Tài liệu dieu tra chan nuoi lon

Sự phát triển của nền kinh tế sản xuất hàng hóa càng tạo điều kiện thuận lợi thúc đẩy chăn nuôi lợn thịt ở hộ gia đình phát triển.. Tuy nhiên chăn nuôi lợn thịt ở Nghĩa Thắng cũng như cá

Phần I Đặt vấn đề

Nền kinh tế Việt Nam hiện nay đang từng bước hội nhập mạnh mẽ với nền kinh tế thế giới Ngày 07/11/2006 chúng ta đã chính thức trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức thương mại thế giới WTO Tham gia vào sân chơi chung này cơ hội mang đến cho nền kinh tế Việt Nam là rất lớn, nhưng bên cạnh đó WTO cũng đặt ra không nhỏ cho nền kinh tế nhỏ bé của chúng ta Thách thức ấy càng thể hiện sâu sắc với những ngành nghề nhạy cảm và khó điều chỉnh Có thể nói rằng: Nông nghiệp nói chung và chăn nuôi lợn thịt nói riêng sẽ là ngành phải chịu áp lực nhất khi chúng ta gia nhập WTO

Chăn nuôi lợn ở nước ta hiện nay đang được chú trọng và phát triển Bởi nhu cầu về thịt ngày càng tăng, truyền thống chăn nuôi lợn ở các hộ gia đình đã có từ lâu Sự phát triển của nền kinh tế sản xuất hàng hóa càng tạo điều kiện thuận lợi thúc đẩy chăn nuôi lợn thịt ở hộ gia đình phát triển Do vậy, chăn nuôi lợn có vai trò rất quan trọng trong phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn cũng như đối với nền kinh tế nói chung

Mặt khác, với lợi thế so sánh về điều kiện tự nhiên, xã hội chăn nuôi lợn thịt đang khẳng định cơ cấu chăn nuôi, góp phần nâng cao thu nhập của người sản xuất Xu hướng phát triển chăn nuôi lợn thịt là một tất yếu khách quan, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của toàn xã hội Phát triển chăn nuôi lợn thịt ở các hộ gia đình góp phần đẩy mạnh quá trình thực hiện công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn

Hiện nay, chăn nuôi lợn thịt ở các hộ gia đình phát triển thoe

hướng tiến bộ cả về mặt số lượng và chất lượng Hầu hết các hộ gia đình đều tận dụng được các phế phụ phẩm trong sinh hoạt hằng ngày, kết hợp với các loại thức ăn công nghiệp trên thị trường, bắt đầu đi vào chiều sâu trong chăn nuôi lợn thịt Tuy nhiên chăn nuôi lợn thịt ở Nghĩa Thắng cũng như các địa phương khác đang gặp phải khó khăn lớn về vốn, kĩ thuật … Câu hỏi đặt ra hiện nay là:

- Hiệu quả kinh tế của các hộ chăn nuôi như thế nào?

- Những yếu tố nào ảnh hưởng tới hiệu quả kinh tế của các hộ chăn nuôi lợn thịt và mức ảnh hưởng của chúng?

- Những khó khăn cơ bản của các hộ chăn nuôi lợn thịt ở xã

Nghĩa Thắng huyện Nghĩa Đàn Tỉnh Nghệ An

- Làm thế nào để nâng cao hiệu quả kinh tế chăn nuôi lợn thịt và nâng cao thu nhập cho các hộ nông dân chăn nuôi lợn thịt?

Việc nghiên cứu, phân tích thực trạng, có căn cứ khoa học để định hương và đưa ra giải pháp cho hộ chăn nuôi lợn để định hướng và đưa ra giải pháp cho hộ chăn nuôi lợn thịt giải quyết những vấn đề mà họ đang gặp khó khăn có ý nghĩa thiết thực Đây là vấn đề thời sự đang được xã hội quan tâm

Xuất phát từ những lí do trên tôi tiến hành tìm hiểu đề tài: “Tìm hiểu tình hình chăn nuôi lợn thịt ở xã Nghĩa Thắng _ Huyện Nghĩa Đàn _ Tỉnh Nghệ An

