*GV treo tranh H21.1, giới thiệu sơ qua về hình này. * Phát phiếu học tập, hướng dẫn nội dung hoạt động. Cho 1nhóm làm vào bảng nhóm. Đột biến gen là gì?.. *GV đưa ra bảng chuẩn. Nguyên [r]
Trang 1Ngày soạn : 02/10/2010
Ngày giảng : 05/10/2010
CHƯƠNG IV: BIẾN DỊ
TIẾT 23 - BÀI 21 : ĐỘT BIẾN GEN
I Mục tiêu : Học xong bài này , HS phải :
*Kiến thức :
-Trình bày được khái niệm và nguyên nhân phát sinh đột biến gen Kể được các dạng đột biến gen
- Nêu được tính chất và vai trò của đột biến gen đối với SV và con người
* Kỹ năng :
- Phát triển kỹ năng quan sát và phân tích tranh Củng cố kỹ năng hoạt động
nhóm
* Thái đ ộ: Nghiêm túc trong giờ học, tích cức tư duy, quan sát
II Phương pháp : Trực quan + Vấn đáp tìm tòi + Hoạt động nhóm.
III Ph ươ ng tiện dạy và học:
+ Chuẩn bị của Giáo viên : SGK,SGV.
- Tranh phóng to H21.1 21.4 SGK
- Tranh ảnh minh hoạ các ĐBG có lợi và có hại đối với SV và con người
- Phiếu học tập: Tìm hiểu các dạng ĐBG
+ Chuẩn bị của Học sinh : Ôn lại khái niệm biến dị.
- Đọc và nghiên cứu bài mới
IV Các hoạt động dạy và học :
1 Ổn định lớp (1 ’ )
2 Kiểm tra bài cũ: Không KT
3 Bài mới :
* Vào bài : Y/C HS nhắc lại K/N biến dị GV thông báo: BD có 2loại là
BD di truyền được và BD không di truyền được Biến dị DT được là những biến đổi trong cấu trúc DT ( AND , NST) trong đó có ĐBG và ĐB NST
Vậy ĐBG là gì ? nó có vai trò gì đối với SV và con người ? Để hiểu được vấn
đề này, chúng ta sẽ tìm hiểu qua bài học hôm nay
Hoạt động 1 :(15‘ ) Tìm hiểu khái niệm ĐBG
* Mục tiêu: -Trình bày được khái niệm Kể được các dạng đ t bi n gen.ộ ế
*GV treo tranh H21.1, giới
thiệu sơ qua về hình này
* Phát phiếu học tập, hướng
dẫn nội dung hoạt động Cho
1nhóm làm vào bảng nhóm
* Y/C HS Q/S tranh + n/c
thông tin mục I SGK thảo
luận nhóm hoàn thành phiếu
học tập (5‘ )
Phiếu học tập
* HS Q/S tranh + N/C thông tin mục I SGK
thảo luận nhóm hoàn
I Đột biến gen là gì?
Trang 21) Đoạn AND ban đầu có … cặp
nu Trình tự các cặp nu là: …
2) Đoạn AND bị biến đổi:
Đoạn
ADN
Số
cặp
nu
Điểm khác so với đoạn (a)
Đặt tên dạng
b đổi b
c
d
*Y/C 1nhóm lên báo cáo kết
quả các nhóm khác bổ
sung, nhận xét lẫn nhau
*GV đưa ra bảng chuẩn
*GV nhận định: Các đoạn
gen b,c,d là đột biến gen
? Vậy ĐBG là gì ? Có những
dạng ĐBG nào ?
*GV nhận định ý kiến đúng
chốt lại
*Chốt lại ĐBG là những
BĐ về số lượng, thành phần,
trình tự sắp xếp các cặp
nuclêôtit, xảy ra tại 1 điểm
nào đó trên phân tử AND
thành phiếu học tập (5‘)
*Đại diện 1 nhóm B/C theo sự chỉ định của
GV các nhóm khác nhận xét, bổ sung
*Sửa sai(nếu có )
*Tham gia ý kiến
*Ghi nhớ , ghi vở
- ĐBG là những biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan đến 1 hoặc 1 số cặp nuclêôtit
- Các dạng: Mất 1cặp nuclêôtit
+ Thêm 1cặp nuclêôtit +Thay thế 1cặp nuclêôtit
Hoạt động 2 :(10 ) ‘ Tìm hiểu nguyên nhân phát sinh
đột biến gen.
