A.Môc tiªu : 1.KT: Giúp học sinh hiểu:Tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du :Khinh bỉ và căm phẫn sâu sắc bọn buôn ngời ,đau đớn và xót xa trớc thực trạng con ngời bị chà đạp thấy đợc nghệ thu[r]
Trang 1Tuần 11 - Tiết 36-37.
Ngày soạn: Ngày giảng
Văn bản : Mã Giám Sinh mua Kiều
A.Mục tiêu :
1.KT: Giúp học sinh hiểu:Tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du :Khinh bỉ và căm phẫn sâu sắc bọn buôn ngời ,đau đớn và xót xa trớc
thực trạng con ngời bị chà đạp thấy đợc nghệ thuật miêu tả nhân vật của Nguyễn Du :Khắc hoạ nhân vật qua diện mạo ,cử chỉ ,hành
động
2.KN: phát hiện ,phân tích nhân vật phản diện trong Truyện Kiều
3.Giáo dục: thái độ cảm thông trớc cảnh đời đau khổ ,căm ghét thế lực đồng tiền chà đạp lên quyền sống con ngời
B.Chuẩn bị :
GV:Nội dung bài giảng
HS:đọc,soạn văn bản
C.Phơng pháp :Phân tích ,đánh giá nhân vật
D.Tiến trình bài dạy :
I Ôn định lớp :
II.Kiểm tra bài cũ :
?Đọc thuộc lòng đoạn trích Cảnh ngày xuân
Phân tích bức tranh mùa xuân đợc Nguyễn Du miêu tả trong văn bản
-Khung cảnh trong sáng tơi đẹp ->Bức tranh mùa xuân mang nét đặc trng hài hoà ,tơi sáng (Xanh điểm trắng)đờng nét mảnh mai sinh động ->Bức tranh mùa xuan mới mẻ tinh khôi giàu sức sống
IIIBài mới :
GV:Bên cạnh thành công về mặt tả cảnh ,Truyện Kiều còn có thành công lớn về nghệ thuật xây dựng nhân vật Thế giới nhân vật của Truyện Kiều vô cùng phong phú có ngời tốt kẻ xấu nhân vật chính ,nhân vật phụ Nhng mỗi nhân vật đều để lại 1 dấu ấn riêng không phai mờ trong lòng ngời đọc
Chúng ta đã biết tài năng miêu tả của Nguyễn Du qua 2 bức chân dung giai nhân tuyệt sắc Chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu tài năng xây dựng nhân vật của Nguyễn Du qua đoạn trích Mã Giám Sinh mua Kiều
?Hãy xác định vị trí của đoạn trích :
?Kể lại Truyện Kiều từ đoạn trích
Cảnh ngày xuân bằng lời văn của em
GV đọc mẫu
Gọi 2 học sinh đọc
?Giải nghĩa :
?Nêu đại ý đoạn trích
Đoạn trích có thể chia làm mấy đoạn
?Nêu nội dung chính của đoạn ?
Đoạn trích có sự kết hợp các phơng
thức biểu đạt nào ?Phơng thức nào là
chủ yếu :
TS+MT+BC
?Đoạn trích có những nhân vật nào ?
nhân vật naò là nhân vật trung tâm
Nvật nào là nhân vật chính ?Vì sao :
:?Nhân vật MGS đợc miêu tả trong
những tình huống nào
?Hãy đọc những câu thơ miêu tả
MGS khi mới đến nhà Kiều (Sự
lòng Kíp ra )
?ở hai câu thơ đầu MGS đợc giới
thiệu qua những từ ngữ nào :
?Em có nhận xét gì về cách giới
- Nằm ở phần II Gia biến và lu lạc -Gia đình Thuý Kiều bị vu oan ,cha và em bị
đánh đập tàn nhẫn ,nhà cửa bị lục soát vơ vét mọi của cải Thuý Kiều quyết định bán mình cứu cha và em Đợc tin mụ mối mách bảo ,Mã Giám Sinh đến nhà Kiều
-Giám sinh :+Tên gọi học trò học trờng QTGiám +Chức quan nhỏ ngời ta mua của triều đình Cụm từ :ép cung cầm nguyệt thử bài quạt thơ :ép gẩy đàn ,thử tài làm thơ
Qua cuộc mua bán Nguyễn Du khắc hoạ chân thực bản chất của Mã Giám Sinh và tâm trạng Thuý Kiều
3 đoạn :
Đ1 :Từ đầu đến Sỗ sàng (MGS đến nhà Kiều )
Đ2 :Tiếp đến Nh mai (Nỗi đau đớn tủi nhục của Thuý Kiều )
Đ3: Còn lại (Cuộc mua bán )
-Ba nhân vật :MGS,Kiều ,mụ mối Nhân vật trung tâm MGS(Đợc miêu tả nhiều )NV chính Thuý Kiều
I.Giới thiệu đoạn trích
1.Vị trí :Nằm ở đầu phần II Gia biến và lu lạc
-Tóm tắt :Gia đình bị vu oan ,cha
và em bị đánh đập tàn nhẫn ,Kiều quyết định bán mình cứu gia
đình 2.Đọc hiểu chú thích a.Đọc
b.Chú thích
II.Phân tích 1.Đại ý và kết cấu a.Đại ý :Qua cuộc mua bán Nguyễn Du khắc hoạ chân thực bản chất của Mã Giám Sinh và tâm trạng Thuý Kiều
b.Kết cấu : 3 phần
Trang 2thiệu của tác giả
GV : Vậy con ngời đợc giới thiệu
trang trọng ấy thực chất là kẻ nh thể
nào ?Nguyễn Du đã khắc hoạ bản
chất của họ Mã nh thế nào qua
ngôn ngữ ,ngoại hình cử chỉ ,hành
động và ngoại cảnh ?
