- Giai cấp nông dân : Do bị áp bức, bóc lột nặng nề bởi thực dân và phong kiến vì vậy nông dân Việt Nam giàu lòng yêu nước, có tinh thần chống đế quốc và phong kiến, là lực lượng hăng há[r]
Trang 1Sở giáo dục- đào tạo kỳ thi học sinh giỏi thành phố lớp 12
Trình bày nhận xét của em về quan hệ giữa Trung Quốc với Liên Xô và Cộng hoà
liên bang Nga từ năm 1950 đến nay
Câu 3 ( 5,5 điểm )
Quá trình ra đời và phát triển của tổ chức ASEAN ? Vai trò của Việt Nam trong tổchức này ?
Câu 4 ( 2 điểm )
Hãy hoàn thiện bảng sau:
Nớc Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào chính thức thành lậpChính phủ Inđônêxia kí Hiệp ớc Lahay với Hà Lan
Pháp trao trả độc lập cho CampuchiaThái Lan gia nhập khối SEATOThành lập Liên bang MalaixiaXingapo rút ra khỏi Liên bang Malaixia và thành lập nhà nớc độc lậpThành lập nớc Cộng hòa Bănglađet
Nớc Cộng hòa nhân dân Angôla thành lập
Sở giáo dục- đào tạo kỳ thi học sinh giỏi thành phố lớp 12
hà nội năm học 2007-2008
hớng dẫn chấm Môn Lịch sử Câu 1 ( 7,5 điểm )
Từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay, chính sách đối ngoại của nớc Pháp và Nhật Bản có gì giống nhau và khác nhau ?
a Giống nhau: 2 điểm
-năm 80 của thế kỉ XX (0,5đ)
- Đều có sự điều chỉnh: (0,5đ)
b Khác nhau: 5 điểm
- Mục tiêu: Vì lợi ích của từng nớc theo từng thời kì.(0,5đ)
- Trong số các đồng minh Tây Âu của Mĩ, chỉ có Pháp là nớc có chính sách
đối ngoại tơng đối độc lập Năm 1958, tớng Đờ Gôn lên làm Tổng thống của nềnCộng hoà thứ năm Năm 1966, Pháp rút ra khỏi Bộ chỉ huy NATO, buộc Mĩ phải
Trang 2rút quân đội và các căn cứ quân sự ra khỏi lãnh thổ Pháp và dời trụ sở Bộ chỉ huyNATO sang Bỉ Cải thiện quan hệ với Liên Xô và các nớc Đông Âu Phản đối Mĩ
- Nhật: Từ nửa sau những năm 70 của thế kỉ XX, Nhật đa ra chính sách đối
ngoại riêng của mình: (0,5đ)
+ Năm 1973, thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam, bình thờng hoá
quan hệ ngoại giao với Trung Quốc (0,5đ)
+ Năm 1977, học thuyết Phu-c-đa ra đời, đánh dấu sự trở về châu á của
Nhật Bản, trong khi vẫn coi trọng quan hệ Nhật - Mĩ, Nhật - Tây Âu (0,5đ)
+ Năm 1991, học thuyết Kai-phu ra đời, là sự phát triển tiếp tục học thuyếtPhu-c-đa trong điều kiện lịch sử mới Củng cố mối quan hệ với các nớc Đông Nam
- Trong những năm 50 của thế kỉ XX, quan hệ giữa Trung Quốc với Liên Xô
là quan hệ hữu nghị, góp phần tăng cờng sức mạnh của các nớc XHCN TrungQuốc và Liên Xô kí “Hiệp ớc hữu nghị liên minh tơng trợ Xô - Trung”, chống chủnghĩa đế quốc Liên Xô cho Trung Quốc vay tiền, giúp đỡ chuyên gia và kĩ thuật
để Trung Quốc khôi phục và phát triển kinh tế (1đ)
- Từ đầu những năm 60 của thế kỉ XX trở đi, mối quan hệ giữa hai nớc trở nêncăng thẳng, đối đầu Năm 1969, xung đột vũ trang giữa quân đội hai nớc đã nổ ra ởbiên giới Xô - Trung Từ đó, mối quan hệ giữa hai nớc trở nên căng thẳng, phức
tạp (1đ)
- Từ cuối những năm 80 của thế kỉ XX, Trung Quốc bình thờng hoá quan hệ
với Liên Xô.(1đ)
- Năm 1994, Cộng hoà liên bang Nga chuyển sang chính sách đối ngoại
“định hớng Âu - á”- trong khi vừa tranh thủ phơng Tây, vừa khôi phục và phát
triển quan hệ với các nớc châu á (1đ)
- Năm 2007: Về quân sự, Trung Quốc và Cộng hoà liên bang Nga tập trận
- 5 nớc sáng lập: Inđônênêxia, Malaixia, Xingapo, Philippin, Thái Lan (1đ)
- Mục tiêu: Xây dựng mối quan hệ hoà bình, hữu nghị, hợp tác tạo nên mộtcộng đồng hùng mạnh…(0,5đ)
Trang 3- Tham gia ngày càng đầy đủ các hoạt động của tổ chức ASEAN (0,5đ)
- Do vị thế của Việt Nam trên trờng quốc tế ngày càng tăng nên vai trò của
Việt Nam ngày càng quan trọng trong các hoạt động của ASEAN.(0,5đ)
d Diễn đạt tốt và có ý sáng tạo: (0,5đ)
Câu 4 ( 8ý x 0,25đ = 2 điểm )
2.12.1975 Nớc Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào chính thức thành lập
1949 Chính phủ Inđônêxia kí Hiệp ớc Lahay với Hà Lan
9.11.1953 Pháp trao trả độc lập cho Campuchia
9.1954 Thái Lan gia nhập khối SEATO
1965 Xingapo rút ra khỏi Liên bang Malaixia và thành lập nhà nớc
độc lập3.1971 Thành lập nớc Cộng hòa Bănglađet
