Là người đồng chí gần gũi thân thiết của nhân dân các bộ tộc Lào anh em, Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam luôn tự hào về những thành tựu mà nhân dân các bộ tộc Lào đã giành được, tin [r]
Trang 1Nói về tình nghĩa đặc biệt giữa hai Đảng, hai dân tộc, hai quân đội Việt Nam và Lào, Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã có những câu thơ bất hủ: “Thương nhau mấy núi cũng trèo; mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua Việt - Lào hai nước chúng ta; tình sâu hơn nước Hồng Hà - Cửu Long” Hoàng thân Xu-pha-nu-vông đã nhận xét: “Tình hữu nghị Việt – Lào cao hơn núi, dài hơn sông, rộng hơn biển cả, sáng hơn trăng rằm, ngát hương thơm hơn đoá hoa nào thơm nhất”
I DƯỚI SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN ĐÔNG DƯƠNG , HAI DÂN TỘC VIỆT NAM VÀ LÀO ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP DÂN TỘC , TỰ
DO (1930-1945)
1.CƠ SỞ HÌNH THÀNH QUAN HỆ ĐẶC BIỆT VIỆT NAM – LÀO
-Việt Nam và Lào là hai nước láng giềng gần gũi, cùng chung sống trên bán đảo Đông Dương và đã có truyền thống từ lâu đời Hơn một thế kỷ dưới ách thống trị, đô hộ của thực dân đế quốc, hai dân tộc đã gắn bó với nhau trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung Đảng Cộng sản Đông Dương do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện, sau này là Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Nhân dân Cách mạng Lào đã trở thành lực lượng lãnh đạo cách mạng của hai dân tộc Việt Nam và Lào Từ những nét tương đồng về văn hoá giữa hai dân tộc, từ việc luôn sát cánh bên nhau chiến đấu chống kẻ thù chung và xây dựng đất nước đã góp phần xây đắp nên tình đoàn kết keo sơn, thuỷ chung, son sắt Việt – Lào, mối quan hệ đặc biệt hữu nghị, trong sáng, mẫu mực tạo thành truyền thống quý báu, một sức mạnh vô địch, là nhân tố góp phần tạo nên thắng lợi của cách mạng hai nước
- Nhân dân hai nước giàu lòng nhân ái , bao dung , văn hóa của hai dân tộc có nhiều nét tương đồng
- Nhân dân hai nước có truyền thống bang giao hòa hiếu , cưu mang đùm bọc nhau từ lâu đời
- Chủ tịch Hồ Chí Minh sớm xác định con đường giải phòng dân tộc Việt Nam và Lào
-Trong quá trình tìm đường cứu nước , Nguyễn Ái Quốc rất quan tâm đến tình hình Lào Hội Việt Nam cách mạng thanh niên thành lập tháng 6 năm 1925 tại Quảng Châu (Trung Quốc) đến tháng 2 năm 1927 đã thành lập được một cơ sở tại Lào LÀO chính là địa bàn đầu tiên trong hành trình trở về Đông Dương của Nguyễn Ái Quóc , nơi bổ sung những
cơ sở thực tiễn mới cho công tác chính trị, tư tưởng và tổ chức của Người về phong trào giải phóng dân tộc ở ba nước Đông Dương
2 ĐOÀN KẾT CHỐNG CHẾ ĐỘ THUỘC ĐỊA (1930-1939)
Sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam (3.02.1930) mở đầu trang sử vẻ vang của quan hệ đặc biệt Việt –Lào Tháng 10.1930 hội nghị Ban chấp hành trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam quyết định đổi tên Đảng Cộng sản Việt thành Đảng Cộng sản Đông Dương Hội nghị thông qua những văn kiện quan trọng , xác lập nguyên tắc , phương
Trang 2hướng , đường lối chính trị và những nhiệm vụ cơ bản cho phong trào cách mạng của ba dân tộc ở Đông Dương