?Vậy ngôn ngữ của Mã Giám Sinh
nh thế nào :
?Nhận xét của em về ngôn ngữ của
MGS:?Vì sao
?Về ngoại hình MGS đợc miêu tả ra
sao ?Em hình dung nh thế nào về
MGS:
?Nhận xét từ :Nhẵn nhụi -Bảnh bao
tác dụng của nó trong việc thể hiện
nội dung :
?Từ đó em rút ra nhận xét gì về con
ngời MGS qua trang phục tuổi tác :
?Từ diện mạo ấy tác giả khắc hoạ
bản chất gì của MGS:
?MGS xuất hiện trong ngoại cảnh
nh thế nào Em có nhận xét gì về chi
tiết ngoại cảnh này :
?Đến nhà Kiều ,Mã đã có hành động
gi?em có nhận xétgì về hành động
này :
?Em hiểu thế nào là ngồi tó?Từ cái
ngồi đó Nguyễn Du lột trần chân
t-ớng gì ở hắn :
?Hs đọc :Mặn nồng Bớt một
thêm hai
?Trớc môt Thuý Kiều tài sắc đáng
thơng, họ Mã đã có cử chỉ hành
động nào ?
?Qua đó ta thấy MGS là kẻ nh thế
nào :
?MGS nói là đi hỏi vợ nhng thực
chất hắn có quan tâm tới tiêu chuẩn
một ngời vợ không ?Vậy hắn quan
tâm tới điều gì :
?Khi bớc vào cuộc mua bán ngôn
ngữ của hắn có gì khác trớc :
?Từ ngữ nào bộc lộ bản chất của hắn
?Em hình dung nh thế nào qua từ cò
kè (Túi tiền đợc mở ra thắt vào ,kẻ
mua ngời tên buôn ngời mặc cả bớt
xén từng đồng )
?Qua đó tác giả khắc hoạ bản chất
nào của MGS(Keo kiệt bủn xỉn )
?Nthuật xây dựng nhân vật MGS có
gì khác với ng/thuật xây dựng nhân
vật TV ,TK:
?Vì sao có sự khác nhau đó (Vì
2 tình huống : +Khi mới đến nhà Kiều +Trong cuộc mua bán Viễn khách :khách ở xa Vấn danh :Đến hỏi xin cới Kiều Giới thiệu một cách trang trọng bằng những từ HánViệt
Rằng Mã Giám Sinh Rằng huyện Lâm Thanh cũng gần +Cái tên Mã Giám sinh không cho ta biết dợc rõ ràng thông tin nào cụ thể về gã
+ƠLâm Tri nhng lại nói là gần huyện Lâm Thanh
+Nói rất ít :Hỏi nói goị tha
->Ngôn ngữ :cộc lốc ,kiệm lời ,mập mờ gian trá
-Vì hắn sợ lộ chân tớng con buôn
Tuổi :Ngoại tứ tuần Diện mạo :Mày râu nhẵn nhụi Trang phục :áo quần bảnh bao Tuổi đã nhiều
Diện mạo :Râu ria cạo nhẵn ,tỉa tót trai lơ Trang phục :áo quần chng diện khoe sự sang giàu trẻ trung
Nghệ thuật :Từ láy Nhẵn nhụi :Thờng để chỉ đồ vật ->Ko biểu đạt t/c trang nhã lịch sự ->sự thiếu tự nhiên ->Sự trơ ,phẳng lì
Bảnh bao :Thờng dùng khen áo quần trẻ em đẹp ->Hàm ý chế giễu mỉa mai
Con ngời :Diện mạo trang phục không phù hợp với tuổi tác ->Ngời nhiều tuổi cố ăn mặc tô vẽ cho trẻ ->Vẻ ngoài chải chuốt kệch cỡm lố bịch GV:Khi đọc câu naỳ ngời ta nhớ đến câu thành ngữ :Nam vô tu bất nghì :Theo quan niệm thẩm
mĩ tớng mạo ngời đàn ông thủa trớc :Ngời đàn
ông không râu là kẻ bất nghĩa bất nghì ->Chân dung MGS là chân dung kẻ bất nghĩa bất nghì Bản chât trai lơ đàng điếm chuyên đi dụ dỗ lừa gạt các cô gái nhà lành