11.1975 Nớc Cộng hòa nhân dân Angôla thành lập
Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội
Kỳ thi chọn đội tuyển học sinh giỏi lớp 12
c Hoàn cảnh thế giới : Từ châu Âu, Nhật Bản, Trung Quốc, trào lu dân chủ t sản
tác động vào Việt Nam 0,25đ
Trang 4d Biến đổi kinh tế xã hội ở Việt Nam : Cuộc khai thác thuộc địa lần 1, một bộ
phận nông dân phá sản trở thành công nhân, xuất hiện mầm mống đầu tiên của tầng lớp tsản dân tộc, tầng lớp tiểu t sản ngày một đông, sĩ phu Nho học có nhiều chuyển biến về ttởng chính trị…0,25đ
- Dẫn chứng về nội dung của xu hớng mới:
+ Phan Bội Châu: Xu hớng bạo động, Hội Duy Tân, phong trào Đông du, ViệtNam Quang phục hội…0,25đ
+ Phan Châu Trinh : Xu hớng cải lơng, phong trào Duy Tân ; Đông Kinh nghĩathục : Lơng Văn Can… 0,25đ
e Động lực của phong trào đợc mở rộng so với trớc : Không chỉ có nông dân mà
có cả t sản, tiểu t sản, công nhân 0,25đ
f Lãnh đạo : Sĩ phu có nguồn gốc phong kiến, nhng chịu ảnh hởng của trào lu dân
chủ t sản ở bên ngoài 0,25đ
g Hình thức : Bên cạnh đấu tranh vũ trang có từ thời kì trớc, đã xuất hiện nhiều
hình thức mới nh lập hội yêu nớc, mở trờng học, ra sách báo, biểu tình, diễn thuyết, bình
- Đờng lối chiến lợc : Tiến hành cuộc ‘‘t sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách
mạng để đi tới xã hội cộng sản’’ 0,5đ
- Nhiệm vụ của cách mạng :
+ Đánh đổ đế quốc Pháp, bọn phong kiến và t sản phản cách mạng làm cho nớcViệt Nam độc lập tự do ; lập chính phủ công nông binh ; tổ chức quân đội công nông, tịchthu hết sản nghiệp lớn của đế quốc ; tịch thu ruộng đất của đế quốc và bọn phản cáchmạng chia cho dân cày nghèo, tiến hành cách mạng ruộng đất… 1đ
+ Cơng lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam do Nguyễn Aí Quốcsoạn thảo đã kết hợp đúng đắn vấn đề dân tộc và giai cấp trong đó độc lập tự do là t tởngchủ yếu Luận cơng tháng 10 năm 1930 do Trần Phú soạn thảo cha nêu đợc mâu thuẫnchủ yếu là mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam và đế quốc Pháp, từ đó, không đặt nhiệm vụ
chống đế quốc lên hàng đầu 1đ
- Lực lợng cách mạng :
+ Lực lợng cách mạng là công nông, tiểu t sản, trí thức Còn phú nông, trung tiểu
địa chủ và t bản thì lợi dụng hoặc trung lập, đồng thời phải liên lạc với các dân tộc bị áp
bức và vô sản thế giới Lãnh đạo cách mạng là Đảng Cộng sản Việt Nam 1 đ
+ Cơng lĩnh đã thể hiện đợc vấn đề đoàn kết dân tộc rộng rãi để đánh đuổi kẻ thù
Điều này rất đúng với hoàn cảnh một nớc thuộc địa nh Việt Nam Luận cơng tháng 10năm 1930 do Trần Phú soạn thảo đánh giá không đúng vai trò cách mạng của giai cấp tiểu
t sản và mặt yêu nớc của t sản dân tộc, một bộ phận địa chủ nhỏ 1đ
- Luận cơng chính trị cha tìm ra và nắm vững đặc điểm của xã hội thuộc địa, nửa
phong kiến Việt Nam Lại do hạn chế về nhận thức ấu trĩ, tả khuynh, giaó điều, Hội nghịBCH Trung ơng tháng 10-1930 đã không chấp nhận những quan điểm mới, sáng tạo, độclập tự chủ của Nguyễn ái Quốc nêu trong Đờng Cách mệnh, Chính cơng vắn tắt và Sách
Trang 5a Có thể phân kì lịch sử thế giới từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay nh sau :
Chia làm 3 giai đoạn :1945 đến nửa đầu những năm 70 ; nửa đầu những năm
70 đến 1991 và sau 1991 đến nay 0,5đ
b Nội dung của từng giai đoạn cụ thể :
- 1945-nửa đầu những năm 70 :
+ Trật tự hai cực I-an-ta đợc xác lập do Liên Xô và Mĩ đứng đầu mỗi cực 0,5đ
+ CNXH trở thành một hệ thống thế giới Trong nhiều thập kỉ, với lực lợng hùnghậu về chính trị, kinh tế, quân sự…, hệ thống xã hội chủ nghĩa là nhân tố hàng đầu có ý
nghĩa quyết định đối với chiều hớng phát triển của thế giới 0,5đ
+ Mĩ vơn lên đứng đầu phe TBCN và theo đuổi mu đồ bá chủ thế giới Nền kinh tếcác nớc t bản tăng trởng liên tục, đạt nhiều thành tựu to lớn, tiêu biểu là Nhật Bản và
CHLB Đức Xuất hiện 3 trung tâm tài chính 0,5đ
+ Cao trào GPDT dâng cao mạnh mẽ ở châu á, châu Phi và Mĩ La-tinh Hệ thốngthuộc địa của chủ nghĩa thực dân sụp đổ hoàn toàn…0,5đ
+ Cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật, khởi đầu từ Mĩ, lan nhanh ra toàn thế giới,
