh trắc?

? Xác định ngắt nhịp ở mỗi dòng thơ?

Văn bản

Vào nhà ngục Quảng đông cảm tác

Vẫn là hào kiệt, vẫn phong lưu, Chạy mỏi chõn thỡ hóy ở tự.

Đó khỏch khụng nhà trong bốn biển, Lại người cú tội giữa năm chõu Bủa tay ụm chặt bồ kinh tế,

Mở miệng cười tan cuộc oỏn thự.

Thõn ấy vẫn cũn cũn sự nghiệp, Bao nhiờu nguy hiểm sợ gỡ đõu.

VĂN BẢN

VÀO NHÀ NGỤC QUẢNG ĐÔNG CẢM TÁC

Vẫn là hào kiệt, vẫn phong lưu

Chạy mỏi chân thì hãy ở tù.

Đã khách không nhà trong bốn biển,

Lại người có tội giữa năm châu.

Bủa tay ôm chặt bồ kinh tế,

Mở miệng cười tan cuộc oán thù.

Thân ấy vẫn còn còn sự nghiệp,

Bao nhiêu nguy hiểm sợ gì đâu.

u

u

u ù u

Vẫn là hào kiệt, vẫn phong lưu, Chạy mỏi chân thì hãy ở tù.

Đã khách không nhà trong bốn biển,

Lại người có tội giữa năm châu.

Bủa tay ôm chặt bồ kinh tế,

Mở miệng cười tan cuộc oán thù.

Thân ấy vẫn còn còn sự nghiệp, Bao nhiêu nguy hiểm sợ gì đâu./

/ / /

/ / / /

/ /

VĂN BẢN

VÀO NHÀ NGỤC QUẢNG ĐÔNG CẢM TÁC

b Đối và niêm

? Xác định đối và niêm giữa các câu trong bài.

- Đối: Câu 3 – 4, 5 – 6:

+ Khách không nhà >< người có tội

Trong bốn biển >< giữa năm châu

+ Bủa tay>< mở miệng

Ôm chặt>< cười tan

Bồ kinh tế><cuộc oán thù

- Niêm: Câu 1- 8: Là – nhiêu

Câu 2 – 3: Mỏi – kháchCâu 4 – 5: Người – tayCâu 6 – 7: Miệng - ấy

ĐẶC ĐIỂM THỂ THƠ THẤT NGÔN BÁT CÚ

Mỗi bài thơ: 8 dòng

Mỗi dòng thơ: 7 tiếng

Về niêm ở các dòng thơ: 1 – 8; 2 – 3; 4 – 5; 6 - 7

Về luật: tiếng thứ 2 – 4 – 6 trên một dòng thơ phải đối nhau

Đối thanh và đối ý ở dòng thơ 3 -4; 5 -6

Gieo vần ở tiếng thứ 7 của các dòng thơ 1, 2, 4, 6, 8; vần bằng

- Ngắt nhịp: 2/ 2/ 3; 4 /3

Muốn thuyết minh được đặc điểm một thể

loại văn học (thể thơ hay văn bản cụ thể),

trước hết phải quan sát, nhận xét, sau đó

khái quát thành những đặc điểm

Muốn thuyết minh được đặc điểm một thể loại văn học chúng ta phải là gì?

LẬP DÀN BÀI

MỞ BÀI:

Nêu định nghĩa chung về thể thơ thất ngôn bát cú.

THÂN BÀI:

Nêu đặc điểm của thể thơ:

+ Số câu, số chữ trong bài.

+ Quy luật bằng trắc của thể thơ.

+ Về niêm, luật, đối.

+ Cách gieo vần của thể thơ.

+ Cách ngắt nhịp phổ biến của mỗi dòng thơ Lấy dẫn chứng từ văn bản để làm sáng tỏ các đặc điểm.

KẾT BÀI:

Cảm nhận của em về vẻ đẹp, nhạc điệu của thể thơ

Thảo luận 5 phút

• Nhóm 1: Mở bài

• Nhóm 2 và 3: Thân bài

• Nhóm 4: Kết bài.

