§o¹n th¬ thÓ hiÖn niÒm mong muèn ®îc cèng hiÕn cho ®êi mét c¸ch tù nhiªn nh con chim mang ®Õn tiÕng hãt..[r]
Trang 1Chuyên đề 8: Tình mẫu tử:
1 Con cò - Chế Lan Viên.
2 Khúc hát ru những em bé lớn trên lng mẹ - Nguyễn Khoa
Điềm.
3 Trong lòng mẹ ( Những ngày thơ ấu) - Nguyên Hồng.
4 Mây và sóng - Ta Go.
1 Con cò - Chế Lan Viên
2 Khúc hát ru những em bé lớn trên lng mẹ -Nguyễn Khoa Điềm
Câu 11 (tr40) Nguyễn Khoa Điềm viết bài thơ về một nhân vật cụ thể (Em cu Tai) nhng lại đặt tên cho tác phẩm là Khúc hát ru những em bé lớn trên lng mẹ Theo em, nh vậy có hợp lý không? Vì sao?
Hớng dẫn (tr56)
Nhan đề mà nhà thơ lựa chọn hoàn toàn phù hợp với chủ đề của tác phẩm bởi vì: Nguyễn Khoa Điềm không chỉ viết về một em bé cụ thể mà viết cho rất nhiều em bé đã, đang và sẽ lớn lên trên lng của các bà mẹ Tà
Ôi và các bà mẹ miền núi khác
Từ đó bài thơ khám phá, ngợi ca vẻ đẹp của tất cả những bà mẹ Việt Nam, thơng con, yêu nớc Bằng đôi bàn tay tần tảo và trái tim chan chứa yêu thơng, họ đóng góp không nhỏ vào cuộc đấu tranh giành tự do, thống nhất đất nớc
3 Trong lòng mẹ ( Những ngày thơ ấu) - Nguyên Hồng
4 Mây và sóng - Ta Go
Phần I Trắc nghiệm( Đề ôn HN 2009-2010)
1 Tác giả của bài thơ Mây và sóng là ai ?
Mông-pa-xăng
2 Tác giả của bài thơ Mây và sóng là ngời nớc nào ?
3 Nhận xét nào đúng với nghệ thuật của bài thơ Mây và sóng ?
A Bài thơ có hình thức đối thoại của hai mẹ con
B Bài thơ có hình thức độc thoại của em bé
C Bài thơ là lời kể của nhân vật em bé
D Bài thơ là đối thoại lồng trong lời kể của em bé
4 Ngoài ý nghĩa ca ngợi tình mẹ con, bài thơ Mây và sóng còn có
thể gợi cho ta suy ngẫm thêm điều gì ?
A Tình mẫu tử là điểm tựa để con ngời có thể tránh đợc những cám dỗ
B Hạh phúc của con ngời do chính con ngời tạo dựng
C Tình yêu là cơ sở cho sự sáng tạo của con ngời
D Cả ba ý trên
5 Tác phẩm văn học của những nớc nào cha đợc học trong chơng
trình Ngữ văn THCS ?
A Đan Mạch – ấn Độ C Trung Quốc – Nga – Tây Ban Nha
B Anh – Pháp – Mĩ D Lào – Thái Lan- Cam-pu-chia
6 Tác phẩm nào kể về cuộc sống của một con vật giữa thế giới loài
ngời ?
A Tiếng gọi nơi hoang dã C Dôn-ki-hô-tê
Trang 2B Rô-bin-xơn Cru-xô D Các tác phẩm ở B và C
7 Nhân vật nào không có trong tác phẩm Cố hơng ?
8 Phần trích Kì thực trên mặt đất vốn làm gì có đ“ ờng Ngời ta đi mãi thì thành đờng thôi” nằm trong tác phẩm nào ?
B Chiếc lá cuối cùng D Rô-bin-xơn Cru-xô
I Trắc nghiệm
Đáp
Chuyên đề 9:
1 Viếng lăng bác:
Câu 1 Đoạn văn( Đề ôn HN 2009-2010)
a) Chép chính xác bốn câu cuối bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn
Phơng
b) Viết đoạn văn khoảng 8 câu, trình bày những cảm xúc của em
khi đọc khổ thơ trên, trong đoạn có câu văn dùng phần phụ chú (Yêu
cầu: gạch dới phần phụ chú).