đa lại những tiến bộ phi thờng Việc khai thác và áp dụng các tiến bộ của khoa học - kĩthuật nh thế nào là một nhân tố có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển và giàu mạnhcủa một quốc gia…0,5đ
j Nửa sau những năm 70 đến 1991 ;
+ Thời kì sụp đổ của trật tự 2 cực 0,5đ
+ CNXH khủng hoảng trầm trọng rồi sụp đổ 0,5đ
+ Một số nớc thuộc thế giới thứ ba cũng lâm vào khủng hoảng 0,5đ
+ Cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật phát triển sang một giai đoạn mới 0,5đ
k Từ sau 1991 đến nay :
+ Tiếp diễn cuộc đấu tranh nhằm 4 mục tiêu : HB, ĐL, DC và tiến bộ xã hội 0,5đ
+ Xu thế chung mà các quốc gia mong muốn là đa cực, đa trung tâm Các quốc gia
đang ra sức vơn lên để có đợc một vị thế có lợi nhất trong trật tự thế giới mới đa cực đang
hình thành 0,5đ
+ Các nớc điều chỉnh chiến lợc phát triển, tập trung vào phát triển sản xuất, tăng ởng kinh tế và mở rộng hợp tác…0,5đ
tr-+ Toàn cầu hóa đã trở thành một xu thế mạnh mẽ Các dân tộc đang đứng trớc
những thời cơ lớn và cả những nguy cơ gay gắt 0,5đ
+ Nhiều khu vực lại bùng nổ nội chiến, xung đột quân sự Nguy cơ của chủ nghĩa likhai, chủ nghĩa khủng bố… Những học thuyết đơn phơng, phớt lờ Liên hợp quốc, đòn
đánh phủ đầu, tấn công trớc của Mĩ là những nhân tố gây mất ổn định…0,5đ
Đổi mới cho tiến bộ hơn, cho phù hợp với sự phát triển chung của xã hội mà không
đụng chạm tới nền tảng của chế độ hiện hành 0,5đ
Có nhiều loại cải cách: Cải cách toàn diện nh ở nớc ta hiện nay, cải cách một số mặt
nh cải cách của Hồ Quý Ly…0,5đ
b Cách mạng xã hội
- Sự biến đổi sâu sắc, căn bản trên mọi mặt khi chuyển từ một chế độ chính trị xãhội này sang chế độ khác cao hơn Nguyên nhân sâu xa là mâu thuẫn giữa lực lợng sảnxuất mới phát triển với quan hệ sản xuất cũ đã lỗi thời Vấn đề cơ bản của cách mạng xã
hội là vấn đề chính quyền 0,5đ
- Ví dụ: Cách mạng t sản Anh năm 1640, Cách mạng t sản Pháp năm 1789…0,5đ
Sở giáo dục- đào tạo kỳ thi học sinh giỏi thành phố lớp 12
hà nội năm học 2006-2007
Trang 6
Từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay, Mĩ đã thực hiện “Chiến lợc toàn cầu”
nh thế nào ? Em hãy nêu nhận xét của mình về kết quả thực hiện chiến lợc đó
Câu 3 ( 2 điểm ) :
Hãy hoàn thiện bảng sau:
Cộng hòa Liên bang Nam T ra đờiNớc Cộng hòa nhân dân Trung Hoa tuyên bố chính thức thành lậpNớc Cộng hòa ấn Độ chính thức thành lập
Chế độ Ba-ti-xta sụp đổ
Vụ Oatơghết buộc Tổng thống Ních-xơn từ chứcNớc Cộng hòa nhân dân Angôla chính thức thành lậpPhnôm Pênh đợc giải phóng khỏi chế độ Khơ-me đỏ diệt chủng
Việt Nam thiết lập quan hệ với Liên minh châu Âu
Sở giáo dục- đào tạo kỳthi học sinh giỏi thành phố lớp 12
hà nội năm học 2006-2007
Hớng dẫn chấm Môn : Lịch sử Câu 1 ( 8 điểm ) :
Tình hình châu Phi và khu vực Mĩ la-tinh từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đén nay:
a Phong trào giải phóng dân tộc:
- Giống nhau: Các nớc đều tuyên bố độc lập 1đ
- Khác nhau:
+ Sau Chiến tranh thế giới thứ hai Mĩ la-tinh là thuộc địa kiểu mới, châu Phi là thuộc
địa kiểu cũ 0,5đ
+ Lãnh đạo: Giai cấp vô sản Mĩ la-tinh mạnh hơn giai cấp vô sản châu Phi Đảng
cộng sản Cu ba có vai trò lớn ở Mĩ la-tinh, cách mạng Cu ba là lá cờ đầu ở Mĩ la-tinh.Giai cấp vô sản châu Phi cha trởng thành Lãnh đạo phong trào giải phóng dân tộc ở châuPhi hầu hết do các chính đảng hoặc tổ chức chính trị của giai cấp t sản dân tộc (trừ một sốnớc Bắc Phi và Nam Phi đã có Đảng cộng sản nhng lại không nắm đợc quyền lãnh đạo
cách mạng) 1đ
+ Khu vực Mĩ la-tinh giành độc lập sớm hơn châu Phi 0,5đ
+ Nội dung đấu tranh của nhân dân Mĩ la-tinh là chống chế độ độc tài tay sai thân
Mĩ, giành, bảo vệ độc lập và củng cố độc lập, còn ở châu Phi cuộc đấu tranh của nhân dân
chủ yếu là chống thực dân phơng Tây để giành độc lập 0,5đ
Trang 7+ Hình thức đấu tranh: Phong trào giải phóng dân tộc ở châu Mĩ la-tinh có các hình
