- Bán đảo Đông Dương: Đại Việt, Champa, Ăng-co - Mianma: trên lưu vực sông I-ra-oa-đi, từ giữa TK XI, quốc gia Pa-gan đã mạnh lên, chinh phục các tiểu vương quốc khác, thống nhất lãnh th[r]
Trang 1Ngày soạn:
Ngày giảng:7B1………
7B2………
7B3………
CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức: HS cần nắm được:
- Thời điểm xuất hiện, địa bàn của các quốc gia cổ và các quốc gia phong kiến Đông Nam Á
- Những nét nổi bật về kinh tế, chính trị, văn hóa
2 Kĩ năng
- Biết xác định được vị trí các vương quốc cổ và phong kiến Đông Nam Á trên bản đồ
- Biết lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử khu vực Đông Nam Á
3 Thái độ
- Nhận thức được quá trình lịch sử, sự gắn bó lâu đời, tính chất tương đồng giữa các dân tộc ở Đông Nam Á
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung: năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng
lực sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực chuyên biệt: năng lực thực hành bộ môn Lịch sử.
*Tích hợp văn hóa-lịch sử Đông Nam Á: Cung cấp thêm những
kiến thức về điều kiện tự nhiên, kinh tế và văn hóa của các quốc gia ở khu vực Đông Nam Á giúp HS hiểu rõ về sự hình thành và phát triển của các quốc gia này
II CHUẨN BỊ
- Giáo viên: + Bản đồ Đông Nam Á
+ Tranh ảnh một số công trình kiến trúc, văn hóa Đông Nam Á
- Học sinh: đọc trước bài, tìm hiểu về các nước trong khu vực Đông Nam Á
III PHƯƠNG PHÁP
Phương pháp: vấn đáp, trực quan, thuyết trình, kĩ thuật động não
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định tổ chức lớp (1’)
2 Kiểm tra bài cũ (4p)
Câu hỏi: Trình bày những thành tựu về mặt văn hóa mà Ấn Độ đã đạt được
ở thời trung đại? Em có đánh giá gì những thành tựu mà Ấn Độ đạt được trong giai đoạn này?
Trang 23 Bài mới( 32’)
* Giới thiệu bài mới: (1p) Đông Nam Á từ lâu đã được coi là một khu
vực có bề dày văn hóa, lịch sử Ngay từ những thế kỉ đầu Công nguyên, các
quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á đã bắt đầu xuất hiện Trải qua hàng ngàn
năm lịch sử các quốc gia đó đã có sự chuyển biến Bài học ngày hôm nay
chúng ta sẽ tìm hiểu sự hình thành và phát triển của khu vực Đông Nam Á
thời phong kiến
Hoạt động 1: Sự hình thành các vương quốc cổ ở
Đông Nam Á (14p)
- PP: trực quan, vấn đáp, đàm thoại
- KT: động não, thảo luận cặp đôi
- HT: Cá nhân/nhóm/lớp
GV treo bản đồ khu vực ĐNA
(?) Kể tên các quốc gia trong khu vực Đông Nam
Á hiện nay và xác định vị trí các nước đó trên bản
đồ.
- HS lên bảng: 11 nước: Việt Nam, Lào,
Cam-pu-chia, Thái Lan, Mi-an-ma, Ma-lai-xi-a, Xin-ga-po,
In-đô-nê-xi-a, Phi-lip-pin, Bru-nây, Đông Ti-mo
(5-2002)
(?) Em hãy chỉ ra đặc điểm chung về điều kiện tự
nhiên của các nước ĐNA?
- Có một nét chung về điều kiện tự nhiên: ảnh hưởng
của gió mùa, tạo nên 2 mùa tương đối rõ rệt: mùa khô
lạnh, mát và mùa mưa tương đối nóng
(?) Điều kiện tự nhiên ấy tác động như thế nào
đến sự phát triển của nông nghiệp?
Thảo luận cặp đôi 3 phút
Đại diện các nhóm trình bày
Nhận xét, phản biện
GV chốt:
- Thuận lợi: Gió mùa kèm theo mưa rất thích hợp cho
sự phát triển của cây lúa nước Hơn nữa, với việc
cung cấp đủ nước tưới và khí hậu nóng ẩm còn thích
hợp cho cây cối sinh trưởng và phát triển Vì thế, cư
dân ĐNA từ xa xưa đã biết trồng lúa và nhiều loại cây
ăn củ, quả khác Trong đó , lúa là cây lương thực
1 Sự hình thành các vương quốc cổ ở Đông Nam Á
- Đông Nam Á có 11 nước
- Đặc điểm chung về điều kiện tự nhiên:
+ Chịu ảnh hưởng của gió mùa, tạo nên 2 mùa rõ rệt: mùa khô và mùa mưa
+ Khí hậu nhiệt đới ẩm, mưa nhiều thuận lợi cho việc trồng lúa nước và các loại rau, củ, quả
Trang 3chính và chủ yếu ở tất cả các nước ĐNA.
