- Học bài, tiếp tục hoàn chỉnh bài tập vào vở. - Dựa vào dàn ý đã lập, viết bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1. Thái độ : Có ý thức sử dụng cách diễn đạt để vậ[r]
Trang 1TUẦN 26 Ngày soạn: 26/02/2012 Tiết 121 Ngày dạy: 28/02/2012
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức: Vẻ đẹp của thiên nhiên trong khoảnh khắc giao mùa và những suy nghĩ mang tính triết lý của tác giả
2 Kĩ năng:
- Đọc-hiểu một văn bản thơ trữ tình hiện đại
- Thể hiẹn những suy nghĩ, cảm nhận về một hình ảnh thơ, một khổ thơ, một tác phẩm thơ
3 Thái độ: Giáo dục hs lòng yêu thiên nhiên , yêu văn học
II TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
? Đọc thuộc bài thơ Viếng lăng Bác và nêu nội dung chính của nó?
? Nêu và phân tích nét đặc sắc nghệ thuật của bài thơ?
3 Bài mới
Dựa vào chú thích SGK Nêu vài nét về tác
giả ?
Hs :
GV : Từ năm 2000 ông là thư kí HNVVN
? Bài thơ ra đời vào thời gian nào?
Gv hướng dẫn giọng đọc:Nhẹ nhàng , nhịp
chậm , khoan thai
GV đọc mẫu , sau đó gọi 2 em hs đọc lại
? Bài thơ đựoc chia thành mấy đoạn ? Ý
chính của từng đoạn ?
? Sự biến đổi của đất trời sang thu được cảm
nhận qua hình ảnh nào
? Gió se là gió như thế nào ?
Gió nhẹ , khô, hơi lạnh
? Ngọn gió mang hương ổi và sương cố ý
như chậm lại - nhận xét về những tín hiệu
trên ?
Tín hiệu đặc trưng rất khó nhận biết
Từ “Phả ” có thể thay thế bằng từ ngữ nào ?
? Tâm trạng của tác giả thể hiện qua từ ngữ
nào ? Đó là tâm trạng gì ?
Bỗng , hình như thẻ hiện sự ngỡ ngàng
bâng khuâng
Không gian lúc sang thu được thể hiện ở
những phương diện nào ?
=> Hương vị , vận động của các sự vật
I Tìm hiểu chung
1 Tác giả , tác phẩm :
- Hữu Thỉnh sinh 1942
- Quê :Tam Dương – Vĩnh phúc
- 1963 bắt đầu sáng tác
Gần cuối 1977 “từ chiến hào đến thành phố”
2 Đọc hiểu văn bản
Bố cục :
- 2 khổ đầu : Sự biến đổi của đất trời khi vào thu
- Cuối : Suy ngẫm của tác giả
II/ Phân tích :
1 Sự biến đổi đất trời khi vào thu
- Tín hiệu chuyển mùa + Hương ổi
+ Gió se + Sương chùng chình → Tín hiệu đặc trưng của thời khắc giao mùa từ Hạ sang Thu
- Tâm trạng của tác giả : Bỗng, Hình như → Tâm trạng ngỡ ngàng , cảm xúc bâng khuâng
- Hương vị : Hương ổi đang độ chín phả vào gió se
Trang 2Hương vị và sự vận động đó được thể hiện
bằng những từ ngữ chỉ cảm giác nào? Hình
như , chùng chình , vắt nữa mình
Nhận xét sự cảm nhận thời khắc giao mùa
của tác giả ?
Cảm nhận tinh tế bằng nhiều giác quan
=> Hình ảnh “đám mây mùa Hạ vắt nữa
mình sang thu ” nên hiểu như thế nào?
( Có thật có đám mây như thế không )
Gọi hs đọc 2 câu thơ cuối bài
Hs Thảo luận nhóm , sau 5p cử đại diện các
nhóm trình bày
?Phân tích tầng ý nghĩa của 2 câu thơ cuối ?
Rút ra lời gửi gắm của tác giả ?
Gv chốt ý bằng bảng phụ
GV mở rộng : Con người càng từng trải thì
càng có nhiều kinh nghiệm sống ,do đó càng
vững vàng hơn trước mọi giông tố cuộc đời
Ví dụ như khi con người đã trải qua một tuổi
thơ cay đắng thì họ sẽ dễ dàng vượt qua mọi
khó khăn trong cuộc sống
? Nêu đặc sắc về nội dung và NT bài thơ?
