và xã hội Tục ngữ là những câu nói dân gian ngắn gọn ,ổn định,có nhịp điệu, hình ảnh,thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt (tự nhiên, lao động sản xuất, xã hội),được n[r]
Trang 1ÔN TẬP PHẦN VĂN BẢN
1.Văn học dân gian:
STT Tên bài (Tên câu tục
ngữ)
1 Tục ngữ về thiên
nhiên và lao động sản
xuất.
Tục ngữ là những câu nói dân gian ngắn gọn ,ổn định,có nhịp điệu, hình ảnh,thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt (tự nhiên, lao động sản xuất, xã hội),được nhân dân vận dụng vào đời sống, suy nghĩ và lời ăn tiếng nói hằng ngày.Đây là một thể loại văn học dân gian.
Những câu tục ngữ về thiên nhiên và lao động đã phản ánh, truyền đạt những kinh nghiệm quí báu của nhân dân trong việc quan sát các hiện tượng thiên nhiên và trong lao động sản xuất.
Ngắn gọn,có vần,có nhịp điệu,giàu hình ảnh
1.1 Đêm tháng năm chưa
nằm đã sáng.Ngày tháng
mười chưa cười đã tối
*NHÓM 1: TỤC NGỮ
VỀ THIÊN NHIÊN
-Tháng 5 âm lịch: ngày dài,đêm ngắn
-Tháng 10 âm lịch: ngày ngắn,đêm dài
Kinh nghiệm này giúp con người chủ động nhìn nhận,sử dụng thời gian,công việc,sức lao động vào thời điểm khác nhau trong năm
Ngắn gọn,có vần,có nhịp điệu,giàu hình ảnh
1.2 Mau sao thì nắng,vắng
sao thì mưa
-Dự đoán thời tiết mưa nắng -Sắp xếp công việc thích hợp
Ngắn gọn,có vần,có nhịp điệu,giàu hình ảnh
1.3 Ráng mỡ gà,có nhà thì
giữ
-Dự đoán thời tiết sắp có dông ,bão chủ động giữ gìn nhà cửa, hoa màu
Ngắn gọn,có vần,có nhịp điệu,giàu hình ảnh
1.4 Tháng bảy kiến bò chỉ lo
lại lụt
-Dự đoán trời mưa to, gây lụt -Chủ động phòng chống lụt
Ngắn gọn,có vần,có nhịp điệu,giàu hình ảnh
1.5 Tấc đất tấc vàng *NHÓM 2: TỤC NGỮ
VỀ LAO ĐỘNG SẢN XUẤT
-Đất được xem quý như vàng.Phê phán hiện tượng lãng phí đất
Đề cao giá trị của đất đai
Ngắn gọn,có vần,có nhịp điệu,giàu hình ảnh
1.6 Nhất canh trì,nhị canh
viên,tam canh điền
Trong các nghề ở nông thôn, nghề đem lại nhiều lợi ích nhất là nuôi
cálàm vườn làm ruộng
Tạo ra của cải, vật chất phát triển kinh tế
Ngắn gọn,có vần,có nhịp điệu,giàu hình ảnh
1.7 Nhất nước, nhì phân,tam
cần,tứ giống
4 yếu tố quan trọng trong sản xuất nông nghiệp
(nước,phân,công chăm sóc,giống)
Ngắn gọn,có vần,có nhịp điệu,giàu hình ảnh
trồng trọt: thời vụ và làm đất tơi xốp
Ngắn gọn,có vần,có nhịp điệu,giàu hình ảnh
Trang 22 Tục ngữ về con người
và xã hội Tục ngữ là những câu nói dân gian ngắn gọn ,ổn
định,có nhịp điệu, hình ảnh,thể hiện những kinh nghiệm của nhân dân về mọi mặt (tự nhiên, lao động sản xuất, xã hội),được nhân dân vận dụng vào đời sống, suy nghĩ và lời ăn tiếng nói hằng ngày.Đây là một thể loại văn học dân gian.
