- NÝn thë: VÞn tay vµo thµnh bÓ hoÆc b¸m tay nhau vµo ®ång ®éi, hÝt vµo s©u trªn mÆt níc b»ng miÖng, sau ®ã ngËm miÖng, óp mÆt xuèng níc nÝn thë mét l¸t råi ngÈng mÆt lªn trªn mÆt níc, t[r]
Trang 1Giảng dạy kỹ thuật các kiểu Bơi thể thao:
I Dạy làm quen với nớc:
Làm quen với nớc là khâu quan trọng của dạy bơi ban đầu Mục đích chính là làm cho ngời học tìm hiểu và thử nghiệm đợc đặc tính của nớc để dần thích ứng với môi trờng nớc, loại trừ tâm lý sợ nớc, bồi dỡng hứng thú của học bơi và nắm vững một số động tác cơ bản nh cách thở, cách nằm làm nổi ngời, lớt nớc và đạp nớc trớc khi học tập các kiểu bơi
Khi dạy làm quen với nớc có độ sâu ngang thăt lng hoặc ngang ngực, cần tăng cờng giáo dục ý thức tổ chức, kỷ luật và đảm bảo an toàn
II Bài tập đi lại, nhảy và nhào ngời vào trong nớc:
- Đây là những bài tập đầu tiên khi học bơi nhằm giúp ngời học có cảm giác về lực cản của nớc, áp lực và lực nổi, biết các giữ thăng bằng trong nớc Khi
đi bộ và nhảy trong nớc, thân ngời phải đứng thẳng nếu không dễ bị đổ ngã
- Học sinh lần lợt xuống nớc, tay đặt và quạt trong nớc nhẹ nhàng và dắt tay nhau Thân ngời đứng thẳng, dùng nửa bàn chân trớc đi trong nớc về trớc, ra sau, sang bên cạnh Tiếp đó đạp chân vào đáy bể nhẩy lên trên, ra trớc, ra sau và sang bên cạnh Học sinh cần làm theo sự hớng dẫn của giáo viên
- Đứng trong nớc, hai bàn tay đặt trong nớc và vuông góc với mặt nớc để
đẩy nớc ra trớc, ra sau và sang bên cạnh Động tác này giúp học sinh có cảm giác về lực cản của nớc và hiệu lực của đờng quạt nớc
- Một mình đi bộ, nhảy trong nớc hoặc tập tổng hợp hay kết hợp với trò chơi dới nớc
III Bài tập thở:
- Hít sâu vào bằng miệng ở trên mặt nớc, sau đó dùng miệng và mũi thở ra trong nớc đều và chậm (chủ yếu thở bằng miệng) Bài tập này giúp học sinh biết cách thở khi tập bơi
- Nín thở: Vịn tay vào thành bể hoặc bám tay nhau vào đồng đội, hít vào sâu trên mặt nớc bằng miệng, sau đó ngậm miệng, úp mặt xuống nớc nín thở một lát rồi ngẩng mặt lên trên mặt nớc, thở hết ra rồi lại tiếp tục hít sâu vào Thời gian nín thở trong nớc tâng dần
- Khi ngụp xuống nớc thì chỉ ngụp mặt, phải ngụp từ từ, sau đó ngụp cả
đầu vào trong nớc
- Thở ra: Dùng miệng thở ra chậm và đều trong nớc, không cần thở hết, phần sau của thở ra thì vừa thở ra vửa ngẩng đầu Khi miệng sắp rời khỏi mặt
n-ớc thì dùng sức thở mạnh khí ra
- Thở ra, hít vào liên tục; Giống bài tập trên, cần tập liên tục từ 3-5lần, sau đó tăng lên 20- 30 lần Hít vào phải nhanh và sâu, thở ra cần chậm và đều Giữa thở
ra và hít vào cần có một giai đoạn ngắn nín thở Lúc thở ra cần chú ý: Khi miệng
Trang 2sắp nhô lên khỏi mặt nớc thì dùng sức thở mạnh ra tiếp, sau đó hít vào Bài tập này cần tập lặp lại nhiều lần Sau đó có thể tập quay nghiêng đầu để hít thở (giống thở trong bơi trờn sấp)
IV Tập nổi ngời và đứng trong nớc:
Mục đích là giúp học sinh có cảm giác về lực nổi của nớc, biết cách giữ thăng bằng và nổi trong nớc để loại trừ tâm lý sợ nớc
- Tập ôm gối nổi ngời: Đứng tại chỗ, sau khi hít vào sâu, ngồi xuống, từ từ cúi đầu, hai tay ôm gối Sau đó đạp nhẹ mũi bàn chân vào đáy bể để thân ngời nổi trên mặt nớc