Hs : Thời khắc giao mùa nhẹ nhàng mà rỏ
rệt, tác giả rất tinh tế
- Sự vận động của các sự vật
+ Sương chùng chình, chậm rãi
+ Sông duềnh dàng , thông thả + Chim vội vã
+ Mây vắt nữa mình sang thu + Mưa ít dần
+ Sấm bớt bất ngờ
→ Sử dụng nhiều từ ngữ diễn tả cảm giác, trạng thái : bỗng , phả vào, chùng chình, hình như , vắt nữa mình biến chuyển nhẹ nhàng mà rỏ rệt
→ Cảm nhận qua nhiều yếu tố, bằng nhiều giác quan và sự rung động thật tinh tế
2 Suy ngẫm của tác giả :
Sấm cũng bớt bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi
- Nghĩa 1 : Sang thu sấm không còn bất ngờ như mùa hạ
- Nghĩa 2 : hàng cây đứng tuổi không còn bất ngờ vì tiếng sấm nữa
→ Tác giả muốn gửi gắm : Khi con người từng trải thì sẽ vững vàng hơn truớc những biến động của cuộc đời
* Tổng kết : Ghi nhớ ( SGK 71)
4 Củng cố, dặn dò:
- GV hệ thống nội dung bài học
- Học thuộc bài thơ và nội dung phân tích
- Soạn: Nói với con
TUẦN 26 Ngày soạn: 26/02/2012 Tiết 122 Ngày dạy: 28/02/2012
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức:
- Tình cảm thắm thiết của cha mẹ đối với con cái
- Tình yêu và niểm tự hoà về vẻ đẹp, sức sống mãnh liệt của quê hương
- Hình ảnh và cách diễn đạt độc đáo của tác giả trong bài thơ
2 Kĩ năng:
- Đọc-hiểu một văn bản thơ trữ tình
- Phân tích cách diễn tả độc đáo, giàu hình ảnh, gợi cảm của thơ ca miền núi
3 Thái độ:
Giáo dục tình cảm gia đình , tình yêu và lòng tự hào về quê hương đất nước
Trang 3II TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1.Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
? Đọc thuộc bài thơ “Sang thu” nêu nội chung chính?
? Em thích nhất chi tiết nào? Vì sao?
3 Bài mới
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC NỘI DUNG
Dựa vào chú thích trong SGK Nêu vài nét
về tác giả Y Phương ?
? Bài thơ ra đời vào năm nào ?
? Theo em , bài thơ được làm theo thể thơ
nào ? Tự do
Gv hướng dẫn đọc : giọng ấm áp, tràn ngập
tình yêu thương
? Theo em , người “Người đồng mình” còn
có cách gọi nào khác ? người bản mình ,
người quê tôi , người làng mình
? Dựa vào mạch cảm xúc bài thơ , hãy tìm bố
cục văn bản ?
?Theo cha , điều gì đã nuôi dạy con khôn lớn
?
Câu thơ nào thể hiện tình yêu thương của cha
mẹ đối với con cái ?
? Em hiểu như thế nào về 4 câu thơ đó?
Cha mẹ luôn yêu thưong , chăm chút, đón
nhận từng bước đi của con
? Em có nhận xét gì về không khí gia đình
trong 4 câu thơ trên ?
? Nghệ thuật sử dụng ở 4 câu thơ đó ?
( Nhịp thơ, từ ngữ )Như nhịp chân cầu
thang , nhịp thơ đặc trưng miền núi
? Ngoài sự yêu thương của cha mẹ , con còn
được nuôi dưỡng trong điều kiện nào ? Tìm
chi tiết nói rõ điều đó ?
? Nhận xét về cuộc sống ở đây ? Cuộc sống
lao động tươi vui , thiên nhiên thơ mộng
? Tác dụng của từ “Cài , ken” trong câu thơ
đó?
? Từ “Cho” được lặp lại 2 lần có ý nghĩa gì ?