Tháng 9 1934 ban chấp hành Đảng bộ lâm thời Ai Lao được thành lập, khẳng định trên thực tế vai trò lãnh đạo của Đảng bộ Lào đối với cách mạng Lào cũng như đánh dấu bước phát triển mới trong quan hệ giữa phong trào cách mạng hai nước Việt –Lào Trong những năm 1930-1939 , dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Đông Dương nhân dân hai nước Việt – Lào đã ảnh hưởng lẫn nhau , giúp thúc đẩy phong trào cách mạng hai nước
3.GIÚP NHAU ĐẤU TRANH GIÀNH CHÍNH QUYỀN THẮNG LỢI (1939-1945)
Trước sự tồn vong của vận mệnh các dân tộc Đông Dương , Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương liên tiếp tổ chức các hội nghị quan trọng để bàn các biện pháp , chủ trương lãnh đạo phong trào đấu tranh của nhân dân đi đến thắng lợi Đặc biệt Hội nghị Ban Chấp hành trung ương Đảng tháng 5.1941 ở Cao Bằng do lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc chủ trì đã quyết định đặt nhiệm vụ giải phóng dana tộc lên hàng trước tiên của cách mạng Đông Dương , giải quyết vấn đề dân tộc trong khuôn khổ từng nước và thành lập ở mỗi nước mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi
-Từ 1943 Ban vận động Việt kiều Lào – Thái được thành lập và nhanh chóng gây dựng cơ sở trên địa bàn Lào Đến 1944 Ban vận động Việt kiều chuyển thành Hội Việt kiều cứu quốc
- Tháng 4.1945 Nhật đảo chính Pháp , độc chiếm Đông Dương , thực thi các chính sách thâm độc tàn bạo ở cả Việt Nam và Lào Ban thường vụ trung ương Đảng cộng sản Đông Dương họp và ra chỉ thị “ Nhật Pháp bắn nhau và chỉ thị của chúng ta”, chủ trương phát động phong trào kháng Nhật cứu nước , làm tiền đề cho tổng khởi nghĩa Cao trào kháng Nhật phát triển mạnh mẽ ở Việt nam đã tác động và hỗ trợ tích cực cho các lực lượng yêu nước Lào đấu tranh giành độc lập Ngày 14.8.1945 Nhật đầu hàng đồng minh
vô điều kiện , Hội gnhị của Đảng cộng sản Đông Dương họp và phát động tổng khởi nghĩa giành chính quyền Cuộc tổng khởi nghĩa đã giành thắng lợi hoàn toàn Ngày 2.9.1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc tuyên ngôn độc lập khai sinh nước Việt Nam dân chủ cộng hòa Thắng lợi của cách mạng tháng tám 1945 ở Việt Nam đã đập tan bộ máy thống trị đầu não của phát xít Nhật và thực dân Pháp ở Đông dương tạo điều kiện cho khởi nghĩa giành chính quyền tại Lào Ngày 12.10.1945 chính phủ Lào Ít xa la được thành lập
II LIÊN MINH CHIẾN ĐẤU VIỆT-LÀO TRONG 30 NĂM CHIẾN TRANH GIẢI PHÓNG.
1.LIÊN MINH CHIẾN ĐẤU VIỆT-LÀO CHỐNG THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC
Trang 3Sau khi giành đươch chính quyền , chính phủ hai nước kí hiệp ước tương trợ Lào – Việt và hiệp định về tổ chức liên quân Lào Việt, đặt cơ sở pháp lý đầu tiên cho sự hợp tác giúp đỡ và liên minh chống kẻ thù chung của hai dân tộc Việt nam – Lào
Ngày 23.9.1945 thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm Sài Gòn và mở rộng chiến tranh ra toàn cõi Đông Dương.Ngày 25.11.1945 Ban chấp hành trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương ra chỉ thị kháng chiến kiến quốc để chỉ đạo sự nghiệp giải phóng dân tộc của ba nước Đông Dương Chỉ thị chủ trương: “ Thống nhất mặt trận Việt- Miên- Lào chống Pháp xâm lược” Trong thời gian 1945-1948 liên minh chiến đấu Việt – Lào được hình thành , phát triển và thu được nhiều kết quả , thúc đẩy quan hệ đoàn kết chiến đấu Việt – Lào gắn bó mật thiết hơn.Ngày 30.10.1949 , Ban thường vụ Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương quyếta định các lực lượng quân sự của Việt Nam được cử làm nhiệm vụ
