• Các bộ đầu tiên của phân lớp gồm toàn cây thân gỗ, đôi khi chưa có mạch. thông hoặc mạch thông với bản ngăn xiên,hình thang[r]
Trang 2Ngµnh H¹t kÝn (Angiospermatophyta) hay ngµnh Ngäc lan (Magnoliophyta)
Trang 3§Æc ®iÓm chung
Trang 4Ngành Hạt kín (Angiospermatophyta) hay ngành Ngọc lan (Magnoliophyta)
Đặc điểm chung
- Về cơ quan sinh d ỡng, ngành Hạt kín đặc tr ng bởi tính đa dạng của các dạng sống và của các cơ quan thân, lá, rễ, thích nghi với những điều kiện khác nhau của môi tr ờng
Trang 5Ngành Hạt kín (Angiospermatophyta) hay ngành Ngọc lan (Magnoliophyta)
Đặc điểm chung
- Về cơ quan sinh d ỡng, ngành Hạt kín đặc tr ng bởi tính đa dạng của các dạng sống và của các cơ quan thân, lá, rễ, thích nghi với những điều kiện khác nhau của môi tr ờng
Trang 6Ngành Hạt kín (Angiospermatophyta) hay ngành Ngọc lan (Magnoliophyta)
Đặc điểm chung
- Về cơ quan sinh d ỡng, ngành Hạt kín đặc tr ng bởi tính đa dạng của các dạng sống và của các cơ quan thân, lá, rễ, thích nghi với những điều kiện khác nhau của môi tr ờng
Trang 7Ph©n lo¹i
- Ngµnh H¹t kÝn ® îc chia thµnh 2 líp:
Líp Hai l¸ mÇm vµ líp Mét l¸ mÇm
Trang 8Líp Hai l¸ mÇm (Dicotyledonae)
hay líp Ngäc lan (Magnoliopsida)
Líp Hai l¸ mÇm cã kho¶ng 120.000 loµi, tËp hîp trong 325 hä vµ
Trang 10Phân lớp Ngọc lan (Magnoliidae)
Phân lớp Ngọc lan gồm các bộ sau đây: Ngọc lan, Hồi, Long não,
Hồ tiêu, Mộc h ơng, Không lá (Rafflesiales), Súng, Sen
Bộ Ngọc lan (Magnoliales)
- Có lá kèm Bao hoa ch a phân hóa
Đế hoa kéo dài hình nón Nội nhũ trơn họ Ngọc lan
- Không có lá kèm Bao hoa phân hóa thành đài và tràng
Đế hoa thu ngắn lại Nội nhũ xếp nếp họ Na
Trang 11Phân lớp Ngọc lan (Magnoliidae)
Bộ Ngọc lan (Magnoliales)
Họ Ngọc lan (Magnoliaceae)
Cây gỗ lớn, lá nguyên, mọc cách, gân lông chim Lá kèm bao lấy chồi, sớm rụng, để lại sẹo Trong thân và lá th ờng có tế bào chứa tinh dầu
Trang 12Phân lớp Ngọc lan (Magnoliidae)
Bộ Ngọc lan (Magnoliales)
Họ Ngọc lan (Magnoliaceae)
Hoa to, mọc đơn độc, l ỡng tính, có mùi thơm Đế hoa lồi, dài, trên đó các thành phần hoa xếp xoắn Bao hoa
ch a phân hóa đài tràng Nhị
và lá noãn nhiều, rời Đôi khi cả chỉ nhị và đầu vòi nhụy cũng ch a phân hóa rõ Quả kép, hạt có nội nhũ trơn
Công thức hoa: P 4+4+4 A G
Trang 16Ph©n líp Ngäc lan (Magnoliidae)
Bé Ngäc lan (Magnoliales)
Hä Ngäc lan (Magnoliaceae)
+ Giæi l«ng (Michelia balansae Dandy): Là cây gỗ nhỡ,
lá có nhiều lông, gỗ mầu sữa, nặng, khó nứt, dùng làm nhà Thường gặp trong rừng nhiều tỉnh phía bắc.
+ Giổi thơm (Tsoongiodendron odroum Chun):
Cây gỗ lớn, cao tới 20-25m, hoa lớn, thơm,quả cũng rất lớn.Gỗ có lõi vàng, thơm dùng trong xây dựng và đóng
đồ đạc Loài này cần được bảo vệ vì có khả năng tuyệt chủng do bị khai thác khá nhiều.
