Là loại văn bản nói ra, viết ra nhằm xác định cho người đọc, người nghe một quan điểm, tư tưởng nhất định.Văn nghị luận phải có tư tưởng rõ ràng, lập luận chặt chẽ, lí lẽ thuyết phục và [r]
Trang 1Ngày soạn: 19/1/11
Ngày giảng: 7a: 22/1/11
7c: 21/1/11
Ngữ văn - Bài 19 Tiết 84 ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN NGHỊ LUẬN I.Mục tiêu:
1.Kiến thức: Nắm được đặc điểm của văn nghị luận: bao giờ cũng phải cú một hệ
thống luận điểm, luận cứ và lập luận gắn bú mật thiết với nhau
2.Kĩ năng: Biết cỏch xỏc định luận điểm, luận cứ và lập luận trong văn nghị luận
Biết xõy dựng luận điểm, luận cứ và lập luận cho một đề bài
3.Thái độ: có thái độ đúng đắn với thể loại văn nghị luận.
II Cỏc kĩ năng sống cơ bản được giỏo dục trong bài.
1 Suy nghĩ
2 Ra quyết định
3 Giao tiếp
III.Chuẩn bị:
1.Giáo viên: Bảng phụ, sgk, sgv, Chuẩn kiến thức kĩ năng,
Giỏo viờn: đề
2.Học sinh: chuẩn bị bài ở nhà
IV.Phương pháp: Đàm thoại, Quy nạp
V.Các bước lên lớp:
1.ổn định: (1’)
7a:
7c:
2.Kiểm tra: (2’)
? Thế nào là văn nghị luận? Văn nghị luận cú những đặc điểm gỡ?
Là loại văn bản núi ra, viết ra nhằm xỏc định cho người đọc, người nghe một quan điểm, tư tưởng nhất định.Văn nghị luận phải cú tư tưởng rừ ràng, lập luận chặt chẽ, lớ
lẽ thuyết phục và dẫn chứng sỏt hợp.Văn nghị luận phải hướng tới ( đặt ra) giải quyết một vấn đề trong cuộc sống, xó hội
3.Tiến trình tổ chức các hoạt động.
Khởi động (1’)
Để hiểu kĩ đặc điểm của văn nghi luận nhằm giỳp cỏc em trong việc sử dụng văn nghị luận, hụm nay chỳng ta sẽ học “ đặc điểm văn bản nghị luận”
Hoạt động của thầy và trò TG Nội dung chính
Hoạt động 1: Tỡm hiểu Luận điểm, luận cứ và lập
luận
Mục tiờu: Hs hiểu được Luận điểm, luận cứ và
lập luận
Đọc văn bản” Chống nạn thất học”
?Xỏc định ý chớnh của bài viết và cho biết ý chớnh
20’ I.Luận điểm, luận cứ và lập luận
1.Luận điểm
a Bài tập:
Văn bản: Chống nạn thất học
b Nhận xột
Trang 2đó được thể hiện dưới dạng nào?
H: Ý chính của bài viết: Chống nạn thất học, được
trình bày dưới dạng nhan đề
? Các câu nào đã cụ thể hoá ý chính đó?
H: - Mọi người Việt Nam
- Những người đã biết chữ
- Những người chưa biết chữ
? Vai trò của ý chính trong bài văn nghị luận?
Những yêu cầu để ý chính có tính thuyết phục ?
H: Ý chính phải rõ ràng, sâu sắc, có tính phổ biến
( vấn đề được nhiều người quan tâm)
GV: Ý kiến trong văn bản nghị luận chính là luận
điểm, em hiểu luận điểm là gì?
? Người viết triển khai ý chính ( luận điểm ) bằng
cách nào?
H: Triển khai luận điểm bằng lí lẽ và dẫn chứng
cụ thể làm cơ sở cho luận điểm, giúp cho luận
điểm đạt tới sự rõ ràng, đúng đắn và có sức thuyết
phục
? Em hãy chỉ ra lí lẽ và dẫn chứng trong văn bản “
Chống nạn thất học”?
