DE cuong on tap vat ly 6 hoc ky 1 moii

Hệ thức giữa trọng lượng và khối lượng của cùng mộ vật P = 10m; Trong đó: P là trọng lượng đơn vị là N , m là khối lượng đơn vị là kg Bài tập vận dụng Bài 1: Dùng lực kế để đo trọng lư[r]

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP VẬT LÝ 6

A/ LÝ THUYẾT

1 ĐO THỂ TÍCH CHẤT LỎNG KHÔNG THẤM NƯỚC

- Đơn vị đo thể tích Đơn vị đo thường dùng là m3 và lít(l)

- Đổi đơn vị: 1l = 1dm3; 1ml = 1cm3 (1cc)

1m3 = 1000 dm3 = 1000 000cm3 1m3 = 1000 l = 1000 000ml

- Dụng cụ đo thể tích chất lỏng: ca đong, chai, lọ có ghi sẳng dung tích, bình chia độ…

- Cách đo thể tích chất lỏng:

+ Ước lượng thể tich cần đo

+ Chọ bình chia độ có GH Đ và ĐCNN thích hợp

+ Đặt bình chia độ thẳng đứng

+ Đặt mắt nhìn ngang với độ cao mực chất lỏng trong bình

+ Đọc và ghi kết quả theo vạch chia gần nhất với mực chất lỏng

 Bài tập vận dụng:

Bài 1: Người ta dùng bình chia độ ghi tới cm3 chứa 45cm3 nước Khi thả hòn đá thứ nhất vào bình thì mực nước trong bình dâng lên tới vạch 66cm3 Thả hòn đá thứ hai vào bình thì mực nước trong bình dâng lên tới vạch 85cm3 Hỏi hòn đá nào có thể tích lớn hơn và lớn hơn bao nhiêu lần?

-Bài 2: Dùng một bơm tiêm có dung tích 100cm3 để hút một chất lỏng sang một chai nhỏ chưa biết thể tích, người ta bơm khoảng 18 lần thì đầy chai Hãy cho biết thể tích của chai?

-Bài 3: Có một chai nước có hình dạng bất kỳ nào đó, 1 bình chia độ, nước Hãy tìm cách đổ nước có

thể tích bằng nửa thể tích của chai này

2 ĐO THỂ TÍCH VẬT RẮN KHÔNG THẤM NƯỚC

 Cách đo thể tích:

- Ước lượng thể tích cần đo

- Chọn dụng cụ đo có hình dạng , có GH Đ và ĐCNN thích hợp

- Thả chìm vật cần đo vào trong chất lỏng đựng trong bình chia độ Thể tích của phần chất lỏng dâng lên bằng thể tích của vật

- Khi vật rắn không bỏ lọt vào bình chia độ thì thả vật đó vào trong bình tràn Nước trong bình tràn tràn ra bình chứa Đổ nước từ bình chứa vào bình chia độ Đo thể tích nước tràn ra bằng bình chia độ, đó là thể tích của vật cần đo

 Bài tập vận dụng

Bài 1: Bình chía độ chứa nước ở ngang vạch 100cm3, thả viên bi bằng sắt vào bình, mực nước trong bình dâng lên đến vạch 250cm3 vậy thể tích của viên bi là bao nhiêu?

-Bài 2: Một viên ghạch có thể tích 320cm3 bọc trong giấy dầu không thấm nước, có thể tích 12cm3 được bỏ vào trong bình tràn Tính thể tích nước tràn ra?

-Bài 3: Một người muốn bán một lít nước mắm nhưng người đó chỉ có hai cái ca đong loại 3 lít và 2 lít ( không có vạch chia ) Làm thế nào để đong đúng 1 lít khi chỉ dùng hai ca này?

-………

3 KHỐI LƯỢNG – ĐO KHỐI LƯỢNG  Đơn vị đo khối lượng: kg - Số gam hoặc kg ghi bên ngoài hộp, túi hoặc bao … chứa các vật chỉ sức nặng của vật hay lượng của vật chứa trong hộp, túi hoặc bao - Ví dụ: Trên vỏ túi bột giặt có ghi 500g là khối lượng bột giặt chứa trong túi Như vậy, ta thấy mọi vật đều có khối lượng và khối lượng của mọi vật chỉ lượng chất chứa trong vật  Cách đo khối lượng của vật bằng cân Rôbecvan: - Điều chỉnh sao cho khi chưa cân, đòn cân phải nằm thăng bằng, kim cân chỉ đúng vạch giữa Đó là việc điều chỉnh số 0 - Đặt vật đem cân lên một đĩa cân Đặt lên đĩa cân bên kia một số quả cân có khối lượng phù hợp sao cho đòn cân thăng bằng, kim cân nằm đúng giữa bảng chia độ - Ta có tổng khối lượng của các quả cân trên đĩa cân sẽ bằng khối lượng của vật đem cân  Bài tập vận dụng Bài 1: Khi cân một túi đậu người ta dùng một quả cân 1kg, 1 quả cân 0,5kg và quả cân 100g Hỏi khối lượng của túi đậu là bao nhiêu?