Quê hương nuôi dưỡng tâm hồn lối sống
( nghĩa tình của quê hương )
Hs thảo luận theo 4 nhóm trong 5p
I TÌM IỂU CHUNG 1.Tác giả, văn bản
- Hứa Vĩnh Sước , sinh 1948
- Người dân tộc Tày
- Quê : Trùng Khánh - Cao Bằng
- Thơ thể hiện tâm hồn chân thật mạnh mẽ ,trong sáng của con người miền núi
- Hiện là chủ tịch hội VHNT Cao bằng Sau 1975 , tiêu biểu cho hồn thơ của Y Phương
2 Đọc hiểu văn bản
* Bố cục :
- 11 câu đầu : Cội nguồn sinh dưỡng của người con
- Còn lại : Nét đẹp con người quê hương và mong ước của người cha
II PHÂN TÍCH 1.Cội nguồn sinh dưỡng của con :
a Tình yêu thương của cha mẹ :
Chân phải bước tới cha Chân trái bước tới mẹ Một bước chạm tiếng nói Hai bước tới tiếng cười
→ Cha mẹ yêu thương, chăm chút và vui mừng đón nhận từng bước đi , tiếng nói của con trong không khí gia đình đầm ấm
b Sự đùm bọc cuả quê hương
Đan lờ cài nan hoa Vách nhà ken câu hát Rừng cho hoa
Con đường cho tấm lòng
→ Con được trưởng thành trong cuộc sống lao động cần cù , vui tươi, thiên nhiên thơ mộng nghĩa tình
2 Nét đẹp của con người quê hương và mong ước của người cha
Trang 4Sau đó cử đại diện các nhóm trình bày
Gv nhận xét, bổ sung , chốt ý bằng bảng phụ
? Cha đã kể cho con nghe những đức tính
nào của người đồng mình ? Qua đó cha
mong ước điều gì ?
?Qua những câu thơ trên , tác giả đã sử dụng
những biện pháp nghệ thuật nào?
Điệp từ “Sống” 3 lần vang lên thể hiện một
tâm thế , một bản lĩnh , một dáng đứng của
con ngườiViệt nam
Nhận xét về giọng điệu thơ và hình ảnh thơ ?
( nghe con , con ơi )
? Qua phân tích , em có nhận xét gì về tình
cảm của cha dành cho con ? Điều lớn nhất
mà cha muốn truyền , muốn giáo dục con là
gì ?
yêu thương , tin tưởng và hy vọng vào con
? Bài thơ có những đặc sắc nào về nghệ
thuật ? Gọi hs đọc ghi nhớ : SGK 74
a Những đức tính tốt đẹp của người đồng mình
- Cao đo nổi buồn , xa nuôi chí lớn Không chê nghèo đói
→ Sống vất vã mà mạnh mẽ , khoáng đạt , bền bỉ gắn bó với quê hương dẫu còn cực nhọc
- Thô sơ da thịt mà chẳng hề nhỏ bé
Tự đục đá kê cao quê hương
→ Mộc mạc nhưng giàu chí khí niềm tin , không nhỏ bé về tâm hồn , ý chí và mong ước xây dựng quê hương
b Mong ước của cha :
- Con phải sống mạnh mẽ , biết chấp nhận
và vượt qua mọi gian nan bằng ý chí của mình
- Con phải tự hào về truyền thống quê hương và tin tưởng để vững bước trên đường đời → NT : Giọng điệu tha thiết , trìu mến , hình ảnh thơ mộc mạc , khái quát
III TỔNG KẾT
1 Nội dung : Ghi nhớ ( SGK 74)
2 Nghệ thuật :
- Giọng điệu tha thiết , trầm lắng
- Hình ảnh thơ cụ thể mà có sức khái quát cao
- Mạch cảm xúc diễn tiến hợp lí
- Sử dụng thành ngữ dân gian, hay hình ảnh
ẩn dụ so sánh
4 Củng cố, dặn dò:
- Gv hệ thống lại nội dung bài học
- Học thuộc bài thơ và nội dung
- Soạn: Nghĩa tường minh và hàm ý
TUẦN 26 Ngày soạn: 27/02/2012 Tiết 123 Ngày dạy: 29/02/2012
NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức
- Nắm được khái niệm nghĩa tường minh và hàm ý
- Tác dụng của việc tạo hàm ý trong giao tiếp hằng ngày
2 Kĩ năng
- Nhận biết được nghĩa tường minh và hàm ý ở trong câu
- Giải đoán được hàm ý trong văn cảnh cụ thể
- Sử dụng hàm ý sao cho phù hợp với tình huống giao tiếp
II TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra vở soạn
Trang 53 Bài mới
- HS đọc kĩ đoạn văn trích trong sách giáo
khoa ?
