o nhiem moi truong

[r]

Giáo s Tr n Ng c Thêmư ầ ọ

Giáo s Tr n Ng c Thêmư ầ ọ trong công

trình Tìm v b n s c văn hóa Vi t Nam đã ề ả ắ ệ

trình Tìm v b n s c văn hóa Vi t Nam đã ề ả ắ ệ

chia ti n trình văn hóa Vi t Nam ra thành ế ệ

chia ti n trình văn hóa Vi t Nam ra thành ế ệ

6 giai đo n Sáu 6 giai đo n này t o thành ạ ạ ạ

6 giai đo n Sáu 6 giai đo n này t o thành ạ ạ ạ

3 l p n m ch ng lên nhau, c th : ớ ằ ồ ụ ể

3 l p n m ch ng lên nhau, c th : ớ ằ ồ ụ ể

-

- L p văn hóa b n đ a L p văn hóa b n đ aớ ớ ả ả ị ị : g m 2 giai đo n : g m 2 giai đo n ồ ồ ạ ạ

( Ti n s , Văn Lang - Âu L c) ề ử ạ

( Ti n s , Văn Lang - Âu L c) ề ử ạ

L p văn hóa b n đ aớ ả ị

g m 2 giai đo n ( Ti n s , Văn Lang - Âu L cồ ạ ề ử ạ

• K t th ng c đ n khi hình thành n c Văn ể ừ ượ ổ ế ướ

Giai đo n 2: giai đo n Văn ạ ạ

Lang - Âu l c ạ

Qu c gia đ u tiên ra đ i g i tên là Văn ố ầ ờ ọ

Lang, có l đ h n ch dòng ng i du ẽ ể ạ ế ườ

m c ph ng b c đi xu ng Sau khi An ụ ươ ắ ố

d ng v ng đ i tên là Âu L c, th i đ i ươ ươ ổ ạ ờ ạ

Hùng v ng k t thúc v i tri u đ i Tri u ươ ế ớ ề ạ ệ

Đà k ti p ế ế

• Thành t u văn hóa chính: ự

‗ Ng i th i khèn - đ đ ng - Giai đo n ườ ổ ồ ồ ạ

Đông S n ơ

• Ngh luy n kim đ ng, đúc đ ng và điêu kh c ề ệ ồ ồ ắ

đ ng ( th p đ ng, tr ng đ ng ) Văn h c dân ồ ạ ồ ố ồ ọ gian, truy n thuy t, th n tho i ề ế ầ ạ

