Biên soạn tài liệu này nhằm giới thiệu những kiến thức bản đồ đã dùng trên các thể loại bản đồ giáo khoa hiện nay nói chung (trong đó có Atlat) để giáo viên tham khảo, tác giả không có[r]
Trang 1b Giữa các file Audio, Video)
c Giữa các file Image
2 Cắt nối file
Trang 23 Tăng tốc download
4 Thành lập Video
III/ Các tài liệu hỗ trợ việc học tập và giảng dạy Địa Lí
IV/ Giáo trình, sách tham khảo Địa lí
ERSI có những sản phẩm chủ yếu sau:
ArcGIS gồm các ứng dụng chính ArcMap,ArcCatalog,ArcToolbox
ArcIMS dùng để đưa dữ liệu GIS lên Web
ArcPad dùng cho các thiết bị Mobile
ArcSDE dùng làm cầu nối truy xuất vào các hệ quản trị cơ sở dữ liệu
ArcExplore dùng truy cập nguồn dữ liệu trên Web
ArcGIS server hỗ trợ các chức năng bên phía server cũng như triển khai các ứng dụngqua mạng
Trang 3ArcGIS hỗ trợ nhiều phần mở rộng gọi là các Extension, mỗi Extension hỗ trợ một số chức năngchuyên biệt như: phân tích không gian (spatial analyst), phân tích 3D (3D analyst), phân tíchmạng (Network analyst), xử lý dữ liệu, thống kê không gian
ArcGIS hỗ trợ đọc được nhiều định dạng dữ liệu khác nhau (khoảng 300 định dạng) nhưshapefile, geodatabase, AutoCad, Raster, Coverage,
Ngày nay ArcGIS được sử dụng rộng rãi trong các ứng dụng trong Hệ thống thông tin địa lý nhưquản lý Môi trường, Đất đai, Xã hội, Kinh tế
Dòng phần mềm ArcGIS du nhập vào Việt Nam từ những năm 90,sau các phần mềm GIS khácnhư MapInfo hay Geomedia Tuy nhiên, do tính năng mạnh mẽ và nhiều công cụ hỗ trợ nênArcGIS được bắt đầu sử dụng nhiều ở Việt Nam, đặc biệt với các hệ thống GIS lớn
Hiện nay đã có Arcgis v 10
Dưới đây là một số nét mới nổi bật của công nghệ ArcGIS phiên bản 10:
Hỗ trợ công nghệ nền tảng (platform): Phiên bản ArcGIS 10 ngoài việc hỗ trợ các nền tảng
truyền thống như: desktop, web còn mở rộng việc hỗ trợ các ứng dụng trên nền Mobile (đặc biệt
là iPhone)
Môi trường triển khai: Ngoài việc hỗ trợ triển khai trên môi trường cục bộ (local), môi trường
phân tán (enterprise), phiên bản ArcGIS 10 hỗ trợ triển khai đáp ứng nhu cầu điện toán đám mây(cloud-computing)
Giao diện tương tác: Phiên bản ArcGIS 10 có sự thay đổi lớn trong giao diện tương tác với
người sử dụng Người sử dụng ArcMap để biên tập dữ liệu GIS giờ không cần mở cùng lúc haiứng dụng ArcMap và ArcCatalog nữa, vì ArcCatalog đã được tích hợp trong ArcMap như là mộtcửa sổ riêng Ngoài ra với tất cả các form hiển thị trên ứng dụng ArcMap và ArcCatalog, người
sử dụng có thế tùy biến vị trí đặt của các form này, tạo nên sự tiện lợi cho người sử dụng
Trang 4Mô hình dữ liệu: ArcGIS 10 mở rộng việc hỗ trợ đến dữ liệu 4 chiều, thêm chiều thời gian đối
với dữ liệu tạo điều kiện thuận lợi trong việc lưu trữ, tra cứu, phân tích và xử lý các dữ liệu có sựtham gia của yếu tố thời gian
Tốc độ hiển thị dữ liệu: đã được cải thiện đáng kể, những lớp thông tin chỉ sử dụng làm nền cho