thức đấu tranh phong phú và đấu tranh vũ trang là chủ yếu Ngợc lại, phong trào giảiphóng dân tộc ở châu Phi có đấu tranh vũ trang và đấu tranh chính trị, song đấu tranhchính trị hợp pháp là chủ yếu, thơng lợng với các nớc phơng Tây để đợc công nhận độc
lập 1đ
b Công cuộc xây dựng đất nớc:
- Giống nhau: Đã đạt đợc một số thành tựu nhng khó khăn về kinh tế, xã hội còn
trầm trọng 1đ
+ Châu Phi đang đứng trớc nguy cơ xâm nhập của chủ nghiã thực dân mới và sự vơvét bóc lột của các cờng quốc phơng Tây; Nợ nớc ngoài, đói rét, bệnh tật và mù chữ; Sự
bùng nổ về dân số; Xung đột giữa các bộ tộc và phe phái…0,5đ
+ Tình hình kinh tế của nhiều nớc Phi,Mĩ la-tinh còn gặp không ít khó khăn, mâuthuẫn xã hội là vấn đề nổi bật, tham nhũng đã trở thành quốc nạn và ngăn cản sự phát
triển kinh tế 0,5đ
- Khác nhau: Thành tựu đạt đợc của châu Phi còn nhỏ bé Thành tựu đạt đợc của
khu vực Mĩ la-tinh lớn hơn, một số nớc đã trở thành các nớc công nghiệp mới (NICs) nh
Bra-xin, ác-hen-ti na, Mê-hi-cô.0,5đ
a Từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay, Mĩ đã thực hiện “Chiến lợc
toàn cầu” nh sau:
- Mục tiêu:
+ Ngăn chặn, đẩy lùi, tiến tới tiêu diệt các nớc XHCN 0,5đ
+ Đàn áp phong trào GPDT, phong trào công nhân…0,5đ
+ Khống chế , nô dịch các nớc đồng minh của Mĩ 0,5đ
- Chính sách cơ bản: Dựa vào sức mạnh Mĩ (thực lực) 0,5đ
- Triển khai qua nhiều học thuyết cụ thể:
+1947: Học thuyết Tru-man và chiến lợc “ngăn chặn” …bị phá sản. 0,5đ
+1953: Học thuyết Ai-xen-hao và chiến lợc “trả đũa ồ ạt” (đánh trả ngay)… quânphiệt hóa nớc Mĩ, tìm cách “lấp chỗ trống” sau khi Pháp thất bại ở Đông Dơng năm 1954,
Anh thất bại ở Trung Cận Đông năm 1957 0,5đ
+ 1961: Học thuyết Ken-nơ-đi và chiến lợc “Phản ứng linh hoạt”… 0,5đ
+ 1969: Học thuyết Ních-xơn và chiến lợc “Ngăn đe trên thực tế”… phá sản ở Việt
Nam 0,5đ
+ 1981: Học thuyết Ri-gân và chiến lợc “Đối đầu trực tiếp”, chạy đua vũ trang
0,5đ
+ 1993: B.Clin-tơn triển khai chiến lợc “Cam kết và mở rộng”: Mềm dẻo nhng vẫn
thiên vị với I-xra-en và vẫn duy trì căn cứ quân sự và quân đội ở Nhật Bản, Hàn Quốc…
0,5đ
+ 2001 đến nay: Bu-sơ (con) thi hành chính sách cứng rắn…0,5đ
- Thất bại:
+ Thắng lợi của Cách mạng Trung Quốc 1949 0,5đ
+ Thắng lợi của Cách mạng Cuba 1959 0,5đ
+ Thắng lợi của Cách mạng Việt Nam 1975 0,5đ
+ Thắng lợi của Cách mạng Hồi giáo I-ran 1979 0,5đ
+ Vụ khủng bố 11-9-2001 0,5đ
- Thành công:
+ Góp phần quan trọng làm sụp đổ CNXH ở Liên Xô và Đông Âu 0,5đ
+ Thắng lợi trong chiến tranh vùng Vịnh chống I-rắc (1990-1991) 0,5đ
c Lu ý:
+ Có ý sáng tạo: 0,5đ
+ Diễn đạt tốt: 0,5đ
Câu 3 ( 8 ý x 0,25đ = 2 điểm ) :
Trang 8Thời gian Sự kiện
29-11-1945 Cộng hòa Liên bang Nam T ra đời
1-10-1949 Nớc Cộng hòa nhân dân Trung Hoa tuyên bố chính thức thành lập
26-1-1950 Nớc Cộng hòa ấn Độ chính thức thành lập
1-1-1959 Chế độ Ba-ti-xta sụp đổ
1974 Vụ Oatơghết buộc Tổng thống Ních-xơn từ chức
11-11-1975 Nớc Cộng hòa nhân dân Angôla chính thức thành lập
7-1-1979 Phnôm Pênh đợc giải phóng khỏi chế độ Khơ-me đỏ diệt chủng
1990 Việt Nam thiết lập quan hệ với Liên minh châu Âu
Sở Giáo dục Đào tạo Hà Nội
Kỳ thi chọn đội tuyển học sinh giỏi lớp 12
Năm học 2005 - 2006
Môn thi: Lịch sử Ngày thi: 20 tháng 12 năm 2005
Thời gian làm bài: 180 phút.
Câu 1 ( 8 điểm ):
Hãy phân chia các giai đoạn phát triển của lịch sử Nhật Bản từ sau Chiến tranh thế
giới thứ hai đến năm 2000 và nêu rõ đặc điểm của từng giai đoạn Hiện tợng thần kì“
Nhật Bản” là gì? Nguyên nhân của hiện tợng đó? Theo em, có thể học tập đợc bài học
kinh nghiệm gì từ hiện tợng thần kì Nhật Bản ?“ ”
Câu 2 ( 5 điểm ):
Bằng những dẫn chứng cụ thể, hãy chứng minh rằng Đảng Cộng sản Việt Nam ra
đời năm 1930 là kết quả tất yếu của cuộc đấu tranh dân tộc và giai cấp ở Việt Nam trong
thời đại mới, là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nớc trong những năm 20 của thế kỉ XX.
trang, kết hợp đấu tranh vũ trang với đấu tranh chính trị; kết hợp chiến tranh du kích,
đấu tranh chính trị và khởi nghĩa từng phần ở nông thôn với đấu tranh chính trị và khởi nghĩa ở đô thị để khi có thời cơ thì phát động toàn dân khởi nghĩa giành chính quyền.”