Phần II Tự luận
Câu 1 Đoạn văn
a) Chép chính xác bốn câu thơ kết bài Viếng lăng Bác:
Mai về miền Nam thơng trào nớc mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đoá hoa toả hơng đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.
a) Viết đoạn văn trình bày những cảm nhận về khổ thơ:
- Những suy nghĩ về tâm trạng lu luyến của nhà thơ: muốn đợc ở mãi bên lăng Bác, muốn hoá thân, hoà nhập vào cảnh vật bên lăng Đặc biệt, muốn làm cây tre trung hiếu nhập vào cùng hàng tre xanh xanh Việt Nam Nghĩa là nguyện sống đẹp, trung thành với lí tởng của Bác, của dân tộc
- Cũng nói về cảm xúc của bản thân khi đọc đoạn thơ, về tình cảm của nhà thơ, của nhân dân với Bác
1 Tình cảm chân thành, tha thiết của nhân dân ta với Bác Hồ qua
bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phơng.
a) Gợi ý nội dung phần thân bài:
* Cần phân tích những cảm xúc chân thành của Viễn Phơng khi đến viếng lăng Bác để từ đó khái quát, đó cũng là tình cảm của nhân dân đối với Bác
- Phân tích khổ thơ thứ nhất để thấy tâm trạng xúc động của nhà thơ khi đén lăng Bác
+ Câu thơ mở đầu nh một thông báo nhng lại nói với ta rất nhiều điều
về tấm lòng ngời dân miền Nam với Bác
+ Hình ảnh hàng tre qua cảm nhận của nhà thơ đã trở thành biểu tợng của tình cảm nhân dân gắn bó với Bác, thành biểu tợng sức sống bền bỉ, mạnh mẽ của dân tộc
- Phân tích khổ thơ thứ hai, tập trung vào hình ảnh ẩn dụ mặt trời trong lăng thể hiện sự tôn kính, biết ơn của nhân dân đối với Bác Cảm nhận về sức sống t tởng Hồ Chí Minh, về suy nghĩ Bác còn sống mãi chứa
đựng trong mỗi hình ảnh của khổ thơ
Trang 3- Khổ thơ thứ ba: Những cảm xúc thiêng liêng của nhà thơ về Bác: tâm hồn cao đẹp của Bác, sự trang nghiêm, trong trẻo nơi Bác yên nghỉ và nỗi đau không nén nổi trớc sự ra đi của Bác
- Những cảm xúc chân thành, tha thiết ấy đợc nâng lên thành ớc muốn sống đẹp ở khổ thơ thứ t, khi trở về Đó là muốn đợc hoá thân, hoà nhập vào những cảnh vật bên lăng Bác của Viễn Phơng Đặc biệt, nguyện
ớc sống trung thành với lí tởng của Bác, của dân tộc
* Những cảm xúc của nhà thơ về Bác cũng là cũng là cảm xúc của mỗi ngời dân miền Nam với Bác
b) Yêu cầu về hình thức:
- Thực hiện đợc các thao tác phân tích thơ
- Bố cục bài hợp lí
- Diễn đạt mạch lạc, có cảm xúc
Câu 2 Đoạn văn
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.