1.2 Mục tiêu nghiên cứu đề tài

1.2.1 Mục tiêu chung

Khảo sát thực trạng, đánh giá hiệu quả kinh tế loại hình chăn nuôi lợn ở các hộ gia đình ở xã Nghĩa Thắng Phân tích những thuận lợi và khó khăn, những vấn đề đặt ra với loại hình chăn nuôi lợn thịt và tìm ra cách tính ưu việt của từng loại lợn thịt Trên cơ sở đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả chăn nuôi lợn thịt cho hộ gia đình ở địa phương, phù hợp với điều kiện thực tế và lợi thế so sánh của xã

1.2.2 Mục tiêu cụ thể

- Góp phần hệ thống hóa lý luận và thực tiễn về hiệu quả chăn nuôi lợn thịt ở hộ gia đình

- Khảo sát thực trạng chăn nuôi lợn thịt ở địa phương Phân tích hiệu quả chăn nuôi lợn thịt ở hộ gia đình xã Nghĩa Thắng Trên cơ sở đó tìm ra nguyên nhân những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả chăn nuôi lợn thịt

- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả chăn nuôi lợn thịt ở hộ gia đình theo hướng sản xuất hàng hóa

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

1.3.1.Đối tượng nghiên cứu

- Đề tài xác định hộ gia đình chăn nuôi lợn thịt là đối tượng

nghiên cứu, các vấn đề liên quan đến hiệu quả chăn nuôi lợn thịt ở các hộ gia đình cũng được đề cập trong đề tài

- Đề tài tập trung phân tích, đánh giá kết quả và hiệu quả của loại hình chăn nuôi lợn thịt ở các hộ gai đình trên địa bàn xã Nghĩa Thắng

1.3.2.Phạm vi nghiên cứu.

- Phạm vi về nội dung:

+ Đề tài tiến hành nghiên cứu các hình thức chăn nuôi lợn thịt của các hộ gia đình, sự hợp tác trong chăn nuôi lợn thịt của các hộ so với nhau, của hộ chăn nuôi với các nhà dịch vụ cung cấp đầu vào, của hộ chăn nuôi với những người thu gom, chế biến và tiêu thụ

+ Phân tích điều kiên của các hộ trong việc phát triển chăn nuôi lợn thịt

+ Đánh giá hiệu quả sản xuất của loại hình chăn nuôi theo quy

mô, theo các hình thức chăn nuôi

+ Đề xuất các phương hướng và giải pháp để nâng cao hiệu quả sản xuất cho các hộ gia đình chăn nuôi lợn thịt

- Phạm vi về không gian:

Điều tra thu thập số liệu về loại hình chăn nuôi lợn thịt ở các hộ gia đình xã Nghĩa Thắng

- Thời gian thực hiện đề tài:

+ Thông tin thứ cấp: Tìm hiểu tình hình chăn nuôi lợn thịt ở các hộ gia đình trong 3 năm 2008 - 2010

+ Thông tin sơ cấp: Thu thập thông tin và số liệu năm 2009

Phần II : Phương pháp nghiên cứu

2 Đặc điờ̉m địa bàn nghiờn cứu

2.1. Thuận lợi

Năm 2009 là năm thứ 4 thực hiện nghị quyết của Đảng bộ tỉnh Nghệ

An, nghị quyết 26 Đảng Bộ Huyện Nghĩa Đàn và nghị quyết 20 Đảng

bộ xã Nghĩa Thắng nên toàn thể cán bộ và nhân dân trên toàn xã đều phấn đấu hết sức để thực hiện đợc nghị quyết đã đề ra

Ngo i ra cũng l 1 xã miền núi nằm cạnh trung tâm thị xã Thái Hoàà ànên có đợc những thuận lợi sau:

- Việc tham gia giao thông thuận tiện góp phần tích cực trong giao

l-u bl-uôn bán, trao đổi hàng hoá ra ngoài vùng

- Do nằm gần với trung tâm thị xã cũng tạo điều kiện thuận lợi cho việc mua sắm vì có 2 chợ của thị xã Thái Hoà nằm sát với xã, các loại mặt hàng nông sản của xã cũng đợc đa đi tiêu thụ chủ yếu ở thị xã Thái Hoà