L p văn hóa giao l u v i Trung Hoa ớ ư ớ

và n Đ Ấ ộ

• Giai đo n 3:ạ giai đo n văn hóa ch ng B c thu cạ ố ắ ộ

• G m 2 giai đo n giai đo n văn hóa ch ng B c thu c và ồ ạ ạ ố ắ ộ

Văn hóa Đ i Vi t th i t ch ạ ệ ờ ự ủ

― K t Tri u Đà ( 179.tr.CN ) dùng m u mô sâu đ c ể ừ ệ ư ộ

( cho Tr ng Thu sang r mà truy n thuy t Tr ng ọ ỷ ở ể ề ế ọ

Thu M Châu còn ghi l i) đánh b i  vua An D ng ỷ ỵ ạ ạ ươ

V ng c a n c Âu L c đ n khi Ngô Quy n giành l i ươ ủ ướ ạ ế ề ạ

đ c l p dân t c (938) ộ ậ ộ

― Ý th c đ i kháng kiên trì, b t khu t tr c nguy c ứ ố ấ ấ ướ ơ

xâm lăng c a phong ki n ph ng B c Tên n c " Nam ủ ế ươ ắ ướ

Vi t" ra đ i t th i Tri u Đà đã t rõ ý th c phân ệ ờ ừ ờ ệ ỏ ứ

bi t ch quy n đ t n c ; T đó v sau, tr i nhi u ệ ủ ề ấ ướ ừ ề ả ề

l n đ i tên, ch "Nam" v n đ c duy trì ầ ổ ữ ẫ ượ

• Nh ng cu c kháng chi n liên ti p qua ữ ộ ế ế

các th k nh ế ỉ ư Hai Bà Tr ngư , Bà Tri u, ệ

Lí Bí,Tri u Quang Ph c, Mai Thúc ệ ụ

Loan, Phùng H ng, Cha con h Khúc, ư ọ

Dương Diên Ngh và đ nh cao là cu c ệ ỉ ộ

đ i th ng c a Ngô Quy n năm 938 ạ ắ ủ ề

•

• Giai đo n này không có nh ng thành t u ạ ữ ự

văn hóa đáng k N u có, chúng ta c n ể ế ầ

nói đ n hai ngu n văn hóa n Đ truy n ế ồ Ấ ộ ề

vào n c ta theo con đ ng hòa bình, đó ướ ườ

là văn hóa Ph t giáo thâm nh p vào mi n ậ ậ ề

B c, Bà la môn đi vào mi n Trung b t o ắ ề ộ ạ

d ng nên v ng qu c Chămpaự ươ ố

• Đ c đi m th 2 : S suy tàn c a n n ặ ể ứ ự ủ ề

văn minh Văn Lan ÂU L c ạ

• Đ c đi m th 3: Văn hoá Vi t Nam h ặ ể ứ ệ ộ

nh p vào văn hóa khu v cậ ự

Giai đo n 4: Văn hóa Đ i ạ ạ

Vi t th i t ch ệ ờ ự ủ

• Sau chi n th ng c a Ngô Quy n, n c ta l i ế ắ ủ ề ướ ạ

xây d ng n n đ c l p.Tr i qua các tri u đ i ự ề ộ ậ ả ề ạ

ng n Đinh B Lĩnh (968-980), Lê Hoàn, ph i ắ ộ ả

đ n th i nhà Lý (1009-1225 - qu c hi u Đ i ế ờ ố ệ ạ

Vi t đ c đ t vào năm 1054 th i vua Lê ệ ượ ặ ờ

Thánh Tông ) n n văn hóa Đ i Vi t m i phát ề ạ ệ ớ

tri n m nh v i tinh th n ph c h ng mãnh li t ể ạ ớ ầ ụ ư ệ

• Ti p theo là nhà Tr n, n n văn hóa Đ i Vi t ế ầ ề ạ ệ

đ t đ c b c phát tri n r c r , g i chung là ạ ượ ướ ể ự ỡ ọ

th i đ i văn hóa Lý - Tr n ờ ạ ầ

phát tri n đ t n c Sáp nh p v ng ể ấ ướ ậ ươ

qu c Chăm pa mi n Trung vào lãnh th ố ở ề ổ

đ m đ u cho cu c Nam ti n ể ở ầ ộ ế

Ch tâm trong ch Hán ữ ữ

• Dân t c ta kh n tr ng ti p thu văn hóa ộ ẩ ươ ế

phong ki n Trung Hoa, ch y u là h ế ủ ế ệ

th ng giáo d c ố ụ Nho Giáo, Ph t giáoậ

Trung hoa, k c Đ o giáo, theo xu ể ả ạ

h ng" Tam giáo đ ng quy " V i ph ng ướ ồ ớ ươ

châm "Vi t Nam hóa " nh ng th văn ệ ữ ứ

hóa ngo i lai, nghĩa là ti p nh n văn hóa ạ ế ậ

và v n d ng cho phù h p hoàn c nh và ậ ụ ợ ả

b n lĩnh, tính cách dân t c Vi t, nhân ả ộ ệ

dân ta đã t o nên m t n n Nho giáo Vi t ạ ộ ề ệ

Nam, Ph t giáo Vi t Nam ậ ệ

• Nhân dân ta ti p nh n ch Hán, nh ng t o ra ế ậ ữ ư ạ

ch Nôm (TK VII- VIII) đ ghi âm ti ng Vi t ữ ể ế ệ

- tiêu bi u có Qu c âm thi t p c a NGuy n ể ố ậ ủ ễ

Trãi, Truy n Ki u (3254 câu th l c bát) c a ệ ề ơ ụ ủ

Nguy n Du ễ

• Nh ng l p trí th c Hán h c đã đóng vai trò ữ ớ ứ ọ

nòng c t trong b máy quan l i phong ki n Vi t ộ ộ ạ ế ệ

Nam các tri u đ i Lý, Tr n, Lê và Nguy n ề ạ ầ ễ

• Th đô b n v ng t đây đ t t i Thăng Long, ủ ề ữ ừ ặ ạ