(Viếng lăng Bác – Viễn Phơng)
a) Hãy phân tích ý nghĩa hình ảnh ẩn dụ mặt trời trong lăng“ ” ở câu thơ trên
b) Chép hai câu thơ có hình ảnh ẩn dụ mặt trời trong một bài thơ
mà em đã học (ghi rõ tên và tác giả bài thơ)
2 a Phân tích để thấy :
- Hai câu thơ sóng đôi hình ảnh thực và ẩn dụ “mặt trời” Điều đó khiến ẩn dụ “mặt trời trong lăng” nổi bật ý nghĩa sâu sắc
- Dùng hình ảnh ẩn dụ “mặt trời trong lăng” để viết về Bác, Viễn Phơng đã ca ngợi sự vĩ đại cảu Bác, công lao của Bác đối với non sông đất nớc
- Đồng thời, hình ảnh ẩn dụ “mặt trời trong lăng” cũng thể hiện sự tôn kính, lòng biết ơn của nhân dân với Bác, niềm tin Bác sống mãi với non sông đất nớc ta
b Hai câu thơ có hình ảnh ẩn dụ mặt trời :
Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi Mặt trời của mẹ em nằm trên lng.
(Khúc hát ru những em bé lớn trên lng mẹ – Nguyễn Khoa Điềm)
Câu 1
Trong bài Mùa xuân nho nhỏ, Thanh Hải viết :
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa.
Kết thúc bài Viếng lăng Bác, Viễn Phơng có viết :
Mai về Miền Nam thơng trào nớc mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác.
a Hai bài thơ của hai tác giả viết về đề tài khác nhau nhng có chung chủ đề Hãy chỉ ra t tởng chung đó
b Viết một đoạn văn khoảng 5 câu phát biểu cảm nghĩ về 1 trong hai
đoạn thơ trên
Gợi ý :
a Khác nhau và giống nhau:
- Khác nhau :
+ Thanh Hải viết về đề tài thiên nhiên đất nớc và khát vọng hoà nhập dâng hiến cho cuộc đời
+ Viễn Phơng viết về đề tài lãnh tụ, thể hiện niềm xúc động thiêng liêng, tấm lòng tha thiết thành kính khi tác giả từ Miền nam vừa đợc giải phóng ra viếng lăng Bác
- Giống nhau :
Trang 4+ Cả hai đoạn thơ đều thể hiện ớc nguyện chân thành, tha thiết đợc hoà nhập, cống hiến cho cuộc đời, cho đất nớc, nhân dân Ước nguyện khiêm nhờng, bình dị muốn đợc góp phần dù nhỏ bé vào cuộc đời chung
+ Các nhà thơ đều dùng những hình ảnh đẹp của thiên nhiên là biểu t-ợng thể hiện ớc nguyện của mình
b HS chọn đoạn thơ để viết nhằm làm nổi bật thể thơ, giọng điệu thơ và
ý tởng thể hiện trong đoạn thơ
- Đoạn thơ của Thanh Hải sử dụng thể thơ 5 chữ gần với các điệu dân
ca, đặc biệt là dân ca miền Trung, có âm hởng nhẹ nhàng tha thiết Giọng
điệu thể hiện đúng tâm trạng và cảm xúc của tác giả : trầm lắng, hơi trang nghiêm mà tha thiết khi bộc ạch những tâm niệm của mình Đoạn thơ thể hiện niềm mong muốn đợc cống hiến cho đời một cách tự nhiên nh con chim mang đến tiếng hót Nét riêng trong những câu thơ của Thanh Hải là
đè cập đến một vấn đề lớn : ý nghĩa của đời sống cá nhân trong quan hệ với cộng đồng
- Đoạn thơ của Viễn Phơng sử dụng thể thơ 8 chữ, nhịp thơ vừa phải với
điệp từ muốn làm, giộng điệu phù hợp với nội dung tình cảm, cảm xúc
Đó là giọng điệu vừa nghiêm trang, sâu lắng, vừa thiết tha th hiện đúng tâm trạng lu luyến của nhà thơ khi phải xa Bác Tâm trạng lu luyến của nhà thơ muốn ở mãi bên lăng Bác và chỉ biết gửi tấm lòng mình bằng cách hoá thân hoà nhập vào những cảnh vật bên lăng : làm con chim cất tiếng hót