Tap huan cham soc rang mieng cho tre

 Bàn chải không thể làm sạch được kẽ răng nên Bàn chải không thể làm sạch được kẽ răng nên dùng chỉ nha khoa để làm sạch vùng này. dùng chỉ nha khoa để làm sạch vùng này..[r]

Chăm sóc răng miệng & những điều trị RHM tại

tuyến cơ sở

Trung tâm Răng Hàm Mặt Đồng Nai

Chăm sóc răng miệng

tuyến y tế cơ sở

I Mở đầu

Năm 1973, Tổ chức YTTG đã xếp hạng bệnh răng là 1 trong 3 tai hoạ của loài người sau

ung thư và tim mạch, vì 3 lý do:

sạch.

 Răng tốt sẽ giúp chúng ta:

chuyện duyên dáng

II Nội dung

chăm sóc răng

miệng

Thời gian mọc răng

Bộ răng sữa

- Hình thành trước khi sinh

- Mọc vào khoảng 6 – 10 tháng tuổi

- Hoàn tất vào 30 tháng tuổi

- Gồm 20 răng

 Răng cửa giữa

 Răng cửa bên

 Răng cửa giữa

A Cấu tạo răng và nướu

10

Chức năng của răng

Chức năng của răng (2)

13

B Hai bệnh phổ biến nhất

về răng miệng:

Bệnh sâu răng

Nguyên nhân gây sâu răng

 Axít được tạo thành do tác dụng của vi khuẩn

rã men, gây ra sâu răng

AXÍT

5-10 phút

Các loại vi khuẩn

 Bề mặt men gồ ghề, trắng đục hoặc có chấm đen hoặc có một lổ nhỏ xốp

 Không đau nhức,

thường BN không nhận biết được

 Xử trí: hướng dẫn VSRM, dùng kem đánh răng, nước súc miệng có fluor, hạn chế ăn quà vặt, trám bít hố rãnh

 Thường bị ê buốt khi dùng thức ăn, thức uống quá nóng, quá lạnh hay chua, ngọt (lạnh đau nhiều hơn nóng)

 Nên trám răng sớm ở giai đoạn sâu ngà

bằng gòn có hơi dầu đặt vào lổ sâu sau khi chải răng súc

miệng

 Đau nhức khi nhai,

có cảm giác răng bị trồi lên, một số

trường hợp không đau

 Có thể gây ra một

số biến chứng như viêm họng, sưng

mặt, viêm xoang, viêm khớp…

 Cần điều trị ngay tại khoa RHM

25

Bệnh nha chu

35

Nha chu viêm

Mô nha chu bị

phá huỷ như

thế nào?

38

Diễn tiến

Diễn tiến bệnh nha chu

Hàm răng có cao răng

45

C CHĂM SÓC RĂNG MIỆNG

Phòng bệnh sâu răng và nha chu

1.Giữ gìn vệ sinh răng miệng

Tập thói quen giữ răng tốt

2 Dinh dưỡng

3 Sử dụng Fluor

4 Đi khám răng định kỳ 6 tháng 1 lần.

1 Giữ gìn vệ sinh răng miệng

Cách chọn bàn chải

Các đầu lông bàn chải được mài tròn và đánh bóng để

không gây tổn thương nướu và men răng

sau khi ăn và tối trước khi đi ngủ

Phương pháp chải răng

chia mỗi hàm làm 5 vùng Mổi vùng chải

kỷ từ 6 – 10 lần

sau Mổi hàm chải từ trái sang phải (hàm trên); từ phải sang trái (hàm dưới) Chải

3 mặt, từ mặt ngoài, mặt trong đến mặt

nhai

Phương pháp chải răng (2)

 Chải mặt ngoài: đặt lông bàn chải nghiêng

450 so với trục răng, lông bàn chải hướng về phía nướu răng Áp một phần lông bàn chải lên nướu, một phần lên răng Vừa rung vừa di bàn chải từ cổ răng đến mặt nhai

 Chải mặt trong: giống như chải mặt ngoài Riêng mặt trong răng cửa, ta để bàn chải theo chiều trục của răng và chải theo chiều răng

mọc

 Chải mặt nhai: chải theo chiều tới lui

55

 Chải răng đúng cách

dùng chỉ nha khoa để làm sạch vùng này.