Hãy trình bày ý kiến của em về nhận định trên và lấy dẫn chứng lịch sử để chứngminh cho lập luận của mình
Câu 4 ( 2 điểm ):
Hãy hoàn thiện bảng sau:
Thành lập công hội ở Sài Gòn - Chợ Lớn do Tôn Đức Thắng đứng đầu.Thợ máy xởng Ba Son bãI công
Hội Việt Nam cách mạng thanh niên có chủ trơng “vô sản hóa”
Thành lập Việt Nam quốc dân đảng
Thành lập Đông Dơng cộng sản đảng
Cuộc biểu tình của nông dân Hng Nguyên (Nghệ An)
Trang 9Đại hội lần thứ nhất của Đảng Cộng sản Đông Dơng họp tại Ma Cao (Trung Quốc)
Hội nghị lần thứ 6 của Ban chấp hành trung ơng Đảng Cộng sản Đông Dơng
Kỳ thi chọn đội tuyển học sinh giỏi lớp 12 Năm học 2005 - 2006
Hớng dẫn chấm Môn Lịch sử Câu 1 ( 8 điểm ):
Hãy phân chia các giai đoạn phát triển của lịch sử Nhật Bản từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến
năm 2000 và nêu rõ đặc điểm của từng giai đoạn Hiện tợng thần kì Nhật Bản“ ” là gì? Nguyên nhân của
hiện tợng đó? Theo em, có thể học tập đợc bài học kinh nghiệm gì từ hiện tợng thần kì Nhật Bản ?“ ”
a Các giai đoạn: 3 ý x 0,75đ = 2,25 đ
- 1945-1951: Phục hồi sau chiến tranh 0,75đ
- 1952-1973: Tăng trởng nhanh, giai đoạn phát triển thần kì 0,75đ
- 1973-2000: Tăng trởng theo chiều sâu Phát triển xen kẽ suy thoái song vẫn là 1
trong 3 trung tâm tài chính lớn nhất thế giới, khoa học kĩ thuật vẫn phát triển 0,75đ
b Hiện tợng thần kì Nhật Bản ?“ ”
Nhật Bản từ nớc bại trận trong Chiến tranh thế giới 2, sau 3 thập niên đã trở thành siêu
c-ờng kinh tế mà nhiều ngời gọi đó là sự thần kì Nhật Bản “ ” 0,75đ
Nhà nớc quản lý kinh tế có hiệu quả…
- Các công ti Nhật Bản năng động, năng lực cạnh tranh cao, biết cách len vào thị tr ờng các nớc…
- áp dụng khoa học kĩ thuật, cải tiến sản xuất, hạ giá thành sản phẩm…
- Chi phí cho quốc phòng ít.
- Cải cách dân chủ sau chiến tranh tạo điều kiện phát triển kinh tế Biết tranh thủ nguồn viện trợ của Mĩ, lợi dụng chiến tranh ở Triều Tiên (1950-1953) và ở Việt Nam (1954-1975) để làm giàu.
d Bài học kinh nghiệm: 6 ý x 0,5đ = 3đ
- Coi trọng việc đầu t phát triển khoa học công nghệ và giáo dục.
- Phát huy nhân tố con ngời, đạo đức lao động, sử dụng tối đa tiềm năng sáng tạo của con ngời.
- Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc
- Phát huy truyền thống tự lực tự cờng
- Tăng cờng vai trò Nhà nớc trong quản lí kinh tế: Lựa thời cơ xây dựng chiến lợc kinh
tế, thay đổi linh hoạt cơ cấu kinh tế, sử dụng có hiệu quả vốn đầu t của nớc ngoài vào các ngành then chốt, mũi nhọn…
- Quản lí doanh nghiệp một cách năng động, có hiệu quả Biết thâm nhập thị trờng thế giới, đạt hiệu quả cao trong cạnh tranh.
e. Diễn đạt : Không sai ngữ pháp, phân tích tốt : 0,25 đ
Câu 2 ( 5 điểm ):
Bằng những dẫn chứng cụ thể, hãy chứng minh rằng Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời năm 1930 là kết quả tất yếu của cuộc đấu tranh dân tộc và giai cấp ở Việt Nam trong thời đại mới, là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu n ớc trong những năm 20 của thế kỉ XX.
a Bối cảnh xã hội Việt Nam sau Chiến tranh thế giới thứ nhất:
- Hai mâu thuẫn cơ bản: dân tộc và giai cấp…0,25đ
- Khủng hoảng đờng lối và lãnh đạo…0,5đ
- Biến chuyển kinh tế và xã hội tạo cơ sở cho phong trào yêu n ớc và phong trào công
nhân phát triển 0,5đ
b Kết quả tất yếu và sản phẩm của sự kết hợp … : 7 ý x 0,5đ = 3,5đ
- Sự phát triển của phong trào yêu nớc ; Phong trào yêu nớc đòi hỏi có đờng lối mới và lãnh đạo mới.
- Sự phát triển của phong trào công nhân ; Đặc điểm của giai cấp công nhân VN …
- Sự truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào VN … Vai trò của Hội VN cách mạng thanh niên : Thúc đẩy quá trình truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào VN, đào tạo cán bộ…
- Sự kết hợp 3 nhân tố ở Nguyễn ái Quốc : Từ ngời yêu nớc, Nguyễn ái Quốc trở thành ngời công nhân rồi trở thành ngời cộng sản năm 1920.
- Sự kết hợp 3 nhân tố thể hiện ở sự ra đời của 3 tổ chức cộng sản…
Trang 10- Yêu cầu sớm hình thành một tổ chức cộng sản duy nhất : Sự chia rẽ làm suy yếu phong trào ; Hội nghị hợp nhất : Đầu 1930 tại Hơng Cảng ; Chính cơng, Sách lợc vắn tắt…
- Đảng ra đời là tất yếu : Đáp ứng yêu cầu khách quan của lịch sử ; Chấm dứt khủng hoảng đờng lối và lãnh đạo, bớc ngoặt lịch sử, cách mạng VN là bộ phận của cách mạng thế giới.
Hãy trình bày ý kiến của em về nhận định trên và lấy dẫn chứng lịch sử để chứng minh cho lập luận của mình.
- Bạo lực cách mạng: Sức mạnh của quần chúng cách mạng dùng để đánh đổ chính quyền của bọn thống trị, giành lấy chính quyền về tay nhân dân, trấn áp bọn phản cách mạng Bạo lực cách mạng là sức mạnh tổng hợp (chính trị, quân sự … ) rất to lớn Đó là công cụ để đập tan một chế độ xã hội đã lỗi thời, thúc đẩy sự phát triển, chuyển biến cách mạng Dùng bạo lực cách mạng
để chống bạo lực phản cách mạng (Từ điển thuật ngữ lịch sử phổ thông) 0,75 đ
- Chính cơng, Sách lợc vắn tắt (đầu năm 1930): Chủ trơng tổ chức quân đội công nông.