các lớp thông tin tương tác sẽ được nhóm vào nhóm các lớp thông tin nền Nhóm lớp thông tinnền sẽ được cache trước để tăng tốc độ hiển thị dữ liệu Với dữ liệu dạng raster, các phiên bảntrước đó việc hiển thị còn tương đối chậm, thì với phiên bản ArcGIS 10 đã được cải thiện đángkể
ArcView là phần mềm thương mại của ESRI về hệ thống thông tin địa lí (GIS) Các chức năng
cơ bản của ArcView GIS bao gồm:
Chương trình ArcView GIS chạy trên nền Windows
Hiển thị các lớp bản đồ dạng vector
Tạo và thay đổi cơ sở dữ liệu của các đối tượng địa lí trong bản đồ
Trang 5 Tạo các biểu đồ đơn giản dựa trên thuộc tính của các đối tượng trên bản đồ
Chuẩn bị các bản in ra giấy
Các đoạn chương trình phục vụ cho việc tự động hóa các thao tác trong ArcView
Các chức năng mở rộng được bán kèm theo bộ ArcView:
Đọc các định dạng ảnh khác
Tạo các hộp thoại (giao diện đồ họa người sử dụng)
Các chức năng mở rộng không bán kèm theo bộ ArcView (người sử dụng nếu cần phải mua riêng):
Phân tích không gian
Phân tích mạng lưới
Phân tích 3D
Ngoài ra ArcView GIS còn hỗ trợ chức năng lập trình thông qua ngôn ngữ lập trình Avenue, được tích hợp sẵn trong phần mềm ArcView GIS cũng có khả năng cho phép lập trình liên kết với các ngôn ngữ khác như VB, VC++ ArcView GIS thích hợp cho những ứng dụng GIS nhỏ, đơn người dùng, thích hợp cho việc nghiên cứu về GIS và giảng dạy trong các trường Đại học, Cao đẳng
ArcView 3.x là một phần mềm chuyên về GIS trong họ phần mềm GIS của ESRI
Arcview 8.x là một phần của ArcGIS 8.x
Arcview 9.x là một phần của ArcGIS 9.x
b Link Download
http://www.mediafire.com/?ajsckodi1amsmd1
c Hướng dẫn sử dụng
Trang 61.3 Mapinfo
a Giới thiệu
MapInfo Professional là phần mềm hệ thống thông tin địa lí do công ty MapInfo (nay là Pitney
Bowes) sản xuất Phiên bản mới nhất hiện hành là MapInfo Professional 11.0
MapInfo Professional là phần mềm chạy trên môi trường Windows, có chức năng kết nối với cácứng dụng Windows khác (chẳng hạn như Microsoft Office) Trên nền một văn bản Office có thểtạo một bản đồ MapInfo cho phép người dùng tương tác được
Từ phiên bản 10.0, MapInfo Professional đổi mới giao diện theo hướng gần gũi với các phiênbản Windows mới hơn
MapInfo Professional có các chức năng sau:
Hỗ trợ tốt kiểu dữ liệu vectơ với các quan hệ topo
Cho phép chồng xếp các định dạng ảnh (raster) làm nền bản đồ
Hỗ trợ in bản đồ
Kết nối với Crystal Report (lập báo cáo dựa trên cơ sở dữ liệu địa lí của bản đồ)
Lập trình tự động hóa công việc với MapBasic
Phần mềm MapInfo Professional
MapInfo là phần mềm biên tập bản đồ với nhiều tính năng, tuy nhiên, điểm vượt trội củaMapInfo so với các phần mềm khác (MicroStation là điển hình) là khả năng biên tập bản đồchuyên đề rất tốt với công cụ create thematic map MapInfo được xây dựng chủ yếu để xử lý các
số liệu bản đồ có sẵn, các số liệu thuộc tính của bản đồ, vì vậy, ta thấy khả năng số hoá và thànhlập bản đồ gốc không được hỗ trợ nhiều
Trang 7MapInfo có khả năng kết nối với các phần mềm khác rất tốt, thông qua việc hỗ trợ việc mở vàlưu file với phần mở rộng rất đa dạng Có công cụ chuyển đổi giữa các định dạng file (UniversalTranslator).