- Đợc thiên nhiên u ái ban cho diện tích đất đỏ và đất bãi rộng lớn phù hợp cho cây trồng phục vụ chăn nuôi

- Đặc biệt những năm gần đây Đảng và nhà nớc có chủ trơng khuyến khích chăn nuôi theo hớng hàng hoá và sản xuất nông sản phục vụ chăn nuôi nên đã hình thành những trang trại chăn nuôi tuy còn nhỏ nhng đó cũng là dấu hiệu cho sự phát triển của ngành Ngoài ra sự hoạt động tích cực của ban lãnh đạo thú y đã tạo đợc niềm tin cho ngời chăn nuôi Lãnh đạo xã vừa trích ngân sách hỗ trợ cho công tác chăn nuôi và cấp không thu tiền giống lợn cho các gia đình nghèo

Trong năm tình hình thiên tai ít xảy ra, thời tiết khí hậu tơng đối ổn

định nên ngời dân yên tâm trong công tác sản xuất

2.2 Khó khăn

Bên cạnh những thuận lợi trên tình hình phát triển chăn nuôi còn gặp

1 số khó khăn nhất định

- Giá cả các mặt hàng ngày càng tăng cao, thức ăn chăn nuôi tăng mạnh theo thị trờng nhng giá bán ra của gia súc còn ở mức thấp nên lợi nhuận từ chăn nuôi cũng bị giảm sút thậm chí không có lời Đặc biệt là cuộc khủng hoảng về kinh tế trong năm 2008 đến nay vẫn cha kết thúc nên ngời dân tiếp tục thắt chặt chi tiêu, sản phẩm sản xuất ra không tiêu thụ đợc tạo nên khủng hoảng d thừa ( cung nhiều hơn cầu)

2.2 Phương pháp thu thọ̃p thụng tin

2.2.1.Phương pháp chọn điờ̉m nghiờn cứu

Điờ̉m nghiờn cứu là các hụ̣ gia đình chăn nuụi lợn thịt ở xã Nghĩa Thắng Tụi chọn ngõ̃u nhiờn các hụ̣ gia đình chăn nuụi lợn thịt của xã2.2.2.Thụng tin thứ cṍp

Dùng phương pháp thu thọ̃p các thụng tin, các sụ́ liợ̀u có liờn

quan đờ́n nụ̣i dung của đờ̀ tài đã được cụng bụ́ chính thức và từ các báo cáo tụ̉ng kờ́t của ủy ban xã Nghĩa Thắng

Bảng 1: Bảng thu thập số liệu

Thông tin cần thu thập Nguồn Phương pháp thu thậpTình hình chung về

chăn nuôi lợn ở xã

Ban chăn nuôi thú ý Ghi chép

Báo cáo các năm về

chăn nuôi lợn ở xã

Phòng lưu trữ thông tin của xã

Văn bản

Các nguồn thông tin

khác

Người dân trong xã Ghi chép

2.2.3.Thông tin sơ cấp

Thu thập số liệu và thông tin từ việc điều tra các hộ thông qua việc phỏng vấn linh hoạt, thảo luận, trao đổi trực tiếp với chủ hộ và các thành viên trong gia đình

Do thời gian thực tập có hạn nên tôi chỉ chọn 12 hộ chăn nuôi lợn thịt phân theo điều kiện kinh tế chia làm 3 nhóm hộ: lớn, vừa, nhỏ

2.3 Phương pháp phân tích và xử lý số liệu

Phân tích định tính số liệu về tình hình chăn nuôi xem hộ đó lỗ hay lãi, năng suất lao động cao hay thấp, có hiệu quả hay không có hiệu quả… Kết hợp với kết quả điều tra và những nhận định của bản thân để tìm ra câu trả lời phục vụ cho chuyên đề

Phương pháp đánh giá nhanh nông thôn: chuyên đề sử dụng

phương pháp đánh giá nhanh về chăn nuôi lợn thịt có sự tham gia của người dân để trả lời 1 số câu hỏi có tính đặc trưng

