Nội dung của chính tả tiếng việt bao gồm nhiều vấn đề nhưng theo tôi, đối với học sinh tiểu học chỉ cần tập trung vào mấy điểm sau: Một là xác định cách viết đúng các từ gnữ theo quy tắc[r]
Trang 1A/ Đặt vấn đề
I Lý do chọn đề tài:
Tiếng Việt là một trong bộ môn công cụ giữ vai trò điểm tựa có tính then chốt và là môn học có tính tiền đề, nền tảng cho học sinh học các môn học khác mục đích của việc dạy học môn tiếng việt là dạy cho học sinh biết sử dụng ngôn ngữ tiếng việt một cách đúng đắn để giao tiếp và mở rộng vốn hiểu biết thông qua các kỹ năng cơ bản như; Nghe, nói, đọc, viết
Môn tiếng việt có nhiệm vụ phát triển năng lực trí tuệ, của học sinh, rèn luyện cho các em phương pháp tư duy tích cực, kỹ năng phân tích, tư duy tổng hợp, phán đoán chính xác, bồi dưỡng cảm xúc thẩm mỹ, vốn sống cho các em thông qua các giờ dạy trong các phân môn của tiếng việt Cuối cấp học yêu cầu tối thiểu học sinh phải đạt được là đọc thông viết thạo, sử dụng được ngôn ngữ nói và viết trong học tập và giao tiếp, yêu thích thơ văn, nhớ và thuộc một số câu chuyện, bài thơ hay trong sách giáo khoa….Để đảm bảo được các yêu cầu tối thiểu nêu trên (bao gồm: Học vần, Tập đọc, Luyện từ và câu, kể chuyện, Tập viết, Chính tả, Tập làm văn.) Trong đó môn Chính tả có vai trò và vị trí vô cùng quan trọng không những đánh giá khả năng hiểu biết và sử dụng ngôn ngữ tiếng việt của cá nhân mà còn giúp cho người khác hiểu đúng, chính xác ngôn ngữ viết của tiếng việt vì chữ viết biểu hiện hình thức của
từ ngữ đông fthời biểu đạt nội dung thông tin, tính hàm chứa về nghĩa của nó; do vậy, hình thưc của từ ngữ và nội dung biểu đạt có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Tuy nhiên, trong thực tế mặc dù học sinh của lớp tôi phần lớn được sinh ra và lớn lên tại một đô thị nhỏ, nơi có điều kiện tiếp xúc với sự phát triển văn minh văn hoá
xã hội song trong quá trình dạy tôi vẫ thấy rằng vẫn còn một bộ phận học sinh chưa viết đúng chính tả Vì vậy, để đảm bảo kỹ năng nghe-nói-đọc-viết cho học sinh được tốt, ngoài việc việc dạy tốt các phân môn khác của môn tiếng việt tôi luôn chú trọng đến việc rèn luyện kỹ năng viết đúng chính tả cho học sinh góp phần giữ gìn sự trong sáng của tiếng việt Trên cơ sở đó cùng với việc tích luỹ kinh nghiệm của bản thân, tôi chọn đề tài “Một vài biện pháp giúp học sinh viết đúng chính tả” Trong phạm vi có tính chất nhỏ hẹp của đề tài, tôi không có tham vọng gì lớn hơn mà chỉ đưa ra những điều mà tôi đã thực hiện bằng kinh nghiệm của bản thân đwocj trải nghiệm qua quá trình giảng dạy tại lớp, mong được góp một phần nhỏ cùng với đồng nghiệp để nâng cao chất lượng học tập cho học sinh
II Cơ sở lý luận:
Nhiệm vụ chính của đề tài là những kinh nghiệm viết đúng chính tả tiếng việt Vì vậy, trước hết chúng ta cần hiểu một cách đầy đủ khái niệm chính tả là gì và chính tả tiếng việt là gì?