b Download
Link1 MapInfo Professional 11
cra***ck
Pass giải nén nếu có: davico
Nguồn: Diễn đàn Tập đoàn đất việt Davico
b Download
Link Vertical Mapper 3.1
Trang 8b Download
Link World_Wind 1.4.0
c Hướng dẫn sử dụng
Sử dụng chuột
- Bấm giữ nút trái và xoay quả địa cầu theo ý thích
- Bấm giữ nút phải và xoay địa cầu theo trục nghiêng của nó
Trang 9- Bánh xe chuột dùng tăng - giảm kích cỡ quả địa cầu trên màn hình Tác dụng tương tự khichúng ta bấm giữ cả hai nút trái - phải chuột rồi kéo nó.
Hiển thị trên quả địa cầu
Chạy chương trình, một quả địa cầu dạng 3D sẽ hiển thị trên màn hình Dưới menu chứa tất cảcác lệnh để điều khiển NWW là thanh công cụ Trong đó nút công cụ đầu tiên là Layer Manager.Dùng chuột bấm vào từng ô để hiển thị trên mô hình địa cầu các mục như:
- Images: Hình ảnh các lục địa
- Boundaries: Đường biên giới giữa các nước
- Astrobiology Field Guide: Các chỉ dẫn về sinh học vũ trụ
- Landmark Catalog: Đánh dấu một số địa điểm nổi tiếng trên thế giới chẳng hạn như: Vạn lýtrường thành; đền Taj Mahal; kênh đào Panama; Nhà hát Opera tại Sydney
- Flag of the World: Cờ của các nước
- Grid lines: Hiển thị đường kinh tuyến, vĩ tuyến
- Placenames: Tên địa danh
Một số tính năng độc đáo
- Nút lệnh thứ hai (từ trái sang) Position Information trên thanh công cụ cho phép hiển thị thôngtin cơ bản về vị trí cụ thể như kinh độ, vĩ độ Hiển thị ở góc phải phía trên màn hình
- Nút lệnh thứ tư Place Finder: Giúp tìm kiếm và hiển thị thông tin một địa danh cụ thể trên
địa cầu Bấm vào nút lệnh này sẽ xuất hiện một hộp Trong khung Look for place named hãy gõvào đó tên địa danh, ví dụ như Ha Noi, xong bấm nút Search, chương trình sẽ dò tìm và trình bàyhai kết quả gồm Ha Noi và Thu Do Ha Noi Bấm chuột chọn một trong hai mục nói trên trong
Trang 10hộp tìm kiếm, xem lại cửa sổ chính, quả địa cầu đã xoay đến vị trí của thủ đô VN Nếu chọn mụcThu Do Ha Noi và bấm nút Go thì cửa sổ chính sẽ phóng lớn khu vực Hà Nội và hiển thị tên củacác địa phương lân cận như: Bắc Ninh, Vĩnh Phúc, Hải Phòng, Hà Nam
Tương tự như vậy, nếu gõ vào khung tìm kiếm London thì bạn sẽ nhận được một "núi" thông tin
từ chương trình này
- Nút lệnh thứ năm Rapid Fire Modis: Hiển thị các cảnh báo tại các khu vực có thể xảy ra
cháy rừng, động đất, núi lửa, ô nhiễm, bão lụt
- Nút lệnh thứ sáu WMS Browser: Tải về dữ liệu giúp chúng ta tìm vị trí các khu vực trên địa
cầu theo dạng bản đồ của hai dữ liệu chính từ NASA SVS Images Server và từ The GlobeProgram Visualization Server Chọn và xem kết quả hiển thị ở cửa sổ chính
- Nút lệnh thứ bảy: Những thông tin khoa học giả lập.