? Hãy cho biết những cách hiểu về câu : Trời
ơi chỉ còn 5 phút ?
? Trong số những cách hiểu ấy cách nào
mang tính phổ biến?
? Cách hiểu nào không mang tính phổ biến?
? Vậy thế nào là nghĩa nghĩa tường mình ?
Hàm ý là gì?
? Câu : ồ cô còn quên chiếc khăn mùi xoa
đây này có hàm ý không?
? Xác định nghĩa tường minh và hàm ý trong
VD sau
- HS trao đổi thảo luận
- Đại diện nhóm trình bày và nhận xét lẫn
nhau
- GV kết luận
GV : HS lấy ví dụ và phân tích
GV : HS đọc ghi nhớ
Yêu cầu HS đọc và thực hiện BT 1,2,3
- HS trao đổi thảo luận
- Đại diện nhóm trình bày và nhận xét lẫn
nhau
- GV nhận xét đánh giá
I Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý
1 Ví dụ : SGK 75-76
2 Nhận xét
- Cách hiểu phổ biến : Chỉ còn 5 phtú là phải chia tay
- Có những cách hiểu sau:
+ Tiếc quá không còn nhiều thời gian để trò chuyện tâm tình
+ Thế là tôi lại thui thủi một mình
+ Giá mà ông hoạ sĩ và cô kĩ sư còn ở lại một thời gian nữa thì hay biết bao
* Như vậy : + Nghĩa tường minh là phần thông báo được diễn đạt trực tiêps bằng từ ngữ trong câu + Hàm ý là phần thông báo tuy không được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có thể suy ra từ những từ ngữ ấy
- Câu : Ô ! cô còn quên chiếc mùi xoa đây này
* Bài tập : Thấy một chàng trai mặc cái áo sơ mi mới đẹp Cô gái là bạn thân :
- Ai đã tặng anh cái áo này?
Hàm ý:
+ Anh đã có bạn gái thân thiết hơn cả mình + Nếu anh ta bảo mình là bạn gái thân thiết nhất thì anh ta nói dối
+ Mình cũng hơi ân hận vì chưa quan tâm đến anh ấy
* Ghi nhớ: SGK 75
II Luyện tập
Bài tập 1/
a, Câu : “ Nhà họ sĩ tặc lưỡi đứng dậy”
- Hoạ sĩ cũng chưa muốn chia tay với anh thanh niên
b, - Mặt đỏ ửng: Ngượng ngùng khó nói
- Nhận lại chiếc khăn : Một hành động thay cho lời cảm ớn
- Quay vội đi: lúng túng
Bài tập 2/
- ở Lào Cai đi sớm quá nhà hoạ sĩ chưa kịp uống nước chè đã phải đi
Bài tập 3/
- Ông vô ăn cơm đi.
Trang 64 Củng cố, dặn dò:
- GV hệ thống nội dung bài học
- Học bài và tìm VD cho từng phần nội dung
- Chuân bị: Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
* * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * * *
TUẦN 26 Ngày soạn: 29/02/2012 Tiết 124 Ngày dạy: 02/03/2012
NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức: Nắm được đặc điểm, yêu cầu với bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
2 Kĩ năng:
- Nhận diện được bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
- tạo lập văn bản nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
3 Thái độ:Tự ý thức trong việc làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
II TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ:
? Nêu cách làm bài văn nghị luận về tác phẩm truyện (đoạn trích)?
? Theo em, vì sao chúng ta cần lập dàn ý trước khi viết bài?
3 Bài mới:
HĐ1: Hướng dẫn HS tìm hiểu bài nghị luận
về một đoạn thơ, bài thơ
- Gọi HS đọc văn bản “Khát vọng hòa nhập,
dâng hiến cho đời” SGK/77,78
? Văn bản trên nghị luận về vấn đề gì
- HS xác định và nêu cá nhân
? Văn bản nêu lên những luận điểm gì về
hình ảnh mùa xuân trong bài thơ Mùa xuân
nho nhỏ.
