Chính quyền thực dân đã biến người dân nghéo khổ ở các xứ thuộc địa thành vật hi sinh để phục vụ lợi ích của mình trong cuộc chiến tranh tàn khốc. Nguyễn Ái Quốc đã vạch trần sự thực ấ[r]
Trang 1GV: NGUYỄN HỮU HIỆP
Trường THCS Cư Pui
CHÀO MỪNG THẦY CÔ VỀ DỰ GIỜ TIẾT HỌC
NGÀY HÔM NAY
Trang 2Trong chương trình Ngữ văn lớp 8 em đã học những tác phẩm nào của Nguyễn Ái Quốc (Hồ Chí Minh) ? Qua những tác phẩm đó em hiểu biết thêm điều gì về vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc?
Trả lời
Chương trình ngữ văn lớp 8 đã học những tác phẩm của
Nguyễn Ái Quốc (Hồ Chí Minh): Tức cảnh P¸c Bó, Ngắm trăng, Đi đường Những tác phẩm trên giúp chúng ta hiểu
biết thêm về lòng yêu nước, tình yêu thiên nhiên, nghị lực cách mạng và niềm lạc quan của Bác trong mọi hoàn cảnh.
Trang 7Bị tra tấn, đánh đập
Trang 8Tiết 105,106:
VĂN BẢN
Trang 9I Đọc – hiểu chú thích
1.Tác giả:
Nguyễn Ái Quốc (1890-1969) là một trong những tên gọi của Chủ Tịch Hồ Chí Minh trong thời
kỳ hoạt động cách mạng trước năm 1945.
Chân dung Nguyễn Ái Quốc
Trích : “Bản án chế độ thực dân Pháp”
Trang 102 Tác phẩm:
“Bản án chế độ thực dân
Pháp” được viết tại Pháp
bằng tiếng Pháp, xuất bản tại
Pa- ri năm 1925, tại Hà Nội
Trang 11Bản án chế độ thực dân Pháp
(Gồm 12 chương)
- Chương I: Thuế máu
- Chương II: Việc đầu độc người bản xứ
- Chương III: Các quan toàn quyền thống đốc
- Chương IV: Các quan cai trị
- Chương V: Những nhà khai hoá
- Chương VI: Gian lận trong bộ máy nhà nước
- Chương VII: Việc bóc lột người bản xứ
- Chương VIII: Công lí
- Chương IX: Chính sách ngu dân
- Chương X: Giáo hội
- Chương XI: Nỗi nhục của người đàn bà bản xứ
- Chương XII: Nô lệ thức tỉnh
- Phụ lục: Gửi thanh niên Việt Nam
Trang 12Tiết 105, 106: Văn bản ThuÕ M¸u
- Chiếc gậy của ngài thống chế:
Bản thân nước được nói đến Dùng sau danh từ dân
bản xứ, người bản xứ với hàm ý khinh miệt theo quan
điểm của chủ nghĩa thực dân Cách gọi người Việt Nam với thái độ khinh miệt của bọn thực dân Pháp, ở đây được Bác dùng trong ngoặc kép với ý nhại lại
Hình ảnh này dùng để chỉ danh vọng, vinh quang
Một phần của trang phục và là biểu tượng của quyền lực của các
vị chỉ huy cao cấp trong quân đội
3 Chú thích:
Trang 13ThuÕ m¸u
I Chiến tranh và
“Người bản xứ” II Chế độ lính tình nguyện III Kết quả của sự hi sinh
Tên phần: Cho ta thấy sự tàn bạo của chính
quyền thực dân và nỗi khổ của người dân thuộc địa theo trình tự thời gian : trước, trong và sau chiến tranh
Tiết 105, 106: Văn bản ThuÕ M¸u
TrÝch : “Bản án chế độ thực dân Pháp”
Tên chương: sự dã man, tàn bạo, bóc lột đến kiệt sức, và sự bi thảm của người dân
4 Bố cục:
Trang 14II Đọc – hiểu văn bản
Trang 15a Thái độ của quan cai trịTrước chiến tranh Khi chiến tranh xảy ra
Họ chỉ biết kéo xe tay, bị tra tấn,
đánh đập như súc vật
Họ được tâng bốc vỗ về, được phong danh hiệu cao quý
Trang 16Những tên An – nam – mít bẩn thỉu, những
tên da đen bẩn thỉu… giờ đây đã trở thành những đứa con yêu, bạn hiền, những chiến
sĩ bảo vệ công lí và tự do…
=> Nhưng sự thay đổi đó thực chất chỉ là thủ đoạn lừa bịp
một cách tàn bạo nhằm che đậy tội ác của chúng.
Những từ ngữ, hình ảnh này được hiểu theo nghĩa ngược lại:
Cuộc chiến tranh vui tươi, chiến sĩ bảo vệ công lí và tự do…
Trang 17b Số phận người dân thuộc địa
Trang 19b Số phận người dân thuộc địa
Phơi thây trên các chiến
trường Châu
Âu, bỏ xác tại những miền hoang vu,
Họ phải làm công việc chế tạo vũ khí phục
vụ chiến tranh…,
bị nhiễm độc, khạc ra từng miếng phổi…
Kết quả: Trong số 70 vạn người thì
8 vạn người không bao giờ nhìn thấy mặt trời
quê hương nữa
Người ra trận Người ở hậu phương
70 vạn
8 vạn
Trang 20-…Phải xa lìa vợ con, quê h ơng vì mục đích vô nghĩa, đem mạng sống mà đánh đổi lấy những vinh dự hão huyền.