- Muốn lưu lại hình ảnh địa cầu tại trạng thái đang nghiên cứu hãy bấm File\Save Screenshot(Ctrl+S)
Trên đây là những tính năng căn bản của NWW Hãy nghiên cứu phần mềm độc đáo này đểthêm phần yêu mến hành tinh xanh của chúng ta
2.2 Google Earth
a Giới thiệu
Google Earth là một phần mềm mô phỏng quả địa cầu có tên gọi gốc là Earth Viewer, được tạo
ra bởi công ty Keyhole, Inc, đã được mua lại bởi Google vào năm 2004 Nó tạo ra bản đồ thếgiới dựa vào những hình ảnh chi tiết được chụp từ vệ tinh, những hình chụp trên không trung và
hệ thống GIS
Một số tính năng cơ bản
Trang 11 Hiển thị ảnh màu chụp từ vệ tinh
Hiển thị các thông tin khác: kinh độ, vĩ độ, độ cao địa hình, tầm cao quan sát, góc quansát
Chồng xếp các lớp bản đồ khác: biên giới lãnh thổ, đường giao thông, các điểm giải trí,v.v
Đo đạc (chiều dài, diện tích) trên hình
Hình ảnh nổi (3 chiều) các toà nhà ở một số thành phố trên thế giới
Cho phép ghi lại (bookmark) địa điểm theo nhu cầu.
Tính năng chính:
Trang 12• Các hotlink hỗ trợ bạn tìm hiểu các thông tin hữu ích về địa lý
• Các bản đồ phẳng được xem như một địa cầu 3D
• Một tầm nhìn độc nhất hình ảnh chân trời hành tinh trái đất
• Chỉ ra các thông số về toạ độ vĩ độ và kinh độ
• Đo khoảng cách giữa hai hoặc nhiều địa điểm
• Đánh dấu và đặt tên cho những địa điểm ưu thích của bạn
• In hay sao chép bản đồ, các dòng chữ và các hình ảnh đồ hoạ
• Hỗ trợ cho bài giảng của trường học (lớp 3-4)
Bản đồ :
• Tổng quát: Thể hiện các đường ranh giới, với tên của trên 400,000 thị trấn và thành phố
• Vệ tinh: Thể hiện các đường biên giới quốc tế và các đặc trưng vật lý
• Tự nhiên : Cho biết các tác động ảnh hưởng lên bề mặt trái đất
• Địa lý sinh vật: Thông tin về các quần xã sinh vật trái đất
• Trái đất về ban đêm: Một tầm nhìn từ vệ tinh hình ảnh trái đất trong ánh đèn của các thành phố trên toàn thế giới
Download:
Link Solar system
3 Phần mềm khác
3.1 Vẽ biểu đồ tự động
Trang 13b Download
http://www.teechart-office.com-about.com/
c Hướng dẫn sử dụng
3.2 Bộ phần mềm Microsoft Office
Link Microsoft Office 2003 bản rút gọn
Link Microsoft Office 2010 full
II/ Các phần mềm và hỗ trợ
1 Chuyển đuôi file
a Giữa Word và PDF (online)
b Giữa các file Audio, Video (software) Online
Trang 14c Giữa các file Image (Online)
2 Cắt nối file
The Fastest File Splitter and Joiner (FFSJ) là 1 phần mềm miễn phí bao gồm 2 chức năng chính:chia 1 file lớn thành các phần có dung lượng nhỏ hơn (dùng để dễ dàng lưu trữ hay gửi quaInternet), và gộp các phần nhỏ đó thành file gốc ban đầu
Ưu điểm của chương trình là nó có kích thước rất nhỏ gọn (bản portable chỉ 400 KB), hoạt độngnhanh và rất dễ sử dụng Khi so sánh với các chương trình cùng chức năng khác như HJ-Split,WinSplit, MasterSplitter, FFSJ có tốc độ cao hơn từ 3 tới 5 lần, còn so với các chương trình nén
có chức năng chia nhỏ file nén (như Winrar) thì nó còn nhanh hơn nhiều nữa
Đặc biệt là chương trình này có tính tương thích với HJ-Split, 1 phần mềm chia nhỏ file đã khánổi tiếng Nó có thể gộp các thành phần được chia bởi HJ-Split thành file gốc ban đầu