-Bài 2: Làm thế nào để lấy ra 1kg gạo từ một bao đựng 10kg gạo khi trên bàn chỉ có một cân đĩa và 1

quả cân 4kg

………

………

………

4 LỰC – HAI LỰC CÂN BẰNG - Tác dụng đẩy, kéo của vật này lên vật khác gọi là lực - Cần nắm được khi nào lực là lực hút, là lực đẩy, là lực kéo, là lực ép Ví dụ 1: Có một xe lăn nối với một lò xo lá tròn Khi ta đẩy xe lăn để nó ép vào lò xo lá tròn thì lò xo lá tròn sẽ tác dụng lên xe lăn một lực đẩy Lúc đó tay ta ( thông qua xe lăn ) đã tác dụng lên lò xo một lực ép làm cho lò xo bị méo đi Ví dụ 2: Có một xe lăn nối với một lò xo Khi ta kéo xe lăn để lò xo dãn ra thì lò xo sẽ tác dụng lên xe lăn một lực kéo Lúc đó tay ta ( thông qua xe lăn ) đã tác dụng lên lò xo một lực kéo làm cho lò xo bị dãn dài ra Ví dụ 3: Đưa một cực của nam châm lại gần một quả nặng bằng sắt thì nam châm sẽ hút quả nặng về phái nam châm Ta nói nam châm đã tác dụng lên quả nặng một lực hút - Mỗi lực có phương và chiều xác định - Nếu chỉ có hai lực tác dụng vào cùng một vật mà vật vẫn đứng yên thì hai lực đó là hai lực cân bằng Hai lực cân bằng là hai lực mạnh như nhau, có cùng phương nhưng ngược chiều Ví dụ: Viên phấn nằm yên trên mặt bàn, viên phấn chịu tác dụng của hai lực cân bằng, Đó là lực hút Trái đất và lực nâng của mặt bàn  Bài tập Bài 1: Một quả cầu được giữ yên bằng một sợi dây treo Hỏi những vật nào đã tác dụng lên quả cầu? ………

………

Bài 2: Quan sát một viên đá rơi xuống mặt đất, ba em học sinh nhận xét: a Trái đất đã hút viên đá b Viên đá hút Trái đất c Trái đất và viên đá hút lẫn nhau Em có nhận xét gì về những câu nói trên ………

………

………

………

5 TÌM HIỂU KẾT QUẢ TÁC DỤNG CỦA LỰC  Cần nắm được những trường hợp nào có sự biến đổi của chuyển động hoặc những trường hợp nào có sự biến dạng của vật do có lực tác dụng vào vật Bài 1: Một học sinh đá vào quả bóng cao su đang nằm yên trên mặt đất Điều gì xảy ra sau đó? ………

6 TRỌNG LỰC – ĐƠN VỊ LỰC

 Cần thấy được trong thực tế, trong đời sống hàng ngày, có những sự biến đổi chuyển động là

do Trái Đất tác dụng lực hút lên chúng Hay những trường hợp vật đứng yên cân bằng được là nhờ lực hút của Trái đất cân bằng với lực khác tác dụng lên vật Lục hút Trái đất gọi là trọng lực ( Nhiều khi còn gọi là trọng lượng của vật )

Ví dụ 1: Một lò xo treo thẳng đứng, một đầu cố định, đầu còn lại được treo vật nặng Ta thấy lò xo bị

dãn dài ra và quả nặng đứng yên ở vị trí nào đó Lò xo dãn ra đã tác dụng vào quả nặng một lực kéo lên phía trên Thế mà quả nặng vẫn đứng yên Vậy phải có một lực tác dụng vào quả nặng hướng xuống phía dưới để cân bằng với lực của lò xo Lực này do Trái đất tác dụng lên quả nặng

Ví dụ 2: Khi viên phấn được buông ra, nó bắt đầu rơi xuống Chuyển động của nó đã bị biến đổi

Vậy phải có lực hút viên phấn xuống phía dưới Lực này do Trái đất tác dụng lên viên phấn

Ghi nhớ:

- Trọng lực là lực hút của Trái đất

- Trọng lực có phương thẳng đứng và có chiều hướng về phía Trái đất

- Trọng lực tác dụng lên 1 vật còn gọi là trọng lượng của vật đó

- Đơn vị lực là Niuton (N) Trọng lượng một quả cân 100g là 1N

Bài tập vận dụng

Bài 1: Khi mang một vật có khối lượng 2 kg và khi mang một vật có khối lượng 1500g thì thấy

mang vật nào nặng hơn?

Bài 2: Quả bóng bàn lơ lửng trên mặt nước Hãy cho biết những lực nào tác dụng lên quả bóng bàn?