quốc tế tại Lào tổ chức thành hệ thống riêng và lấy danh nghĩa là Quân tình nguyện.Tháng 8 1950 Mặt trận Lào kháng chiến quyết định thành lập Chính phủ kháng
chiến Lào, lập Mặt trận dân tộc thống nhất Lào do Hoàng thân Xuphanu vông làm Chủ tịch kiêm Thủ tướng
Đại hội đại biểu lần thứ hai Đảng Cộng sản Đông Dương thông qua nghị quyết về đường lối, nhiệm vụ chung và đề ra chủ trương xây dựng ở mỗi nước Việt Nam, Lào , Cămpuchia một dảng cách mạng Ở Việt Đảng quyết định ra công khai hoạt động , lấy tên là Đảng Lao động Việt Nam Đảng Lao động Việt Nam có nghĩa vụ phối hợp và giúp
đỡ các tổ chức cách mạng Lào và Cămpuchia xây dựng chính đảng mác xít để lãnh đạo cuộc kháng chiến của hai nước giành được thắng lợi cuối cùng
Ngày 11.3.1951 Liên minh nhân dân Việt Nam – Lào – Cămpuchia được thành lập , tạo cơ sở nâng cao tinh thần đoàn kết phối hợp chiến đấu giữa nhân dân ba nước Đông Dương , phá tan âm mưu chia để trị của bộn thực dân , đế quốc
Chiến thắng Điện Biên Phủ giáng một đòn quyết định vào ý chí xâm lược của bọn thực dân , đế quốc , góp phần làm tan rã chủ nghĩa thực dân cũ trên phạm vi toàn thế giới.Ngày 8.5.1954 Hội nghị Giơnevơ về chấm dứt chiến tranh ở Đông Dương được khai mạc Ngày 27.5.1954 Pháp cùng các bên tham gia hội nghị ký cam kết tôn trọng đoocj lập , chủ quyền , thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam , Lào , Cămpuchia
2 PHÁT TRIỂN LIÊN MINH CHIẾN ĐẤU VIỆT – LÀO CHỐNG ĐẾ QUỐC
MỸ XÂM LƯỢC
Hiệp định Giơnevơ được ký kết , cách mạng hai nước Việt-Lào bước vào thời kỳ mới : Xây dựng lực lượng , đẩy mạnh đấu tranh giữ vững hòa bình , giành độc lập , thống nhất đất nướcở mỗi nước.Tháng 4.1955 Đại hội thành lập Đảng nhân dân Lào được tiến hành.Ngày 10.1.1958 Ban chỉ đạo Đảng nhân dân Lào gửi thư cho Chủ tịch Hồ Chí Minh
và Ban chấp hành trung ương Đảng Lao động Việt nam khẳng định: “ Sở dĩ cách mạng Lào đạt được những thắng lợi to lớn đó là do tinh thần đoàn kết đấu tranh anh dũng, kiên cường của nhân dân, cán bộ, chiến sĩ Lào dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhân dân Lào , đồng thời cũng do sự đóng góp quan trọng của đồng chí và Trung ương Đảng lao
Trang 4động Việt nam đã hết lòng theo dõi , giúp đỡ chúng tôi trong mỗi giai đoạn của cách mạng”
Từ cuối năm 1958 Đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai lật lọng, xóa bỏ hiệp ước hòa hợp dân tộc, xóa bỏ chính phủ liên hiệp và hòa hợp dân tộc Hội nghị Trung ương Đảng Nhân dân Lào (3.6.1959) xác định cuộc đấu tranh cách mạng của nhân dân Lào bước sang một giai đoạn mới , giai đoạn đấu tranh vũ trang kết hợp với hình thức đấu tranh khác Hội nghị Bộ Chính trị Đảng Lao động Việt nam(2.7.1959) đề ra chủ chương chi viện cách mạng Lào , coi đây là nhiệm vụ quốc tế hết sức quan trọng , có ý nghĩa to lớn đối với cách mạng việt Nam
Ngày 5/9-1962, Nước Việt Nam Dân chủ cộng hoà và Vương quốc Lào đã chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao Đầu năm 1963 trong buổi chiêu đãi vua Lào , Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “ Hai dân tộc Việt và Lào sống bên nhau trên cùng một dải đất, cùng có chung một dãy núi Trường Sơn Hai dân tộc chúng ta nương tựa vào nhau, giúp