- Khó khăn: Gió mùa cũng là nguyên nhân gây ra lũ
lụt, hạn hán…ảnh hưởng tới sự phát triển nông
nghiệp
=> Gió mùa gây ảnh hưởng đến khí hậu, cảnh quan
thực vật động vật và đến đời sống kinh tế, phong tục
tập quán của người dân
(?) Các quốc gia cổ ở ĐNA xuất hiện từ bao giờ ?
-Thời gian: khoảng 10 thế kỉ đầu Công nguyên
- ĐNA được coi là khu vực có quá trình chuyển biến
từ vượn thành người Những bộ xương hóa thạch và
công cụ đồ đá thô sơ của Người tối cổ được tìm thấy
ở hầu hết các nước ĐNA Vào khoảng TNK II TCN,
cư dân ĐNA đã biết đến công cụ bằng đồng thau
- Đến những thế kỉ đầu Công nguyên, cư dân ĐNA đã
biết sử dụng rộng rãi công cụ bằng sắt Đây chính là
thời điểm các quốc gia đầu tiên ở ĐNA xuất hiện
- Những quốc gia này được gọi là các vương quốc cổ
Mỗi vương quốc chưa có ranh giới rõ ràng và chưa
gắn với một tộc người nhất định Ở một số vương
quốc, người ta chỉ biết tới tên gọi và địa điểm trung
tâm của các vương quốc đó mà thôi
Tích hợp lịch sử văn hóa Đông Nam Á ( 3’)
(?) Hãy kể tên một số quốc gia cổ và xác định trên
lược đồ?
- Vương quốc Chăm-pa ở vùng Trung bộ Việt Nam
- Vương quốc Phù Nam ở hạ lưu sông Mê Công
- Các vương quốc ở hạ lưu sông Mê Nam và trên các
đảo của In-đô-nê-xi-a
GV dùng lược đồ hướng dẫn HS quan sát vị trí của
các quốc gia cổ ở ĐNA-> xác định vị trí trên lược đồ
Hoạt động 2: Sự hình thành phát triển các quốc gia
phong kiến ĐNA (17p)
- PP: trực quan, vấn đáp, thuyết trình, thảo luận
nhóm
- KT: động não, XYZ
- HTTC: Cá nhân/nhóm/lớp
Giảng: Các quốc gia phong kiến ĐNA cũng trải qua
- Sự hình thành các quốc gia cổ: + Thời gian: khoảng 10 thế kỉ đầu Công nguyên
+ Hàng loạt các quốc gia nhỏ được hình thành: Vương quốc Chăm-pa (Trung bộ Việt Nam), Vương quốc Phù Nam (hạ lưu sông Mê Công)…
2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á
Trang 4các giai đoạn hình thành, hưng thịnh và suy vong Ở
mỗi nước, các quá trình đó diễn ra trong thời gian
khác nhau Nhưng nhìn chung, giai đoạn của nửa sau
thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVIII là thời kì thịnh vượng
nhất của các quốc gia phong kiến ĐNA
- Vào khoảng giữa TNK I, các vương quốc cổ ĐNA
suy yếu dần và tan rã Ở ĐNA dần hình thành một số
quốc gia mới mà người ta thường gọi là quốc gia
phong kiến dân tộc Sở dĩ như vậy vì mỗi quốc gia
được hình thành đều dựa trên cơ sở phát triển của một
tộc người nhất định, chiếm đa số và phát triển nhất
định ( Đại Việt của người Việt, Chăm-pa của người
Chăm, Chân Lạp của người Khơ-me…)
(?) Thời kì phát triển thịnh vượng của khu vực
ĐNA diễn ra khi nào?
- Từ TK X – XVIII : thời kì phát triển thịnh vượng
của các quốc gia phong kiến ĐNA
(?) Biểu hiện của sự phát triển thịnh vượng của
các quốc gia phong kiến ĐNA thời kì đó?
-Biểu hiện qua quá trình mở rộng, thống nhất lãnh thổ
của các quốc gia trong khu vực và đạt nhiều thành
tựu văn hóa của các quốc gia đó
(?) Kể tên các quốc gia phong kiến ĐNA khác và
thời gian hình thành?
