Câu 3: Việc Vua Quang Trung cho quân sĩ ăn tết trước có tác dụng gì? TL: Quân sĩ được ăn tết trước sẽ thêm hứng khởi, có ý chí hơn vì ngày tết đối với người dân nước Nam rất quan trọng.?[r]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP LỊCH SỬ LỚP 4 - HỌC KỲ II
NĂM HỌC 2011-2012
BÀI 15: NƯỚC TA CUỐI THỜI TRẦN
Câu 1: Tình hình nước ta cuối thời Trần như thế nào?
TL: Vua quan ăn chơi sa đoạ, không quan tâm đến cuộc sống của nhân dân,
ra sức áp bức, bóc lột người dân Không chịu nổi cuộc sống khổ cực và ách
áp bức bóc lột đó nông dân, nô tì đã nổi dậy đấu tranh trong triều một số quan lại cũng bất bình Chu Văn An dâng sớ xin chém 7 tên quan đã lấn át quyền vua, coi thường phép nước Vua không nghe, ông từ quan Tình hình đất nước bất ổn
Câu 2: Nhân vật lịch sử Hồ Quý Ly gắn với sự kiện lịch sử nào?
TL: Nhân vật lịch sử Hồ Quý Ly gắn với sự kiện lịch sử năm 1400 ông đã
truất ngôi vua Trần, lập nên nhà Hồ Không chống nổi quân xâm lược, nhà
Hồ sụp đổ Đất nước bị nhà Minh đô hộ
Câu 3: Do đâu nhà Hồ không chống nổi quân Minh xâm lược?
TL: Do Hồ Quý Ly không đoàn kết được toàn dân để tiến hành cuộc kháng
chiến mà chỉ dựa vào quân đội nên đã thất bại
Câu 4: Đánh dấu x vào ô trống trước ý trả lời đúng:
Những chính sách tiến bộ của Hồ Quý Ly:
Thay thế các quan cao cấp của dòng họ Trần bằng những người thực sự tài giỏi
Đặt lệ các quan phải thường xuyên xuống thăm dân
Chỉ dựa vào quân đội để chống ngoại xâm
Quy định số ruộng cho quan lại, quý tộc, nếu thừa phải trả lại cho nhà nước
Trang 2BÀI 18: TRƯỜNG HỌC THỜI HẬU LỆ
Câu 1: Giáo dục thời Hậu Lê được tổ chức như thế nào?
TL:
- Về trường học: Nhà Hậu Lê cho dựng nhà Thái học, dựng lại Quốc Tử Giám Tại đây có lớp học, có chỗ cho học sinh ở có kho sách
- Người đi học: không chỉ là con cháu vua và các quan lại mà nhận cả con em các gia đình thường dân nếu học giỏi
- Nội dung học: là Nho giáo
- Chế độ thi cử: cứ 3 năm có một kỳ thi Hương ở các địa phương và thi Hội ở kinh thành Những người đỗ kỳ thi Hội được dự kỳ thi Đình để chọn tiến sĩ Có kỳ thi kiểm tra trình độ quan lại
Câu 2: Nhà Hậu Lê đã làm gì để khuyến khích việc học tập?
TL: Nhà Hậu Kê tổ chức lễ đọc tên người (lễ xướng danh), lễ đón rước
người đỗ cao về làng (lễ vinh quy) và khắc tên tuổi người đỗ cao (tiến sĩ) vào bia đá dựng
BÀI 25: QUANG TRUNG ĐẠI PHÁ QUÂN THANH (1789)
Câu 1: Quân Thanh sang xâm chiến nước ta vào thời gian nào? Nguyễn Huệ đã làm gì?
TL: Cuối năm 1788, mượn cớ giúp nhà Lê, quân Thanh xâm chiếm nước ta.
Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế, hiệu là Quang Trung, kéo quân ra Bắc đánh quân Thanh Ngày 20 tháng chạp năm Mậu Thân (1/1789), Quang Trung chỉ huy quân đến Tam Điệp và cho quân sĩ ăn Tết trước rồi chia thành 5 đạo quân tiến ra Thăng Long
Câu 2: Kể lại trận đánh ở Ngọc Hồi - Đống Đa?
