Diện tích rừng tuy có tăng, nhưng hiện tại phần lớn là rừng non mới phục hồi và rừng trồng chưa đến tuổi Diện tích rừng tuy có tăng, nhưng hiện tại phần lớn là rừng non mới phục hồi và [r]
Trang 2Bài 14: Sử dụng và bảo vệ tài nguyên
thiên nhiên
1 Sử dụng và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên
a) Tài nguyên rừng
*Hiện trạng
*Nguyên nhân
* Biện pháp sử dụng và bảo vệ
Tổ 1
Trang 3*Hiện trạng:
-Tổng diện tích rừng giảm không liên tục từ 14,3 triệu ha (1943) xuống còn 12,7 triệu ha (2005).
-Từ năm 1943 đến 1983 tổng diện tích rừng giảm 7,1 triệu ha Trong đó diện tích rừng tự nhiên giảm 7,5 triệu ha Diện tich rừng trồng tăng 0,4 triệu ha.
-Từ năm 1983 đến 2005 tổng diện tích rừng tăng 5,5 triệu ha Trong đó, diện tích rừng tự nhiên tăng 3,4 triệu ha
và diện tích rừng trồng tăng 2,1 triệu ha
Diện tích rừng có hồi phục nhưng vẫn chưa bằng năm 1943
Mặc dù tổng diện tích rừng đang dần tăng lên được phục hồi, nhưng tài nguyên rừng vẫn bị suy thoái vì chất lượng rừng chưa thể phục hồi.
Năm 1943, loại rừng giàu cả nước có gần 10 triệu (chiếm 70% diện tích rừng), hiện còn rất ít.
Diện tích rừng tuy có tăng, nhưng hiện tại phần lớn là rừng non mới phục hồi và rừng trồng chưa đến tuổi
khai thác được Có tới 70% diện tích rừng là rừng nghèo và rừng mới phục hồi.
Số liệu diện tích rừng có đến 31/12/2008 trong toàn quốc như sau:
Loại rừng Tổng cộng
Diện tích quy hoạch cho lâm nghiệp
Ngoài diện tích được quy hoạch cho lâm nghiệp
Diện tích có rừng 13.118.773 2.061.675 4.739.236 6.199.294 118.568
1 Rừng tự nhiên 10.348.591 1.984.587 4.168.116 4.170.374 25.514
2 Rừng trồng 2.770.182 77.088 571.120 2.028.920 93.054
Độ che phủ rừng toàn quốc năm 2008 là 38,7 %.
Sáu tháng đầu năm 2009, cả nước đã phát hiện 20.286 vụ vi phạm các quy định của Nhà nước về quản lý bảo vệ rừng, giảm 5% so với cùng kỳ năm 2008 Trong đó: hành vi vận chuyển lâm sản trái pháp luật nhiều nhất với 10.027 vụ, 49,5%; tiếp đến là khai thác lâm sản và phá rừng trái pháp luật 4.841 vụ, 23,9%; vi phạm các quy định về chế biến gỗ, lâm sản 1.063 vụ, 5,2%; vi phạm các quy định về quản lý động vật rừng 533 vụ, 2,63%; hành vi vi phạm các quy định về PCCCR 334 vụ, 1,65% Tổng số vụ đã xử lý là 16.290, trong đó xử phạt vi phạm hành chính 16.115 vụ; xử lý hình
sự 175 vụ (đã đưa ra xét xử 13 vụ với 9 bị can) Tịch thu 8.730 phương tiện các loại, trong đó có
167 ô tô, máy kéo; 1.022 xe máy; 17 ghe, thuyền; 24.312m3 gỗ các loại (gồm 10.999m3 gỗ tròn và 13.313m3 gỗ xẻ); 7.467 cá thể và 19.121kg động vật hoang dã; thu ngân sách nhà nước 97.081 triệu đồng
Nhìn chung, tình hình vi phạm các quy định của Nhà nước về quản lý bảo vệ rừng trong 5 năm (2004 - 2008) và 6 tháng đầu năm 2009 diễn biến theo chiều hướng giảm, thể hiện trên cả ba mặt:
số vụ vi phạm; thiệt hại tài nguyên rừng; diện tích rừng tăng bình quân mỗi năm 162.382,8ha, độ che phủ của rừng tăng từ 36,7% lên 38,7% Mặc dù đã có những tiến bộ, song tình hình vi phạm các quy định của Nhà nước trong lĩnh vực quản lý bảo vệ rừng, quản lý lâm sản, tình trạng chống người thi hành công vụ còn diễn ra ở nhiều địa phương, gây hậu quả nghiêm trọng; chưa tạo được
sự chuyển biến căn bản về chấp hành kỷ cương pháp luật, gây bức xúc trong xã hội
Trang 4*Nguyên nhân
1 Do quy hoạch một số vụ việc , kế hoạch không đúng đối với quá trình điều chế rừng, sắp xếp ngành nghề
2 Hoạt động quản lý nhà nước về rừng yếu kém
3 Do tập tục du canh du cư, đốt nương làm rẫy của một số cộng đồng thiểu số bà con dân tộc vùng cao
5 Do xây dựng cơ bản: xây dựng đường giao thông, công trình thủy điện,
6 Do hoạt động phá rừng của bọn lâm tặc nhằm để lấy lâm sản
7 Do cháy rừng Rừng bị cháy do đốt rừng làm nương, làm bãi săn bắn, dùng lửa thiếu thận
trọng trong rừng, thiên tai, chiến tranh Trong mùa khô, chỉ cần một mẩu tàn thuốc lá cháy dở, một bùi nhùi lửa đuổi ong ra khỏi tổ để lấy mật cũng đủ gây ra một đám cháy rừng lớn trong nhiều ngày, nhất là khi không có đủ nước, nhân lực và phương tiện để dập tắt lửa