-Trớc thầy sau tớ lao xao ->Lao xao :Tiếng to tiếng nhỏ ,nhố nháo ,ô hợp ,thiéu nghiêm túc không giống một dám hỏi vợ
GV:M đóng vai chú rể đến xin cới Kiều ,nhng thực chất là mua Kiều về lầu xanh của Tú Bà làm gái làng chơi Đám ngời đi theo là tay chân của hắn nhng lại đóng vai ngời nhà chú rể nhng vẫn
bị lộ chân tớng bởi những lời nói cử chỉ hành
động thiếu nghiêm túc trang trong mà xuồng xã
xô bồ tiếng to tiếng nhỏ
TK là ngời nhạy cảm ,trớc khi theo họ Mã về Lâm trị nàng đã nói với cha :
Xem gơng con con buôn -Hành động :Ngồi tót
2.Phân tích a.Nhân vật Mã Giám Sinh
-Đợc giới thiệu trang trọng:Là khách ở xa đến hỏi xin cới Kiều
-Ngôn ngữ :cộc lốc ,kiệm lời ,mập mờ gian trá
*Ngoại hình :Diện mạo trang phục không phù hợp với tuổi
Trang 3MGS là nhân vật phản diện )
?Qua việc miêu tả nhân vật MGS tác
giả đã bộc lộ thái độ gì (Khinh bỉ
căm phẫn sâu sắc bọn buôn thịt bán
ngời )
?Thái độ đó đợc biểu hiện nh thế
nào qua việc miêu tả MGS:
?Cảm nhận của em vềnhân vật MGS
(Là tên buôn thịt bán ngời bản chất
con buôn giả dối bất nhân chỉ vì tiền
.Hắn chính là kẻ đại diện cho thế lực
đồng tiền chà đạp lên quyền sống
của ngời phụ nữ )
?Tìm những từ ngữ miêu tả Kiều :
?Có gì đặc sắc trong lối văn miêu tả
ấy
?Qua đó em hình dung nh thế nào
về tâm trạng của Thuý Kiều trong
cảnh ngộ này
?Vì sao nàng đau đớn xót xa tủi
nhục
?Vì sao nàng lại câm lặng làm theo
lời mụ mối nh một cái máy
?Qua đó em hiểu gì về phẩm chất
Thuý Kiều :
?Khi miêu tả nhân vật Thuý Kiều
Nguyễn Du đã bộc lộ tình cảm gì
?Đọc 2 câu cuối
?Thái độ của Ng Du thể hiện nh thế
nào qua 2 câu cuối
GV :Cùng với Tú Bà ,Sở Khanh
những kẻ kiếm lời trên thân xác
của ngời phụ nữ ,sẵn sàng làm
những việc xấu xa ghê tởm đẩy ngời
phụ nữ vào cuộc sống bùn nhơ
không lối thoát
Trớc một nhân vật MGS nh vậy ,thái
độ cuả Kiều ntn
?Khái quát nghệ thuật chủ yếu của
đoạn trích :
?Nêu nội dung cơ bản của đoạn trích
?Xác định nhân vật chính, n/v trung
tâm trong đoạn trích
?Trớc một nhân vật MGS nh vậy
,thái độ cuả Kiều ntn
IV,Củng cố :So sánh làm nổi rõ bút
pháp xây dựng nhân vật phản diện
và chính diện
V,Hớng dẫn về nhà :Học thuộc thơ
-Phân tích nhân vật MGS-Giá trị
nhân đạo –Tốm tắt đoạn trích
-Soạn Lục Vân Tiên cứu Kiều
Nguyệt Nga
->Ngồi nhảy lên ,ngồi nhanh Chân tớng của kẻ xấc xợc ,vô học ,cậy của khinh ngời
GV :Chỉ bằng từ ngồi tót Ng Du đã bóc trần bản chất của Mã Giám Sinh Trong truyện Kiều ,Nguyễn Du đã khắc hoạ bản chất nhân vật qua những từ ngữ rất thần tình :Cái ngồi Vắt nóc nanh nọc của mụ chủ chứa Tú bà luôn sống trên thân xã ngời phụ nữ Điêụ bộ hứa hẹn giả
dối:Lặng nghe lẩm nhẩm gật đầu cuả Sở Khanh khi rủ Kiều đi trốn Ng/D đã khắc hoạ bản chất của nhân vật phản diện qua những từ ngữ có giá