0,25 đ
- Luận cơng 10.1930: Tình thế xuất hiện thì phát động quần chúng võ trang bạo động đánh
đổ chính quyền của giai cấp thống trị 0,25 đ
- Cao trào 1930-1931: Tổng bãi công của công nhân Vinh - Bến Thủy (1.8.1930); nông dân Nghệ Tĩnh biểu tình có vũ trang tự vệ; lần đầu tiên nhân dân thực sự nắm chính quyền ở địa
phơng (Xô viết Nghệ Tĩnh) 0,25đ
- 1940: Khởi nghĩa Bắc Sơn, Khởi nghĩa Nam Kì, du kích Bắc Sơn…0,25 đ
- 5.1941, Hội nghị Trung ơng 8, thành lập Mặt trận Việt Minh, các đoàn thể cứu quốc
đấu tranh chính trị 0,25 đ
- Cứu quốc quân phát động chiến tranh du kích từ tháng 7.1941 đến 2.1942 0,25 đ
- 22.12.1944, Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân, Phay Khắt, Nà Ngần…0,25đ
- Từ 3.1945 đến giữa tháng 8.1945: Khởi nghĩa từng phần ở các địa phơng 0,25 đ
- 15.4.1945: Hội nghị quân sự Bắc kì, ủy ban quân sự Bắc kì…0,25 đ
- 6.1945, Khu giải phóng Việt Bắc ra đời, căn cứ địa cách mạng, hình ảnh thu nhỏ của
nớc Việt Nam mới 0,25 đ
- Phá kho thóc, giải quyết nạn đói 0,25 đ
- Chớp thời cơ, Tổng khởi nghĩa: Dự đoán khả năng Nhật sẽ đầu hàng, Đảng quyết định
phát lệnh Tổng khởi nghĩa trớc khi Nhật chính thức đầu hàng 0,25 đ
- 14 đến 18.8.1945, một số địa phơng khởi nghĩa giành chính quyền sớm: Quảng Ngãi,
Bắc Giang, Hải Dơng, Hà Tĩnh, Quảng Nam 0,25 đ
- 19.8 khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi ở Hà Nội 0,25 đ
- 23.8 khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi ở Huế 0,25 đ
- 25.8 khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi ở Sài Gòn 0,25 đ
- Diễn đạt : Không sai ngữ pháp, phân tích tốt : 0,25 đ
Câu 4 ( 8 ý x 0,25đ=2 điểm ):
1920 Thành lập công hội ở Sài Gòn - Chợ Lớn do Tôn Đức Thắng đứng đầu.
8.1925 Thợ máy xởng Ba Son bãi công
1928 Hội Việt Nam cách mạng thanh niên có chủ trơng “vô sản hóa”.
25.12.1927 Thành lập Việt Nam quốc dân đảng.
6.1929 Thành lập Đông Dơng cộng sản đảng.
12.9.1930 Cuộc biểu tình của nông dân Hng Nguyên (Nghệ An)
3.1935 Đại hội lần thứ nhất của Đảng Cộng sản Đông Dơng họp tại Ma Cao (Trung Quốc) 11.1939 Hội nghị lần thứ 6 của Ban chấp hành trung ơng Đảng Cộng sản Đông Dơng
Sở giáo dục- đào tạo kỳ thi học sinh giỏi thành phố lớp 12
Trang 11Bằng những dẫn chứng lịch sử cụ thể, em hãy nêu rõ những chuyển biến về kinh tếxã hội ở Việt Nam từ sau Chiến tranh thế giới thứ nhất đến cuối những năm 20 của thế kỉXX.
Câu 4 ( 3,5 điểm ) :
Hãy nêu tóm tắt các giai đoạn phát triển của lịch sử Căm-pu-chia từ năm 1945 đến nay
Câu 5 ( 2 điểm ) :
Hãy hoàn thiện bảng sau:
Lào tuyên bố độc lậpThành lập Liên bang Ma-lai-xi-aIn-đô-nê-xi-a tuyên bố độc lậpThành lập Liên bang Miến ĐiệnXin-ga-po tách khỏi Liên bang Ma-lai-xi-a
Mĩ tuyên bố trao trả độc lập cho Phi-lip-pinBru-nây tuyên bố độc lập nằm trong khối Liên hiệp Anh
Đông Ti-mo trở thành một quốc gia độc lập
b Chuyển biến mới về xã hội: (3,25đ)
Do tác động của Chơng trình khai thác lần 2, xã hội nớc ta phân hóa ngày càng sâu sắc: (0,5đ) + Địa chủ phân hóa, địa chủ vừa và nhỏ có tinh thần chống đế quốc và tay sai (0,5đ)
+ Nông dân là lực lợng đông đảo và hăng hái nhất (0,5đ)
+ Tiểu t sản có tinh thần hăng hái cách mạng, là lực lợng quan trọng (0,5đ)
+ Công nhân bị ba tầng áp bức, có quan hệ gắn bó với nông dân, sớm tiếp thu chủ nghĩa Mác Lênin, đã trở thành một lực lợng chính trị độc lập…(0,75đ)
+T sản bị phân hóa thành 2 bộ phận, t sản dân tộc có khuynh hớng kinh doanh độc lập, có tinh thần dân tộc… (0,5đ)
c. Từ sau Chiến tranh thế giới thứ nhất đến cuối những năm 20 của thế kỷ XX, những chuyển biến mới về kinh tế đã dẫn đến chuyển biến mới về xã hội, mâu thuẫn giữa dân tộc ta với thực dân Pháp càng thêm sâu sắc, thúc đẩy phong trào đấu tranh dân tộc dân chủ có bớc phát triển
mới ( 0,5 đ)
Câu 2 ( 1,5 điểm ) :
Những nguyên nhân dẫn đến tình hình Trung Đông luôn luôn căng thẳng, không ổn định.
Trang 12- Có vị trí chiến lợc quan trọng, do nằm ở cửa ngõ 3 châu, có kênh đào Xuyê, có nguồn dầu
lửa phong phú (0,25đ)
- Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, Anh Pháp thống trị vùng này (0,25đ)
- Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, Mĩ xâm nhập, hất cẳng Anh Pháp khỏi Trung Đông Mâu thuẫn giữa Mĩ, Anh, Pháp làm cho tìmh hình Trung Đông luôn luôn căng thẳng, không ổn định.