8 Rừng bị chặt phá trước tiên là để lấy đất làm nông nghiệp, trồng cây công nghiệp, nuôi thuỷ sản, xây dựng Những vùng đất bằng phẳng, màu mỡ bị chuyển hoá thành đất nông nghiệp còn có thể trồng trọt được lâu dài Hiện nay, những vùng như vậy hầu như đã bị khai thác hết Còn những vùng đất dốc, kém phì nhiêu, sau khi bị chuyển đổi thành đất nông nghiệp, thường cho năng suất thấp, rất dễ và nhanh bị bạc màu, hoặc đòi hỏi phải có những đầu tư tốn kém cho tưới tiêu và cải tạo đất Rừng ngập mặn ven biển của Việt Nam đang bị chặt phá để làm ao nuôi tôm Do nuôi tôm kiểu quảng canh, không đúng kỹ thuật, nên năng suất không cao và mỗi
ao cũng chỉ cho thu hoạch được vài năm, sau đó người ta lại đi chặt phá rừng làm ao mới
Rừng Tây Nguyên đang bị người dân di cư tự phát đốt phá nham nhở
Trang 5* Biện pháp sử dụng và bảo vệ:
Theo quy hoạch, phải nâng độ che phủ rừng của cả nước lên 45-50%, vùng núi dốc phải đạt 70-80%
- Những quy định về nguyên tắc quản lí, sử dụng và phát triển đối với ba loại rừng:
+ Đối với rừng phòng hộ: có kế hoạch, biện pháp bảo vệ nuôi dưỡng rừng hiện có, gây trồng rừng trên đất trống, đồi núi trọc
+ Đối với rừng đặc dụng: bảo vệ cảnh quan, đa dạng về sinh vật của các vườn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên.
+ Đối với rừng sản xuất: đảm bảo duy trì phát triển diện tích và chất lượng rừng, +Duy trì và phát triển hoàn cảnh rừng, độ phì và chất lượng đất rừng
+Triển khai Luật bảo vệ và phát triển rừng
+Giao quyền sử dụng đất và bảo vệ rừng cho người dân
+Nhiệm vụ trước mắt là thực hiện chiến lược trồng 5 triệu ha rừng đến năm 2010, nâng độ che
phủ rừng lên 43%.
Về mặt pháp lý:
Tăng cường nhân lực, phương tiện, để phát hiện, ngăn chặn kịp thời và chống trả đích đáng trước mọi hành vi côn đồ, phản kháng của bọn lâm tặc, đầu nậu gỗ lậu Ngay cả khi bọn chúng dùng
súng, lựu đạn thì chúng ta cũng tự tin giành thế chủ động để trấn áp, chiến thắng
- Xây dựng khung pháp lý bắt giam, khởi tố và truy tố với những ai dám phá hoại, đốt phá rừng bừa bãi vì tư lợi trước mắt Mức giam có thể từ 5 năm đến chung thân tùy theo vị trí, cấp bậc trong xã hội, hoàn cảnh sống, tùy theo rừng bảo tồn quốc gia hay rừng tái sinh
- Xây dựng khung pháp lý nghiêm cấm các nhân viên kiểm lâm nhận hối lộ của bọn đầu nậu gỗ để được khai thác rừng tự do bừa bãi
- Trang bị cho các nhân viên kiểm lâm các thiết bị hiện đại để ngăn chặn kịp thời các vụ cháy rừng
do thiên nhiên (hạn hán, sấm sét), con người gây ra
- Tạm thời đưa những cánh rừng tái sinh vào danh sách bảo tồn rừng quốc gia trong một thời gian dài để có đủ thời gian phát triển đầy đủ, đa dạng các thảm thực vật, loài động vật
Về mặt cộng đồng:
- Giáo dục cho cộng đồng địa phương
- Dựa vào chương trình sư phạm từ cấp trung học trở lên cho đến hết bậc ĐH Có thể gia tăng số tiết học đối với những nơi có đồng bào dân tộc ít người
- Chấm dứt tình trạng tự do di cư - di canh bừa bãi đã tồn tại mấy chục năm nay bằng cách quản lý chặt chẽ các đồng bào dân tộc chuyên sống du canh du mục từ trước đến nay tại các địa phương
- Phải cương quyết đưa trở về nguyên quán tất cả những người tự do di canh với kinh phí lấy từ ngân sách nhà nước
- Tuyên dương (bằng khen, tiền thưởng ), phục hồi công việc và chức vụ với những ai đã can
đảm đứng ra tố cáo những kẻ chặt phá rừng bừa bãi
- Đối với những người du mục, du canh bị trả về chỗ cũ thì hỗ trợ một khoản tiền sinh sống qua ngày, tạo công ăn việc làm, cung cấp một mảnh đất canh tác theo quy hoạch của nhà nước, của địa phương
Về mặt vi mô và vĩ mô:
- Có những chính sách ưu tiên cho những khu vực khó khăn về kinh tế, giáo dục, y tế
- Rút ngắn khoảng cách giàu nghèo; thành thị và nông thôn; đồng bằng và miền núi
- Thường xuyên phát động chương trình trồng cây gây rừng vào các dịp lễ hội quốc gia: 30/4, 2/9, 19/5
Trang 6Hà Thị Ngọc Trang Phạm Quang Truyền
Hà Lương Tri
Vũ Thị Duyên
Lê Thị Ngọc Tuyết Nguyễn Thị Nga Nguyễn thị Ngọc Nga Nông Thị Ngân
Đinh Thị Nhung Trần Thị Viên
Lê Chí Công