Sử dụng FFSJ, bạn có thể an tâm về tính an toàn và toàn vẹn của dữ liệu bởi chúng đã được kiểmsoát thông qua MD5 checksum Hơn nữa, FFSJ còn cho phép bạn thực hiện ở chế độ dòng lệnh,giúp bạn viết các file BAT để thực hiện công việc tự động cho nhiều file
Link download:
http://www.jaist.ac.jp/~hoangle/filesj/FSJSetup.exe
3 Tăng tốc download
Internet Download Manager
Được đánh giá là một trong những trình hỗ trợ tăng tốc download dữ liệu trên mạng nhanh nhấthiện nay Có lẽ vì thế mà Internet Download Manager không được chăm chút về mặt giao diệnnhiều cho lắm Đơn giản mà hiệu quả là những gì có ở Internet Download Manager
Link download:
Trang 154 Thành lập Video
Ulead Video Studio 11 Plus là thích hợp với cả những người biên tập video chuyên nghiệp lẫn
không chuyên Người không chuyên có thể thực hành ngay bằng cách dùng Movie Wizard cùngvới những mẫu có sẵn Người chuyên nghiệp có thể tự thực hiện việc biên tập bằng những tínhnăng mạnh mẽ của chương trình
Ulead Video Studio 11 Plus cung cấp cho bạn những khả năng cần thiết cho việc biên tập video
như capture phim từ những thiết bị ghi hình kỹ thuật số, các hiệu ứng, tạo chữ và tiêu đề, cắt haythêm âm thanh Sau khi hoàn tất, chương trình có thể xuất ra các định dạng video nhưVCD/SVCD/DVD, wmv và audio như wma, wav, mp4 hoặc cho các thiết bị di động nhưđiện thoại di động, PocketPC, PSP, PDA, máy MP4
Trang 17"Tủ sách địa lý" xin giới thiệu đến tất cả các bạn sinh viên những cuốn sách hay về chuyênngành địa lý: địa lý tự nhiên, địa lý KTXH, phương pháp giảng dạy địa lý, ứng dụng CNTTtrong giảng dạy địa lý
Trang 18THIẾT KẾ MÔĐUN KHAI THÁC NỘI DUNG GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG TRONG SÁCH GIÁO KHOA ĐỊA LÍ BẬC TRUNG HỌC
độ, hành vi và lối sống BVMT
Môn Địa lí trong nhà trường phổ thông có nhiều thuận lợi để GDMT cho học sinh vì các kiến thức về các thành phần của môi trường tự nhiên, môi trường kinh tế - xã hội, mối quan hệ qua lạigiữa môi trường và con người là một phần của kiến thức địa lí Vì vậy, cũng như các môn học khác như môn Sinh vật, môn Hoá học, môn Vật lí; các kiến thức về môi trường (MT) và GDMT
đã được tích hợp vào chương trình, sách giáo khoa (SGK) phổ thông từ đầu thập kỷ 80
Tuy nhiên, để khai thác các kiến thức môi trường trong SGK làm chỗ dựa cho GDMT một cách
có hiệu quả, phải nắm được qui trình khai thác và biết cách thiết kế các bài học khai thác nội dung đó Nếu biết cách khai thác và thiết kế bài học khai thác khả năng GDMT thì cùng một lúc thực hiện được hai mục tiêu: vừa giáo dục địa lí, lại vừa GDMT được cho học sinh Nói một cách khác, nếu lột tả được các kiến thức môi trường trong SGK để GDMT cho học sinh theo phương pháp tổ chức hoạt động thì sẽ nâng cao chất lượng dạy học địa lí nói chung và chất lượng GDMT trong nhà trường nói riêng
Để giúp cho giáo viên có tài liệu tham khảo về việc thiết kế các bài học khai thác nội dung GDMT trong SGK địa lí phổ thông nói riêng và biết cách thiết kế bài học địa lí nói chung, chúngtôi xin trân trọng giới thiệu cuốn sách này và hy vọng rằng: cuốn sách sẽ là tài liệu bổ ích cho các giáo viên địa lí phổ thông, các giáo viên bộ môn khác và những người quan tâm đến GDMT.Những vấn đề trình bày trong cuốn sách chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót Rất mong