- Khi đứng lên hai tay đa ngang về trớc, bàn tay ép xuống nớc, đồng thời ngẩng đầu, hai chân duỗi xuống dới đáy bể Bài tập này còn gọi là “cái phao”
- Tập nổi ngời dang tay, chân: Hai chân đứng thẳng, hai tay thả lỏng duỗi
về trớc Sau khi hít vào sâu, thân ngời thả lỏng duỗi về trớc Sau khi hít vào sâu, thân ngời ngả nhoài về trớc và cúi đầu thành t thế nằm sấp và nổi lên mặt nớc, tay và chân duỗi thẳng tự nhiên Bài tập nổi này còn gọi là “con sứa”
Khi đứng lên thì hóp bụng, co chân, hai tay ấn xuống nớc, đồng thời cúi
đầu, duỗi thẳng hai chân, bàn chân đạp vào đáy bể và đứng lên
V Lớt nớc:
Đây là động tác cơ bản của các kiểu bơi, là nội dung tập luyện chính trong giai đoạn làm quen với nớc
Mục đích là giúp học sinh có cảm giác rõ hơn về lực nổi và giữ đợc t thế thân ngời khi cơ thể trong t thế nổi nằm ngang và khi lớt nớc, làm cơ sở cho việc học các kiểu bơi sau này
- Đạp chân vào đáy bể để lớt nớc: Đứng một chân trớc, một chân sau, hai tay duỗi thẳng phía trớc và khép sát Sau khi hít vào sâu, cúi ngời về trớc, gập gối, khi đầu và vai chìm vào trong nớc, mũi bàn chân dùng sức đạp vào đáy bể, sau đó hai chân khép lại để cơ thể thành hình thoi lớt nớc
- Đạp thành bể lớt nớc: Một tay bám thành bể, một tay duỗi phía trớc, hóp bụng, co chân, hai bàn chân áp sát thành bể, đạp nhẹ chân vào thành bể để thân ngời nằm nổi ngang bằng trong nớc Sau khi thực hiện động tác trên, vẫn tập nh vậy, nhng hít vào sâu rồi dùng sức đạp chân mạnh vào thành bể để lớt nớc xa hơn
về phía trớc
VI Đạp nớc:
Ngời mới học bơi cần nắm đợc cách đạp nớc (bơi đứng) để đầu nổi trên mặt nớc mới có thể loại trừ tâm lý sở nớc, tâng cờng đợc cảm giác an toàn Thực
tế chứng minh rằng, ngời mới học bơi chỉ cần 2- 4 buổi học bơi là biết đạp nớc
VII Những điểm cần chú ý khi dạy làm quen với nớc.
Trang 3- Khi dạy bơi cho ngời mới học, cần phải có kỷ luật nghiêm, tổ chức lớp chặt chẽ để đảm bảo an toàn
- Nín thở trong bài tập hít thở đối với ngời mới học là tơng đối quan trọng
để loại bỏ tâm lý sợ nớc Trong thời gian nín thở từ ngắn đến dài, nín thở đợc dài
là điều kiện cần thiết để làm nổi ngời và lớt nớc, đồng thời tạo điều kiện để học các kiểu bơi thể thao tiếp
- Ngời mới học bơi thở ra trong nớc sẽ khó khăn Để thực hiện tốt động tác này, cần hớng dẫn họ trớc tiên thổi thành bọt nớc trên mặt nớc hoặc thổi những vật nổi nhẹ nh quả bóng bàn sau đó tập úp miệng vào trong nớc và thổi
đều thành bọt nớc nhỏ, tiến tới tập thở ra trong nớc Không nên nhấn mạnh việc dùng mũi để thở ra với ngời mới học, bởi vì nếu dùng mũi thở ra thì cũng dễ dùng mũi hít vào, nh vậy rất rễ bị sặc nớc Khi miệng vừa nhô lên khỏi mặt nớc thì thở ra mạnh tiếp đó hít vào nhanh và sâu
Cần nắm vững t thế thân ngời khi lớt nớc để tao thuận lợi cho việc học các kiểu bơi
- Khi đạp nớc cần thả lỏng cơ bắp và làm theo nhịp nhất định, nhấn mạnh thể nghiệm cảm giác tay và chân; động tác cần làm chậm và có nhịp điệu
- Nếu dạy bơi ở nơi nớc sâu, cần đặc biệt chú ý biện pháp an toàn Có thể
