Tªn t¸c phÈm - t¸c gi¶ Ph¬ng thøc biểuđạt Đề tài,chủ đề cô thÓ Néi dung chñ yÕu §Æc s¾c nghÖ thuËt.. Trong lßng mÑ Nguyªn Hång.[r]
Trang 1Em thö ®o¸n xem h×nh ¶nh sau ®©y minh ho¹ cho truyÖn kÝ ViÖt Nam nµo ® häc tõ ®Çu n¨m? T¸c gi¶ lµ ai ? ·
Nam Cao
Trang 3Thống kê những văn bản truyện kí Việt Nam đã học
ở lớp 8:
1 Thống kê
Tên văn bản tác giả
Thể loại Ph ơng thức biểu đạt Nội dung chủ yếu nghệ thuật Đặc sắc
Thảo luận
nhóm
Trang 4Tiết 38: ôn tập truyện kí việt nam
Thống kê những văn bản truyện kí Việt Nam đã học
ở lớp 8:
1 Thống kê
Tên văn bản tác giả
Thể loại
Ph ơng thức biểu
đạt
Nội dung chủ
yếu Đặc sắc nghệ thuật
Tôi đi học (1941)
ThanhTịnh (1911-1988)
Truyện ngắn
Tự sự xen miêu tả và biểu cảm
- Những kỉ niệm trong sáng của tuổi học trò trong buổi tựu tr ờng đầu tiên
- Tự sự kết hợp với trữ tình:
- Kể chuyện kết
hợp với miêu tả
và biểu cảm;
-Những hình ảnh
so sánh mới mẻ
và gợi cảm
Kết quả
thảo
luận
Trang 5Thống kê những văn bản truyện kí Việt Nam
1 Thống kê
Tên văn bản tác giả
Thể loại thức biểu Ph ơng
đạt
Nội dung chủ
yếu Đặc sắc nghệ thuật
Trong lòng mẹ
(Những
ngày thơ
ấu - 1940)
Nguyên Hồng (1918-1982)
Hồi ký (Trích) (xen trữ tình)Tự sự
- Nỗi cay đắng, tủi cực khi mồ côi cha và phải sống xa mẹ của chú bé Hồng
- Thể hiện tình yêu th ơng và những khát khao cháy bỏng của nhà văn đối với ng ời mẹ bất hạnh
- Nghệ thuật xây dựng tình huống truyện rất đặc sắc,
điển hình
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật rất ấn
t ợng và giàu sức gợi cảm
- Lời văn chân thực
Kết quả
thảo
luận
Trang 6Tiết 38: ôn tập truyện kí việt nam
Thống kê những văn bản truyện kí Việt Nam
1.Thống kê
Tên văn bản tác giả
Thể loại thức biểu Ph ơng
đạt
Nội dung chủ
yếu Đặc sắc nghệ thuật
Tức n ớc
vỡ bờ( Tắt
đèn - 1939)
Ngô Tất Tố (1893 – 1954)
Tiểu thuyết (Trích)
Tự sự
- Vạch trần bộ mặt tàn các bất nhân của chế độ thực dân nửa phong kiến, tố cáo chính sách thuế khoá vô
nhân đạo
- Ca ngợi phẩm chất cao quý và sức mạnh quật khởi, tiềm năng mạnh mẽ của chị Dậu, cũng là của
ng ời phụ nữ Việt Nam tr ớc CM
- Ngòi bút hiện thực khoẻ khoắn, giàu tinh thần lạc quan
- Xây dựng tình huống truyện bất ngờ có cao trào và giải pháp hợp lý
- Xây dựng, miêu tả nhân vật chủ yếu qua ngôn ngữ
và hành động trong thế t ơng phản với các nhân vật khác
Kết quả
thảo
luận
Trang 7Thống kê những văn bản truyện kí Việt Nam đã học
ở lớp 8:
1.Thống kê
Tên văn bản tác giả
Thể loại thức biểu Ph ơng
đạt
Nội dung chủ
yếu Đặc sắc nghệ thuật
Lão Hạc
(Lão Hạc -
1943) Nam Cao (1915 -1951)
Truyện ngắn (Trích)
Tự sự (xen trữ tình)
- Số phận đau th
ơng và phẩm chất cao quý của ng ời nông dân cùng khổ trong XHVN
tr ớc CM T8
- Thái độ trân trọng của tác giả
đối với họ
- Tài năng khắc hoạ nhân vật rất cụ thể, sống động, đặc biệt là miêu tả và phân tích diễn biến tâm lý của nhân vật
- Cách kể chuyện mới mẻ, linh hoạt,
kể và miêu tả ng ời chân thực đậm đà chất nông thôn: triết lý nh ng giản
dị, tự nhiên
Kết quả
thảo
luận
Trang 81.Thời gian, hoàn cảnh xã hội:
- Trong giai đoạn 1930 - 1945, d ới chế độ thực dân phong kiến.
