Hoạt động vận dụng 5’ GV chia lớp thành nhiều nhóm mỗi nhóm gồm các HS trong 1 bàn và giao các nhiệm vụ: thảo luận trả lời các câu hỏi sau và ghi chép lại câu trả lời vào vở bài tập Đặc[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết: 48
Bài 41: HẠT KÍN ĐẶC ĐIỂM CỦA THỰC VẬT HẠT KÍN
I Mục tiêu
1 Kiến thức
Khi học xong bài này HS:
- Nêu được thực vật hạt kín là nhóm thực vật có hoa quả, hạt hạt nằm trong quả( hạt kín) Là nhóm thực vật tiến hoá nhất( thể hiện qua cơ quan sinh sản và cơ quan sinh dưỡng, quá trình thụ phấn và thụ tinh,kết hạt, tạo quả
2 Kỹ năng
* kĩ năng bài
- Sưu tầm tranh ảnh, tư liệu về các nhóm thực vật
- Rèn kĩ năng quan sát, nhận biết, so sánh
* kĩ năng sống:
- Kĩ năng tự tin khi trình bày ý kiến trước tổ nhóm,lớp
- Kĩ năng tìm kiếm, xử lí thông tin về đặc điểm, cấu tạo, sinh sản, phát triển và môi trường sống của cây rêu
- Kĩ năng tìm kiếm và sử lý thông tin, kĩ năng trình bày ý kiến, kĩ năng hợp tác ứng xử/ giao tiếp, hợp tác nhóm, tự tin
3 Thái độ
- HS hiểu các nhóm thực vật trên cơ sở đó nhận thức sự đa dạng phong phú của giới thực vật và ý nghĩa của sự đa dạng phong phú đó trong tự nhiên và trong đời sống con người
THGDĐ: Có trách nhiệm bảo vệ thực vật, bảo vệ môi trường, yêu thiên nhiên
4 Năng lực
Phát tri n các n ng l c chung v n ng l c chuyên bi tể ă ự à ă ự ệ
- Năng lực phát hiện vấn đề
- Năng lực giao tiếp
- Năng lực hợp tác
- Năng lực tự học
- Năng lực sử dụng CNTT và TT
- Năng lực kiến thức sinh học
- Năng lực thực nghiệm
- Năng lực nghiên cứu khoa học
II.Chuẩn bị của GV và HS:
1 Giáo viên
+GV:Vật mẫu: các cây Hạt kín (nếu nhỏ nhổ cả cây, nếu to thì cắt 1 cành) Một
số quả
- Kính lúp cầm tay, kim nhọn, dao con
2 Học sinh
+ HS kẻ bảng theo mẫu SGK trang 135
Trang 2III Phương pháp, kĩ thuật
- PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm
Kỹ thuật động não, chia nhóm, đặt câu hỏi, HS làm việc cá nhân, suy nghĩ – cặp đôi - chia sẻ, trình bày 1 phút, Vấn đáp, hoạt động nhóm
IV Tiến trình hoạt động – giáo dục.
1 Ổn định lớp: 1’
2 Kiểm tra bài cũ: 5’
Câu hỏi:
- Nêu cơ quan sinh sản của cây thông? Cấu tạo?
Đáp án
- Cơ quan sinh sản là nón đực và nón cái
+ Nón đực: nhỏ, mọc thành cụm, màu vàng, có vảy (nhị) mang 2 túi phấn chứa hạt phấn
+ Nón cái: lớn, mọc riêng lẻ, có vảy (noãn) mang 2 noãn
- Nón chưa có bầu nhuỵ chứa noãn (nên không thể coi như 1 hoa)
- Hạt nằm trên lá noãn hở (hạt trần) chưa có quả thật sự
3 Bài mới:
A Hoạt động khởi động: 2’
GV: Cho HS quan sát hình ảnh của một số hạt kín, Gv dẫn vào bài
B Hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động 1: Quan sát cây có hoa: 13’
*Mục tiêu: HS biết cách quan sát và nhận biết các đặc điểm của cây có hoa.
- GV yêu cầu HS đặt mẫu lên bàn quan sát (hoạt động
theo nhóm)
- HS hoạt động nhóm: quan sát các cây đã chuẩn bị
- GV hướng dẫn HS quan sát theo trình tự SGK
+ Cơ quan sinh dưỡng
+ Cơ quan sinh sản
(Với những bộ phận nhỏ dùng kính lúp)
- GV kẻ bảng trống SGK lên bảng phụ
- Ghi các đặc điểm quan sát được vào trong bảng
- Đại diện nhóm lên điền.Yêu cầu 2-3 nhóm lên điền nội
dung
- GV bổ sung
I Quan sát cây hạt kín: a.Cơ quan sinh dưỡng:
- ND bảng trang135
b Cơ quan sinh sản:
- ND bảng trang135
Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm của các cây hạt kín: 15’
Trang 3*Mục tiêu: HS nắm được sự đa dạng cảu thực vật hạt kín, phát hiện được đặc
điểm chung của cây hạt kín
- GV yêu cầu HS căn cứ vào kết quả bảng mục 1 để:
+ Nhận xét sự khác nhau của rễ, thân, lá, hoa, quả?