sử dụng phao nổi để tập làm quen với nớc
Trang 4Giảng dạy kỹ thuật bơi ếch
Kỹ thuật bơi ếch tơng đối phức tạo vì vậy khi dạy bơi ếch cần phải nắm vững kỹ thuật cơ bản, trong đó động tác chân là cơ sở trình tự giảng dạy kỹ thuật bơi ếch nh sau: Chân, tay, phối hợp tay chân và phối hợp toàn bộ
1 Động tác chân:
a Bài tập trên cạn:
- Ngồi chống tay, tập động tác chân: Ngồi trên ghế hoặc trên thành bể, thân ngời ngả ra sau, hai tay chống phía sau, hai chân khép duỗi thẳng, tập co chân, bẻ chân đạp khép và dừng Trớc hết tập theo khẩu lệnh và tập từng động tác riêng lẻ, sau đó tập liên hoàn
Yêu cầu: Khi co, đùi kéo theo cẳng chân, vừa co vừa tách Khi bẻ thì tách bàn chân ra phía ngoài, diệp đạp nớc phải vuông góc với hớng đạp, gối hơi ép vào trong Khi đạp khép chân, đạp chếch ra sau theo đờng vòng cung hẹp, khi dừng hai chân khép, duỗi thẳng, thả lỏng Ngời mới học bơi thờng không quen với động tác bẻ chân Vì vậy cần tăng cờng động tác này để có cảm giác cơ bắp khi bẻ chân
- Nằm sấp trên ghế, tập động tác co, bẻ, đạp, khép dừng
Đầu tiên tập chậm và riêng lẻ từng phần động tác, sau đó tập động tác hoàn chỉnh Khi tập động tác này, có thể nhờ đồng đội giúp đỡ
b bài tập dới nớc:
- Bài tập bơi chân ếch có điểm tựa cố định:
Tay bám vào điểm tựa, thân ngời nằm sấp ngang bằng trong nớc, duỗi thẳng khớp động, hai chân thả lỏng duỗi thẳng và khép lại, tập động tác co, bẻ,
đạp, khép, dừng
Trớc hết tập động tác riêng lẻ, sau đó tập hoàn chỉnh
Chú ý: Vai chìm trong nớc, căng cơ lng, cơ lờn, cánh tay đa gần sắt mặt
nớc không đợc võng lững, ỡn bụng và để mông chìm quá sâu Kho co chân cần thả lỏng, co chậm, cẳng chân và bàn chân nằm trong hình chiếu của đùi Khi bẻ chân cần bể ra ngoài hết cỡ, phía trong cẳng chân và bàn chân phải đối diện với nớc, lòng bàn chân hớng lên trên
Trang 5Khi đạp khép phải liên hoàn theo hớng ra sau thành hình vòng tròn hẹp, tốc độ tơng đối nhanh (gia tốc nhanh dần lên), chân cần khép lạo, thả lỏng và nổi một lát Sau đó lại làm động tác co chân Bài tập này có thẻ tập hai ngời
- Bài tập chân với thở: Khi đã nắm vững đợc từng kỹ thuật động tác cơ bản của chân, có thể tập đạp chân kết hợp với thở Khi kết thúc đạp chân, hai chân duỗi thẳng thì ngẩng đẩu lên thở, sau đó cúi đầu vào nớc nín thở, rồi lại tiếp tục
co chân Bài tập này lặp lại nhiều lần
- Tập đạp lớt chân ếch: Đập vào thành bể hoặc đáy bể để cho thân ngời lớt nớc, sau đó làm động tác chân Chân chú ý hiệu quả đạp nớc và nhịp điệu động tác
- Tập động tác chân với điểm tựa di động: Bám ván bơi, hai tay duỗi thẳng, mặt úp vào trong nớc, tập động tác đạp chân ếch Có thể kết hợp với động tác thở
2 Động tác tay phối hợp với thở:
a Bài tập trên cạn:
Đứng cúi ngời về trớc, hai tay duỗi thẳng ra trớc, lòng bàn tay úp xuống
d-ới, tập động tác quạt tay bơi ếch Khi quạt tay, lòng bàn bay hớng ra hai bên và xuống dới, xoay khuỷu, dùng sức ôm nớc, sau khi nắm đợc động tác này có thể phối hợp động tác tay với thở sớm Bắt đầu quạt nớc thì ngẩng đầu và hít vào, khi duỗi tay thì cúi đầu nín thở và thở ra