2.Ph ơng thức biểu đạt chính: tự sự
3.Nội dung:
- Giá trị hiện thực: Phản ánh hiện thực xã hội và cuộc sống, số phận cũng nh phẩm chất của ng
ời dân lao động nghèo khổ
-Giá trị nhân đạo:
+Lên án xã hội thực dân phong kiến tàn nhẫn, bất nhân.
+ Ngợi ca, đề cao những phẩm chất tốt đẹp của con ng ời Việt Nam.
+ Sự đồng cảm sâu sắc, thái độ bênh vực của nhà văn với những con ng ời nghèo khổ, bất hạnh.
4.Nghệ thuật: - Lối viết chân thực , sinh động, gần gũi (bút pháp hiện thực)
- Văn tự sự kết hợp cỏc PTBĐ khỏc
- Ngụn ngữ giản dị; cỏch miờu tả người, tả tõm lý nhõn vật cụ thể, hấp dẫn.
Giống nhau
Tiết 38: Ôn tập truyện kí Việt Nam
I Thúng kờ các văn bản truyện kí Việt Nam đ học:ã
1 Hãy nêu những điểm giống và khác nhau chủ yếu về nội dung
và nghệ thuật của ba văn bản Trong lòng mẹ, Tức n ớc vỡ bờ, Lão Hạc.
1 Hãy nêu những điểm giống và khác nhau chủ yếu về nội dung
và nghệ thuật của ba văn bản Trong lòng mẹ, Tức n ớc vỡ bờ, Lão Hạc.
II So sánh điểm giống và khác nhau của các tác phẩm 2.3.4
Trang 91 Thống kê 2 So sánh sự giống nhau và khác nhau giữa các văn bản truyện kí
2 So sánh
a, Giống nhau
b Khác nhau
b, Khác nhau
Tên tác phẩm - tác
giả
Ph ơng thức biểuđạt
Đề tài,chủ đề
cụ thể
Nội dung chủ
yếu
Đặc sắc nghệ
thuật
Trong lòng mẹ
(Nguyên Hồng)
Tức n ớc vỡ bờ
(Ngô Tất Tố)
Lão Hạc
(Nam Cao)
Trang 10b Khác nhau
Trong lòng mẹ
(Nguyên Hồng)
Tức n ớc vỡ bờ
(Ngô Tất Tố)
Lão Hạc
(Nam Cao)
Hồi ký ( tự sự – trữ tình) Tiểu thuyết (tự sự)
Truyện ngắn (tự sự xen trữ tình)
Tình cảnh khốn khổ của đứa trẻ mồ côi
Ng ời nông dân cùng khổ bị dồn nén, áp bức
đã vùng lên
Ông lão nông dân đau khổ tự tử để giải thoát mình.
Nỗi đau xót tủi cực của chú bé mồ côi
và tình yêu th ơng
mẹ của chú bé
Phê phán chế độ tàn ác, bất nhân và ca ngợi vẻ
đẹp tâm hồn, sức sống tiềm tàng của ng ời phụ nữ nông thôn
Số phận bi thảm của ng ời nông dân cùng khổ và phẩm chất cao đẹp
Lời văn chân thực,tình huống truyện đặc sắc, miêu tả tâm lý nhân vật rất ấn t ợng.
