Tôi nói: Tiền lương thu nhập của con rất thấp, nhà ở không đủ rộng, con thường xuyên có cảm giác thua thiệt; trong xã hội, không ít người không có văn hóa, lại có thể lưng quấn bạc triệ[r]
Trang 1SỞ GD&ĐT NGHỆ AN ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ 2
TRƯỜNG THPT HÀ HUY TẬP NĂM HỌC: 2019 - 2020
MÔN: NGỮ VĂN 10 I.ĐỌC HIỂU ( 3.0 điểm)
Đọc văn bản sau:
Trong lúc tuyệt vọng tôi đã tìm đến một bậc thầy để hỏi: “Vì sao những người lương thiện như con lại thường xuyên gặp khổ?”
Người thầy trả lời: “Nếu một người trong lòng cảm thấy khổ, chắc trong tâm phải đang ôm giữ ác ý nào đó Con hãy kể nỗi thống khổ của con, ta sẽ nói cho con biết, điều ác nào đang tồn tại trong con! Tôi nói: Tiền lương thu nhập của con rất thấp, nhà ở không đủ rộng, con thường xuyên có cảm giác thua thiệt; trong xã hội, không ít người không có văn hóa, lại có thể lưng quấn bạc triệu, con không phục; một trí thức văn hóa như con, mỗi tháng lại chỉ có một chút thu nhập, thật sự là không công bằng; người thân nhiều lúc không nghe lời khuyên của con, con cảm thấy không thoải mái…”
Thầy gật đầu, mỉm cười, nói với tôi: “Thu nhập hiện tại của con đã đủ nuôi sống con và gia đình Con còn có cả phòng ốc để ở, căn bản là đã không phải lưu lạc ngoài xã hội Nội tâm con có lòng tham đối với tiền tài và của cải, cho nên mới cảm thấy khổ Loại lòng tham này là ác tâm Trong xã hội có nhiều người thiếu văn hóa nhưng lại phát tài, rồi con lại cảm thấy không phục, đây chính là tâm đố kị Tâm
đố kị cũng là một loại ác tâm Con tự cho mình là có văn hóa, nên cần phải có thu nhập cao, đây chính
là tâm ngạo mạn Tâm ngạo mạn cũng là ác tâm Cho rằng có văn hóa thì phải có thu nhập cao, đây chính là tâm ngu si Tâm ngu si cũng là ác tâm! Người thân không nghe lời khuyên của con, con cảm thấy không thoải mái, đây là không rộng lượng Không rộng lượng sẽ dẫn đến hẹp hòi Tâm hẹp hòi cũng là ác tâm”
Thầy mỉm cười nói tiếp: “ Bởi vì nội tâm của con chứa đựng những ác tâm ấy, nên những thống khổ mới tồn tại trong con Nếu con có thể loại trừ những ác tâm đó, những thống khổ kia sẽ tan thành mây khói”
(Trích Vì sao người lương thiện hay gặp nỗi buồn và trắc trở, tamnhin.net, ngày 10.12.2019 )
Thực hiện yêu cầu:
Câu 1: Nêu phương thức biểu đạt chính của văn bản?
Câu 2:Theo anh/chị, người thầy trong văn bản đã chỉ ra những loại ác tâm nào chứa đựng trong suy
nghĩ của nhân vật tôi?
Câu 3: Viết đoạn văn (khoảng 5-7 dòng) bàn về cách hạn chế một trong số những ác tâm đang tồn tại
trong con người hiện nay?
II LÀM VĂN (7.0 điểm)
Trang 2Kể làm sao xiết muôn vàn ái ân
Trăm nghìn gửi lạy tình quân
Tơ duyên ngắn ngủi có ngần ấy thôi Phận sao phận bạc như vôi
Đã đành nước chảy hoa trôi lỡ làng
Ôi Kim lang! Hỡi Kim lang!
Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây”
(Trích Trao duyên – Truyện Kiều, Nguyễn Du, Ngữ Văn 10, Tập 2, NXB Giáo dục, 2019, tr 105 )
Cảm nhận của anh chị về đoạn thơ trên Từ đó, nêu vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật Thúy Kiều
Trang 3SỞ GD&ĐT NGHỆ AN ĐÁP ÁN ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ 2
TRƯỜNG THPT HÀ HUY TẬP NĂM HỌC: 2019 - 2020
MÔN: NGỮ VĂN 10
I ĐỌC HIỂU ( 3.0 điểm)
Câu 1:
Phương thức biểu đạt chính: Tự sự
Câu 2:
Những ác tâm chứa đựng trong nhân vật Tôi:
Nội tâm con có lòng tham đối với tiền tài và của cải
Tâm đố kị với thành công của người khác
Tâm ngạo mạn khi cho rằng mình có văn hóa
Tâm ngu si khi cho rằng có văn hóa thì thu nhập cao
Tâm hẹp hòi không rộng lượng với người thân
Câu 3:
Thí sinh chọn một loại ác tâm và bàn luận ngắn gọn về cách hạn chế một loại ác tâm Có thể theo
hướng:
Từ bỏ dần những ác tâm khi còn trong suy nghĩ Đừng để những ác tâm chuyển thành
hành động
Cảm thấy hạnh phúc với những gì mình có Sống độ lượng bao dung, tránh đố kị tham lam
II LÀM VĂN (7.0 điểm)
a Yêu cầu về kĩ năng:
Biết cách làm bài văn nghị luận văn học
Kết cấu rõ ràng, chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, văn cảm xúc, gợi hình Không mắc lỗi: chính tả, dùng từ, viết câu…
b Yêu cầu về kiến thức: HS có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần đạt được một số ý sau:
Mở bài: Giới thiệu tác giả, tác phẩm, đoạn trích và vấn đề nghị luận
Thân bài: Cảm nhận đoạn thơ tám câu thơ cuối trong Trao duyên
Nội dung: Tám câu thơ cuối đoạn trích Trao duyên diễn tả tâm trạng của Thúy Kiều khi trở về với thực tại đau buồn, khi thức tỉnh, thấm thía nỗi đau của chính mình và khi tạ lỗi cùng Kim Trọng Trong tột cùng nỗi đau khổ và tuyệt vọng, Kiều nghĩ về Kim Trọng Với nàng Kim Trọng là tất cả, là tình yêu,
là niềm tin, là hy vọng, là niềm an ủi, sẻ chia Tuy nhiên, Kim Trọng lại đang ở cách nàng rất xa, bởi thế cuộc đối thoại với Kim Trọng chỉ là trong tưởng tượng
Trang 4Bây giờ trâm gãy gương tan,
Kể làm sao xiết muôn vàn ái ân
Thành ngữ “Trâm gãy gương tan” là sự tan vỡ của tình yêu, cũng là sự tan nát trong trái tim Thúy Kiều Tình yêu với của nàng với Kim Trọng ngày một nâng lên, ngày càng tha thiết thì nỗi đau, sự dằn vặt trong trái tim nàng càng mạnh mẽ, càng đớn đau hơn Lời tạ tội của nàng thật thương tâm:
“Trăm nghìn gửi lạy tình quân
Tơ duyên ngắn ngủi có ngần ấy thôi”
Thúy Kiều thức tỉnh, thấm thía nỗi đau của mình Nàng cất lên lời oán trách số phận, trách sự vô
tình, khắc nghiệt của cuộc đời, than thở cho số phận éo le, mỏng manh, bạc bẽo của bản thân
Phận sao phận bạc như vôi
Đã đành nước chảy hoa trôi lỡ làng
Dường như lúc này đây tình cảm của nàng đã lấn át cả lý trí “Phận bạc” ở đây được sử dụng như một lời nói lên án cả xã hội phong kiến Nhưng dù như vậy nàng cũng đành bất lực “đã đành” như một lời thở than, cam chịu số phận đớn đau Hình ảnh “hoa” vốn là biểu trưng cho người con gái đẹp, ở đây không ai khác chính là nàng Kiều nhưng những bông hoa ấy lại trôi lỡ làng, vô định, không biết cuộc đời sẽ ra sao và đi đâu về đâu Câu thơ cũng là lời dự cảm, một lời lo lắng cho tương lai đầy bất trắc phía trước
Thúy Kiều tạ lỗi với Kim Trọng