Những câu tục ngữ luôn chú ý tôn vinh giá trị con người, đưa ra nhận xét, lời khuyên về những phẩm chất và lối sống mà con người cần phải có
Giàu hình ảnh so sánh, ẩn
dụ, hàm súc về nội dung
2.1 Một mặt người bằng
mười mặt của
Con người quý hơn rất nhiều so với tiền bạc,của cải.Phê phán những người có tính xem của quý trọng hơn người
Đề cao giá trị con người
Giàu hình ảnh so sánh, ẩn dụ, hàm súc về nội dung
2.2 Cái răng, cái tóc là góc
con người
-Răng,tóc thề hiện tình trạng sức
khoẻ -Thể hiện hình thức,tính cách của con người
Phải biết giữ gìn,chăm sóc răng tóc sạch sẽ
Giàu hình ảnh so sánh, ẩn dụ, hàm súc về nội dung
2.3 Đói cho sạch, rách cho
thơm
-Dù nghèo phải sạch sẽ,thơm tho -Dù nghèo khó phải giữ lấy đạo đức,trong sạch
Càng nghèo khó càng phải trong sạch,phải có lòng tự trọng
Giàu hình ảnh so sánh, ẩn dụ, hàm súc về nội dung
2.4 Học ăn,học nói,học
gói,học mở
Học tất cả từ đơn giản đến phức tạp
Con người học nhiều thứ mới có thể trở thành người có đạo đức,văn minh
Giàu hình ảnh so sánh, ẩn dụ, hàm súc về nội dung
2.5 Không thầy đố mày làm
nên
Đề cao, khẳng định vai trò của người thầy trong việc học tập
Giàu hình ảnh so sánh, ẩn dụ, hàm súc về nội dung
2.6 Học thầy không tầy học
bạn
Không hạ thấp vai trò của người thầy mà cũng đề cao vai trò gần gũi,
dễ cảm thông giúp ta tiếp thu dễ dàng hơn
Giàu hình ảnh so sánh, ẩn dụ, hàm súc về nội dung
2.7 Thương người như thễ
thương thân
Đề cao lòng yêu thương con người
lòng nhân ái giữa con người với con người
Giàu hình ảnh so sánh, ẩn dụ, hàm súc về nội dung
2.8 Ăn quả nhớ kẻ trồng cây Nói về lòng biết ơn.Khuyên người
ta phải biết ơn những người đã cho
ta thành quả ngày hôm nay(ông bà,cha mẹ,thầy cô, những người đã
hi sinh vì đất nước )
Giàu hình ảnh so sánh, ẩn dụ, hàm súc về nội dung
2.9 Một cây làm chẳng nên
non.Ba cây chụm lại nên
hòn núi cao
Nói về tinh thần đoàn kết
Khuyên người ta phải biết đoàn kết thì mới thành công
Giàu hình ảnh so sánh, ẩn dụ, hàm súc về nội dung
Trang 32.Văn bản nghị luận:
STT Tên bài-Tên tác
giả
Đề tài nghị luận Luận điểm chính Phương pháp
nghị luận
Nghệ thuật lập luận
1 Tinh thần yêu nước
của nhân dân ta-Hồ
Chí Minh
Tinh thần yêu nước của nhân dân ta
Nhân dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước.Đó
là truyền thống quí báu của ta
Chứng minh Bố cục chặt chẽ, dẫn chứng
toàn diện và được sắp xếp hợp lí,hình ảnh so sánh đặc sắc
2 Sự giàu đẹp của
Tiếng Việt-Đặng
Thai Mai
Sự giàu đẹp của Tiếng Việt
Tiếng Việt có những đặc sắc của một thứ tiếng đẹp, tiếng hay
Chứng minh và giải thích
Bố cục mạch lạc, kết hợp giải thích và chứng minh, luận cứ xác đáng,toàn diện,chặt chẽ
3 Đức tính giản dị
của Bác Hồ-Phạm
Văn Đồng
Đức tính giản dị của Bác Hồ
Bác Hồ giản dị trên mọi phương diện:bữa ăn,cái nhà,lối sống, nói và viết
Chứng minh, giải thích, bình luận
Dẫn chứng cụ thể,xác thực, toàn diện, kết hợp giải thích
và bình luận, lời văn giản dị
mà giàu cảm xúc
4 Ý nghĩa văn
chương-Hoài
Thanh
Văn chương và ý nghĩa của nó đối với đời sống con người
Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là tình thương người, thương muôn loài, muôn vật.Văn chương hình dung và sáng tạo ra sự sống, nuôi dưỡng và làm giàu tình cảm của con người
Giải thích kết hợp với bình luận
Trình bày những vấn đề phức tạp một cách ngắn gọn, giản dị, sáng sủa, kết hợp với cảm xúc, giàu hình ảnh
3.Văn bản truyện hiện đại
1 Sống chết mặc bay-Phạm
Duy Tốn Lên án gây gắt tên quan phủ “lòng lang dạ thú”,bày tỏ lòng thương trước cảnh “nghìn
sầu muôn thảm”của nhân dân do thiên tai
và cũng do thái độ vô trách nhiệm của kẻ cầm quyền
Phép tăng cấp và phép tương phản
2 Những trò lố hay là Va-ren
và Phan Bội Châu
Vạch trần hành động lố lăng,bản chất xấu
xa của Va-ren, ca ngợi khí phách kiên cường bất khuất của Phan Bội Châu
-Giọng văn sắc sảo -Nghệ thuật hư cấu -Khắc hoạ tính chất nhân vật qua ngôn ngữ, hành động
3 Ca Huế trên sông Hương Tả cảnh ca Huế trong đêm trăng trên sông
Hương thơ mộng, đồng thời giới thiệu các làn điệu dân ca Huế, thể hiện lòng tự hào
về Huế
-Văn bản nhật dụng -Thành công trong việc miêu tả cảnh và bộc lộ tâm trạng