Khắc hoạ nhân vật
và miêu tả hiện thực một cách sinh
động, chân thực
Nhân vật có chiều sâu tâm lí, cách kể chuyện
tự nhiên, linh hoạt, vừa chân thực vừa đậm chất
Thể loại -
Ph ơng thức
biểu đạt
Đề tài,
chủ đề
cụ thể
Nội dung
chủ yếu
Đặc sắc
nghệ thuật
Tên tác phẩm
tác giả
Trang 11* Truyện kí Việt Nam đều là các văn bản thuộc thể loại văn xuôi nghệ thuật hiện đại gồm truyện (truyện ngắn, tiểu thuyết ) và kí (hồi kí, phóng sự, tuỳ bút ) phát triển mạnh vào thời kì 1930 -1945 Đây là các văn bản viết bằng chữ quốc ngữ với cách viết mới mẻ, rất khác
so với các truyện kí Trung đại đã học ở lớp 6 ( về đề tài, thể loại, nghệ thuật, kiểu chữ viết … )
* Những đặc điểm giống nhau của ba văn bản trên đều là những đặc điểm chung nhất của dòng văn xuôi hiện thực n ớc ta tr ớc cách mạng tháng Tám 1945.
Trang 12Nội dung
Phản ánh hiện thực x hội, ã
cuộc sống, số phận và phẩm
chất của con ng ời Việt Nam
tr ớc cách mạng tháng Tám.
Vai trò
Có giá trị tinh thần quan trọng, tạo cơ sở cho sự phát triển của truyện kí hiện đại Việt Nam trong các giai đoạn tiếp theo.
Truyện kí hiện đại Việt Nam
( 1930 - 1945)
Nghệ thuật
Đa dạng, phong phú, mới mẻ
về thể loại; bút pháp hiện thực sinh động, hấp dẫn, tinh tế.
Trang 13Quan s¸t ®o¹n phim vµ suy nghÜ vÒ mÊy ®iÓm sau :
- §o¹n phim ® îc x©y dùng tõ sù viÖc nµo?
- Nh÷ng cö chØ, lêi nãi, biÓu hiÖn trªn khu«n mÆt cña
- T©m tr¹ng cña nh©n vËt l o H¹c? ·
- Nh©n vËt ® gîi cho em nh÷ng suy nghÜ, c¶m xóc g×? ·
Trang 15Qua những truyện kí vừa học, em hãy viết đoạn văn
di n d ch ễ ị từ 6 đến 8 câu trình bày ấn t ợng của em về một tác phẩm hoặc một nhân vật mà em thích.
Gợi ý:
Đề A
- Giới thiệu nhân vật em thích ở
tác phẩm nào? Của ai?
- Nhân vật đó để lại cho em ấn
t ợng gì về hành động, cử chỉ,
phẩm chất
- Cảm nghĩ của em về nhân vật
(yêu mến, cảm phục, kính
Đề B
- Giới thiệu tác phẩm em thích? Của ai?
gì về nội dung và nghệ thuật.
những suy nghĩ gì?
Trang 16“ S ức mạnh kì lạ của chị Dậu do đâu mà có?
Đó là do sức mạnh của lòng căm hờn sục sôi, của sự
uất ức cao độ khi bị dồn đẩy đến cùng đ ờng, không
thể chịu đựng đ ợc nữa Nh ng đó còn là sức mạnh của
tình th ơng yêu chồng con vô bờ bến Th ơng chồng, lo
cho chồng, chị đã cố van xin, hạ mình mà không đ ợc
Để bảo vệ chồng trong phút giây khẩn cấp, chị đã
vùng lên chống trả quyết liệt và chị đã chiến thắng vẻ
vang Diễn biến thái độ dẫn đến hành động ấy của chị
Dậu bất ngờ thì có bất ngờ nh ng hoàn toàn hợp tình
hợp lí, hợp quy luật.
Từ hình ảnh chị Dậu trong ch ơng truyện này, càng khẳng định tính
đúng đắn của quy luật xã hội: Có áp bức sẽ có đấu tranh, có tức n ớc ắt sẽ
có vỡ bờ Câu nói mộc mạc đầy phẫn uất của chị Dậu sau hai cuộc chiến chính là lời tuyên ngôn hùng hồn cho quy luật ấy:
- Thà ngồi tù Để cho chúng nó làm tình làm tội mãi thế, tôi không
chịu đ ợc … ” !
( Theo sách Kiến thức cơ bản Văn tiếng Việt _ Tg: Nguyễn Xuân Lạc )
Bổ trợ văn học
Trang 17T ¨ T § E N
1
2
3
4
5
6
7
8
Trang 181 Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về một tác phẩm ( đoạn trích) truyện kí đã học mà em thích nhất.
2 S u tầm những tác phẩm truyện của Nam Cao,
Ngô Tất Tố, Nguyên Hồng
3 Soạn bài Thông tin về ngày trái đất năm 2000
H ớng dẫn về nhà