Theo từ điển tiếng việt của nhà xuất bản Thanh Hoá cho rằng: Chính tả là cách viết chữ được coi là chuẩn
Trang 2Theo Hội đồng khoa học của trường Đại học sư phạm Huế thì cho rằng chính tả là phép viết đúng, viết chuẩn Trên cơ sở những định nghĩa đó, tôi đồng nhất khái niệm chính tả là phép viết đúng và chính tả tiếng việt là phép viết đúng chữ ghi tiếng việt Viết đúng ở đây là viết đúng với truyền thống sử dụng chữ viết đã được xã hội công nhận, đúng với bản thân hệ thống văn tự của một ngôn gữ, đúng với điều kiện
sử dụng ngôn ngữ trong một văn cảnh nhất định
Ban rchất của chính tả là sự phiên âm của tiếng thành chữ, là hệ thống các quy tắc, các quy định để chuyển thông tin từ dạng lời nói sang dạng chữ viết Mỗi ngôn ngữ
có tính riêng trong việc phiên âm tiếng nói thành chữ viết hay nói một cách khác, mỗi ngôn ngữ có một hệ thống chính tả riêng của mình
Những quy tắc, quy định một khi được xã hội thừa nhận và sử dụng thì tất yếu mọi người phải tuân thủ theo Vì vậy, để viết đúng chính tả tiếng việt chúng ta cũng phải tuân theo những nguyên tắc nhất định của nó đó là nguyên tắc chính tả tiếng việt Vậy nguyên tắc chính tả tiếng việt là gì?
Tiếng việt là một ngôn ngữ không biến hoá hình thái Bất kỳ từ nào dù ở ngoài câu hay trong câu đều được đọc và viết như nhau, không có sự khác biệt nào Đặc điểm nầy đã làm cho chính tả tiếng việt giảm đi phần phức tạp, rắc rối đối voíư người sử dụng Vì vậy có thể nói rằng viết đúng chính tả tiếng việt thực chất là viết đúng cách phát âm phổ thông của tiếng việt dựa trên cơ sở ý nghĩa của từ
Nội dung của chính tả tiếng việt bao gồm nhiều vấn đề nhưng theo tôi, đối với học sinh tiểu học chỉ cần tập trung vào mấy điểm sau:
Một là xác định cách viết đúng các từ gnữ theo quy tắc của hệ thống chữ tiếng việt Đặc biệt là vấn đề xác định cách viết đúng các từ ngữ cùng âm khác nghĩa vì các từ nầy khi đọc lên nghe như giống nhau mà lại viết khác nhau Điều này phụ thuộc vào
sự phát âm của mỗi vùng miền Đối voíư vùng quê Quang Nam chúng ta thường mắc phải những lỗi phổ biến về cách phát âm không chuẩn nhất là từ đồng âm khác nghĩa Chẳng hạn như:
- dơ bẩn thì viết giơ bẩn
- dang tay thì viết gian tay
- câu chuyện còn nữa thì viết câu chuyên còn nửa…
Hai là những quy tắc chính tả có tính quy định riêng như: Viết hoa chữ cái đầu câu, chứ cái đầu tiếng liền sau dấu gạch ngang, các chữ cái đầu các dòng thơ, viết hoa tiếng trong từ có dụng ý tu từ… thì lại viết tuỳ tiện không tuân thủ hoặc viết ngược lại
Ví dụ:
- Lý tự trọng thì viết lý tự trọng
- Hà Nội thì lại viét hà nội
- Bàn tay con nắm tay Cha
Ba là xác định các quy tắc, quy ước viết hoa, viết tắt
- lê-nin thì viết Lê nin
Trang 3Bốn là cách phiên chuyển tên riêng tiếng nước ngoài, tên riêng tiếng các dân tộc ít người sang tiếng việt
Ví dụ: Kpa-Kơ Lơng thì viết Kơpa KơLơng
…………
Năm là viết đúng dấu hỏi, dầu ngã
Ví dụ:
- Mĩ mãn lại viết là mỉ mản
- ngạo nghễ lại viết là ngạo nghể
Thực chất những quy tắc, quy định nầy học sinh đã được học song do chúng ta thiếu chú ý và quan tâm thường xuyên hoặc học sinh hay quên hoặc có thói quen tuỳ tiện nên dẫn đến việc sai sót nầy