Khi nêu các đặc điểm cần lựa chọn những đặc điểm tiêu biểu, quan trọng và cần có những ví dụ cụ thể để làm sáng

tỏ các đặc điểm ấy

Qua việc xây dựng dàn ý và

tập viết bài văn em đã rút ra

kinh nghiệm gì khi nêu các đặc

điểm một thể loại văn học?

Ghi Nhí

Muốn tìm hiểu được đặc điểm một thể loại văn học (thể thơ hay văn bản cụ thể), trước hết phải quan sát, nhận xét, sau đó khái

quát thành những đặc điểm.

Khi nêu các đặc điểm cần lựa chọn những đặc điểm tiêu biểu, quan trọng và cần có

những ví dụ cụ thể để làm sáng tỏ các đặc điểm ấy

LUYỆN TẬP

1 Hãy thuyết minh đặc điểm chính của truyện ngắn trên cơ sở các truyện

ngắn đã học: Tôi đi học, Lão Hạc, Chiếc lá cuối cùng.

2 Đọc tài liệu tham khảo sau để tìm thấy những gợi ý cần thiết cho việc lập dàn bài và viết bài.

TRUYỆN NGẮN

Truyện ngắn là hình thức tự sự loại nhỏ Truyện ngắn khác với truyện vừa ở dung lượng nhỏ, tập trung mô tả một mảnh của cuộc sống: một biến cố, một hành động, một trạng thái nào đó trong cuộc đời nhân vật, thể hiện một khía cạnh của tính cách hay một mặt nào đó của đời sống xã hội Do đó truyện ngắn

thường ít nhân vật và sự kiện

Cốt truyện của truyện ngắn thường diễn ra trong một không

gian, thời gian hạn chế Nó không kể trọn vẹn một quá trình

diễn biến một đời người mà chọn lấy những khoảnh khắc,

những “lát cắt” của cuộc sống để thể hiện Kết cấu của truyện ngắn thường là sự sắp đặt những đối chiếu, tương phản để làm bật ra chủ đề Do đó, mà truyện ngắn thường là ngắn

Truyện ngắn tuy ngắn nhưng có thể đề cập tới những vấn đề lớn của cuộc đời Tác phẩm của nhiều bậc thầy trong thể loại này đã cho ta biết điều đó

Nêu đặc điểm nổi bật của truyện ngắn:

+ Đặc điểm về nội dung: nhân vật và các sự việc + Đặc điểm về nghệ thuật: miêu tả, tự sự, biểu cảm Lấy dẫn chứng minh hoạ cho các đặc điểm của

truyện ngắn

KẾT BÀI:

Tác dụng của tác phẩm đối với cuộc sống.

Nêu đặc điểm của thể thơ:

+ Số câu, số chữ trong bài.

+ Quy luật bằng trắc của thể thơ.

+ Về niêm , luật , đối

+ Cách gieo vần của thể thơ.

+ Cách ngắt nhịp phổ biến của mỗi dòng thơ

Lấy dẫn chứng từ văn bản để làm sáng

tỏ các đặc điểm.

KẾT BÀI:

Cảm nhận của em về vẻ đẹp, nhạc điệu của thể thơ

MỞ BÀI:

Nêu định nghĩa truyện ngắn là gì Giới thiệu tác phẩm, tác giả của truyện ngắn

THÂN BÀI:

Nêu đặc điểm nổi bật của truyện ngắn:

+ Đặc điểm về nội dung: nhân vật và các sự việc

+ Đặc điểm về nghệ thuật: miêu tả, tự sự, biểu cảm

Lấy dẫn chứng minh hoạ cho các đặc điểm của truyện ngắn

KẾT BÀI:

Tác dụng của tác phẩm đối với cuộc sống.

+ Lập dàn ý của bài văn thuyết minh về thể loại văn học.

+ Đọc thêm tài liệu tham khảo thuyết minh về thể loại văn học.

Gv giới thiệu cuốn “ Những bài văn chọn lọc 8” – NXB QG Hà Nội.

- Với bài học ở tiết sau:

+ Soạn bài “Hoạt động ngữ văn làm thơ 7 chữ”

+ Đặc điểm thể thơ 7 chữ.

+ Một bài thơ tự làm theo thể thơ 7 chữ.

Kính chúc các thầy,cô giáo mạnh khoẻ thành đạt,chúc các em chăm ngoan học giỏi