đỡ nhau như anh em … Ngày nay chúng ta lại đang giúp đỡ nhau để xây dựng cuộc sống mới Tình nghĩa láng giềng, anh em Việt-Lào thật là thắm thiết không bao giờ phai nhạt được” Từ cuối 1963, Việt Nam cử chuyên gia quân sự sang làm nhiệm vụ quốc tế tại Lào Các đơn vị quân tình nguyện Việt Nam phối hợp với bộ đội Lào mở nhiều chiến dịch , đập tan nhiều cuộc tấn công của địch , bảo vệ vững chắc vùng giải phóng Lào tạo điều kiện thuận lợi cho quân và dân Việt Nam vận chuyển trên tuyến đường Tây Trường Sơn để chi viện cho chiến trường Miền Nam và cách mạng hai nước Lào, Cămpuchia
Ngày 27/1/1973 Mỹ buộc phải ký hiệp định Pari về chấm dứt chiến tranh, lập lại lại hòa bình ở Việt Nam Tại Lào, chính phủ Viêng chăn phải ký hiệp định Viêng chăn “ Lập lại hòa bình và thực hiện hòa hợp dân tộc tại Lào ” (21.2.1973)
Ngày 30.4.1975 Miền nam Việt Nam được hoàn toàn giải phóng Ngày 5.5.1975,
Bộ chính trị Đảng nhân dân cách mạng Lào tổ chức Hội nghị phát động toàn Đảng, toàn dân, toàn quân trong cả nước nổi dậy đoạt lấy chính quyền và giành thắng lợi hoàn toàn
III HỢP TÁC TOÀN DIỆN VIỆT NAM-LÀO
Tháng 12-1975, Cách mạng Lào thành công, nước Cộng hoà Dân chủ nhân dân Lào được thành lập Ngày 18-7-1977, Hiệp ước Hữu nghị và hợp tác Việt Nam–Lào đã được ký kết
Gần nửa thế kỷ qua, mối quan hệ hữu nghị truyền thống, tình đoàn đặc biệt và sự hợp tác toàn diện Việt Nam - Lào do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Cay-xỏn Phôm-vi-hản cùng các thế hệ lãnh đạo và nhân dân hai nước dày công vun đắp, đã trải qua thử thách của thời gian và lịch sử đấu tranh cách mạng của hai Đảng, hai nước và nhân dân hai nước ngày càng được củng cố, phát triển và mở rộng, đi vào chiều sâu trên mọi lĩnh vực
Thời gian qua, quan hệ đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện giữa hai nước ngày càng được củng cố và tăng cường Lãnh đạo hai Đảng, hai Nhà nước và các bộ, ngành, đoàn thể quần chúng, nhân dân hai nước đã thường xuyên gặp gỡ, trao đổi, tạo ra một truyền
Trang 5thống quý báu, làm sâu sắc và củng cố vững chắc sự hiểu biết và tin cậy lẫn nhau giữa lãnh đạo và nhân dân hai nước
Hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực kinh tế ngày càng phong phú, đa dạng trên cơ sở đi vào trọng tâm, trọng điểm và tăng trưởng không ngừng Kim ngạch buôn bán giữa hai bên từ chỗ chỉ đạt mức 45 triệu đô la Mỹ/năm vào đầu những năm 1990 đã lên mức trên
160 triệu đô la Mỹ/năm đầu những năm 2000 và hai bên đang nỗ lực phấn đấu đạt 1 tỷ đô
la Mỹ vào năm 2010 Sự tăng trưởng kim ngạch buôn bán hai chiều là kết quả của những
nỗ lực không ngừng của hai bên trong việc thực hiện những ưu tiên, ưu đãi trong hợp tác kinh tế, thương mại đã được ghi trong Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác cũng như trong những thỏa thuận cấp cao hai nước
Về đầu tư, Việt Nam đã có nhiều dự án đầu tư tại Lào với số vốn ngày càng tăng, là nước đứng thứ hai trong số những nước đầu tư vào Lào Đầu tư của hai bên đã tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm như: điện lực, lâm nghiệp, khảo sát và khai khoáng, giao thông vận tải, trồng cây công nghiệp Các chính sách ưu tiên, ưu đãi và hiệu quả đầu tư giữa hai nước đang mở ra thời kỳ hợp tác đầy triển vọng tốt đẹp đối với sự phát triển kinh
tế,thương, mại giữa hai nước