b Bài tập dới nớc:
- Đứng quạt tay dới nớc: Đứng trong nớc, mức nớc sâu ngang ngực, thân ngời hơi gập về trớc, hai tay duỗi thẳng phía trớc, tập động tác quạt tay nhỏ tại chỗ và di động Tay thể nghiệm áp lực nớc
Mỗi lần quạt nớc, hai tay duỗi thẳng khép lại và hơi dừng ở phía trớc, chủ yếu thể nghiệm đờng quật nớc
- Tập quạt tay nhỏ khi nằm sấp lớt nớc
- Phối hợp tay với thở: Lúc đầu đi bộ dới nớc, sau đó nằm sấp lớt nớc và tập động tác quạt tay phối hợp với thở, khi bắt đầu quạt tay, ngẩng đầu hít vào (thở sớm) hoặc quạt tay kết thúc thì ngẩng đầu hít vào (thở muộn)
3 Động tác phối hợp toàn bộ:
a Lớt nớc và tập động tác phối hợp tay chân: Lúc đầu quạt tay một lần rồi
đạp chân một lần, để có khái niệm quạt tay trớc, đạp chân sau
b Phối hợp động tác chân liên tục: Trên cơ sở của bài tập trên chuyển
sang quạt tay nhng chân duỗi thẳng Khi thu tay thì co chân, khi duỗi tay về trớc gần thẳng thì đạp chân ra sau; khi tay chân cùng duỗi thẳng thì dừng một lát để lớt nớc
Trang 6c Phối hợp hoàn chỉnh: Trên cơ sở của hai bài tập trên, kết hợp với động
tác thở Lúc đầu cứ hai chu kỳ tay - chân thì thở một lần, dần chuyển sang một chu kỳ tay - chân thở một lần Chú ý sau đó tăng dần cự ly bơi
4 Những điểm cần chú ý khi dạy bơi ếch:
a Khi dạy động tác chân: Bơi ếch cần chú ý nhịp điệu bẻ chân, co chân
chậm và đạp khép nhanh Mặt khác cần chú ý đến tính liên hoàn của động tác, tránh có độ dừng ở giữa các giai đoạn co, bẻ, đạp, khép, dừng Sau khi đạp khép, chân cần có độ dừng để lớt nớc Tiêu chuẩn để đánh giá động tác chân có hiệu quả hay không là cự ly cơ thể tiến về phía trớc đợc bao xa sau mỗi lần đạp chân (một chu kỳ bơi)
b Động tác tay: Bắt đầu học bơi thì tập quạt tay nhỏ và bằng bàn tay là
chính, sau đó quạt bằng cả cẳng tay và bàn tay Động tác này giúp cho học sinh nắm vững động tác quạt tay cao khuỷu và tăng “cảm giác tiếp nớc”, còn quạt nớc lớn thờng dễ bị phá vỡ “cảm giác” của tay và nhịp điệu phối hợp tay chân Tóm lại, khi tập phối hợp động tác tay với thở, ngời mới học nên học cách thở sớm
Cần nhấn mạnh thở ra khi ngẩng đầu, đồng thời cần nắm vững thời cơ hít thở vào
c Phối hợp hoàn chỉnh: Trớc hết tập phối hợp hai lần động tác chân thì
thực hiện một lần động tác tay và một lần thở - phối hợp
d Khi đã bơi đợc khoảng 15m mà động tác phối hợp không rối loạn thì có
thể kéo dài vự ly bơi Yêu cầu ngời mới học bơi cần đột phá khâu thở, rèn luyện phẩm chất ý chí ngoan cờng, đồng thời không ngừng cải tiến kỹ thuật động tác
e Cần chú ý dạy động tác đạp nớc: Điều đó có lợi cho việc học kỹ thuật
đạp chân trong bơi ếch và đảm bào an toàn
Những sai lầm thờng mắc trong giảng dạy bơi ếch và phơng pháp sửa
chữa:
Bộ phận Sai lầm thờng
Chân
chân khi đạp
chân
1 Khái niệm không rõ
2 Không biết bẻ chân
3 Khi đạp chân duỗi mũi bàn chân (duỗi khớp gối trớc)
1 Giảng giải, làm mẫu lại để làm
rõ khái niệm và yếu lĩnh
2 Tập động tác bẻ chân trên cạn
để có cảm giác co lúc bẻ chân
3 Co chân bàn cuốc để đạp chân hoặc nhờ đồng đội giúp sửa chữa
ngang bằng,