Trang 17Ph©n líp Ngäc lan (Magnoliidae)
Bé Ngäc lan (Magnoliales)
Hä Ngäc lan (Magnoliaceae)
Trang 19Phân lớp Ngọc lan (Magnoliidae)
Bộ Ngọc lan (Magnoliales)
Họ Na (Annonaceae)
Hoa l ỡng tính, mọc đơn độc Đài gồm 3 mảnh rời, đôi khi hơi dính lại ở gốc
Tràng có 6 cánh hoa, xếp thành 2 vòng, có khi chỉ còn 3 cánh dầy Nhị nhiều, xếp xoắn, chỉ nhị ngắn Lá noãn nhiều, rời, xếp xoắn Quả do những lá noãn riêng rẽ, mọng n ớc nhiều hay ít, th ờng không mở, đôi khi thắt lại theo các hạt hoặc hợp lại thành khối nạc Hạt có phôi nhỏ, nội nhũ lớn và xếp nếp
Công thức hoa: K 3 C 3+3 A G
Họ Na là một họ lớn, có trên 120 chi và hơn 2000
Trang 20Phân lớp Ngọc lan (Magnoliidae)
Bộ Long n o (Laraurales)ã
- Cây gỗ lớn hay nhỡ, ít khi thân cỏ Trong thân và lá th ờng
có tế bào chứa tinh dầu thơm
- Bộ Long não có quan hệ với bộ Ngọc lan vì có những tính chất giống nhau trong cấu tạo gỗ, cấu tạo hoa, nh ng bộ Long não tiến hóa hơn ở chỗ hoa có kiểu vòng, các thành phần hoa th ờng dính nhau ở gốc thành 1 ống ngắn, số lá noãn giảm, có khi dính
- Bộ Long não gồm 10 họ, ở ta gặp đại diện của 5 họ Chỉ xét họ lớn nhất
Trang 21Phân lớp Ngọc lan (Magnoliidae)
Bộ Long n o (Laraurales)ã
Họ Long n o (Lauraceae)ã
Cây gỗ lớn hay nhỏ, rất ít khi là dây leo (dây tơ xanh Cassytha
filiformis) Lá đơn nguyên, mọc cách, ít khi mọc đối, gân lá hình
lông chim, một số đại diện có 3 gân chính chạy từ gốc giống nh gân hình cung, gân con hình mạng l ới, không có lá kèm Trong thân, lá có tế bào tiết dầu thơm
Trang 23th ờng mang 2 túi mật Bao phấn 2 - 4 ô, mở bằng lỗ có nắp đậy Bộ nhụy th ờng chỉ có 1 lá noãn (đôi khi là 3 dính lại) tạo thành bầu
1 ô Quả hạch hay quả mọng, có khi đài tồn tại bao quanh quả nh một cái chén, hoặc đế hoa lớn bao lấy quả trông nh bầu d ới
Trang 24Phân lớp Ngọc lan (Magnoliidae)
Bộ Hồ tiêu (Piperales)
- Bộ Hồ tiêu bao gồm những cây nhỏ, thân cỏ
đứng hoặc leo, đôi khi bì sinh Hoa trần, đơn tính hoặc có khi l ỡng tính, giảm thành phần.
- Về mặt hệ thống sinh, bộ Hồ tiêu có quan hệ gần gũi với bộ Ngọc lan nh ng tiến hóa xa hơn: cây thân cỏ, hoa thích nghi với thụ phấn nhờ gió nên trở thành đơn tính và trần, thành phần giảm
Trang 25Hoa nhỏ, moc thành cụm hình bông Hoa th ờng đơn tính, trần, mẫu 3 Hoa đực
có 6 nhị (có khi 3) Hoa cái có bộ nhụy gồm 3 lá noãn dính nhau, có khi giảm còn 1 Bầu trên, 1 ô chứa 1 noãn thẳng ở đáy Quả nạc, hạt có phôi rất bé, có cả nội nhũ và ngoại nhũ
Công thức hoa: ♂ P 0 A 6-3 ♀ P 0 G (3-1)
Trang 26Phân lớp Ngọc lan (Magnoliidae)
Bộ Súng (Nymphaeales)
Bao gồm những cây thân cỏ sống ở n ớc Bó mạch xếp lộn xộn, gỗ
ch a có mạch thông
Bộ Súng rất gần với bộ Ngọc lan
Bộ này cũng gần gũi với lớp Một lá mầm
Kiểu trung gian giữa lớp Một lá mầm và Hai lá mầm
Bộ Súng có 3 họ nhỏ, ở ta gặp đại diện của 2 họ: họ Súng
(Nymphaeaceae) và họ Rong đuôi chó (Ceratophyllaceae) Xét 1
họ Súng
Trang 27C«ng thøc hoa: K 3-5 C 10 A G
Trang 29Phân lớp Ngọc lan (Magnoliidae)
Bộ Sen (Nelumbonales)
Bộ này rất gần với bộ Súng về hình dạng bên ngoài của cây và hoa, tới mức
tr ớc đây ng ời ta th ờng xếp chung vào 1 bộ, thậm chí 1 họ với Súng
Hoa to, đài tràng không hoặc ít phân biệt,
nhiều mảnh, màu hồng hay trắng, kích th
ớc nhỏ dần vào phía trong hoa.
Sen đ ợc trồng trong hồ đầm nhiều nơi để
Trang 30KẾT LUẬN
• Phân lớp Ngọc Lan tập hợp các bộ
nguyên thủy nhất của ngành hạt kín
như: Ngọc lan, Long não, Hồi, Hồ tiêu, Súng, Sen.
• Phần lớn chúng có hoa với bộ nhụy lá noãn rời, thành phần hoa nhiều, xếp
xoắn hay xoắn-vòng.
• Mang hạt phấn thuộc kiểu một rãnh
nguyên thủy.
Trang 31• Các bộ đầu tiên của phân lớp gồm toàn cây thân gỗ, đôi khi chưa có mạch
thông hoặc mạch thông với bản ngăn xiên,hình thang.
• Trong phân lớp này, các bộ Hồ tiêu,
Súng, Sen đã tiến tới các dạng thân cỏ, mang một vài tính chất giống với lớp 1
lá mầm.