Phần III:Kết quả nghiên cứu và thảo luận 3.1 Thực trạng chăn nuôi lợn thịt ở xã

3.1.1.Tình hình chung về chăn nuôi của xã

Những năm gần đây bên cạnh chủ trương, chính sách của Đảng

và Nhà nước trong việc phát triển chăn nuôi còn có một số nhà máy thức ăn thành lập trên địa bàn tạo điều kiện thúc đẩy chăn nuôi phát triển

Với các nông hộ thì con lợn là vật nuôi chủ yếu, hàng năm cung cấp hàng loạt tấn thịt Tính từ năm 2008 đến năm 2010 trong toàn xã lượng lợn thịt bình quân xuất chuồng mỗi năm gần 144,67 tấn Đàn lợn thịt của xã ngày càng tăng cả về số lượng và chất lượng Trong năm

2008 số lợn toàn xã chỉ là 1500 con thì đến năm năm 2008 con số này

đã là 2555 con (chưa tính lợn sữa, lợn gột và lợn nái), tốc độ phát triển bình quân là 30 %

Chăn nuôi lợn có vai trò quan trọng trong chuyển dịch cơ cấu nông thôn, đặc biệt là lợn thịt Sản lượng thịt lợn luôn chiếm trên 80% sản lượng gia súc và gia cầm trong toàn xã Đồng thời nạc hóa đàn lợn được xác định là mục tiêu quan trọng trong ngành chăn nuôi nhằm góp phần nâng cao tỷ trọng và đưa chăn nuôi trở thành ngành sản xuất

Tổng sản lượng xuất

chuồng

Nguồn: Theo số liệu của xã cung cấp

Số đầu lợn qua 3 năm ở xã không ngừng tăng lên Không chỉ về số lượng mà cả về chất lượng Nguyên nhân số hộ nuôi lợn tăng là do nuôi lợn có hiệu quả hơn so với làm ruộng và chăn nuôi khác … Nghĩa Thắng có điều kiện phát triển đàn lợn về thức ăn rất đa dạng và phong phú Đa số các hộ chăn nuôi lợn thịt, mặc dù theo ý kiến của các hộ thì chăn nuôi lợn nái có hiệu quả cao hơn nhưng do nuôi lợn nái khó hơn nuôi lợn thịt, bị rủi ro nhiều hơn, khó gây được giống tốt

3.1.2 Tình hình chăn nuôi lợn thịt của xã Nghĩa Thắng

Là một xã chủ yếu phát triển kinh tế nông nghiệp, bên cạnh đó chăn nuôi cũng được xã chú trọng Đây là 1 trong những hướng đi đúng đắn để phát triển kinh tế Mặt khác xã có hệ thống giao thông thông suốt nên xã có thể giao lưu buôn bán với các xã khác, tạo điều kiện cho sự phát triển của kinh tế nói chung và chăn nuôi lợn thịt nói riêng

Năm 2008, tổng đàn lợn thịt của xã là 1500 con, đến năm 2010 thì con số này lên đến 2555 con, tăng bình quân 31,9 % Tổng trong lượng lợn thịt xuất chuồng là 434 tấn

Hơn thế nữa, trong nhưng năm gần đây các nhà máy gia súc tăng nhanh cả về chất lượng và số lượng, khuyến khích các hộ nuôi theo hướng công nghiệp và bán công nghiệp với quy mô lớn bằng cách cung

cấp giống và thức ăn chăn nuôi tới tận tay họ Bên cạnh còn có nguồn thức ăn như bèo và các loại rau Tất cả các yếu tố này đã tạo điều kiện cho chăn nuôi lợn phát triển.