+ Chính sách đối nội duy trì, bảo vệ và phát triển chế độ t bản Mĩ ( 0,25đ)
+ Đối ngoại: Chiến lợc toàn cầu tham vọng bá chủ thế giới, công khai nêu lên “Sứ mệnh lãnh
đạo thế giới tự do chống lại sự bành trớng của chủ nghĩa cộng sản” ( 0,5đ)
+ Mức sống của ngời dân đợc nâng cao nhng xã hội Mĩ vẫn tồn tại mâu thuẫn giai cấp, xã hội, sắc tộc… ( 0,25đ)
+ Phong trào đấu tranh của nhân dân buộc chính quyền phải có những nhợng bộ…(0,25đ)
b Nguyên nhân Mĩ trở thành trung tâm kinh tế - tài chính duy nhất thế giới trong khoảng hai thập niên đầu sau Chiến tranh thế giới thứ hai (3điểm)
- Tham gia Chiến tranh thế giới 2 muộn, không bị chiến tranh tàn phá, ít tổn thất,thu lợi nhuận nhờ buôn bán vũ khí…( 0,5đ)
- Lãnh thổ rộng lớn, tài nguyên phong phú, khí hậu thuận lợi ( 0,5đ)
- Nhân công dồi dào, tay nghề cao, năng động , sáng tạo( 0,5đ)
- Mĩ là nớc khởi đầu cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật hiện dại của thế giới Dựavào thành tựu của cách mạng khoa học - kỹ thuật, Mĩ đã điều chỉnh cơ cấu sản xuất, cảitiến kĩ thuật, nâng cao năng suất, giảm giá thành sản phẩm…(0,5đ)
- Trình độ tập trung sản xuất và tập trung t bản cao Các tổ hợp công nghiệp - quân
sự, các công ti và tập đoàn t bản lũng đoạn (nh Giê-nê-ran Mô-tô, Pho, Rốc-pheo-lơ…)
có sức sản xuất, cạnh tranh lớn và hiệu quả.( 0,5đ)
- Chính sách và hoạt động điều tiết của Nhà nớc thúc đẩy kinh tế phát triển (0,5đ) Câu 4 ( 3,5 điểm ) :
- 1945-1951: Nhật đầu hàng Đồng minh, Pháp quay trở lại Căm-pu-chia.(0,5đ)
+ Đợc sự giúp đỡ của bộ đội Việt Nam, nhân dân Căm-pu-chia tiến hành kháng
chiến chống Mĩ Ngày 17-4-1975, thủ đô Phnôm Pênh đợc giải phóng (0,25đ)
- 1975-1991:
+ Tập đoàn Pôn Pốt - Iêng Xari phản bội cách mạng, gây chiến tranh biên giới với
Việt Nam (0,25đ)
+ Đợc sự giúp đỡ của bộ đội Việt Nam, Mặt trận dân tộc cứu nớc Căm-pu-chia lãnh
đạo nhân dân lật đổ chế độ diệt chủng Pôn Pốt - Iêng Xari (7-1-1979) (0,25đ)
+ Nhng nội chiến tiếp tục kéo dài hơn mời năm (0,25đ)
- 1991 đến nay:
+ 23-10-1991, Hiệp định hòa bình về Căm-pu-chia đợc ký kết ở Pa-ri (0,5đ)
+ 9-1993, tổng tuyển cử, Quốc hội mới thông qua Hiến pháp, tuyên bố thành lập
V-ơng quốc Căm-pu-chia do N Xi-ha-núc làm Quốc vV-ơng (0,5đ)
+ 10-2004, vua Xi-ha-núc thoái vị, Hoàng tử Xi-ha-mô-ni lên kế ngôi, trở thành
Quốc vơng của Căm-pu-chia (0,25đ)
Trang 138 - 1945 In-đô-nê-xi-a tuyên bố độc lập
1 - 1948 Thành lập Liên bang Miến Điện
1965 Xin-ga-po tách khỏi Liên bang Ma-lai-xi-a
7 - 1946 Mĩ tuyên bố trao trả độc lập cho Phi-lip-pin
1 – 1984 Bru-nây tuyên bố độc lập nằm trong khối Liên hiệp Anh
5 - 2002 Đông Ti-mo trở thành một quốc gia độc lập
Sở Giáo dục Đào tạo Hà Nội
Kỳ thi chọn đội tuyển học sinh giỏi lớp 12
Bằng những dẫn chứng lịch sử cụ thể, anh (chị) hãy chứng minh Cách mạng tháng
Tám 1945 là biểu tợng sáng ngời về tinh thần chủ động sáng tạo của Đảng ta và lãnh tụ
Hãy hoàn thiện bảng sau cho chính xác sự kiện với thời gian:
a.Cuối tháng 3.1929 1 Thành lập Đông Dơng cộng sản đảng
b 17.6.1929 2 Mít tinh của 2 vạn ngời tại quảng trờng Đấu Xảo - Hà Nội
c 8.1929 3 Thành lập Chi bộ cộng sản đầu tiên ở Việt Nam
d 9.1929 4 Khởi nghĩa Nam Kì
- Hội nghị Trung ơng 6: Bớc đầu chuyển hớng chỉ đạo chiến lợc 0,5đ
- Hội nghị Trung ơng 8: Hoàn chỉnh việc chuyển hớng chỉ đạo chiến lợc 0,5đ
b Chủ động xây dựng lực lợng chính trị.
- Cao trào dân chủ 1936-39: Kinh nghiệm đấu tranh chính trị 0,25đ
- Hoạt động của các đoàn thể trong tổ chức Việt Minh 0,5đ
Trang 14- Việt Nam giải phóng quân 0,25đ
d Chủ động xây dựng căn cứ địa tại Việt Bắc 0,5đ
e Tích cực chủ đọng gấp rút chuẩn bị mọi mặt trong thời kì Tiền khởi nghĩa (Cao trào Kháng Nhật cứu nớc) 0,5đ
f Chủ động đón thời cơ, chớp thời cơ, dũng cảm phát động Tổng khởi nghĩa.