7 LỰC ĐÀN HỒI

- Lò xo là một vật đàn hồi Sau khi nén hoặc kéo dãn nó ra một cách vừa phải, nếu buông tay ra thì chiều dài của nó lại trở lại bằng chiều dài tự nhiên

- Khi lò xo bị nén hoặc kéo dãn, thì nó sẽ tác dụng lực đàn hồi lên các vật tiếp xúc (hoặc) gắn với hai đầu của nó

- Độ biến dạng của lò xo càng lớn thì lực đàn hồi càng lớn

Bài tập

Bài 1: Chiều dài ban đầu của lò xo là 20cm, sau khi ta tác dụng lên lò xo một lực thì chiều dài của nó

là 24cm Hãy cho biết lò xo bị dãn hay bị nén và dãn hay nén một đoạn là bao nhiêu?

Bài 2: Một đầu lò xo được giữ cố định, đầu còn lại gắn vào một vật nặng Khi vật nặng đã đứng yên

thì có lực nào tác dụng lên vật, lúc này lò xo có bị biến dạng không?

Bài 3: Các vật có khối lượng 35 kg; 4000g; 1500g; 10kg thì có trọng lượng lần lượt là bao nhiêu?

Các vật có trọng lượng 7,5N; 12N; 480 N thì có khối lượng lần lượt là bao nhiêu?

8 LỰC KẾ - PHÉP ĐO LỰC TRỌNG LƯỢNG VÀ KHỐI LƯỢNG

- Lực kế dùng để đo lực

- Hệ thức giữa trọng lượng và khối lượng của cùng mộ vật P = 10m; Trong đó: P là trọng lượng ( đơn vị là N ), m là khối lượng ( đơn vị là kg)

Bài tập vận dụng

Bài 1: Dùng lực kế để đo trọng lượng của các vật Lực kế sẽ chỉ bao nhiêu nếu các vật có khối lượng

như sau:

5kg ; 10kg; 15kg; 20kg

Bài 2: Một vật A có khối lượng m = 3kg Tính khối lượng của vật B, biết trọng lượng của nó bằng

2/3 trọng lượng của vật A

Bài 3: Dựa vào công thức P = 10m, hãy cho biết khối lượng của các vật là bao nhiêu khi trọng lượng

của chúng là:

5N; 1N; 0,2N; 30N

9 TRỌNG LƯỢNG RIÊNG – KHỐI LƯỢNG RIÊNG

* Lưu y:

- Cân phân biệt được sự khác nhau giữa khối lượng, khối lượng riêng hay giữa trọng lượng, trọng lượng riêng

- Muốn xác định KLR D của một chất là phải xáv định khối lượng m của vật cấu tạo bằng chất đó và thể tích của vật đó Sau đó áp dụng công thức D = m/V

- Muốn xác định TLR của một chất, ta có thể xác định KLR D theo cách đã nêu trên sau đó áp dụng công thức d = 10D Nếu có lực kế, ta đo được trọng lượng P của vật làm bằng chất đó, sau đó áp dụng công thức d = P/V

* Ghi nhớ

- KLR của một chất được xác định bằng khối lượng của một đơn vị thể tích chất đó D = m/V

- Đơn vị KLR: kg/m3

- TLR của một chất được xác định bằng trọng lượng của một đơn vị thể tích chất đó: d = P/V

- Đơn vị trọng lượng riêng: N/m3

- Công thức tính TLR theo KLR: d = 10D

* Bài tập

Bài 1: Một vật có TLR là bao nhiêu khi KLR của nó là 2kg/m3?

Bài 2: Một vật có khối lượng 250kg và thể tích 100dm3 Tính KLR của vật đó ra kg/m3 Từ đó suy ra TLR của vật là bao nhiêu?

Bài 3: Một học sinh viết: 1500kg/m3 = 15 000 N/m3 Hs đó viết đúng không? Tại sao?

Bài 4: Biết 800g rượu có thể tích 1dm3 Hãy tính KLR của rượu

Bài 5: Lần lượt bỏ hai vật không thấm nước có cùng khối lượng vào bình chia độ có chứa nước

Mực nước trong bình dâng lên trong hai trường hợp có bằng nhau không? Tại sao?

10.MẶT PHẲNG NGHIÊNG

- Dùng MPN có thể kéo vật lên với lực kéo nhỏ hơn trọng lượng của vật

- Mặt phẳng càng nghiêng ít thì lực cần để kéo vật trên mặt phẳng càng nhỏ

Bài 1: Một MPN dài 10m, cao 2m và một MPN khác dài 6m, cao 1,5m MPN nào cho ta lợi về lực hơn?

Bài 2: Dùng một trong hai tấm ván để đưa vật từ mặt dất lên xe tải, biết tấm nọ có chiều dài gấp 1,5 lần tấm kia Hỏi dùng tấm nào có lợi về lực hơn?

11.ĐÒN BẨY

- Mỗi đòn bẩy đều có:

+ Điểm tựa là O

+ Điểm tác dụng của lực F1 là O1

+ Điểm tác dụng của lực F2 là O2

- Khi OO2 > OO1 thì F2 < F1

Bài 1: Người ta dùng đòn bẩy có dạng như hình vẽ để bẩy một hòn đá Hỏi hòn đá phải tựa vào đầu nào? Lực tác dụng vào đâu để được lợi về lực

O2

O

O1

O2

O

O1

O Hòn đá