trị biểu đạt cao -Ep cung cầm nguyệt thử bài quạt thơ ->Bắt Kiều đánh ,thử tài làm thơ đề quạt
-Lạnh lùng,tàn nhẫn vô cảm Coi Thuý Kiều là một món hàng Lạnh lùng thử chất lợng món hàng Không hề thơng xót cảm thông -Quan tâm tới việc mua món hàng sao cho rẻ nhất hời nhất
-Cố tỏ ra là ngời có văn hoá ,lời lẽ hoa mĩ
- Dạy bao nhiêu ,Cò kè -TVân TKiều bút pháp ớc lệ ẩn dụ -MGS bút pháp hiện thực hoá :Để nhân vật tự bộc lộ bản chất tính cách qua diện mạo ngôn ngữ
,cử chỉ ,hành động
- Qua cái nhìn mỉa mai châm biếm lên án : +Bộ mặt mày râu nhẵn nhụi cho thấy sự thiếu tự nhiên râu cạo nhẵn ,lông mày tỉa tót trai lơ
+Sự đả kích ngầm càng sâu cay khi một ngời dàn
ông ngoại tứ tuần lại cố tỉa tót công phu tô vẽ cho mình ra dáng trẻ
+Hành động của MGS khi gật gù tán thởng món hàng mặn nồng mỗi vẻ một a thật đê tiện -Hs đọc :Buồng trong nh mai
Thềm hoa –lệ hoa Buồn nh cúc –gầy nh mai Dín gió e sơng
Thẹn mặt dày Bút pháp ớc lê.,ẩn dụ ,nghệ thuật so sánh
-Đau đớn xót xa tủi nhục , nỗi khổ đau câm lặng ,nhất nhất làm theo lời mụ mối nh một cái máy -Từ một cô gái trong trắng say sa trong mối tình đầu ->trở thành món hàng mua bán ý thức
đợc nhân phẩm ,đau xót trớc cuộc đời ngang trái
-Vì nàng chủ động chập nhận hi sinh cứu cha và
em
Là ngời con hiếu thảo ,một con ngời giàu lòng vị tha và đức hi sinh
:Dùng nghệ thuật ẩn dụ ớc lệ ,lấy thiên nhiên cao quí để miêu tả tâm trạng nhân vật mà mình yêu thơng
Nh hoá thân vào nhân vật ,đồng cảm với nỗi dau
tác :Ngời nhiều tuổi cố ăn mặc tô vẽ cho trẻ Vẻ ngoài chải chuốt kệch cỡm lố bịch
->Bản chất trai lơ đàng điếm
*Ngoại cảnh :thiếu nghiêm túc ,nhốn nháo ô hợp không giống một đám hỏi
*Hành động: xấc xợc ,vô học ,cậy của khinh ngời
-Không hề thơng xót cảm thông
TK ,coi K là một món hàng ,lạnh lùng tàn nhẫn thử món hàng ->Bản chất con buôn ,keo kiệt bủn xỉn chỉ vì tiền
Nghệ thuật :Xây dựng nhân vạt bằng bút pháp hiện thực để nhân vật tự bộc lộ bản chất qua diện mạo ,ngôn ngữ cử chỉ hành dộng ->Thể hiện thái độ mỉa mai châm biếm kín đáo
b.Nhân vật Thuý Kiều
-Đau đớn xót xa tủi nhục ,hiện thân củanỗi khổ đau
câmlặng.Chủ động chấp nhận hi sinh cứu cha và em Là ngời con hiếu thảo,con ngời giàu lòng vị tha đức hi sinh
->Nhà thơ đã hoá thân vào nỗi
đau đớn tủi nhục của nhân vật .Qua đó thể hiện niềm cảm thơng sâu sắc trớc thực trạng con ngời
bị hạ thấp bị chà đạp,Tố caó thế lực đồng tiền chà đạp lên nhân phẩm ngời phụ nữ
III/Tổng Kết : 1Nghệ thuật : 2.Nội dung :
Trang 4đớn xót xa của Kiều IV.Luyện tập :Xác định nhân vật
chính ,nhân vật trung tâm trong
đoạn trích