- Thời cơ: Sau khi Nhật đầu hàng Đồng Minh (13.8.1945) và trớc khi quân Đồng
Đấu tranh ngoại giao trong phong trào cách mạng Việt Nam:
Thời gian Nội dung:3 ý x 0,5đ = 1,5đ Kết quả và ý nghĩa: 3 ý x 1đ = 3đ
- Tạm hòa với Pháp để đuổi Tởng và tay sai
- Mợn bàn tay quân Pháp để đuổi
20 vạn quân Tởng
- Kéo dài thời gian hòa hoãn
Từ 8-5-1954 đến
21-7-1954
Chấm dứt chiến tranh - Lập lại hòa bình ở Đông Dơng- GP hoàn toàn miền Bắc
- Tạo tiền đề cho CM miền Nam
- Thêm kinh nghiệm đấu tranh ngoại giao
Buộc Mĩ và ch hầu phải rút hết quân đội Mĩ và ch hầu ra khỏi miền Nam
- Mĩ phải thừa nhận độc lập quyền và toàn vẹn lãnh thổ của chủ Việt Nam.
- Chấm dứt chiến tranh lập lại hòa bình.
- Lần đầu tiên sau 115 năm, nớc ta sạch bóng quân xâm lợc nớc ngoài.
- Làm thay đổi tơng quan lực lợng ở miền Nam, tạo điều kiện để giải phóng hoàn toàn miền Nam
Câu 3: 8 điểm
a 1919-1939: 3ý x 0,5đ = 1,5đ
- Trật tự Vecxai - Oasinhtơn
- Anh Pháp Mĩ thao túng vì quyên lợi ích kỉ của mình
- Mâu thuẫn trong trật t rạn nứt
- 1945- đầu những năm 70 của thế kỉ 20: Đối đầu gay gắt
- Đầu những năm 70 của thế kỉ 20 đến 1991: Đối đầu giảm dần và chuyển dần sang đốithoại Các nớc thuộc thế giới th ba ngày càng có vai trò quan trọng
d 1991 đến nay
- Một siêu cờng (Mĩ), nhiều cờng quốc (Nga, Trung Quốc, Nhật , Anh, Pháp Đức) 0,5đ
- Trật tự mới đang hình thành: Mĩ muốn duy tì trật tự đơn cực, các cờng quốc muốn
xây dựng trật tự đa cực 0,25đ
- Sự hình thành trật tự mới phụ thuộc các yếu tố: 3 ý x 0,5đ = 1,5đ
+ Thực lực các nớc lớn
+ Cách mạng, đổi mới ở các nớc XHCM và phong trào GPDT
+ Cách mạng KHKT tạo nên những đột phá và chuyển biến để hình thành cực mới
- Từ đối đầu chuyển hẳn sang đối thoại 0,5đ
Trang 15- Hòa bình về chính trị, không có chiến tranh TG, nhng vẫn có những cuộc chiến tranh
cục bộ 0,25đ
e Nguyên nhân chuyển từ đối đầu sang đối thoại: 3 ý x 0,5đ = 1,5đ
- Đối đầu căng thẳng có nguy cơ dẫn đến chiến tranh hạt nhân.
- Kinh tế thế giới ngày cáng có xu hớng quốc tế hóa
- Cuộc sống hiện đại ngày càng có nhiều vấn đề có tính chất toàn cầu
- Câu 4: 8 ý x 0,25đ = 2đ
a.Cuối tháng 3.1929 3 Thành lập Chi bộ cộng sản đầu tiên ở Việt Nam
b 17.6.1929 1 Thành lập Đông Dơng cộng sản đảng
c 8.1929 8 Thành lập An Nam cộng sản đảng
d 9.1929
e 1.5.1938 2 Mít tinh của 2 vạn ngời tại quảng trờng Đấu Xảo - Hà Nội
g 23.11.1940 4 Khởi nghĩa Nam Kì
h 28.1.1941 6 Lãnh tụ Nguyễn ái Quốc về nớc
i 19.5.1941 7 Thành lập Mặt trận Việt Minh
k 9.3.1945 5 Nhật đảo chính Pháp
Sở GD&ĐT Nghệ An Kì thi chọn học sinh giỏi tỉnh
Năm học 2007-2008 Môn thi: Lịch sử lớp 12 thpt- bảng a
Thời gian: 180 phút (không kể thời gian giao đề)
A Lịch sử thế giới (6,0 điểm)
Câu 1 (4,0 điểm):Phong trào đấu tranh bảo vệ hoà bình, ngăn chặn nguy cơ chiến tranh
huỷ diệt nhân loại từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay có một vị trí quan trọng nh
thế nào? Thắng lợi thu đợc của phong trào?
Câu 2 (2,0 điểm):Những đặc điểm chính của lịch sử thế giới hiện đại từ nửa sau những
năm 70 đến năm 1991?
B Lịch sử Việt Nam (14,0 điểm).
Câu 1 (8,0Trình bày nội dung cơ bản của Hội nghị Ban chấp hành Trung ơng Đảng Cộng
sản Đông Dơng lần thứ 8 (tháng 5/1941) Những nội dung đó đã đợc Đảng triển khai và
thực hiện nh thế nào để đa tới thắng lợi của cách mạng tháng Tám năm 1945?
Câu 2 (6,0 điểm)Hãy làm rõ chính sách đối ngoại: cứng rắn về nguyên tắc, mềm dẻo về
sách lợc của Đảng và Hồ Chủ tịch từ sau cách mạng tháng Tám 1945 đến trớc ngày toàn
* Vị trí của phong trào đấu tranh (2,0 điểm )
- Do chính sách “chạy đua vũ trang” và xúc tiến một cuộc “chiến tranh tổng lực” của
Mĩ cùng các nớc phơng Tây nhằm chống Liên Xô và các nớc xã hội chủ nghĩa cho nên
nguy cơ của một cuộc chiến tranh huỷ diệt nhân loại đang ngày càng trở nên nghiêm
- Nếu cuộc chiến tranh đó bùng nổ sẽ huỷ diệt sự sống và nền văn minh của nhân
Đề chính thức