• Khái niệm đột biến: - Là những biến đổi trong vật chất di truyền xảy ra ở: + cấp độ phân tử ADN Đột biến gen +cấp độ tế bào NST Đột biến NST Thể đột biến: Là các cá thể mang đột [r]
Trang 1M«n: Sinh häc 9
Trang 3Chương IV BIẾN DỊ
Biến dị Biến dị di truyền Biến dị không di truyền
Biến dị tổ hợp Đột biến
Đột biến gen Đột biến nhiễm sắc thể
Thường biến
Trang 4• Khái niệm đột biến:
- Là những biến đổi trong vật chất di
truyền xảy ra ở:
+ cấp độ phân tử( ADN) Đột biến gen)
+cấp độ tế bào( NST) Đột biến NST)
Thể đột biến:
Là các cá thể mang đột biến đã biểu hiện ra kiểu hinh của cơ thể
Trang 5+ Trinh tự các cặp nuclêotit từ trên
Điểm khác so với đoạn (a) Đặt tên dạng biến đổi
b
c
d
4 6 5
Mất cặp X-
G
Thêm cặp T- A
Thay cặp T- A bằng cặp G- X
Mất 1 cặp
nu
Thêm 1 cặp
nu Thay 1 cặp
nu
Trang 6c d
H21.1 Một số dạng đột biến gen
Thªm
1 cÆp nu
MÊt
1 cÆp nu
Thay
1 cÆp nu
Trang 7- Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan tới một hoặc một số cặp nuclêôtit, xảy ra tại một điểm nào đó trên phân tử ADN.
- Đột biến gen có các dạng chủ yếu :+ Mất 1 cặp nuclêôtit
+ Thay 1 cặp nuclêôtit +Thêm 1 cặp nuclêotit
Đoạn AND(Gen
)
Số cặp Nu
Điểm khác so với
đoạn (a) Đặt tên dạng biến đổi
b 4 Mất cặp X-G Mất cặp
c 6 Thờm cặp T-A Thờm cặp
d 5 Thay thế cặp A-T bằng cặp G-X Thay thế 1 cặp Nu
Trang 8Nguyên nhân gây đột biến gen
*Trong điều kiện tự nhiên: do tác động
phức tạp của môi trong cơ thể( rối loạn
các quá trình sinh lí, sinh hoá…) và môi
tr ờng ngoài cơ thể( các yếu tố: ánh sáng, nhiệt độ…) làm rối loạn quá trình tự nhân
đôi của ADN
*Trong thực nghiệm: con ng ời chủ động gây ra các đột biến nhân tạo bằng tác
nhân vật lí, hoá học nhằm tạo các biến
dị có lợi cho chọn giống và tiến hoá.
Trang 9Máy bay Mỹ rải chất độc màu da
cam
Trang 10Hãy quan sát các hình sau đây và cho biết đột biến nào có lợi, đột biến nào có hại cho bản thân sinh vật hoặc đối với con ng ời?
1 ,Đột biến gen làm mất khả năng
tổng hợp diệp lục ở cây mạ( màu
Trang 11III Vai trũ của đột biến gen:
- Tại sao đột biến gen làm biến đổi kiểu hình.
- Tại sao các đột biến gen thể hiện ra kiểu hình th ờng có hại cho
bản thân sinh vật?
Tính chất biểu hiện của đột biến gen là gì?
Gen mARN protờin tớnh trạngg
Biến đổi cấu trỳc của gen Biến đổi cấu trỳc 1 loại prụtờin
Biến đổi kiểu hỡnh
-> Biến đổi kiểu hỡnh
- Đột biến gen th ờng có hại cho sinh vật do chúng phá
vỡ sự thống nhất hài hòa trong kiểu gen đã qua chọn lọc
và duy tri lâu đời trong thiên nhiên-> gây rối loạn quá trinh tổng hợp protein.
Trang 121 ĐBG làm mất khả năng tổng hợp diệp
lục ở cây mạ ( màu trắng ) 2 Lợn có đầu và chân sau dị dạng
3 ĐBG ở lúa (b)làm cây cứng
và Nhiều bông hơn ở giống gốc
(a)
Hãy q/s và cho bi t đâu là ĐB có l i và đâu là ĐB có h i trong các hình sau: ế ợ ạ
4 Đột biến thân lùn ở lúa 5 Đột biến bạch tạng ở
Trang 13Tác h i c a ch t đ c màu da cam ạ ủ ấ ộ
Trang 14H u qu c a đ t bi n gen ậ ả ủ ộ ế
Trang 15H u qu c a đ t bi n gen ậ ả ủ ộ ế
Trang 17Bệnh già sớm
Trang 19M t s bi n d có l i ộ ố ế ị ợ
Trang 20Cµ rèt tr¾ng nhiÒu chÊt dinh d ìng vµ ngät h¬n cµ rèt th êng-
§ét biÕn gen
Trang 21Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen Đột biến gen gây ra do
ảnh h ởng phức tạp của môi tr ờng trong và ngoài cơ thể tới phân tử ADN, xuất hiện
trong điều kiện tự nhiên hoặc do con ng ời gây ra.
- Đột biến gen th ờng liên quan đến 1 cặp
Nu, điển hỡnh là các dạng: mất, thêm, thay thế một cặp Nu.
Đột biến gen th ờng có hại nh ng cũng
có khi có lợi.
Ghi nhớ
Trang 22Đột biÕn gen là
những trong của gen liªn quan
Trang 23C¸c t¸c nh©n vËt lý trong ngo¹i c¶nh( tia
phãng x¹, tia tö ngo¹i, sèc nhiÖt)
C¸c t¸c nh©n ho¸ häc trong ngo¹i c¶nh nh chÊt
Trang 24Luôn có hại cho bản thân sinh vật
A
B
C
D Cả B và C
Một số đột biến gen có hại và có lợi.
Th ờng có hại cho bản thân sinh vật.
Câu 3: Vai trò của đột biến gen là
CÂU H I TR C NGHI M Ỏ Ắ Ệ
Trang 25Câu 4: Một gen sau khi đột biến có chiều dài không đổi nh ng t ă ng thêm một liên kết hyđro Gen này bị đột biến thuộc dạng
A Thêm một cặp A - T
B Thay thế một cặp G – X bằng 1 cặp A – T
C Mất một cặp A - T
D Thay thế một cặp A – T bằng 1 cặp G – X
Trang 26Câu h i và bài t p v nhà ỏ ậ ề Câu 1,2,3 sgk Tr 64 và đ c tr c bài 22 sgk ọ ướ