- Hướng dẫn HS thảo luận cặp, tìm trong
từng đoạn văn, xác định các luận điểm chính
? Để làm sáng tỏ các luận điểm trên, tác giả
đã sử dụng những luận cứ nào Em có nhận
xét gì về cách sử dụng ấy
-> Nhận xét, kết luận trong từng luận điểm,
tác giả đã sử dụng những luận cứ:
* Trong LĐ1 :
- Từ hình ảnh của mùa xuân thiên nhiên đất
nước, ứơc nguyện làm một mùa xuân nho
nhỏ
- Mùa xuân nào cũng gợi cảm, cũng đáng
yêu
I Tìm hiểu bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
1 Văn bản: Khát vọng hòa nhập, dâng hiến
cho đời.
- Vấn đề nghị luận: Hình ảnh mùa xuân và tình cảm thiết tha của tác giả trong bài thơ
Mùa xuân nho nhỏ.
- Các luận điểm:
+ Hình ảnh mùa xuân trong bài thơ mang nhiều tầng ý nghĩa
+ Hình ảnh mùa xuân hiện lên trong cảm xúc thiết tha, trìu mến của nhà thơ
+ Hình ảnh “Một mùa xuân… dâng cho đời”
thể hiện khát vọng được hòa nhập, dâng hiến
- Cách sử dụng luận cứ: Giảng bình các câu thơ, hình ảnh đặc sắc, phân tích giọng điệu, kết cấu bài thơ
Trang 7- Chi tiết mùa xuân thiên nhiên : dòng sông
xanh, bông hoa tím.
* Trong LĐ2 :
- Thể hiện trong lời kêu, lời hỏi: ôi, hót chi.
- Thể hiện qua tư thế : Tôi đưa tay.
- Từ hình ảnh mùa xuân liên tưởng đến
truyền thống bốn nghìn năm, sức xuân cứ đi
lên phía trước….
- Rung cảm thiết tha, bộc lộ ước nguyện
* Trong LĐ3:
- Ý nghĩa nhan đề
- Phân tích ý nghĩa của hình ảnh “mùa xuân
nho nhỏ”, “nốt trầm xao xuyến”.
? Hãy chỉ ra các phần Mở bài, Thân bài, Kết
bài của văn bản trên Em có nhận xét gì về
cách bố cục trên
- Mở bài (từ đầu -> “thật đáng trân trọng”) :
Dẫn dắt, giới thiệu bài thơ, nêu cảm nhận
khái quát về bài thơ
- Thân bài (từ “Hình ảnh mùa xuân ….” ->
sự láy lại các hình ảnh ấy của mùa xuân) :
Trình bày sự cảm nhận và đánh gía cụ thể
những đặc sắc về nội dung, nghệ thụât của
bài thơ
- Kết bài (còn lại): Nhận xét, đánh giá chung
về nội dung, hình thức bài thơ
-> Bố cục chặt chẽ, có đầy đủ ba phần, giữa
các phần có liên kết về ý và về diễn đạt
? Em có nhận xét gì về cách diễn đạt của tác
giả trong từng đoạn văn (Tự nhiên, gợi cảm
và thái độ của tác giả đối với nhà thơ: tin
yêu, tình cảm thiết tha, đồng cảm với nhà
thơ)
- GV kết luận: Văn bản trên thuộc kiểu bài
nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
? Vậy thế nào là nghị luận về một đoạn thơ,
bài thơ
- HS nêu cá nhân, GV nhận xét và khái quát
lại
- Gọi HS đọc ghi nhớ SGK
HĐ2: Hướng dẫn HS làm bài tập, củng cố
? Ngoài các luận điểm đã nêu về h/ảnh mùa
xuân nho nhỏ trong bài Mùa xuân nho nhỏ ở
văn bản trên Hãy suy nghĩ và nêu thêm các
luận điểm khác nữa về bài thơ đặc sắc này
- Gợi ý HS: Phát hiện một tác phẩm thơ
thường bộc lộ ở những phương diện: màu
sắc, cảm xúc, hình ảnh thơ, kết cấu, giọng
điệu Bài văn trên chủ yếu tập trung sự cảm
nhận vào ý nghĩa, hình ảnh thơ, mạch cảm
xúc
- HS dựa vào gợi ý thảo luận, xây dựng thêm
- Bố cục: gồm ba phần, mạch lạc, rõ ràng, có
sự liên kết chặt chẽ
- Cách diễn đạt: gợi cảm, tự nhiên
2 Ghi nhớ: SGK/78
II Luyện tập, củng cố Hãy suy nghĩ và nêu thêm các luận điểm khác…
+ Có nhạc điệu trong sáng, thiết tha, gần gũi với dân ca
+ Mạch cảm xúc tự nhiên thể hiện trong một kết cấu chặt chẽ
+ Mùa xuân của một đất nước vất vả gian lao
và tràn đầy niềm tin, hy vọng
* BÀI TẬP (Bảng phụ)
Trang 8các luận điểm.