Văn hóa, thông tin, truyền hình, nghệ thuật, thể thao, y tế và đặc biệt về giáo dục-đào tạo được quan tâm và không ngừng phát triển Hàng năm, hai bên đã trao đổi hàng trăm học sinh, thực tập sinh, cán bộ nghiên cứu, giảng dạy, đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực trong công cuộc đổi mới
Hợp tác về an ninh-quốc phòng cũng được coi trọng và là nhân tố bảo đảm cho sự bình yên của mỗi nước Những thành tựu hợp tác trên phản ánh sâu sắc sự quan tâm của hai Đảng, hai Nhà nước và nỗ lực chung của nhân dân hai nước
Nhìn lại chặng đường lịch sử đã qua, chúng ta phấn khởi và tự hào về những thắng lợi của nhân dân hai nước Việt Nam và Lào trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Những thắng lợi to lớn, toàn diện, có ý nghĩa lịch sử mà nhân dân các bộ tộc Lào anh em, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào đã giành được trong hơn 30 năm qua, đặc biệt là sau hơn 20 năm thực hiện công cuộc đổi mới Độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia của Lào được giữ vững, chính trị xã hội ổn định, an ninh quốc phòng được củng cố, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo vững chắc Về kinh tế, Cộng hòa Dân chủ nhân dân Lào duy trì được mức tăng trưởng GDP khá trong khu vực Đại hội VIII xác định mục tiêu phấn đấu đến năm 2020 đưa Lào ra khỏi tình trạng kém phát triển, GDP bình quân đầu người tăng gấp 3 lần hiện nay, khoảng 1200 - 1.500 USD/năm, chỉ tiêu đến năm 2010, GDP tăng trung bình trên 7,5%/năm, bình quân đầu người đạt từ 700 - 800 USD/năm
Các lĩnh vực giáo dục, văn hoá, xã hội, y tế không ngừng phát triển; công tác xoá đói giảm nghèo thu được những kết quả đáng khích lệ; đời sống vật chất và tinh thần của
Trang 6nhân dân được cải thiện và nâng cao Trong lĩnh vực đối ngoại, với đường lối đối ngoại hòa bình, hữu nghị, hợp tác và chính sách mở cửa, tăng cường hội nhập với khu vực và quốc tế, uy tín và vị thế của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào không ngừng được nâng cao ở khu vực và trên trường quốc tế Những kết quả trên cho thấy triển vọng sáng sủa để nhân dân các bộ tộc Lào thực hiện thành công Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ VIII của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, đó là: kiên định nguyên tắc và mục tiêu đưa đất nước đi lên theo con đường xã hội chủ nghĩa, quyết tâm xây dựng đất nước Lào giàu mạnh, nhân dân Lào ấm no hạnh phúc, xã hội Lào dân chủ, văn minh và công bằng
Là người đồng chí gần gũi thân thiết của nhân dân các bộ tộc Lào anh em, Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam luôn tự hào về những thành tựu mà nhân dân các bộ tộc Lào đã giành được, tin tưởng nhân dân các bộ tộc Lào phát huy truyền thống đấu tranh bất khuất và tinh thần lao động cần cù sáng tạo, sẽ tiếp tục giành được những thành tựu mới to lớn hơn nữa trong sự nghiệp xây dựng thành công một nước Lào hòa bình, độc lập, dân chủ, thống nhất và phồn vinh Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam nguyện cùng những người đồng chí, anh em Lào thân thiết làm hết sức mình vun đắp mối quan
hệ hữu nghị truyền thống, tình đoàn kết đặc biệt, sự hợp tác toàn diện Việt-Lào mãi mãi xanh tươi, đời đời bền vững, vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và tiến bộ ở khu vực và trên thế giới