 Đầu tiên, cắt một đoạn chỉ dài 35cm-40cm,

quấn 2 đầu đoạn chỉ quanh 2 ngón tay giữa

chặt đoạn chỉ

 Dùng động tác nhẹ nhàng để đưa chỉ len vào kẻ răng

 Làm sạch vùng kẽ răng

Tăm Tăm chỉ

Tập thói quen giữ răng tốt

 Nên ăn đầy đủ chất vào 3 bửa ăn

chính.

 Thức ăn ngọt, dễ dính là những thứ nguy hại cho răng.

 Hạn chế ăn quà vặt.

 Tránh những thói quen xấu

2 Dinh dưỡng

 Ăn chế độ ăn cân bằng, hợp lý và đủ chất sẽ giúp cho răng, nướu cũng như cơ thể khoẻ mạnh

 Ăn nhiều rau và trái cây tươi có xơ

 Hạn chế ăn quà vặt, đặc biệt là thức ăn ngọt, dính và thức ăn chua

 Cẩn thận với những thức ăn tồn tại lâu trong miệng nhất là những thức ăn dính

65

 Thức ăn tốt cho răng và nướu

 Hạn chế ăn bánh kẹo, ngọt, dễ dính

69

Tránh những thói quen xấu

chương trình nha học đường

thân cùng 1 lúc.

 Cấp cứu khi vô ý nuốt NaF

nhiều càng tốt

có khóa và chai chứa nước súc miệng Fluor có ghi “Nước Fluor súc miệng không được uống”

 Súc miệng với Fluor tại trường học

4 Khám răng định kỳ

 Khám răng định kỳ

77

III Những điều trị RHM tại tuyến y tế

cơ sở.

Những điều trị tạm thời về RHM tại tuyến y tế cơ sở

1 Đau răng và áp-xe do răng

- Khều hết thức ăn trong lỗ sâu

- Cho súc miệng sạch bằng nước muối ấm pha loãng, dùng thuốc giãm đau, đặt gòn có mùi dầu vào lổ sâu (tuỷ viêm)

- Nếu răng bị sưng bọng răng, có mủ, sưng mặt, nổi hạch dưới hàm phải dùng thêm kháng sinh uống như Amoxicillin, cephalexin, Erythomycin hoặc Spiramicin

- Chuyển đến chuyên khoa RHM để điều trị tiếp

2 Chảy máu nướu và viêm nha chu

- Súc miệng nước muối loãng hoặc dung dịch súc miệng

- Chải răng kỹ, đúng phương pháp như bình thường

- Ăn thức ăn có nhiều sinh tố như cam, chanh,

cà chua, trứng, thịt, đậu, rau có lá xanh sẫm

- Sau 3 ngày không giảm thì khuyên đi khám tại chuyên khoa RHM

- Nếu có sưng đau cho uống kháng sinh và giảm đau

3 Biến chứng sau khi nhổ răng

a Sưng mặt: Bình thường chườm lạnh ngoài má

(1ngày) chườm ấm ngày sau, nếu ngày càng tăng, có đau nhức và sốt: cho uống kháng sinh, kháng viêm, giảm đau

b Vết bầm ở má: chườm ấm và cho uống

-chymotrypsin

c Ổ răng đã nhổ đau dữ dội trong nhiều ngày –

cho uống kháng sinh giảm đau, chuyển RHM

d Chảy máu ổ răng:

- Súc miệng kỹ bằng nước chín để nguội để bật cục máu đông xấu và những chất mà bệnh nhân đã đặt vào trước đó