3.1.3 Tình hình chăn nuôi lợn thịt ở các hộ điều tra

3.1.3.1 Tình hình cơ bản của các hộ điều tra

Để biết được chính xác thực trạng chăn nuôi lợn trên địa bàn xã Nghĩa Thắng thời gian qua, ngoài việc khảo sát tình hình chăn nuôi chung của xã Nghĩa Thắng thời gian qua, ngoài việc khảo sát tình hình chung chăn nuôi chung của xã tôi còn tiến hành điều tra 12 hộ chăn nuôi trong xã

Để phân chia quy mô chăn nuôi trong các hộ gia đình, tôi quan tâm đến chỉ tiêu là số lợn thịt xuất chuồng bình quân một năm Qua sự phân chia này tôi có thể dễ dàng so sánh tình hình chăn nuôi và kết đạt được, từ đó đề xuất phương hướng để giải quyết các khó khăn của từng nhóm hộ, đồng thời đề ra giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế chăn nuôi lợn thịt của các hộ gia đình

Qua điều tra tôi thấy: tuổi của chủ hộ có tác động rất lớn tới hoạt động sản xuất kinh doanh của hộ Những chủ hộ trẻ tuổi dễ tiếp thu những kiến thức khoa học kĩ thuật mới, họ không sợ rủi ro và sẵn sàng

áp dụng những tiến bộ kĩ thuật mới vào sản xuất Ngược lại, những chủ

hộ là người trung tuổi nhìn chung thường thờ ơ với việc áp dụng kĩ thuật mới, họ chỉ dựa vào kinh nghiệp sản xuất và những kiến thức chủ quan của mình là chính

Các chủ hộ chăn nuôi quy mô lớn có tuổi trung bình thấp hơn các chủ hộ chăn nuôi với quy mô nhỏ và vừa Trình độ văn hóa của các chủ

hộ chăn nuôi quy mô lớn cũng cao hơn ở hai nhóm quy mô vừa và nhỏ

Cụ thể, ở nhóm chăn nuôi quy mô lớn các chủ hộ đều là người học vấn cao, số người có trình độ cấp 3 chiếm 68,5 %, cấp 2 chiếm 31,5 % và không có người trình độ cấp 1 trong tổng số hộ điều tra Tỷ lệ này ở hai nhóm hộ kia thấp hơn nhiều, chẳng hạn số người học cấp 2 chiếm

42,23 % ở quy mô vừa và 55.23 % ở quy mô nhỏ Tỉ lệ người có trình

độ văn hóa cấp 3 ở nhóm hộ quy mô nhỏ rất thấp chỉ chiếm 10,89 % tổng số hộ điều tra Đây là hai yếu tố quyết định sự khác nhau về mức

độ đầu tư cũng như quy mô chăn nuôi của các hộ

Các hộ chăn nuôi có quy mô lớn có số lợn nuôi nhiều hơn rất nhiều so với các hộ chăn nuôi quy mô vừa và quy mô nhỏ Chẳng hạn

số lợn thịt bình quân/lứa của hộ quy mô lớn là từ 100 con Trong khi

đó ở các nhóm hộ có quy mô vừa và nhỏ thấp hơn nhiều chỉ ở mức 20

Quy mô vừa

Quy mô lớn

Bình quân chung

Nguồn: Số liệu điều tra hộ nông dân

Diện tích đất nông nghiệp trên một hộ giữa các nhóm hộ chăn nuôi với quy mô khác nhau không chênh lệch nhiều Số lao động thực tế ở các

hộ có quy mô lớn là nhỏ nhất, tiếp đến là quy mô vừa, cuối cùng là hộ chăn nuôi với quy mô nhỏ có số lượng lao động thấp nhất Đối với chăn nuôi lợn thịt việc sử dụng lao động không đòi hỏi trình độ kĩ thuật cao, có thể tận dụng lao động ngoài giờ, lao động ngoài độ tuổi của gia đình tham gia chăn nuôi

3.1.3.2 Đánh giá kết quả chăn nuôi lợn thịt của các hộ điều tra

* Tình hình chăn nuôi lợn thịt ở các hộ điều tra

a, Xét theo quy mô chăn nuôi

Những hộ chăn nuôi theo quy mô lớn có sự đầu tư về vốn cao và

có yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng con giống cũng như kĩ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng điều kiện vệ sinh chuồng trại, phòng dịch bệnh nên khả năng tăng trọng của lợn đạt 23.5kg/tháng, trong khi đó chăn nuôi quy mô vừa là 21,40 kg/tháng và chăn nuôi quy mô nhỏ là 16,75

kg/tháng, giảm thời gian nuôi/lứa (giảm bình quân 8 ngày/lứa so với quy mô vừa và đặc biệt giảm 25ngày/lứa so với quy mô nhỏ).