- Gọi đại diện nhóm trình bày
- GV nhận xét và đưa ra một số luận điểm để
HS tham khảo: Giaó viên treo bảng phụ và
trình bày
+ Có nhạc điệu trong sáng, thiết tha, gần gũi
với dân ca.
+ Mạch cảm xúc tự nhiên thể hiện trong một
kết cấu chặt chẽ.
+ Mùa xuân của một đất nước vất vả gian
lao và tràn đầy niềm tin, hy vọng.
Gv: Yêu cầu học sinh đọc bảng phụ để làm
bài tập củng cố
Dòng nào sau đây không phù hợp với yêu cầu một bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ?
A Trình bày những cảm nhận, đánh giá về cái hay, đẹp của một đoạn thơ, bài thơ.
B Cần căn cứ vào đặc điểm ngoại hình, ngôn ngữ, tâm lý, hành động của nhân vật để phân tích.
C Cần bám vào ngôn từ, hình ảnh, giọng điệu để cảm nhận, đánh giá về tình cảm, cảm xúc của tác giả.
D Bố cục mạch lạc, lời văn gợi cảm, thể hiện rung động chân thành của người viết.
4 Củng cố, dặn dò:
- GV hệ thống nội dung bài học
- Học bài, tiếp tục hoàn chỉnh bài tập vào vở
- Dựa vào dàn ý đã lập, viết bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
- Soạn bài Cách làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
TUẦN 26 Ngày soạn: 29/02/2012 Tiết 125 Ngày dạy: 02/03/2012
CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức :
- Đặc điểm yêu cầu đối với bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
- Các bước khi làm bài văn nghị luận về một đoạn thơ,
2 Kĩ năng :
-Tiến hành các bước làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
- Tổ chức triển khai các luận điểm
3 Thái độ : Có ý thức sử dụng cách diễn đạt để vận dụng trong bài làm.
II TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: ? Thế nào là nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ?
3 Bài mới
GV: HS quan sát các đề bài trên bảng phụ
1 Phân tích các tầng ý nghĩa
2 Cảm nhận và suy nghĩ
3.Cảm nhận của em
4 Hình tượng ngời chiến sĩ lái xe
GV: Các đề bài trên được cấu tạo nh thế nào?
GV: HS so sánh sự khác nhau và giống nhau
giữa các đề?
GV: HS thảo luận và làm theo nhóm
I Tìm hiểu đề bài nghị luận về một đoạn thơ bài thơ.
* Cấu tạo đề
- Đề 4, 7 có tính chất chỉ định ngầm nghị luận về hình tợn ngời chiến sĩ lái xe và những đặc sắc trong bài Viếng lăng Bác
- Cách cấu tạo đề có kèm theo chỉ định cụ thể: các đề còn lại
* So sánh:
Trang 9GV: Đại diện nhóm trả lời, các nhóm nhận
xét nhau?
GV: Củng cố, kết luận
GV : HS tìm hiểu đề, tìm ý
GV : HS xác định vấn đề nghị luận
GV : HS Xác định phơng pháp nghị luận
GV : HS xác định t liệu ?
GV : HS xác định nội dung?
GV : HS xác định nghệ thuật
GV : HS đọc văn bản ?
GV : HS lập dàn bài
GV: HS thảo luận và làm theo nhóm?
GV: Đại diện nhóm trả lời, các nhóm nhận
xét nhau?
GV : củng cố , kết luận
GV: HS thảo luận và làm theo nhóm?
GV: Đại diện nhóm trả lời, các nhóm nhận
xét nhau?
GV : củng cố , kết luận
GV: HS thảo luận và làm theo nhóm?
GV: Đại diện nhóm trả lời, các nhóm nhận
xét nhau?
GV : củng cố , kết luận
GV : HS Xác định bố cục của văn bản ?