sự góp ý chân tình của bạn đọc
Trang 19HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG ATLÁT ĐỊA LÍ VIỆT NAM
Tác giả: PGS Lâm Quang Dốc
Nhà xuất bản: Đại học Sư phạm
Giá bìa: 20,000
Tóm tắt
Biên soạn tài liệu hướng dẫn sử dụng Atlat dùng trong nhà trường là một việc nên làm Bởi vì, từnhững năm 60 của thế kỉ trước đến nay nước ta đã biên soạn nhiều cuốn Atlat dùng trong nhà trường, song chưa có tác giả nào biên soạn sách hướng dẫn sử dụng Atlat mang tính hệ thống Vảlại, chương trình đào tạo giáo viên địa lí (trong đó có môn Bản đồ) từ trước tới nay đã được thay đổi nhiều lần và chương trình đào tạo về môn Bản đồ mới được hoàn chỉnh từ năm 2000 trở lại đây, do đó nhiều giáo viên chưa được tiếp xúc với những kiến thức hiện đại Biên soạn tài liệu này nhằm giới thiệu những kiến thức bản đồ đã dùng trên các thể loại bản đồ giáo khoa hiện nay nói chung (trong đó có Atlat) để giáo viên tham khảo, tác giả không có tham vọng nhiều, chỉ mong muốn giáo viên coi đây là một ý kiến tham khảo về sử dụng Atlat
Khi biên soạn tài liệu này tác giả không khỏi băn khoăn day dứt ở hai vấn đề:
- Một phần vì chúng tôi chưa thấy có nước nào dùng một cuốn Atlat cho hai chương trình rất khác nhau, hai trình độ khác nhau quá xa như ở nước ta (Atlat Địa lí Việt Nam dùng cho lớp 9, lớp 12), một phần vì nếu hướng dẫn cho trình độ lớp 9, thì không phù hợp với trình độ lớp 12 và ngược lại Đó là chưa kể Atlat Địa lí Việt Nam không phù hợp với chương trình địa lí nào cả Vậy nên giải quyết theo hướng nào cho hợp lí?
Suy nghĩ mãi, tác giả đi đến một giải pháp: Nên hướng dẫn sử dụng chung, rồi tuỳ trình độ học sinh mà giáo viên vận dụng sao cho hợp lí
- Sử dụng bản đồ là sử dụng kiến thức bản đồ, nói như thế có nghĩa là người dùng bản đồ cũng phải có kiến thức bản đồ Không có kiến thức bản đồ, không thể hiểu được kiến thức địa lí tàng trữ trên bản đồ Kiến thức bản đồ thì nhiều, nhưng ở đây muốn nhấn mạnh là kiến thức về toán bản đồ, ngôn ngữ bản đồ, tổng quát hoá bản đồ Đối với giáo viên địa lí thì điều này khỏi phải lo,
vì họ đã được học chương trình Bản đồ học ở các trường Đại học và Cao đẳng Sư phạm, nay lại được cập nhật kiến thức mới Nhưng đối với học sinh thì quả là khó Bởi vì, trong chương trình địa lí phổ thông cũ, hệ thống kiến thức bản đồ được đưa vào ít, chương trình địa lí phổ thông mới, hệ thống kiến thức bản đồ đã được đưa vào nhiều hơn, nhất là lớp 10, nhưng chương trình này đang thí điểm Điều đó đặt ra cho giáo viên một yêu cầu bức thiết là giảng dạy kiến thức địa
lí phải tích hợp kiến thức bản đồ ở các lớp phổ thông, sao cho học sinh có đủ kiến thức bản đồ dùng để sử dụng bản đồ
Biên soạn tài liệu này tác giả đã nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các đồng nghiệp, đặc biệt
là ý kiến đóng góp của GS.TS Nguyễn Viết Thịnh, tác giả xin chân thành cảm ơn các đồng nghiệp và GS.TS Nguyễn Viết Thịnh Tác giả cũng đã nghiên cứu nhiều tài liệu và qua thực tiễn hoạt động giáo dục của bản thân và học hỏi đồng nghiệp, song vì trình độ có hạn chắc không