Những nhược điểm nầy tuy không lớn nhưng khi trở thành thói quen đối với với học sinh thì rất khó sửa chữa Ngoài những quy tắc, quy ước bắt buộc của chính tả tiếng việt nêu trên tôi còn nghiên cứu, sưu tầm và áp dụng một số mẹo vặt chính tả giúp các em dễ nhớ và thực hành được tốt hơn
III Đối tượng, nhiệm vụ nghiên cứu
1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng chính của đề tài là các quy tắc quy ước và các mẹo viết đúng chính tả tiếng việt, nghiên cứu các nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến học sinh viết sai chính
tả để có biẹn pháp giảng dạy cho thích hợp, giúp các em học sinh khắc phục các lỗi chính tả thường gặp
2 Nhiệm vụ của đề tài
Nhiệm vụ chính của đề tài là tìm ra các giải pháp khắc phục lỗi chính tả cho học sinh trong lớp
3 Phạm vi áp dụng
Đề tài nầy có thể áp dụng được cho nhiều đối tượng, nhất là học sinh ở một số nơi trong tỉnh ta trong đó có học sinh do lớp tôi đang chủ nhiệm
IV/ Thực trạng
Năm học 2008-2009 trường tôi có … lớp với… học sinh; Trong đó tối chủ nhiệm lớp 4… với… học sinh, đa số con em thuộc gia đình tiểu thương và lao động phổ thông, tuy có sự quan tâm của cha mẹ học sinh song việc quan tâm sâu hơn nữa về chất lượng, kỹ năng kiến thức thì cha mệ học sinh còn có giới hạn nên tôi nhận ra tính giới hạn và phạm vị quan tâm nào thuộc về nhà trường, giáo viên trong phạm vị dạy học để giúp các em học tốt hơn một hki được cha mẹ học sunh giao phó
Xuất phát từ thực trạng trên tôi đã không ngừng tập trung trong việc giảng dạy hầu giúp cho các em-thế hệ công dân sau này được đảm bảo và ngang tầm với trình độ dân trí trong môi trường và địa phương nơi các em đang sinh sống
1 Tình trạng học sinh mắc phải lỗi chính tả
Viết đúng chính tả là một yêu cầu quan trọng đối với học sinh khi sử dụng tiếng việt Chính ảt là cách viết chữ hợp chuẩn, giữa nói và viết không biểu thị nghĩa thì
Trang 4coi như là không hợp chuẩn Với yêu cầu trên, để biết cụ thể về tình hình mắc lỗi chính tả của học sinh, ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng trên một số bài viết chính tả với loại bài nhớ-viết; nghe-viết Tôi đã thóng kê, phân loại; 1.1 Mức độ mắc lỗi chính tả:
Tổng số bài được
khảo sát
Tình trạng bài viết Số lượng bài viết Tỷ lệ
Không mắc lỗi chính tả
Từ 1 đến 2 lỗi
Từ 3 đến 5 lỗi Trên 6 lỗi
1.2 Phân loại lỗi chính tả của học sinh
Để có được thông tin cụ thể về tình hình, thực trạng về sai sót lỗi chính tả của học sinh, tôi thống kê, phân loại như sau:
Lỗi âm đầu
Lỗi âm cuối
Lỗi dâu thanh
Lỗi viết hoa
1.3 Các hiện tượng chính tả học sinh thường hay mắc phải:
a Lỗi về âm đầu:
a 1 Học sinh viết sai lẫn lộn giữa d và gi
Ví dụ: Giục giã viết thành dục dã
a 2 Học sinh viết lẫn lộn giữa S và X
Ví dụ: Sát trùng viết thành xát trùng
b Lỗi về âm cuối:
Lỗi nầy tập trung ở 3 dạng sau:
b 1 Viết n thành ng
Ví dụ: Tản cư viết thành tảng cư
b 2 Viết nh thành n
Lênh đênh viết thành lên đên
b 3 Viết c thành t:
Ví dụ: Xanh biếc viết thành xanh biết
c Lối dấu thanh (hỏi- ngã)
Tỉ mỉ viết thành tĩ mĩ
d Lỗi viết hoa:
Trang 5Không viết hoa ở đầu câu, danh từ riêng, tên địa danh….