TL: - Trận Ngọc Hồi: Mờ sáng mồng 5 Tết, quân ta tấn công đồn Ngọc
Hồi Quân Thanh bắn đại bác ra dữ dội Quân ta ghép các mảnh ván thành lá chắn, lấy rơm dấp nước quấn ngoài, rồi cứ 20 người một tấm tiến lên Vua
Trang 3Quang Trung cưỡi voi chỉ huy Tới sát cửa đồn, quân ta bỏ lá chắn xông vào như vũ bão Quân giặc chết nhiều vô kể Đồn Ngọc Hồi bị mất, tàn quân Thanh bỏ chạy về phía Thăng Long bị quân ta phục kích
- Trận Đống Đa: Cũng vào mờ sáng mồng 5 tết, quân ta đánh vào đồn Đống
Đa (Hà Nội) Tướng giặc Sầm Nghi Đống thắt cổ tự tử Tôn Sĩ Nghị nhận được tin báo hoảng sợ, cùng đám quân vượt sông Hồng chạy về phương Bắc
Câu 3: Việc Vua Quang Trung cho quân sĩ ăn tết trước có tác dụng gì? TL: Quân sĩ được ăn tết trước sẽ thêm hứng khởi, có ý chí hơn vì ngày tết
đối với người dân nước Nam rất quan trọng
Câu 4: Vì sao quân ta đánh thắng được 29 vạn quân Thanh?
TL: Vì quân ta đoàn kết một lòng đánh giặc, lại có nhà vua tài tình và sáng
suốt chỉ huy
BÀI 26: NHỮNG CHÍNH SÁCH VỀ KINH TẾ VÀ VĂN HOÁ CỦA VUA QUANG TRUNG
Câu 1: Hãy nêu những chính sách về kinh tế, văn hoá và giáo dục của vua Quang Trung?
TL: - Chính sách về kinh tế: Ban bố "chiếu khuyến nông." Đúc tiền mới,
yêu cầu nhà Thanh mở cửa biên giới cho nhân dân hai nước được tự do trao đổi hàng hoá, mở cửa cho thuyền buôn nước ngoài vào buôn bán
- Chính sách về văn hoá và giáo dục: Vua Quang Trung cho dịch các sách
chữ Hán ra chữ Nôm, coi chữ Nôm là chữ chính thức của quốc gia Ban bố
"Chiếu lập học."
Câu 2: Hãy đánh dấu x vào ô trống trước ý em cho là đúng:
a) Nội dung của " Chiếu khuyến nông" là:
Chia ruộng đất cho nông dân
Chia thóc cho nông dân
Trang 4Đào kênh mương dẫn nước vào ruộng
Lệnh cho nông dân trở về quê cũ cày cấy, khai phá ruộng hoang
b) Vua Quang Trung đề cao chữ Nôm nhằm:
Phát triển kinh tế
Bảo vệ chính quyền
Bảo tồn và phát triển chữ viết của dân tộc
Câu 3: Em hiểu như thế nào về câu nói của vua Quang Trung: "Xây dựng đất nước lấy việc làm đầu"?
TL: Đất nước muốn phát triển được cần đề cao dân trí, coi trọng việc học
hành
BÀI 27: NHÀ NGUYỄN THÀNH LẬP
Câu 1: Nhà Nguyễn ra đời trong hoàn cảnh nào?
TL: Sau khi vua Quang Trung mất, triều Tây Sơn suy yếu dần Lợi dụng
thời cơ đó, Nguyễn Ánh lật đổ triều Tây Sơn lên ngôi Hoàng đế
Câu 2: Nhà Nguyễn thành lập vào thời gian nào? Đóng đô ở đâu? Trải qua các đời vua nào?
TL: Năm 1802 nhà Nguyễn thành lập, đóng đô ở Phú Xuân (Thừa Thiên
Huế) Kể từ năm 1802 đến năm 1858, nhà Nguyễn trải qua các đời vua: Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức
Câu 3: Những dẫn chứng cho thấy các vua nhà Nguyễn không muốn chia sẻ quyền hành cho ai và kiên quyết bảo vệ ngai vàng?
TL: Vua không đặt ngôi hoàng hậu, bỏ chức tể tướng, tự mình trực tiếp điều
hành mọi việc từ trung ương đến địa phương, tự đặt luật pháp và tổ chức các
kỳ thi Hội, tự thay đổi các quan trong triều
Câu 4: Những dẫn chứng cho thấy nhà Nguyễn trừng trị tàn bạo những
kẻ có tội?
Trang 5TL: Nhà Nguyễn ban hành Bộ luật Gia Long Những quy định của bộ luật
này: Những kẻ mưu phản và cùng mưu phản không phân biệt thủ phạm hay tòng phạm đều bị xử lăng trì Ông, cha, con, cháu, anh em của những kẻ đó
từ 16 tuổi trở lên đều bị chém đầu Con trai từ 15 tuổi trở xuống, mẹ, con gái của những kẻ đó phải làm nô tì cho nhà quan Tài sản của kẻ đó bị tịch thu