Dùng các phép lập luận để làm sáng tỏ vấnđề nghị luận: nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật trong đoạn trích “Kiều ở lầu Ngưng Bích” Kết cấu bài viết khoa học, mạch lạc.. Diễn đạt trôi ch[r]
Trang 1PHÒNG GD & ĐT CHI LĂNG KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN LỚP 9 - NĂM HỌC 2010 - 2011
MÔN NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 180 phút (không kể thời gian giao đề)
Đề thi gồm 01 trang, 02 câu
Câu 1 (8.0 điểm):
Suy nghĩ của em về quan niệm sau:
“ Trên con đường thành công không có dấu chân của những kẻ lười biếng”.
(Phơrangcơlanh)
Câu 2 (12.0 điểm):
Hãy phân tích nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật trong đoạn trích “Kiều ở lầu Ngưng Bích” (trích Truyện Kiều của Nguyễn Du)
Hết _
Họ và tên thí sinh……… … Số báo danh………
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
CHI LĂNG LỚP 9 CẤP HUYỆN- NĂM HỌC 2010 - 2011 HƯỚNG DẪN CHẤM THI CHỌN HSG
MÔN: NGỮ VĂN
I Yêu cầu chung
- Giám khảo phải nắm được nội dung trình bày trong bài làm của học sinh để đánh giá được một cách khái quát, tránh đếm ý cho điểm Vận dụng linh hoạt những yêu cầu của hướng dẫn chấm, nên sử dụng nhiều mức điểm một cách hợp lý; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo
- Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách riêng nhưng đáp ứng được các yêu cầu cơ bản của
đề, diễn đạt tốt vẫn cho điểm tối đa
II Yêu cầu cụ thể Câu 1 (8.0 điểm)
I Về kỹ năng và hình thức
Biết triển khai một bài nghị luận xã hội Nắm chắc thao tác bình luận Biết vận dụng kiến thức thực tế Bố cục rõ ràng, mạch lạc, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng phong phú, văn có cảm xúc
II Về nội dung
1 Giải thích ý nghĩa câu nói
- Con đường dẫn đến thành công, đến đỉnh vinh quang là con đường đầy gian nan, thử thách Nếu người đi trên con đường ấy chỉ có một thứ hành trang là sự lười biếng, thì chắc chắn
sẽ thất bại ( 1.0 điểm)
- Câu nói nhằm khẳng định, đề cao giá trị của sự chăm chỉ, ý chí và tinh thần khổ luyện
của con người, một trong những yếu tố quyết định thành công ( 1.0 điểm)
2 Bàn luận
- Câu nói là một quan niệm đúng đắn được đúc kết thấm thía từ thực tiễn đời sống con người
- Chăm chỉ là một chiếc chìa khoá mở cho chúng ta cánh của dẫn tới thành công Hành trình dẫn đến thành công không dễ dàng, trên con đường ấy con người cần có ý chí, nghị
lực, sự chăm chỉ, kiên trì vượt qua mọi trở lực (1,5 điểm)
- Nếu thành công mang đến cho con người vinh quang, chiến thắng thì ngược lại, lười
Trang 3- Sự chăm chỉ và tinh thần , thái độ làm việc nghiêm túc là một phẩm chất tốt đẹp mà con người cần có Khi đối mặt với cơ hội và thách thức trong cuộc sống, mỗi người cần phát huy yếu
tố tinh thần này (1,5 điểm)
- Rút ra bài học: thành công chỉ đến với những ai chăm chỉ, có năng lực và có nỗ lực vượt
qua gian khó, thử thách (1,5 điểm)
Câu 2 (12.0 điểm)
I Về kỹ năng và hình thức
Biết nghị luận về một đoạn trích tác phẩm thơ Dùng các phép lập luận để làm sáng tỏ
vấnđề nghị luận: nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật trong đoạn trích “Kiều ở lầu Ngưng Bích”
Kết cấu bài viết khoa học, mạch lạc Diễn đạt trôi chảy, lập luận chặt chẽ, có cảm xúc, bài viết giàu chất văn
II Về nội dung
- Thí sinh có thể triển khai bài viết theo nhiều cách khác nhau nhưng về đại thể, cần nêu được những ý chính sau:
1 Độc thoại nội tâm là hình thức nhân vật tự bộc lộ chân thực những suy nghĩ, tình cảm
bên trong của mình Với lời độc thoại nội tâm, bản chất của nhân vật hiện ra như vốn có
(5.0 điểm)
1.1 Trong đoạn trích “Kiều ở lầu Ngưng Bích”, nhân vật Thuý Kiều chủ yếu sống bằng
đời sống nội tâm Nguyễn Du đã dùng ngôn ngữ độc thoại nội tâm để Kiều tự bộc lộ đời sống bên trong của mình
1.2 Khi ở lầu Ngưng Bích, cô đơn, chỉ có mình đối diện với chính mình, Kiều vừa nghĩ tới người yêu, vừa nhớ tới cha mẹ, vừa hồi tưởng lại quá khứ vừa hình bị ám ảnh bởi thực tại:
+ Kiều đau đớn khi nhớ về Kim Trọng, tám lòng thương nhớ không bao giờ nguôi
+ Xót xa nhớ về cha mẹ, ân hận vì mình đã phụ công sinh thành dưỡng dục của mẹ cha + Kiều đã quên cảnh ngộ đáng thương của mình để nghĩ về người yêu, cha mẹ, để nhớ và
lo cho họ Nàng quả là người tình thuỷ chung, người con hiếu thảo, người phụ nữ giàu lòng vị tha
2 Trong đoạn trích, tả cảnh ngụ tình là một bút pháp nghệ thuật đặc sắc của Nguyễn Du
khi xây dựng nhân vật Qua sự kết hợp hài hoà giữa miêu tả ngoại cảnh và tâm cảnh, Nguyễn Du
đã rất tinh tế trong việc thể hiện tâm trạng của nhân vật Mỗi biểu hiện của cảnh đều phù hợp với
từg trạng thái của tình: (6.0
điểm)
2.1 Cảnh ở lầu Ngưng Bích được nhìn qua con mắt và tâm trạng của Kiều Nguyễn Du đã
chon cách biểu hiện tình gửi trong cảnh; sử dụng điệp ngữ “Buồn trông” và nhiều từ láy để thể
hiện tâm trạng nhân vật
2.2 Cảnh được miêu tả từ xa đến gần, từ màu sắc nhạt đến đậm Tất cả đều thể hiện nỗi cô đơn, buồn nhớ, nỗi ám ảnh xót xa cho thân phận tha hương, chìm nổi vô định và cả sự âu lo của Kiều về một tương lai mờ mịt, đầy bão tố sẽ đến
Trang 43.“Kiều ở lầu Ngưng Bích” là một trong những đoạn trích đặc sắc Nhờ nghệ thuật khắc
hoạ nội tâm nhân vật qua ngôn ngữ độc thoại và bút pháp tả cảnh ngụ tình, người đọc cảm nhận
được tâm trạng cô đơn, buồn tủi và tấm lòg thuỷ chung, hiếu thảo của Kiều./ (1.0
điểm)
_