- Cho cắn chặt gòn trong 15-30 phút, nuốt nứơc miếng

- Kiểm tra lại nếu còn chảy máu gửi đến chuyên khoa RHM và có lời trấn an bệnh nhân trước khi chuyển

- Không bị té hay bị đánh vào hàm nhưng có vết thương trên cơ thể trong vòng 10 ngày, có triệu chứng cứng hàm, nuốt khó, toàn thân bị co cứng

và có những cơn co thắt bất thình lình thì phải nghĩ đến bệnh uốn ván (phong đòn gánh) và chuyển ngay đến bệnh viện

- Không có vết thương khác, không co cứng cổ gáy 

nhiễm trùng răng, mọc răng khôn, viêm tuyến nước bọt …

5 Chấn thương răng:

- Răng rớt ra khỏi xương ổ:

- Nếu là răng sữa: không cắm lại R; súc miệng

sạch - cắn gòn chặt 15phút; theo dõi chờ răng vĩnh viễn mọc

- Nếu là răng vĩnh viễn rơi ra còn nguyên vẹn và

rơi ra trước 12 giờ thì còn nhiều hy vọng giữ răng lại được Có thể cho răng vào sữa ấm, gói vào gòn ướt, ngậm trong miệng hoặc rửa sạch bụi cát nhưng không được cạo đi bất cứ lớp niêm mạc nào trên chân răng, đẩy răng nhẹ nhàng vào ổ răng rồi chuyển đến chuyên khoa RHM càng sớm càng tốt

do há to quá, do ngáp, cười, nôn thường gặp ở phụ

nữ và người già:

vào tường và đất

dang ra, đặt hai ngón tay cái được quấn gạc lên mặt nhai những răng ở cuối hàm, các ngón khác giữ bờ dưới xương hàm dưới

đẩy hàm ra sau

bên kia sau

87

7 Sơ cứu bệnh nhân hàm mặt

quan trọng nhất

họng; nếu có choáng hà hơi thổi ngạt; nếu ngạt thở

do tụt lưỡi: khâu 1 mũi chỉ to kéo đầu lưỡi ra trước, giữ bằng 1 kẹp

chặt từng lớp vào vết thương đang chảy máu hoặc khâu buộc cả khối tổ chức bị rách sâu (không cần tiêm vitamin K) Nếu có gãy xương hàm và không khó thở  băng cằm đầu

- Nếu có đe doạ ngạt thở, không được đặt bệnh nhân

ở tư thế nằm ngửa, đầu thẳng Phải chuyển trong

tư thế ngồi, đầu hơi cúi xuống ngực

- Nếu bệnh nhân tỉnh, trong tư thế nằm nghiêng, đầu

ngang thân, để máu dễ chảy ra ngoài và dễ dàng cho tuần hoàn máu ở não

- Nếu bệnh nhân mất tri giác, choáng trong tư thế

nằm sấp có đặt 1 gối ở dưới ngực để lưỡi không bị tuột, tránh thiếu oxy não, nếu có đe doạ ngạt thở

 Không nên: nằm ngữa

91

92

93

94

 Băng cằm đầu bằng cuộn băng thun

- chải răng đúng phương pháp ngay sau khi

ăn và tối trước khi đi ngủ

- hạn chế ăn quà vặt

- khám răng định kỳ-điều trị sớm

 Mỗi người chúng ta tự chăm sóc răng miệng,

hướng dẫn giáo dục cho gia đình, những người

xung quanh và cộng đồng

Kết luận (2)

 Vai trò của y tế cơ sở:

 Tham gia thực hiện chương trình nha học

đường tại xã phường, khu vực phụ trách:

 tỷ lệ học sinh tiểu học và trung học cơ sở

được khám và chăm sóc bệnh răng miệng hằng năm ít nhất đạt:

- đồng bằng trung du đạt 50%

- miền núi 30% (Chuẩn QG của y tế xã)

 Xử trí ban đầu một số bệnh thông thường của RHM

Chân thành cảm ơn

Quý vị đại biểu và các đơn vị tài trợ