Nỗi đau trào dâng, bao nhiêu tình cảm dồn nén choán đầy cả tâm trí nàng Kiều Bởi vậy, nàng thốt lên lời tạ tội đầy đau đớn với Kim Trọng:
Ơi Kim Lang! Hỡi Kim Lang Thôi thôi thiếp đã phụ chàng từ đây Thán từ “Ôi”, “hỡi” kết hợp dấu chấm than! Nhịp ngắt phá cách ngắt đôi dòng thơ 3/3 khiến câu thơ như tiếng nấc nghẹn đau đớn Đây là lần cuối cùng nàng có thể gọi Kim Trọng là “Kim Lang” tha thiết như thế Thúy Kiều gọi Kim Trọng hai lần dường như bao nhiêu tình cảm chất chứa đều được thốt lên qua tiếng gọi người yêu đầy tha thiết của nàng Câu kết là lời nhận tội, tự trách mình Kiều vẫn nhận mình là người phụ bạc, khiến nỗi đau như đang dấy lên không ngớt trong lòng nàng Sau đoạn đối thoại với Kim Trọng nỗi đau về tình yêu tan vỡ trào dâng trong trái tim Kiều
Nghệ thuật : Đoạn trích là sự kết hợp hài hòa giữa tự sự và trữ tình, ngôn ngữ độc thoại, nghệ thuật
miêu tả nội tâm sắc sảo đã cho thấy nỗi đau đớn đến tột cùng của Thúy Kiều
Vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật Thúy Kiều:
Trang 5 Kiều là cô gái có tâm hồn nhạy cảm, tinh tế
Giàu đức hi sinh, giàu lòng vị tha
Khao khát hạnh phúc
3 Kết bài: Khái quát giá trị của đoạn thơ
Nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật sắc sảo, ngôn ngữ miêu tả nội tâm phong phú khi đối thoại khi độc thoại và sử dụng linh hoạt ngôn ngữ bác học kết hợp với ngôn ngữ dân gian
Đại thi hào Nguyễn Du đã bày tỏ sự đồng cảm xót thương với bi kịch tình yêu, bi kịch thân phận của nhân vật Thúy Kiều- điển hình cho người phụ nữ “ Hồng nhan bạc phận” trong xã hội cũ
Nhà thơ ngợi ca vẻ đẹp tâm hồn của Thúy Kiều: giàu đức hi sinh, giàu lòng vị tha
Trang 6Website HOC247 cung cấp một môi trường học trực tuyến sinh động, nhiều tiện ích thông minh, nội dung bài giảng được biên soạn công phu và giảng dạy bởi những giáo viên nhiều năm kinh nghiệm, giỏi về kiến thức chuyên môn lẫn kỹ năng sư phạm đến từ các trường Đại học và các
trường chuyên danh tiếng
I.Luyện Thi Online
dựng các khóa luyện thi THPTQG các môn: Toán, Ngữ Văn, Tiếng Anh, Vật Lý, Hóa Học và Sinh Học
trường PTNK, Chuyên HCM (LHP-TĐN-NTH-GĐ), Chuyên Phan Bội Châu Nghệ An và các trường Chuyên khác cùng TS.Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Trịnh Thanh Đèo và Thầy Nguyễn Đức Tấn
II.Khoá Học Nâng Cao và HSG
THCS lớp 6, 7, 8, 9 yêu thích môn Toán phát triển tư duy, nâng cao thành tích học tập ở trường và đạt điểm tốt ở các kỳ thi HSG
cho học sinh các khối lớp 10, 11, 12 Đội ngũ Giảng Viên giàu kinh nghiệm: TS Lê Bá Khánh Trình, TS
Trần Nam Dũng, TS Pham Sỹ Nam, TS Lưu Bá Thắng, Thầy Lê Phúc Lữ, Thầy Võ Quốc Bá Cẩn cùng đôi
HLV đạt thành tích cao HSG Quốc Gia
III.Kênh học tập miễn phí
các môn học với nội dung bài giảng chi tiết, sửa bài tập SGK, luyện tập trắc nghiệm mễn phí, kho tư liệu tham khảo phong phú và cộng đồng hỏi đáp sôi động nhất
- HOC247 TV: Kênh Youtube cung cấp các Video bài giảng, chuyên đề, ôn tập, sửa bài tập, sửa đề thi
miễn phí từ lớp 1 đến lớp 12 tất cả các môn Toán- Lý - Hoá, Sinh- Sử - Địa, Ngữ Văn, Tin Học và Tiếng Anh
Vững vàng nền tảng, Khai sáng tương lai
Học mọi lúc, mọi nơi, mọi thiết bi – Tiết kiệm 90%
Học Toán Online cùng Chuyên Gia
HOC247 NET cộng đồng học tập miễn phí HOC247 TV kênh Video bài giảng miễn phí