- Căn cứ vào bảng 1, HS nhận xét sự đa dạng của rễ, thân,
lá, hoa, quả
- GV cung cấp: cây hạt kín có mạch dẫn phát triển
+ Nêu đặc điểm chung của các cây hạt kín?
- Thảo luận giữa các nhóm, rút ra đặc điểm chung của cây
hạt kín
- GV bổ sung giúp HS rút ra được đặc điểm chung
+ So sánh với cây hạt trần để thấy được sự tiến hoá của
cây hạt kín?
- HS trả lời, các HS khác nhận xét, bổ sung
II Đặc điểm của thực vật hạt kín:
- Cơ quan sinh dưỡng: Rễ, thân, lá
đa dạng
- Cơ quan sinh sản:
Có hoa, quả chứa hạt bên trong
- Môi trường sống
đa dạng
C Hoạt động luyện tập (8')
GV giao nhiệm vụ cho học sinh làm bài tập trắc nghiệm:
Câu 1 Đặc điểm nào dưới đây không có ở thực vật Hạt kín ?
C Sinh sản bằng bào tử D Thân có mạch dẫn
Câu 2 Cây nào dưới đây có thân gỗ ?
A Hướng dương B Lay ơn C Bèo Nhật Bản D Phật thủ
Câu 3 Cây nào dưới đây có lá hình mạng ?
A Tất cả các phương án đưa ra B Kinh giới
Câu 4 Cây Hạt kín nào dưới đây có môi trường sống khác với những cây còn
lại ?
A Rong đuôi chồn B Hồ tiêu C Bèo tây D Bèo tấm
Câu 5 Trong tổng số loài thực vật hiện biết, thực vật Hạt kín chiếm tỉ lệ khoảng
bao nhiêu ?
A 1/4 B 4/7 C 2/5 D 3/8
Câu 6 Khi nói về thực vật Hạt kín, điều nào sau đây là đúng ?
A Tất cả các phương án đưa ra B Hình thái đa dạng
C Phân bố rộng D Chức năng sống hoàn thiện
Câu 7 Lá đài của loài hoa nào dưới đây không có màu xanh lục ?
A Hoa bưởi B Hoa hồng C Hoa ly D Hoa cà
Câu 8 Đặc điểm nào dưới đây chỉ có ở thực vật Hạt kín mà không có ở các
nhóm thực vật khác ?
A Sinh sản bằng hạt B Có hoa và quả
C Thân có mạch dẫn D Sống chủ yếu ở cạn
Trang 4Câu 9 Hiện tượng hạt được bao bọc trong quả có ý nghĩa thích nghi như thế
nào ?
A Tất cả các phương án đưa ra
B Giúp dự trữ các chất dinh dưỡng nuôi hạt khi chúng nảy mầm
C Giúp các chất dinh dưỡng dự trữ trong hạt không bị thất thoát ra ngoài
D Giúp hạt được bảo vệ tốt hơn, tăng cơ hội duy trì nòi giống
Câu 10 Rễ chùm không được tìm thấy ở cây nào dưới đây ?
A Rau dền B Hành hoa C Lúa D Gừng
Đáp án
D Hoạt động vận dụng (3’)
GV chia lớp thành nhiều nhóm
( mỗi nhóm gồm các HS trong 1 bàn) và giao các nhiệm vụ: thảo luận trả lời các câu hỏi sau và ghi chép lại câu trả lời vào vở bài tập
Đặc điểm chung của thực vật Hạt kín?