2 Nguyên nhân:
- Do phần lớn học sinh phát âm sai dẫn đến viết sai chính tả
- Thái độ học tập của một só ít học sinh lơ là, tuỳ tiện trong quá trình nghe giảng và tiếp xúc trong môi trường sống xung quanh
- Khả năng hiểu nghĩa của từ hoặc vốn từ còn giới hạn
B/ Giải quyết vấn đề:
Để khắc phục tình trạng học sinh trong lớp viết sai chính tả, một mặt tôi đã hướng dẫn cho học sinh luôn chú ý phát âm chuẩn, mặt khác tôi đã dựa vào các quy tắc viết chính tả và mẹo luật chính tả để hướng dẫn cho học sinh Cụ thể như sau:
I/ Dựa vào các quy tắc viết chính tả:
1 Viết đúng phụ âm đầu: ngh-ng; gh-g; c-k;
1.1 Viết đúng phụ âm đầu ngh với ng
a) Viết đúng phụ âm đầu ngh;
Phụ âm đầu ngh luôn được viết trước các nguyên âm: e, ê, i
Ví dụ: nghe ngóng, nghề nghiệp, nghỉ ngơi, nghi binh…
b) Viết đúng phụ âm đầu ng:
phụ âm đầu ng được viết trước các nguyên âm còn lại:
Ngỡ ngàng, ngại ngùng, ngán ngẫm, ngang ngược…
1.2 Viết đúng phụ âm đầu gh
a) Phụ âm đầu gh luôn được viết trước các nguyên âm: e, ê, i
Ghế gỗ, ghe thuyền, ghềnh thác, ghi nhớ…
b) Viết đúng phụ âm g:
Phụ âm g được viết trước các nguyên âm còn lại
Gỏ mõ, gồ ghề, gắn bó, gậy gộc, gà gô, gặm nhấm…
1.3 Viết đúng phụ âm đầu c
a) Phụ âm đầu c luôn viết trước các nguyên âm: a,ă,â,o,ô,u,ư
Ca nô, cân não, công chức, cung đường, cường hào…
b) Viết đúng phụ âm đầu k
Phụ âm đầu k luôn viết trước các nguyên âm: e,ê,i
Kẻ chỉ, kết nghĩa, kĩ thuật, kinh doanh…
Tuy nhiên, trường hợp ngoại lệ một số từ phioên từ tiếng vay mượn hoặc tiếng dân tộc ít người có viết k trước nguyên âm như: vải ka-ki, Bắc Kạn…
2 Viết đúng âm đệm o, u:
2.1 Viết đúng âm đệm o;
Trong âm đệm, âm o luôn được viết trước các nguyên âm a, ă, e.:
Hoan hô, hoen ố, hoán vị, xoay quanh, loay hoay…
2.2 Viết đúng âm đệm u:
Âm đệm u luôn được viết trước các nguyên âm còn lại:
Quấn quýt, tuần lễ, lãng quên…
Trang 63 Viết đúng vần uôi, ui, ươu, oai, oi.
Để viết đúng các tiếng có vần ui, oi, ưu không nhầm lẫn với các tiếng có vần uôi, oai, ươu và ngược lại, ta phải dựa vào nguyên tắc phát âm của nó Các tiếng có vần
ui, oi, ưu khi đọc âm phát ra ngắn, miệng không phải chu ra hay uốn môi
Ví dụ: Lưu niệm, đòi hỏi, còi tàu…
Đối với các tiếng có vần ươu, uôi, oai khi đọc âm phát ra kéo dài và nặng hơn tiếng
có vần ui, oi, ưu
Ví dụ: Bướu cổ, hươu nai, hạt muối, điện thoại, củ khoai…
4 Viết đúng vần ao không lẫn lộn với âm ô
Những tiếng có vần ô khi phát âm, môi chu ra, giọng ngắt và giật
Ví dụ: Cây ngô, vô lý, xe thồ
Những tiếng có vần ao khi phát âm miệng rộng, hơi thoát ra thoả mái
Ví dụ: báo cáo khác với bố cố; chim sáo khác với chim số; đồng bào khác với đồng bồ