Chăn nuôi quy mô nhỏ đồng nghĩa với ít vốn nên trọng lượng giống nhập thấp, thời gian nuôi/lứa kéo dài hơn 4 tháng, có nhiều hộ chỉ nuôi 1 - 2 con/lứa và thời gian nuôi kéo dài trên 5 tháng, và chỉ xuất chuồng 2 lứa/năm

Đối với những hộ chăn nuôi quy mô vừa thường có sự đầu tư nhất định, tuy không có hệ thống chuồng trại với trang thiết bị hiện đại, chế độ chăm sóc đảm bảo quy trình như chăn nuôi quy mô lớn, nhưng

họ đã có sự kết hợp giữa việc tận dụng sản phẩm phụ của trồng trọt trong gia đình với nguồn thức ăn đậm đặc bổ sung thích hợp nhằm đảm bảo chế độ dinh dưỡng cho lợn Vì vậy, các chỉ tiêu về mức tăng

trọng/tháng, trọng lượng xuất chuồng bình quân/con khá cao

Bảng4 : Một số chỉ tiêu chung về chăn nuôi lợn thịt của các hộ điều tra theo quy mô chăn nuôi (tính bình quân 1 hộ)

Chỉ tiêu Đơn vị tính Quy mô chăn nuôi Bình

Thời gian nuôi/lứa Ngày 124 98,2 80,00 100,73

về trọng lượng xuất chuồng bình quân/con, số lứa nuôi trong năm

nhưng thời gian nuôi/lứa ở quy mô lớn là ít nhất Đây chính là điều kiện quan trọng có ảnh hưởng đến kết quả và hiệu quả chăn nuôi lợn thịt

b, Xét theo phương thức chăn nuôi

Với những phương thức nuôi khác nhau thì mức đầu tư vốn khác nhau, các chỉ tiêu kinh tế kĩ thuật khác nhau Do áp dụng kĩ thuật hiện đại, chế độ chăm sóc tốt nên chăn nuôi theo phương thức công nghiệp

có mức tăng trọng cao Phương thức nuôi truyền thống chủ yếu được nuôi ở các hộ nghèo, chế độ chăm sóc kém nên mức tăng trọng thấp, thời gian nuôi kéo dài, trọng lượng xuất chuồng thấp

Bảng 5: Một số chỉ tiêu chung chăn nuôi lợn thịt

Chỉ tiêu Đơn vị tính Phương thức chăn nuôi Bình quân

Truyền thống

Bán công nghiệp

Nguồn: Số liệu từ trạm chăn nuôi thú y

* Hiệu quả kinh tế chăn nuôi lợn thịt

Qua quá trình điều tra khảo sát trên địa bàn xã, tôi có một số kết quả về tình hình chăn nuôi lợn thịt của các hộ gia đình xã Nghĩa

Thắng Trung bình chung giá trị sản xuất của hộ chăn nuôi lợn thịt là 2340,67 nghìn đồng, trong đó hộ chăn nuôi với quy mô lớn thu được giá trị sản xuất cao nhất với 2452,70 nghìn đồng, sau đó đến hộ chăn nuôi vừa, cuối cùng là hộ chăn nuôi với quy mô nhỏ Bên cạnh đó, thu nhập hỗn hợp của hộ quy mô lớn cũng cao nhất với 870,07 nghìn đồng, sau đó đến hộ chăn nuôi với quy mô vừa và thấp nhất là hộ quy mô nhỏ Với thời gian nuôi/lứa ngắn hơn nên hộ chăn nuôi quy mô lớn có giá trị công lao động thấp nhất 229,65 nghìn đồng, sau đó là quy mô vừa và cao nhất là hộ chăn nuôi quy mô nhỏ

Hộ chăn nuôi quy mô lớn có kết quả cao hơn so với hai quy mô còn lại là do hộ đã chủ động đầu tư trang thiết bị cũng như vệ sinh chuồng trại nghiêm ngặt theo tiêu chuẩn kĩ thuật, đồng thời đầu tư mua