GV treo lược đồ ĐNA thời phong kiến lên, kết hợp
giảng và chỉ lược đồ
- Ở In-đô-nê-xi-a, từ rất nhiều nước nhỏ trên 2 đảo
Xu-ma-tơ-ra và Gia-va, đến cuối thế kỉ XIII, dòng
vua Gia-va mạnh lên đã chinh phục được
Xu-ma-tơ-ra, thống nhất In-đô-nê-xi-a dưới vương triều
Mô-giô-pa-hít (1213-1527) hùng mạnh trong suốt hơn 3 thế
kỉ
- Bán đảo Đông Dương: Đại Việt, Champa, Ăng-co
- Mianma: trên lưu vực sông I-ra-oa-đi, từ giữa TK
XI, quốc gia Pa-gan đã mạnh lên, chinh phục các tiểu
vương quốc khác, thống nhất lãnh thổ, mở đầu cho
quá trình hình thành và phát triển của vương quốc
Pa-gan
- Thái Lan: cũng trong TK XIII, do sự tấn công của
*Từ TK X – XVIII : thời kì phát triển thịnh vượng của các quốc gia phong kiến ĐNA:
- Biểu hiện: Quá trình mở rộng, thống nhất lãnh thổ và đạt nhiều thành tựu văn hóa
- Một số quốc gia hình thành và phát triển:
+ Mô-giô-pa-hít (In-đô-nê-xia),
+ Đại Việt, Champa, Ăng-co (trên bán đảo Đông Dương)…
+ Vương quốc Pa-gan (Mianma)
+ Thái Lan : vương quốc
Trang 5Su-người Mông Cổ,một bộ phận Su-người Thái, vốn sinh
sống ở thượng nguồn sông Mê Công, đã di cư ồ ạt
xuống phía nam, định cư ở lưu vực sông Mê Nam và
lập nên vương quốc Su-khô-thay, tiền thân của nước
Thái Lan sau này Một bộ phận khác định cư ở vùng
trung lưu sông Mê Công, lập nên vương quốc Lan
Xang (Lào) vào giữa TK XIV
GV cho HS quan sát H.12 và H.13 rồi nhận xét về
những thành tựu văn hóa của các vương quốc cổ ở
ĐNA?
(HS thảo luận nhóm - Kĩ thuật 452)
- Mỗi nhóm 4 HS, thời gian các thành viên thảo luận
3 phút, thời gian thống nhất ý kiến 2 phút, mỗi thành
viên đưa ra tối thiểu 2 ý kiến
- Đại diện các nhóm trình bày
- Nhận xét, phản biện
- GV chốt:
- Thành tựu nổi bật của cư dân ĐNA thời phong kiến
là kiến trúc và điêu khắc với nhiều công trình nổi
tiếng: chùa tháp Pa-gan ( Mi-an-ma), khu đền tháp
Bô-rô-bu-đua, tháp Chàm…
- Hình vòm, kiểu bát úp, có tháp nhọn, đồ sộ, khắc
họa nhiều hình ảnh sinh động (chịu ảnh hưởng của
kiến trúc Ấn Độ )
(?) Từ nửa sau TK XVIII, các quốc gia phong kiến
ĐNA phát triển ra sao?
HS trả lời
GV nhận xét và giảng: Từ nửa sau TK XVIIII, các
quốc gia phong kiến ĐNA bước vào thời kì suy yếu ,
mặc dù xã hội phong kiến vẫn tiếp tục tồn tại cho tới
khi trở thành thuộc địa của CNTB phương Tây
khô-thay (TK XIII)
+ Lào : vương quốc Lan Xang (TK XIV)
*Nửa sau TK XVIII : các quốc gia phong kiến ĐNA suy yếu
* Giữa TK XIX : các quốc gia phong kiến ĐNA trở thành thuộc địa của tư bản phương Tây
4 Củng cố (6p)
MT : Vận dụng kiến thức để giải quyết bài tập
PP : Vấn đáp
PT : Máy chiếu
-GV chiếu nội dung bài tập
- Yêu cầu HS trả lời miệng hoàn thành bảng niên biểu
- GV chiếu, chốt :
Lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực Đông
Nam Á đến giữa thế kỉ XIX.
Trang 6Lời giải chi tiết
*Niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực Đông Nam Á
đến giữa thế kỉ XIX
Đầu Công nguyên đến thế
kỉ X
Thời kì hình thành và phát triển của các vương quốc cổ
như: Vương quốc Cham-pa ở vùng Trung Bộ Việt Nam, vương quốc Phù Nam ở hạ lưu sông Mê Công, các vương quốc ở hạ lưu sông Mê Nam và trên các đảo của In-đô-nê-xi-a
Từ thế kỉ X đến đầu thế kỉ
XVIII
Thời kì phát triển thịnh vượng của các quốc gia phong
kiến: Quốc gia Đại Việt, Cham-pa, thời kì Ăng-co huy hoàng của Cam-pu-chia, vương quốc Pa-gan (Mi-an-ma),
… Nửa sau thế kỉ XVIII đến
giữ thế kỉ XIX
Các quốc gia Đông Nan Á bước vào thời kì suy yếu.
Từ giữa thế kỉ XIX Lần lượt các quốc gia Đông Nam Á trở thành thuộc
địacủa chủ nghĩa tư bản phương Tây.
5 Hướng dẫn về nhà (3p)
- Lập bảng niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực ĐNA
đến giữa TK XIX
- Tìm hiểu về Lào và Cam-pu-chia
V RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………