- Thậm chí còn có một số học sinh vào lớp làm việc riêng, nói chuyện trong giờ học hoặc xem bài môn học khác, khi giáo viên đặt câu hỏi học sinh không tập trung chú ý… Chính vì thế việ[r]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TAO CHỢ GẠO
TRƯỜNG THCS ĐĂNG HƯNG PHƯỚC
TỔ: SỬ-ĐỊA-GDCD
CHUYÊN ĐỀ:
I LÍ DO CHỌN CHUYÊN ĐỀ
Qua thực tế giảng dạy nhiều năm qua, để tiết học được sinh động, tạo sự hứng thú học tập trong học sinh thì vấn đề khai thác tranh ảnh, lược đồ sách giáo khoa không thể thiếu được trong giảng dạy môn lịch sử Hiệu quả của dạy học phụ thuộc rất nhiều vào việc học sinh biết cách làm việc với các phượng tiện dạy học, nhất là những hình ảnh lược đồ sách giáo khoa là điều rất cần thiết Trên cơ sở đó phát huy tích tích cực chủ động, sáng tạo trong học sinh, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác dạy và học Nhưng để tiết học đạt hiệu quả đòi hỏi giáo viên phải có sự chuẩn bị kĩ trong quá trình tổ chức dạy học
Tuy nhiên trong quá trình thực hiện giáo viên cũng thường gặp những khó khăn:
- Nội dung bài quá dài, tranh ảnh nhiều, học sinh không xem trước sách giáo khoa và tranh ảnh ở nhà
- Một số học sinh chưa có thói quen sử dụng sách giáo khoa để quan sát tranh ảnh và những câu hỏi kèm theo trong bài
- Thậm chí còn có một số học sinh vào lớp làm việc riêng, nói chuyện trong giờ học hoặc xem bài môn học khác, khi giáo viên đặt câu hỏi học sinh không tập trung chú ý… Chính vì thế việc khai thác tranh ảnh của học sinh chứa có hiệu quả cao Từ đó Tôi luôn suy nghĩ phải làm thế nào để các em có thói quen tìm hiểu và tự học qua sách giáo khoa, điều quan trọng là phải biết miêu tả, quan sát nhận xét tranh ảnh sách giáo khoa để giúp các em khôi phục lại bức tranh quá khứ, hiểu và nhớ sự kiện được lâu hơn
II NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ:
Tranh ảnh lược đồ sách giáo khoa sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc đổi mới phương pháp dạy và học, tăng cường rèn luyện kĩ năng về môn lịch sử cho học sinh trong quá trình học tập, giảm tính trừu tượng, hạn chế việc ghi máy móc, đòi hỏi học sinh phải biết vận dụng và diễn đạt kiến thức một cách sáng tạo
1 Một số yêu cầu:
* Đối với giáo viên:
- Sử dụng phải đúng lúc, đúng chỗ, câu hỏi khi sử dụng các tranh ảnh phải cụ thể, rõ ràng
- Khi chuẩn bị phải có kế hoạch chuẩn bị trước, nghiên cứu kĩ các tranh, ảnh , lược
đồ Từ đó giúp học sinh hiểu rõ nội dung, tác dụng của tranh ảnh bản đồ ở từng bài
- Tránh tình trạng khi lên lớp mới cùng học sinh tiếp xúc với các tranh ảnh, lược đồ Khi soạn bài cũng như lên lớp, giáo viên phải xây dựng được hệ thống câu hỏi tương đối chuẩn xác rõ ràng để học sinh làm việc với các tranh ảnh, lược đồ nhằm tiếp thu, lĩnh hội kiến thức và rèn luyện được kĩ năng khi sử dụng
* Đối với học sinh:
Trang 2- Tập thói quen sử dụng sách giáo khoa để quan sát trước những tranh ảnh, lược đồ ở nhà: phải biết miêu tả tranh, ảnh và lược đồ khi sử dụng phải chú ý phần chú giải
- Vào lớp học tập theo sự hướng dẫn của giáo viên , thực hiện theo hệ thống câu hỏi giáo viên đặt ra Từ đó học sinh có thể tự so sánh nhận xét tranh, ảnh để đi đến kết luận một vấn đề nào đó để làm sáng tỏ nội dung bài học Với phương pháp này có thể đáp ứng yêu cầu ba đối tượng học sinh Giỏi khá trung bình, đồng thời khuyến khích học sinh yếu cùng tham gia
2/ Cách thực hiện:
Trong giảng dạy Tôi có thể thực hiện ở một số bài như sau:
Bài 2: Cách mạng Tư sản Pháp SGK/8 Tranh tình cảnh người nông dân Pháp trước
cách mạng, giáo viên sử dụng ở phần 2 tình hình kinh tế xã hội:
Giáo viên cho học sinh miêu tả bức tranh bằng cách quan sát tranh và kết hợp SGK để hiểu về sự phân chia đẳng cấp trong xã hội Pháp Sau đó giúp học sinh khai thác nội dung bức tranh thông qua các câu hỏi gợi mở
-GV? Trong bức tranh gồm những ai?
-Gv? Người nộng dân chống tay lên cuốc nói lên điều gì?
- Hình ảnh của chim thỏ, chuột nói lên điều gì?
Sau khi học sinh trả lời được các câu hỏi giáo viên đặt ra Sau đó phát vấn tiếp:
Quan sát bức tranh trên, em có nhận xét gì về tình cảnh người nông dân trước cách mạng Học sinh vận dụng kiến thức để trả lời Giáo viên kết luận bằng cách miêu tả khái quát và phân tích một số nội dung
Bài 4 SGK/ 28 Hình 23:Lao động trẻ em trong hầm mỏ ở Anh.