H: - Lí lẽ: Do chính sách ngu dân
Nay nước nhà độc lập rồi
- Dẫn chứng: 95% dân số mù chữ
?Nhận xét vài trò của lí lẽ và dẫn chứng trong văn
bản nghị luận?
- Vai trò quan trọng trong việc làm sáng rõ tư
tưởng, luận điểm, bảo vệ luận điểm
? Muốn có tính thuyết phục, lí lẽ và dẫn chứng
cần đảm bảo yêu cầu gì?
GV: Luận cứ chính là lí lẽ và dẫn chứng trong bài
văn nghị luận, trả lời câu hỏi vì sao phải nêu luận
điểm? nêu ra để làm gì? Luận điểm ấy có đáng tin
cậy không?
? Luận điểm, luận cứ thường được diễn đạt dưới
hình thức nào? Có tính chất gì?
H: Luận điểm luận cứ thường được diễn đạt thành
lời văn cụ thể, những lời văn đó cần được trình
-Ý chính của bài viết: Chống nạn thất học, được trình bày dưới dạng nhan đề
-Ý chính thể hiện tư tưởng của bài nghị luận
-> luận điểm là ý chính thể hiện tư tưởng, quan điểm trong bài nghị luận
2.Luận cứ
a Bài tập
b Nhận xét
-Luận điểm được làm sáng
tỏ bằng lí lẽ và dẫn chứng
3.Lập luận
a Bài tập:
Văn bản : Chống nạn thất học
b Nhận xét
Trang 3bày, sắp xếp hợp lí làm sáng rõ luận điểm
Gv: ta thường gặp các hình thức lập luận phổ
biến: diễn dịch, quy nạp, tổng-phân-hợp, so
sánh… học ở tiết sau
Cách sắp xếp, trình bày luận cứ gọi là lập luận.Em
hiểu lập luận là gì?
? Luận điểm có vai trò như thế nào?
H: Lập luận có vai trò cụ thể hoá luận điểm, luận
cứ thành các câu văn, đoạn văn có tính liên kết về
hình thức và nội dung để đảm bảo cho mạch tư
tưởng nhất quán, có sức thuyết phục
Hs đọc phần ghi nhớ
Gv nhận xét, chốt lại nội dung chính
Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh luyện tập.
Mục tiêu: Hs biết áp dụng những kiến thức đã
học để giải quyết các yêu cầu của bài tập
Đọc bài tập 1( sgk 20).Nêu yêu cầu bài tập
? Chỉ ra luận điểm, luận cứ , lập luận trong bài
nghị luận trên?
18’
Lập luận là cách lựa chọn sắp xếp trình bày luận cứ sao cho chúng làm cơ sở vững chắc cho luận điểm
4.Ghi nhớ(sgk) II.Luyện tập
1.Bài 1 (sgk 20)
-Luận điểm: cần tạo ra thói quen tốt trong đời sống xã hội
-Luận cứ:
+Luận cứ 1: Có thói quen tốt và thói quen xấu
+Luận cứ 2: Có người biết phân biệt tốt và xấu nhưng vì đã thành thói quen nên khó bỏ, khó sửa +Luận cứ 3: Tạo được thói quen tốt là rất khó Nhưng nhiễm thói xấu rất dễ
-Lập luận:
+Dạy sớm … Là thói quen tốt
+Hút thuốc lá……thói quen xấu
+Một thói quen xấu ta thường gặp hàng ngày +Có nên xem lại minh ngay
4 Củng cố Hướng dẫn học bài: (5’)
? Luận điểm là gì? Luận cứ, lập luận là gì?
Học ghi nhớ, xem lại bài tập
- Chuẩn bị bài: “ Đề văn nghị luận và việc lập ý cho bài văn nghị luận”