- Giống nhau: Đề yêu cầu phải nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
- Khác nhau:
+ Phân tích yêu cầu nghiêng về phơng pháp nghị luận
+ Cảm nhận: Yêu cầu nghị luận trên cơ sở cảm nhận của ngời viết
+ Suy nghĩ: Yêu cầu nghị luận nhấn mạnh yêu cầu đánh giá , nhận định của ngời viết
II Cách làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ.
1 Các bước làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
* Đề bài : Phân tích tình yêu quê hương trong bài thơ Quê hương của Tế Hanh
a Tìm hiểu đề và tìm ý
- Vấn đề nghị luận: Tình yêu quê hương
- Phương pháp nghị luận : phân tích
- Tài liệu : văn bản bài thơ Quê hương - Tế Hanh Và các văn bản thơ cùng đề tài
- Nội dung : Nỗi nhớ quê hương thể hiện qua các tâm trạng, hình ảnh, màu sắc, mùi vị
- Nghệ thuật : Cách miêu tả, chọn lọc hình ảnh, ngôn từ, cấu trúc, nhịp điệu, tiết tấu
b Lập dàn bài:
* Mở bài :
- Giới thiệu bài thơ Quê hương và vấn đề cần nghị luận : Tình yêu quê hương trong bài thơ
* Thân bài :
- Phân tích về nội dung:
+ Cảnh dân chài bơi thuyền ra đánh cá
+ Cảnh thuyền trở về
+ Nỗi nhớ làng quê biển
- Phân tích nghệ thuật : + Thể thơ 8 chữ
+ Cấu trúc ngôn từ, hình ảnh
* Kết bài
Bài thơ là một khúc ca trữ tình về tình yêu quê hương chân thành, say đắm, nó có sức lay động tâm hồn ngời đọc để gợi ra sự đồng cảm sâu sắc
c Viết bài
d Đọc lại bài và sửa lỗi
Trang 10GV : HS cho biết tác giả đã nhận xét về tình
yêu quê hơng nh thế nào?
GV : HS cách lập luận của tác giả giữa phần
thân bài, kết bài ra sao ?
GV: HS thảo luận và làm theo nhóm?
GV: Đại diện nhóm trả lời, các nhóm nhận
xét nhau?
GV : củng cố , kết luận.?
GV: HS thảo luận và làm theo nhóm?
GV: Đại diện nhóm trả lời, các nhóm nhận
xét nhau?
GV : củng cố , kết luận
GV : HS cho biết văn bản trên có sức thuyết
phục không vì sao
GV : HS cho biết để viết đợc bài nghị luận
hay ta phải làm gì?
GV : HS đọc ghi nhớ
GV : HS đọc đề và xác định yêu cầu?
GV: HS thảo luận và làm theo nhóm?
GV: Đại diện nhóm trả lời, các nhóm nhận
xét nhau?
GV : củng cố , kết luận
2 Cách thức triển khai luận điểm.
- Bố cục
+ MB : rực rỡ) Giới thiệu chung về đời thơ Tế Hanh với khởi đầu thành công xuất sắc là bài thơ quê hương
+ TB : thành thực của Tế Hanh ) nêu những nhận xét, đánh giá về thành công của bài thơ qua cảm nhận và phân tích của người viết Muốn viết bài ngị luận về đoạn thơ, bài thơ tốt thì cần đọc và cảm nhận thật sâu sắc
về văn bản
* Ghi nhớ
III Luyện tập: Sang thu
1.Cảm nhận về mùa thu qua các giác quan:
- Khứu giác: hơng ổi
- Xúc giác : gió se
- Thị giác : sơng chùng chình
Hình tợng mùa thu đợc kết dệt bởi sự tổng hòa các giác quan, vừa khái quát, vừa cụ thể, vừa giầu sức khái quát
2 các biện pháp nghệ thuật:
- Nhân hóa : hơng ổi- phả; sơng - chùng chình
- Miêu tả
- Tu từ nghệ thuật
3 Lập dàn bài:
- MB: Giới thiệu bài thơ nói chung và khổ thơ nói riêng
- TB : + Phân tích cảm nhận về mùa thu qua các thủ pháp nghệ thuật
+ Nhận xét thành công của tác giả
- KB: Nêu giá trị của khổ thơ
4 Củng cố, dặn dò:
- GV hệ thống nội dung bài học
- Học bài cũ và hoàn thiện các phần
- Soạn: Mây và sóng