Kể tên 5 cây Hạt kín có dạng thân, lá hoặc quả, quả khác nhau
E.Hoạt động tìm tòi và mở rộng (2’)
Quan sát một số cây có hoa và ghi lại các đặc điểm đã quan sát được
* Hướng dẫn học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK
- Đọc mục “Em có biết”
- Đọc trước bài: Lớp hai lá mầm và lớp một lá mầm
V Rút kinh nghiệm:
Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết: 49
Bài 42: LỚP HAI LÁ MẦM VÀ LỚP MỘT LÁ MẦM
I Mục tiêu
1 Kiến thức
Khi học xong bài này HS:
- So sánh được thực vật thuộc lớp hai lá mầm với thực vật thuộc lớp một lá mầm
- Phân biệt một số đặc điểm hình thái của cây thuộc lớp hai lá mầm và lớp một
lá mầm (về kiểu rễ, kiểu gân lá, số lượng cánh hoa)
Trang 5- Căn cứ vào các đặc điểm để có thể nhận dạng nhanh một cây thuộc lớp hai lá mầm hay một lá mầm
2 Kỹ năng
- Rèn kĩ năng quan sát, thực hành
- Kĩ năng quản lí thời gian và đảm nhiệm trách nhiệm trong nhóm
- Khả năng diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của mình và hiểu được ý tưởng của người khác
3 Thái độ
- Giáo dục ý thức bảo vệ đa dạng thực vật Bảo vệ môi trường, yêu thiên nhiên, yêu chuộng hòa bình
4 Năng lực
Phát tri n các n ng l c chung v n ng l c chuyên bi tể ă ự à ă ự ệ
- Năng lực phát hiện vấn đề
- Năng lực giao tiếp
- Năng lực hợp tác
- Năng lực tự học
- Năng lực sử dụng CNTT và TT
- Năng lực kiến thức sinh học
- Năng lực thực nghiệm
- Năng lực nghiên cứu khoa học
II.Chuẩn bị của GV và HS:
1 Giáo viên:
+ GV: Vật mẫu: Cây lúa, hành, huệ, cỏ
Cây bưởi con, lá rầm bụt
Tranh rễ cọc, rễ chùm, các kiểu gân lá
2 Học sinh:
+ HS: Vật mẫu
III Phương pháp, kĩ thuật
- PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm
Kỹ thuật động não, HS làm việc cá nhân, suy nghĩ – cặp đôi - chia sẻ, trình bày
1 phút, Vấn đáp, hoạt động nhóm
IV Tiến trình hoạt động – giáo dục.
1 Ổn định lớp: 1’
2 Kiểm tra bài cũ: 5’
Câu hỏi: Nêu đặc điểm của thực vật hạt kín?
Đáp án
Đặc điểm của thực vật hạt kín:
- Cơ quan sinh dưỡng: Rễ, thân, lá đa dạng
- Cơ quan sinh sản: Có hoa, quả chứa hạt bên trong
- Môi trường sống đa dạng
3 Bài mới:
A Hoạt động khởi động: 2’
Trang 6GV: Thiên nhiên rất đa dạng và phong phú, ngành thực vật hạt kín chia 2 lớp:
lớp cây 1 lá mầm và lớp cây 2 lá mầm Vậy 2 lớp này có đặc điểm như thế nào chúng ta cùng tìm hiểu bài học ngày hôm nay
B Hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động 1: Cây hai lá mầm và cây một lá mầm: 12’
Mục tiêu: HS nắm được các đặc điểm phânbiệt cây hai lá mầm và cây một lá
mầm
-GV yêu cầu HS nhắc lại kiến thức cũ về kiểu rễ,
kiểu gân lá kết hợp với quan sát tranh
- HS chỉ trên tranh và trình bày được:
+ Các loại rễ, thân, lá
+ Đặc điểm chung của rễ, thân, lá
+ Các đặc điểm này gặp ở các cây khác nhau
trong lớp hai lá mầm và lớp một lá mầm
- Yêu cầu HS quan sát tranh, hình 42.1, GV giới
thiệu một cây một lá mầm và một cây hai lá mầm
điển hình HS tự nhận biết
(Làm bài tập mục 1)
- HS hoạt động theo nhóm, quan sát kĩ cây một lá
mầm và cây hai lá mầm, ghi các đặc điểm quan
sát được vào bảng trống (SGK trang 137)
- Đại diện nhóm báo cáo kết quả, các nhóm khác
nhận xét, bổ sung
- Tổ chức thảo luận trên lớp
- Phát biểu các đặc điểm phân biệt cây hai lá
mầm và cây một lá mầm?
- HS căn cứ đặc điểm của rễ, lá, hoa phân biệt
cây 1 lá mầm và cây hai lá mầm
- Yêu cầu HS nghiên cứu đoạn thông tin mục 1
+ Còn những dấu hiệu nào để phânbiệt lớp hai
lá mầm và lớp một lá mầm?
- HS đọc thông tin, tự nhận biết hai dấu hiệu nữa
là số lá mầm của phôi và đặc điểm thân
- G i 2 HS lên b ng t ghi Các nhóm khácọ ả ự
nh n xét, b sung.ậ ổ
Đặc điểm Lớp một lá
mầm
Lớp hai lá mầm
1.Cây hai lá mầm và cây một lá mầm:
Trang 7Lá (gân)
Thân
Hạt
K t lu n:ế ậ
Rễ
Lá (gân)
Thân
Hạt
- Rễ chùm
- Gân song song
- Thân cỏ, cột
- Phôi có một lá mầm.
