he ho hap

+ Chức năng chung của đường dẫn khí: Dẫn khí ra và vào phổi; làm ẩm, làm ấm không khí vào phổi; bảo vệ phổi khỏi tác nhân có hại. + Chức năng của phổi:[r]

M«n sinh häc 8

? Nhờ đâu mà máu lấy được ôxi để cung cấp cho các tế bào và thải khí cacbonic ra khỏi

cơ thể.

? Vậy hô hấp là gì? Hô hấp có vai trò như

thế nào với cơ thể sống?

Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta tìm

hiểu các vấn đề này.

Bµi­20­

H«­hÊp­vµ­c¸c­c¬­quan­h«­hÊp

I-­Kh¸i­niÖm­h«­hÊp­:

bµo

Nghiên cứu thông tin và hình 20.1 SGK tr 64

trả lời những câu hỏi sau:

? Hô hấp có liên quan nh thế nào với các hoạt

động sống của tế bào và cơ thể.

? Hô hấp gồm những giai đoạn chủ yếu nào.

? Sự thở có ý nghĩa gì với hô hấp

Phế nang trong phổi

Tế bào biểu

mô ở phổi

Mao mạch phế nang

Trao đổi khí ở phổi

Trao đổi khí ở tế bào

O 2

CO 2

Phế nang trong phổi

Tế bào biểu

mô ở phổi

Mao mạch phế nang

Trao đổi khí ở phổi

Trao đổi khí ở tế bào

O 2

CO 2

Phế nang trong phổi

Tế bào biểu

mô ở phổi

Mao mạch phế nang

Trao đổi khí ở phổi

Trao đổi khí ở tế bào

O 2

CO

? Hô hấp có liên quan nh

thế nào với các hoạt động

Hô hấp cung cấp oxi cho tế bào

để tham gia vào phản ứng tạo năng

l ợng cung cấp cho mọi hoạt động sống của tế bào và cơ thể, đồng thời thải loại CO 2 ra khỏi cơ thể.

Hô hấp gồm 3 giai đoạn chủ yếu:

+ Sự thở (Sự thông khí ở phổi).

+ Trao đổi khí ở phổi.

+ Trao đổi khí ở t ế bào

Sự thở giúp thông khí ở phổi tạo

điều kiện cho trao ổi khí diễn ra đ liên tục ở tế bào.

+ Trao đổi khí ở phổi.

+ Trao đổi khí ở tế bào.

- Vai trò :

+ Cung cấp oxi để oxi hoá các hợp chất hữu cơ tạo

ra năng l ợng cần cho hoạt động sống của cơ thể.

+ Thải khí Cacbonic ra khỏi cơ thể.

ưưưưưưưngườiưvàưchứcưnăngưcủaưchúng:

PhÕ qu¶n nhá

Động mạch phổi máu nghèo oxi Tỉnh mạch

phổi máu giàu oxi

phế nang

Quan sát hình vẽ sau và xác định các cơ quan hô hấp

Bảng 20 Đặc điểm cấu tạo của các cơ quan hô hấp ở người

- Có nhiều lông mũi

- Có lớp niêm mạc tiết chất nhày

- Có lớp mao mạch dày đặc

Có tuyến amiđan và tuyến VA chứa nhiều tế bào limphô

Có nắp thanh quản( sụn thanh thiệt) có thể cử động để đậy kín đường

hô hấp

- Cấu tạo bởi 15-20 vòng sụn khuyết xếp chồng lên nhau

- Có lớp niêm mạc tiết chất nhày với nhiều lông rung chuyển động liên tục

Cấu tạo bởi các vòng sụn Ở phế quản nơi tiếp xúc các phế nang thì không có vòng sụn mà là các thớ cơ

Bao ngoài hai lá phổi có hai lớp màng, lớp ngoài dính với lồng ngực, lớp trong dính với phổi, giữa hai lớp có chất dịch

Đơn vị cấu tạo của phổi là các phế nang tập hợp thành từng cụm và được bao bởi mạng mao mạch dày đặc Có tới 700-800 triệu phế nang.

Thanh quản

Khí quản

Phế quản

Lá phổi phải có

3 thùy

Lá phổi trái có

2 thùy

+ Làm ấm không khí là do lớp mao mạch dày đặc, căng máu

và ấm nóng d ới lớp niêm mạc đặc biệt ở mũi và phế quản.

Đặc điểm cấu tạo nào của đ ờng dẫn khí tham gia bảo vệ phổi tránh khỏi các tác nhân có hại ?

+ Lông mũi : Giữ lại các hạt bụi lớn.

+ Chất nhày : Do niêm mạc tiết ra giữ lại các hạt bụi nhỏ.

+ Lông rung : Quét vật lạ ra khỏi khí quản.

+ Nắp thanh quản (sụn thanh thiệt): Đậy kín đ ờng hô hấp, ngăn thức ăn khỏi lọt vào khi nuốt.

+ Các tế bào lim phô ở tuyến amiđan và tuyến V.A tiết ra

kháng thể để vô hiệu hoá các tác nhân gây nhiễm.

? Đặc điểm cấu tạo nào của phổi làm tăng

diện tích bề mặt trao đổi khí?

+ Số l ợng phế nang lớn (700 - 800 triệu) làm cho diện tích bề mặt trao đổi khí tăng.

? Nªu nhËn xÐt chung vÒ vai trß cña ® êng dẫn khÝ vµ phæi.

+ Chức năng chung của đường dẫn khí:

Dẫn khí ra và vào phổi; làm ẩm, làm ấm

không khí vào phổi; bảo vệ phổi khỏi tác

nhân có hại.

+ Chức năng của phổi:

Trao đổi khi giữa môi trường ngoài với máu trong mao mạch.

II-ư Cácư cơư quanư trongư hệư hôư hấpư củaư ngườiư vàư chứcư năngưcủaưchúng

2) Chức năng :

- Đ ờng dẫn khí :

+ Dẫn khí ra vào phổi.

+ Làm ấm, làm ẩm không khí vào phổi.

+ Bảo vệ phổi khỏi các tác nhân có hại.

Khoanh tròn vào câu trả lời đúng:

1) Hoạt động nào d ới đây không phải là chức năng của hô hấp :

a Loại bỏ CO 2 ra khỏi cơ thể c Cung cấp chất dinh d ỡng cho tế bào

b Cung cấp oxi cho tế bào d Giúp tế bào và cơ thể tránh bị đầu độc bởi khí CO 2 2) Nơi xảy ra trao đổi khí ở phổi là :

a Xoang mũi c Phế quản.

b Khí quản d Phế nang

3) Vừa tham gia dẫn khí hô hấp vừa là bộ phận của cơ quan phát âm là :

a Thanh quản c Phế quản

b Khí quản d Phổi

4) Tuyến V.A và tuyến Amiđan có ở:

a Khí quản c Họng

b Thanh quản d Mũi

5) Chất nhày trong mũi có tác dụng:

a Diệt khuẩn c Giữ bụi

b S ởi ấm không khí d Cả a, b, c đều đúng

cấu tạo nào của phổi làm cho bề mặt trao đổi

vào và thơ ra?

Xin chân thành cảm ơn

Bài học

đến đây là kết thúc !