v i Qu c T Giám  đ c coi là tr ng đ i h c ớ ố ử ượ ườ ạ ọ

đ u tiên, cùng v i Văn Mi u (1070), kh ng đ nh ầ ớ ế ẳ ị

m t giai đo n phát tri n cao c a dân t c ộ ạ ể ủ ộ

L p văn hóa giao l u v i ớ ư ớ

ph ươ ng Tây và th gi i ế ớ

• Giai đo n 5: Văn hóa Đ i Namạ ạ

Đ i Nam là qu c hi u do Nhà Nguy n Minh M ng đ t ạ ố ệ ễ ạ ặ

(1838) sau tên Vi t Nam do Gia Long đ t (1804) Giai ệ ặ

đo n này tính t th i các chúa Nguy n cho đ n khi ạ ừ ờ ễ ế

th c dân Pháp chi m đ c n c ta làm thu c đ a ự ế ượ ướ ộ ị

• Sau th i kì h n lo n Lê - M c, Tr nh Nguy n phân ờ ỗ ạ ạ ị ễ

tranh, đ n nhà Nguy n, Nho giáo l i đ c ph c h i ế ễ ạ ượ ụ ồ

làm qu c giáo, nh ng nó đã đ n h i suy tàn, không ố ư ế ồ

còn đ kh năng đáp ng yêu c u phát tri n văn hóa ủ ả ứ ầ ể

ti n k p ph ng Tây ế ị ươ

• Thiên chúa giáo b t đ u thâm nh p vào ắ ầ ậ

Vi t Nam do các giáo s ph ng Tây ệ ỹ ươ

đ n các vùng duyên h i n c ta truy n ế ả ướ ề

đ o V i c b o v đ o, th c dân Pháp ạ ớ ớ ả ệ ạ ự

đã n súng c p n c ta vào 1858 t i ổ ướ ướ ạ

Bán đ o S n Trà - Đà N ng, m đ u.ả ơ ẵ ở ầ

• Văn hoá ph ng Tây xâm nh p vào n c ươ ậ ướ

ta nó b sung cho Văn hoá Vi t Nam ổ ệ

Kh i đ u cho ở ầ th i kì Văn Hoá Vi t nam ờ ệ

h i nh p vào văn hoá nhân lo iộ ậ ạ

• N c ta b đô h và cai tr h n 100 ướ ị ộ ị ơ

năm ( 1858 -1945, có sách 1858

-1954; S g i là 100 năm đô h gi c ử ọ ộ ặ

Tây là g i giai đo n này) Cũng trong ọ ạ

giai đo n quá trình giao l u văn hoá ạ ư

Vi t Nam- ph ng Tây mà ch y u là ệ ươ ủ ế

Pháp đã di n ra r t m nh m theo ễ ấ ạ ẽ

h ng văn hoá Vi t Nam b c ng ướ ệ ị ưỡ

b c theo văn hoá Pháp ứ

• Hi n, trên đ t n c ta còn r t nhi u ệ ấ ướ ấ ề

công trình mang dáng d p văn hoá Pháp, ấtiêu bi u có Đ i h c qu c gia Hà N i, ể ạ ọ ố ộ

U ban nhân dân thành ph H Chí Minh, ỷ ố ồNhà th Đ c Bà t i TPHCM ờ ứ ạ

C u đ nh Hu - m t trong nh ng công ử ỉ ở ế ộ ữ

trình th i Đ i Nam V.vờ ạ

Giai đo n 6: Văn hóa hi n ạ ệ

đ i ạ

• K t khi th c dân Pháp đ t đ c n n cai tr ể ừ ự ặ ượ ề ị

trên cõi Đông D ng, đ u th k 20, văn hóa ươ ầ ế ỉ

ph ng Tây t do tràn ng p vào n c ta: ươ ự ậ ướ

• Khoa h c xã h i - nhân văn ọ ộ n c ta v n có ướ ố

đi n.v.v b t đ u xây d ng ệ ắ ầ ự

• Đườngs tắ

• M t s trộ ố ường trung h c, sau đó cao ọ

đ ng, đẳ ược thành l p.ậ

• Văn h c, ngh thu t ph ng Tây gây nh ọ ệ ậ ươ ả

h ng sâu s c trong đ i s ng văn ngh n c ưở ắ ờ ố ệ ướ

ta ( giai đo n 1930 -1945 ) K ch, th m i, ạ ị ơ ớ

tranh s n d u ơ ầ

• Đ c bi t, t t ặ ệ ư ưở ng cách m ng vô s n ạ ả Marx - Lenin đã đ ượ c ti p thu sáng ế

t o vào Vi t Nam ạ ệ qua nh ng trí th c ữ ứ

tr giàu lòng yêu n c nh Nguy n Ái ẻ ướ ư ễ

Qu c.ố

• Nhìn chung, dân ta v a ch p nh n Âu ừ ấ ậ

hoá, v a ch ng Âu hóa trong ch ng m c ừ ố ừ ự

nh t đ nh, b o đ m v a ti n k p trình ấ ị ả ả ừ ế ị

đ th gi i, v a gi gìn b n s c dân t c.ộ ế ớ ừ ữ ả ắ ộ

• Nh ng giá tr văn hóa m i đang đ nh hình ữ ị ớ ị

c n có th i gian th thách và l a ch n ầ ờ ử ự ọ

• L p văn hoá ph ng Tây mang v m t ớ ươ ề ộ

s n ph m c a cu c giao l u m i đó là ả ẩ ủ ộ ư ớ

ch Qu c ngữ ố ữ

B c Thi u n Bên Hoa Hu n i ứ ế ữ ệ ổ

ti ng c a Ho sĩ Tô Ng c Vânế ủ ạ ọ

Giai đo n văn ạ

hoá Văn Lang

Giai đo n ch Hán ạ ữ nôm

Giai đo n ch ạ ữ

Qu c ng ố ữ