Giáo viên sử dụng ở phần I: Phong trào đập phá máy móc và bãi công:
G? Em hãy quan sát và miêu tả tranh H 24 giáo viên sử dụng hế thống câu hỏi gợi mở: -GV?: Quan sát bức tranh, em hãy cho biết những người đang làm việc là ai?
- Điều kiện làm việc của họ như thế nào?
GV? Việc đẩy xe than đầy ắp và những em bé gầy ốm nói lên điều gì?
HS nhận xét trả lời giáo viên kết luận một số vấn đề Sau đó giáo viên phát vấn tiếp học sinh:
- Tại sao giới chủ lại thích sử dụng lao động trẻ em Học sinh vận dụng kiến thức trả Giáo viên viên nhận xét kết luận: Trẻ em cũng làm được những công việc của người lớn, trả lương thấp và chưa có ý thức đấu tranh
Bài 8: nước Mĩ Tranh hình 66/93: công nhân xây dựng cao ốc ở Mĩ và tranh H 67/94
nhà ở của người lao động Mĩ trong những năm 20 GV sử dụng PI: Nước Mĩ trong những thập niên 20 của thế kỉ XX)
GV cho học sinh quan sát và miêu tả hai bức tranh trên Sau đó cho học sinh so sánh hai bức tranh để thấy được sự khác nhau của nền kinh tế Mĩ trong những thập niên 20 của thế kỉ 20
HS: thấy được với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế Mĩ, nhưng người lao động không được thừa hưởng những thành quả đó, phải sống trong những ngôi nhà tồi tệ, ẩm thấp, đó là sự bất công trong xã hội Mĩ, sự phân phối không hợp lí, sự giàu có chỉ tập trung
ở một số người… Gv nhận xét kết luận các vấn đề trên
Bài 26: SGK 8/127 Hình 91: Công sự phòng thủ Ba Đình( Sử dụng M II.PI).
Trang 3Gv cho học sinh quan sát lược đồ, kết hợp SGK gợi mở một số câu hỏi cho học sinh tìm hiểu:
- Hệ thống phòng thủ ba Đình được xây dựng ở đâu và được xây dựng như thế nào?
- Em có nhận xét gì về cách bố trí phòng thủ của nghĩa quân Ba Đình?
Sau khi học sinh trả lời Gv nhận xét miêu tả, bổ sung nhấn mạnh:
Điểm mạnh: hệ thống phòng thủ kiên cố, có sông, ruộng lúa, công sự, vị trí ba làng tạo thành thế chân kiềng hổ trợ nhau trong chiến đấu
Điểm yếu: dễ bị cô lập, khó khăn trong việc tiếp tế lương thực, vũ khí từ ngoài vào và khó liên kết với các cuộc khởi nghĩa khác, hạn chế cho việc tấn công , khó rút lui khi bị tấn công
3/ Những biện pháp cần thực hiện:
- Hình thành cho học sinh thói quen sử dụng SGK và tìm hiểu quan sát trany ảnh SGK, có thể thực hiện bằng phương pháp thảo luận nhóm hooa85cc á nhân tự phát biểu Việc thực hiện này giúp học sinh tự suy nghĩ tìm tòi kiến thức mới
- GV bộ môn thường xuyên quan tâm những học sinh yếu kém thiếu kiến thức bộ môn, tổ chức cho học sinh thường xuyên làm việc bằng những câu hỏi gợi mở để giúp học sinh hiểu và trả lời được câu hỏi của Thầy Từ đó các em sẽ yêu thích bộ môn hơn
- Thường xuyên nhắc nhở học sinh sử dụng tốt SGK ở nhà, phải có sự chuẩn bị theo
sự hướng dẫn của giáo viên ( tranh ảnh gì, miêu tả, nhận xét hay so sánh vấn đề gì?)
- Vào lớp tập trung nghe thầy cô giảng bài, không làm việc riêng, nói chuyện trong giờ học
- GV bộ môn từng bước tạo thói quen cho học sinh học tập phải gắn với SGK, và thói quen soạn bài để nắm được nội dung cơ bản trong bài học
III KẾT LUẬN:
Với việc thực hiện tốt phương pháp này sẽ làm thay đổi tư duy và hành động của học sinh, tạo sự hứng thú học tập, khắc sâu kiến thức, dễ nhớ, tăng hiệu quả giảng dạy và học tập Từ đó thu hút nhiều đối tượng học sinh tham gia tích cực vào bài giảng, tạo hứng thú người dạy và hiệu quả giảng dạy tốt hơn Tuy nhiên đây cũng là vấn đề khó, nếu thiếu sự hợp tác của học sinh vì vậy giáo viên phải làm thế nào thu hút sự chú ý học sinh trong quá trình thực hiện khai thác tranh ảnh , dùng lời nói phải có sức thuyết phục học sinh và khi học sinh phát biểu ý kiến Gv phải chuẩn xác kiến thức cho học sinh và phải có lời nhận xét để giúp các em cảm nhận được qua câu trả lời của mình
Trên đây là một kinh nghiệm của bản thân về việc sử dụng khai thác tranh ảnh lịch
sử 8, nhằm giúp học sinh có thói quen sử dụng SGK, tập quan sát , miêu tả tranh ảnh lịch
sử để vào lớp tiếp thu kiến thức một cách chủ động nhưng đây chỉ là ý kiến nhỏ của bản thân , rất mong được sự đóng góp ý kiến của đồng nghiệp để chuyên đề được hoàn thiện hơn
Đăng Hưng Phước Ngày 07/ 11/ 2011
Người viết Huỳnh Thị vân