đạp chân quá
rộng, đạp
khép tách rời
1 Khái niệm động tác không rõ
2 Khi co chân, hai
đầu gối khuỳnh sang hai bên
1 Giàng giải, làm mẫu lại để làm
rõ khái niệm Mô phỏng động tác trên cạn để tăng thêm thể nghiệm
2 Dùng phơng pháp “đối cực” khi yêu cầu co chân khép gối
Trang 7hoặc chỉ đạp
không khép
3 Do ảnh hởng của
định hình động tác cũ
hoặc buộc dây hạn chế khuỳnh gối
Khi co và đạp
chân, vị trí
của chân quá
thấp
1 Đầu và thân trên nâng quá cao góc bơi lớn
2 Khi co chân, đùi co quá mức, cẳng chân không vuông góc với mặt nớc
3 Cơ lng thả lỏng quá
1 Cúi đầu, nâng mông, cơ lng và cơ bụng phải căng thẳng tơng ứng
để làm cho cơ thể nổi bằng, ổn
định trong nớc
2 Co đùi ít, tích cực co cẳng chân, có ý thức đa gót chân về sát mông
3 Căng cơ lng bụng, khi đạp phải duỗi thẳng khớp hông
Chân
Khi co và đạp
mông nhấp
nho lên xuống
1 Khi co chân đầu và vai quá thấp hóp bụng nâng mông
2 Khi đạp chân thì
-ỡn bụng
3 Co chân quá nhanh
và góc co giữa thân ngời và đùi quá nhỏ
1 hơi ngẩng đầu, nâng vai, cơ bụng và lờn căng vừa phải để thân ngời thành duỗi thẳng khi co chân, đùi kéo cẳng chân co chậm
2 Khi đạp chân thân ngời không biến động, dùng đùi đẩy cẳng chân về sau
Co chân quá
nhanh
1 Khái niệm động tác không rõ
2 Dùng sức quá lớn
và nhanh khi co chân
3 Nhịp điệu động tác không tốt
1 Giảng giải, làm mẫu lại để làm
rõ khái niệm và yếu lĩnh, mô phỏng động tác
2 Nhấn mạnh co chân chậm cơ bắp thả lỏng
3 Nhấn mạnh co chân chậm, đạp chân nhanh (đúng phơng hớng)
Tay
Khi quạt tay
bàn tay xoa
n-ớc (không
quạt đợc nớc)
1 Khái niệm không
rõ ràng
2 Khi quạt nớc, khuỷu tay chìm, cẳng tay và bàn tay song song với mặt nớc
3 Sức mạnh tay kém
1 Giảng giải, làm mẫu lại để làm
rõ khái niệm và yếu lĩnh động tác
2 Khi quạt nớc lòng bàn tay hờng
ra ngoài, xuống dới, cao khuỷu co tay, biên độ vừa phải
3 Tăng cờng huấn luyện sức mạnh của tay
Đờng quạt
n-ớc quá rộng
vợt quá trục
vai
1 Khái niệm động tác không rõ ràng
2 Nóng vội muốn làm cho cơ thể lơt
1 Giảng giải làm mẫu lại để làm
rõ yếu lĩnh động tác
2 Yêu cầu quạt tay hẹp hoặc đặt một chiếc gậy làm mốc ở dới nách
nhanh, thu tay quá
muộn
Trang 8Phối hợp
tay chân
Quạt tay và
đồng thời
1 Khái niệm động tác không rõ ràng
2 Nhịp điệu phối hợp rối loạn
3 Quạt tay quá vội
1 Giảng giải, làm mẫu lại để làm rõ khái niệm động tác và mô phỏng Tập quạt tay trớc đạp chân sau
2 Quạt tay, duỗi thẳng chân,
đạp nớc tay đã duỗi thẳng Su đó chuyển dần sang phỗi hợp chính xác có nhịp điệu
Duỗi tay cùng
lúc với đạp
chân
1 Khái niệm động tác phối hợp không rõ ràng
2 Co chân quá sớm
và vội vàng
3 Khi thu tay bị đừng
ở trớc ngực
1 Làm mẫu trọng điểm, tập
động tác duỗi tay sau đó mới
đạp chân
2 Nhấn mạnh duỗi tay trớc, đạp chân sau để nổi ngời hơn một chút
3 Biên độ quạt tay nhỏ đã bị dừng sau duỗi tay
Thở Hít khí không
không đủ (thở
giả)
1 Cha thở ra đã hít vào
2 Ngẩng đầu chậm thời gian hít vào ngắn
1 Nhấn mạnh thở ra trong nớc (thở ra hết)
2 Có thể tập ngẩng đầu rồi mới quạt tay hoặc bắt đầu quạt nớc thì ngẩng đầu hít sâu vào
Chúc các em học Bơi thật tốt!