*Mục tiêu: Biết các nguyên nhân phát sinh đột biến gen.
* Y/C HS N/C thông tin
mục II SGK (2’)
? Nêu nguyên nhân phát
sinh ĐBG ?
? Trong thực nghiệm,
người ta đã gây ĐBG
bằng cách nào ?
* Chốt lại
*GV giới thiệu 1số VD
* Cá nhân nghiên cứu và
xử lý thông tin
* HS trả lời câu hỏi
*Ghi vở
*Chú ý và ghi nhớ
II Nguyên nhân phát sinh đột biến gen.
- Trong tự nhiên: Do ảnh hưởng của môi trường trong và ngoài cơ thể
- Nhân tạo: Do các yếu tố
Trang 3về nguyên nhân gây
ĐBG và thành tựu ĐBG
trong chọn giống
lý, hoá học
Tác động tới quá trình
tự nhân đôi của ADN
Hoạt động 3 : (12‘ ) Tìm hiểu vai trò của đột biến gen
*Mục tiêu: - Nêu được tính ch t v vai trò c a ấ à ủ đột bi n gen ế đố ới v i SV
v con ngà ười
* Y/C cá nhân N/C thông
tin mục III SGK (2’)
*Cho HS nhắc lại C/N
của gen
? Vậy nếu cấu trúc gen bị
biến đổi thì cấu trúc ptử
Pr mà nó qui định sẽ ntn?
? Tại sao khi gen biến
đổi thì KH cũng bị biến
đổi ?
? Các ĐBG lặn chỉ biểu
hiện ra KH khi nào ?
? Vì sao các ĐBG
thường có hại cho bản
thân SV?
*GV nhận định: Tuy
nhiên qua giao phối, nếu
gặp tổ hợp gen thích hợp,
1đột biến vốn có hại lại
có thể trở thành có lợi
*Y/C HS Q/S H21.2
21.4 SGK
? Qua Q/S 3hình trên cho
em biết điều gì ? ĐB nào
có lợi và ĐB nào có hại ?
* Cá nhân đọc và xử lý thông tin tham gia trả lời các câu hỏi của GV.Y/C nêu được:
+ gen mang thông tin qui định cấu trúc Pr
+ Gen biến đổi mARN biến đổi Pr bị biến đổi
+Gen mARN Pr tính trạng
+ Các gen lặn chỉ biểu hiện ra KH khi ở trạng thái đồng hợp và trong
đk MT thích hợp
+ Vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài hoà trong
KG đã qua CLTN và duy trì lâu đời trong ĐK tự nhiên gây ra những rối loạn trong quá trình tổng hợp Pr
* HS Q/S H21.2 21.4 SGK, tham gia ý kiến
III Vai trò của đột biến gen.
+Tính chất biểu hiện của ĐBG thườnglà có hại cho bản thân sinh vật
- Đa phần ĐBG thường
Trang 4*GV chốt lại:
*GV liên hệ:
- Tác hại của chất độc da
cam tại VN
- ở Anh xuất hiện ĐBG
tự nhiên cừu chân ngắn,
làm chúng không vượt
rào để phá phách…
* Ghi vở
có hại cho bản thân SV: Mất khả năng thích nghi với ĐKS
- Một số ĐBG có lợi cho
SV và con người: Tăng năng suất vật nuôi, cây
trồng
4 Tổng kết cuối bài: (1’)* Cho HS đọc KL cuối bài.
5 Kiểm tra đ ánh giá: (5’);
Câu 1: Đột biến Gen là gì? Có mấy dạng đột biến gen ? Nêu nghuyên nhân gây ra đột biến gen?
Câu 2: Tại sao ĐBG thường có hại mà vẫn có ý nghĩa trong trồng trọt và chăn nuôi?
a) ĐBG phá vỡ sự thống nhất hài hòa trong KG nên thường có hại
b) ĐBG có thể tạo ra KH thích ứng hơn với ĐKngoại cảnh
c) ĐBG thườngcó hại cho bản thân SV nhưng có lợi cho con người
d) Cả a, b và c
6 Dặn dò : (1 ‘ )
- Học bài và trả lời câu hỏi trong SGK
- Đọc trước bài 22