- Rễ cọc
- Gân lá hình mạng
- Thân gỗ, cỏ leo
- Phôi có hai lá mầm
Hoạt động 2: Đặc điểm phân biệt giữa lớp 2 lá mầm và lớp 1 lá mầm: 10’
Mục tiêu: HS thấy được đặc điểm để phân biệt lớp 2 lá mầm với lớp 1 lá mầm.
- GV yêu cầu HS quan sát các cây mang đi và
hoàn thành bảng:
Tên
cây
Rễ Thân Gân
lá
Thuộc lớp
1 lá mầm
2 lá mầm
- GV yêu cầu HS từ bảng suy ra đặc điểm phân
biệt giữa lớp Một lá mầm và lớp Hai lá mầm
- HS từ bảng suy ra đặc điểm phân biệt giữa
lớp Một lá mầm và lớp Hai lá mầm
- GV yêu cầu HS sắp xếp mẫu vật thật và tranh
vẽ theo lớp Một lá mầm và lớp Hai lá mầm
- HS sắp xếp mẫu vật thật và tranh vẽ theo lớp
Một lá mầm và lớp Hai lá mầm
- GV nhận xét -> HS ghi bài
2 Đặc điểm phân biệt giữa lớp 2 lá mầm và lớp 1 lá mầm:
- Lớp một lá mầm và lớp hai lá mầm phânbiệt nhau chủ yếu ở
số lá mầm trong phôi
- Ngoài ra còn một vài dấu hiệu phân biệt nữa như: kiểu rễ, kiểu gân lá, số cánh hoa, dạng thân
C Hoạt động luyện tập (8')
GV giao nhiệm vụ cho học sinh làm bài tập trắc nghiệm:
Câu 1 Cây nào dưới đây là đại diện của lớp Hai lá mầm ?
A Cau B Mía C Ngô D Cải
Câu 2 Cây nào dưới đây có số lá mầm trong hạt khác với những cây còn lại ?
A Xương rồng B Hoàng tinh C Chuối D Hành tây
Câu 3 Đặc điểm nào dưới đây không phải là đặc điểm chung của các cây Hai lá
mầm ?
A Gân lá hình cung B Rễ cọc
C Cuống phân tách rõ ràng với lá D Tất cả các phương án đưa ra
Trang 8Câu 4 Nhóm nào dưới đây gồm hai loài thực vật có cùng kiểu gân lá ?
C Bèo tây, trúc D Trầu không, mía
Câu 5 Hầu hết các đại diện của lớp Một lá mầm đều có dạng thân như thế nào ?
A Thân cột B Thân cỏ C Thân leo D Thân gỗ
Câu 6 Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống để hoàn thành câu sau : Các cây …
chủ yếu của chúng ta đều thuộc lớp Một lá mầm
A lương thực B thực phẩm C hoa màu D thuốc
Câu 7 Loài thực vật nào dưới đây được xếp vào lớp Một lá mầm ?
A Mướp B Cải C Tỏi D Cà chua
Câu 8 Các đại diện của lớp Một lá mầm thường có mấy dạng gân lá chính ?
A 4 dạng B 3 dạng C 1 dạng D 2 dạng
Câu 9 Loài hoa nào dưới đây thường có 4 - 5 cánh ?
A Hoa bưởi B Hoa loa kèn C Hoa huệ D Hoa ly
Câu 10 Cây Hai lá mầm và cây Một lá mầm phân biệt nhau ở đặc điểm nào
dưới đây ?
A Tất cả các phương án đưa ra B Số lá mầm của hạt
Đáp án
D Hoạt động vận dụng (5’)
GV chia lớp thành nhiều nhóm
( mỗi nhóm gồm các HS trong 1 bàn) và giao các nhiệm vụ: thảo luận trả lời các câu hỏi sau và ghi chép lại câu trả lời vào vở bài tập
Đặc điểm phân biệt giữa lớp hai lá mầm và lớp một lá mầm
Tổ chức cho HS chơi trò chơi ( Tìm các loại cây hai lá mầm, và một lá mầm) E.Hoạt động tìm tòi và mở rộng (2’)
Yêu cầu về nhà HS Vẽ sơ đồ tư duy
* Hướng dẫn học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau
- Học bài và trả lời câu hỏi SGK
- Đọc mục “Em có biết”
- Đọc trước bài: Khái niệm sơ lược về phân loại thực vật
V Rút kinh nghiệm: