H/ả bọn chúng thật thảm hại so với người đàn bà quật cường, từ h/ả cai lệ: “ sức lẻo khẻo của anh chàng nghiện ko kịp với sức xô đẩy của người đàn bà lực điền, hắn ngã chỏng quèo trên [r]
Trang 1C TỨC NƯỚC VỠ BỜ
Đề: Nhà văn Nguyễn Tuân cho rằng, với t/p Tắt đèn,Ngô Tất Tố đã xui người nd nổi loạn Em hiểu ntn về lời n/x đó? Qua đoạn trích tức nước
vỡ bờ, em hãy làm sáng tỏ ý trên
Tiểu thuyết TẮT ĐÈN của NTT ra đời trong bối cảnh của giai đoạn 1936- 1939, khi n~ vấn đề dân sinh dân chủ đang đc quan tâm đặc biệt trong đời sống xã hội VN T/p đã góp them 1 tiếng nói tố cáo bộ mặt tàn bạo vô nhân của chế độ thực dân- phong kiến VN từ chính sách sưu thuế dã man Ko n~ thế, ta còn nhận ra bao nỗi cay cực của người nd
VN khi bị dồn đẩy vào hoàn cảnh khốn cùng
Tắt đèn của NTT đã cuốn hút hứng thú đặc biệt của nhà văn N~
Tuân Với lối cảm thụ đặc biệt của mình, ông đã từng ca ngợi vẻ đẹp của Chị Dậu như “ đóa sen trên đầm bùn PK” Không n~ thế, N~ Tuân còn cho rằng “lđ” Từ xung đột mang ý nghĩa điển hình trong đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” giữa chị Dậu với bọn người nhà lí trưởng hùng hổ, ta có thể nhận rõ ý nghĩa sâu xatrong n/x của N~ Tuân
Bắt đầu của ko khí ngột ngạt căng thẳng là n~ âm thanh của “tiếng trống và tiếng tù và” như treo trên đầu bất cứ n~ người “tháp cổ bé họng” nào mối đe dọa lơ lửng âm thanh ấy vọng đến như càng làm rối bời ruột gan chị Dậu, giữa lúc chị đang dồn tất cả tình yo thương, lo lắng để cướp anh Dậu lại tay tử thần nhìn vào anh Dậu, có thể nhận ra
sự tàn ác của n~ kẻ đang cầm chịch vận mệnh n~ người dân quê Chỉ vì
1 món nợ thuế thân vô lí của người em đã chết, anh đã bị hành hạ kiệt quệ về thể xác Ko n~ thế, tác động của n~ trận đòn ấy còn làm anh hoàn toàn bạc nhược về tinh thần, wa n~ h/ả đc nhà văn diễn tả: “anh
Trang 2dậu uốn vai ngáp dài một tiếng”, “uể oải”, “vừa rên vừa ngỏng đầu lên”,
“run rảy” gánh nặng GĐ dồn cả lên vai chị Dậu
Tình huống kịch tính bắt đầu từ khoảnh khắc bọn cường hào tay sai sầm sập tiến vào với “roi song, tay thước và dây thừng” đối mặt với sự
uy hiếp ấy, anh Dậu hiện lên với dáng vẻ khiếp nhược “lăn đùng ra đó
ko nói đc tiếng nào” Hành động đó chỉ tạo đà cho bọn người vô nhân kia đc dịp chứng tỏ quyền uy và sự khinh miệt ko cần che đậy, từ tiếng thét của cai lệ đến tiếng cười mỉa mai của người nhà lí trưởng thể hiện
rõ sự đắc thắng tiểu nhân Vậy là, chỉ còn 1 mình người đàn bà con mọn phải đối chọi với cả một bộ máy đàn áp hùng hổ
Cai lệ là kẻ đại diện cho “nhà nước”- từ dùng để gọi chính quyền thực dân- để thực thi việc thu thuế thân, loại thuế vô nhân đạo ko từng xuất hiện ở 1 quốc gia văn minh nào Tự thân t/c của thuế thân đã nói đầy đủ thực chất của cái gọi là “văn minh, khai hóa” Và nó đc cụ thể hóa bằng thái độ hống hách của cai lệ mỗi khi hắn mở miệng: bắt đầu bằng tiếng thét nắn gân, rồi thì trợn ngược 2 mắt, quát, hầm hè Tất cả đều ko nằm ngoài mục đích nhằm chứng tỏ uy quyền cuả 1 kẻ thừa lệnh nhà nước bởi thế, đối diện với cai lệ, chị Dậu ko còn chọn lựa nào # hơn ngoài van xin, cầu khẩn Chị ý thức rõ thân phận “con sâu cái kiến”, nếu phản kháng sẽ nhận lãnh hậu quả khôn lường
Thế no, trong 1 tình thế mà n~ người thân yo bị đe dọa, hoàn toàn
ko còn sức phản kháng, chị đã phải đứng mũi chịu sào để chèo chống
GĐ wa cơn sóng gió Thật đáng thương khi chúng ta chứng kiến tình cảnh chị Dậu: vừa chăm người chồng đã suy sụp hoàn toàn, vừa chăm 2 đứa con còn quá nhỏ, trong đó thì 1 đứa đói lả, một đứa còn đang ẵm ngửa Vậy mà, trước tình cảnh ấy, bọn cường hào ko chút xót thương, chỉ chăm chăm thu món tiền sưu vô lí, bất chấp chị Dậu đã phải xuống
Trang 3nước nhịn nhục van xin Chứng kiến tấn bi kịch ấy, ai vô tình đến mấy cũng cũng phải mủi lòng khi nghe chị Dậu mở miệng một điều nhà cháu, hai điều nhà cháu bằng thái độ lúc thì run run, lúc thì thiết tha Nỗi đau thắt lòng của chị lên đến đỉnh điểm khi cai lệ định hành hung anh Dậu, chị đã xám mặt, vội vàng đặt con xuống đất để can thiệp bằng n~ lời xuống nước cuối cùng “cháu van ông, nhà cháu mới tỉnh đc một lúc, ông tha cho!” Những lời van ấy chỉ cầu xin chút tình người ở tên cai lệ lòng lang dạ thú Dẫu cho phải chịu đựng mấy bịch phũ phàng, chị vẫn
đủ sức chịu đựng nếu như cái đau ấy giúp chồng chị thoát khỏi cảnh bị hành hạ Ngay trong thời khắc ấy, ta nhận ra một người đàn bà theo đúng mẫu mực phương Đông xưa: hết lòng vì chồng con, sẵn sàng chấp nhận thiệt thòi về cho riêng mình
Từ tình huống cao trào trong đoạn trích, xung đọt đã đến hồi mở nút Thói hống hách ngang ngược của bọn người kia đã vượt quá sức chịu đựng của 1 người bình thường Hành động liều mạng cự lại một cách tự phát no tất yếu của chị Dậu cũng xuất phát từ tình thương với người chồng đã hoàn toàn mất sức phản kháng No chị cũng ko ngăn trở
đc một kẻ mất hết tình người, dựa thế làm oai như cai lệ Cũng chính từ khoảnh khắc nhận lãnh cái tát của người nhà nước, chị đã đc thức tỉnh
ý chí phản kháng mãnh liệt Khi xưng tôi với cai lệ là lúc chị cất lên tiếng nói đòi công bằng còn trong giờ phút tiếp tục bị đối xử bất công, ko còn cách nào khác hơn là chị phải vùng lên chống lại NTT đã diễn giải 1 quá trình diễn biến tâm lí hết sức logic của chị Dậu, có lẽ đó cũng là tâm lí chung của n~ người bị dồn đẩy vào mức đg cùng
Vâng, chị đã vùng lên chống lại, bằng tất cả sự căm phẫn tột độ Người phụ nữ nd ấy đã gạt qua 1 bên nỗi sợ hãi thường nhật, để gọi kẻ độc ác bằng cách gọi đích đáng: “mày chói chồng bà đi, bà cho mày xem!”.từ nhà cháu đến tôi và cuối cùng là bà, chị đã lột xác con người
Trang 4nhẫn nhục thành con người phán kháng Những câu văn cuả NTT thật
hả hê khi m/tả cảnh chị Dậu chống lại cả 1 đám côn đồ có trong tay đày
đủ công cụ đàn áp H/ả bọn chúng thật thảm hại so với người đàn bà quật cường, từ h/ả cai lệ: “ sức lẻo khẻo của anh chàng nghiện ko kịp với sức xô đẩy của người đàn bà lực điền, hắn ngã chỏng quèo trên mặt đất”, đến h/ả người nhà ông lí: “kết cục, anh chàng hầu cận ông lí yếu hơn chị chàng con mọn, hắn bị chị này túm tóc lẳng cho 1 cái, ngã nhào
ra thềm” Sức mạnh của người nd nổi giận là kết quả từ chính sự hung hăng đè nén của bọn cường hào, cũng là sức mạnh của tình thương yo chị dành cho anh Dậu Trong cuộc xô xát tay đôi này, chị đã thắng, dẫu rằng bản thân chị cũng biết mình sẽ phải trả giá đắt trong khi người chồng vừa sợ, vừa run vừa kêu: “u nó ko đc thế! Người ta đánh mình ko sao, mình đánh người ta thì mình phải tù phải tội”, chị đã dứt khoát thái độ: “thà ngồi tù Để cho chúng nó làm tình làm tội mãi thế, tôi ko chịu đc” Đằng sau câu nói đã ẩn chứa chân lí: có áp bức, có đấu tranh Dù rằng cuộc đấu tranh của chị là hành động tự phát, no trong tình thế của chị, có lẽ cũng ko thể chọn giải pháp dung hòa nhịn nhục như anh Dậu, chỉ còn vùng lên Phải chăng, từ tình tiết đầy kịch tính này, nhà văn N~ Tuân đã có lí khi cho rằng “lđ”
Chỉ qua 1 đoạn trích, người đọc có thể nhận ra 1 bức tranh XH nông thôn VN trước c/ mạng tháng 8 Từ xung đột ko khoan nhượng giữa giai cấp thống trị với người nd, sự phi lí của n~ chính sách ăn cướp, t/g đã phơi bày nỗi khổ của người nd cùng ở xứ thuộc địa, ko n~ thế ong còn giúp chúng ta nhận ra nguyên nhân của n~ thảm cảnh ấy bên cạnh đó, nhà văn còn dành toàn bộ tình cảm xót thương, trân trọng cho phẩm chất của n~ người nd nghèo sau lũy tre làng NTT là người đã nhận ra tố chất phản kháng tiềm tang trong n~ con người ấy đó là niềm tin, niềm
dự báo kết cục tất yếu của 1 viễn cảnh người nd sẽ vùng lên Chị Dậu-
Trang 5người đàn bà đức hạnh, hết mực thương chồng yo con, cũng là h/ả tiêu biểu cho người nd trước c/mạng, là điểm son đặc biệt trong bức tranh đầy n~ gam màu tối của “tắt đèn”
1 “Đảm đang tháo vát chung thủy giàu lòng yo thương là n~ đặc điểm có t/c truyền thống của người phụ nữ VN trước đây Cái mới của chị Dậu là sức chiến đấu mạnh khỏe lạc quan và tinh thần phản kháng gan dạ trước kẻ thù Nhiều người đàn bà # rơi vào tình cảnh quẫn bách như chị Dậu, có khi đành chịu buông tay khuất phục, nhắm mắt cho cuộc đời trôi theo số phận no người đàn bà nd này cứ thấy lăn sả vào bóng tối như mực, kiếm cách phá tung ra để tìm đg sống và chống trả
1 cách mộc mạc, hồn nhiên, ko cần lí lẽ, dường như hành động quyết liệt đó, ngôn ngữ n/v nhuàn nhị đó là sản phẩm tất yếu của 1 cuộc đời lương thiện vốn đã cơ cực lại còn bị giày xéo tàn nhẫn.(Giáo trình văn học VN 30-45, tập 1,1988)
2 “ chị Dậu là cả cuốn Tắt đèn Có n~ lúc tôi muốn xin phép t/g và nếu t/g đòng tình (wa lớp đất nghĩa địa mà tìm cách nhắn lên cho) thì tôi lấy tên chị Dậu làm luôn tên gọi của cuốn Tắt đèn “chị Dậu” chị Dậu
là đốm sáng đặc biệt trong tắt đèn Nếu ví Tắt đèn là 1 khóm cây thì chị Dậu là cả gốc, cả ngọn, cả cành, và chính chị Dậu đã nổi gió lên mà rung cho cả cái cây dạ hương Tắt đèn đó lên”.(n~ Tuân)