- Bị biến thành vật hi sinh cho lợi ích danh dự của kẻ cầm
quyền
- trên các chiến tr ờng châu Âu.
- Xuống tận đáy biển - bảo vệ các loài thuỷ quái
- Một số tại Ban-căng,… bị tàn sát ở bờ sông Mác-nơ, bãi lầy Săm-pa-nhơ, của các cấp chỉ huy, của …
Thảo luận nhóm: Em có nhận xét gì về cách sử
dụng từ ngữ, giọng điệu của tác giả ở đoạn này?
=> Từ ngữ mỉa mai, châm biến, giọng văn giễu cợt nh ng ẩn trong đó là sự xót xa tr ớc những cái chết th ơng tâm, vô nghĩa của ng ời dân thuộc địa.
- ở hậu ph ơng họ phải làm công việc chế tạo vũ khí phục vụ chiến tranh Nh ng cuối cùng họ cũng phải chết vì bệnh tật (nhiễm những luồng khí độc),
Trang 21Phần I: CHIẾN TRANH VÀ “NGƯỜI BẢN XỨ”
=> Bằng lời kể chua xút, giọng điệu giễu cợt, tỏc giả đó vạch
trần bộ mặt tàn ỏc, quỷ quyệt của chủ nghĩa thực dõn, đồng thời cho thấy số phận thờ thảm của người dõn thuộc địa bị đẩy vào cuộc chiến tranh phi nghĩa.
Trích “Bản án chế độ thực dân Pháp”
Trang 22Phần II CHẾ ĐỘ LÍNH TÌNH NGUYỆN
Trang 231.Thủ đoạn, mánh khoé của các quan cai trị
Vật liệu biết nói mang ý nghĩa mỉa mai:
người dân bản xứ chỉ như thứ đồ vật biết nói, như món hàng hóa
Trang 24Như vậy thực trạng của chế độ lính tình nguyện là gì?
- Cuối cùng là đến những người giàu có để họ lựa
chọn một trong hai con đường:
Hoặc đi lính tình nguyện hoặc xì tiền ra.
Trang 252 Lời lẽ của bọn cầm quyền:
CÂU HỎI:
Em hãy cho biết thật ra đây có phải là lính tình nguyện hay không?
Định hướng:
Như vậy:
Lời tuyên bố trịnh trọng “ Các bạn đã tấp nập dầu quân,
đã không ngần ngại, hiến dâng xương máu, cánh tay… Nhưng thực ra chỉ là những thủ đoạn: cưỡng bức, đàn áp, lường gạt của bọn cầm quyền.
- Tình nguyện nhưng thật ra không dựa trên sự tình nguyện nào cả.
=> Bởi vì có nhiều cảnh bắt bớ, giam cầm, nhiều người
bỏ trốn hoặc gây thêm nhiều bệnh tật cho mình…
Trang 26Phần III KẾT QUẢ CỦA CUỘC HI SINH.
Trang 27CÂU HỎI:
Phần III đề cập đến kết quả của sự hi sinh Nhưng thực chất là hi sinh cho ai?
Và vì sao mà phải hi sinh?
Định hướng:
Hi sinh vì Mẫu quốc, vì danh vọng hão huyền…Bộc lộ sự mâu thuẫn đối lập giữa lời hứa hẹn mĩ miều và hành động thực tế
Bọn ngu muội lại phải được đối xử đúng với thân phận của chúng.
Ta xem xét bảng so sánh để thấy được bản chất
tàn bạo độc ác của thực dân Pháp đã bị vạch trần
Hình thức bên ngoài Lời nói và hành động thực chất
- Khi chiến tranh kết thúc thì im bặt
như có phép lạ
- Để ghi nhớ công lao
- Biết ơn, đón chào nồng nhiệt bằng
diễn văn yêu nước
- Thương binh và vợ con tử sĩ được cấp
phương tiện làm ăn…
- Chiến sĩ bảo vệ tự do giống người
bẩn thỉu
- Lột hết của cải, đánh đập vô cớ, cho
ăn như lợn ăn, xếp xuống hầm tàu, chật bẩn, thiếu không khí…
- Bây giờ không cần nữa, cút đi!
- Cấp môn bài bán lẻ thuốc phiện
Trang 28Qua bảng so sánh trên ta có thể đưa ra kết luận:
Định hướng cho
học sinh trả lời:
Một lần nữa bản chất bịp bợm, tàn bạo, độc ác của thực dân Pháp lại được thể hiện một cách rõ nét
Thực dân Pháp đã phạm một tội ác nữa là lôi kéo cả những nạn nhân đáng thương của cuộc huynh đệ tương tàn vừa coi rẻ xương máu của kẻ bị bịp lừa
Lời kết án sâu sắc, đanh thép thể hiện niềm tin và nêu ra con đường đấu tranh cách mạng trên cơ sở tố cáo, lên án sự
dã man vô nhân đạo của thực dân Pháp
Trang 29III Tổng kết
Chính quyền thực dân đã biến người dân nghéo khổ ở các
xứ thuộc địa thành vật hi sinh để phục vụ lợi ích của mình trong cuộc chiến tranh tàn khốc.
Nguyễn Ái Quốc đã vạch trần sự thực ấy bằng những tư liệu phong phú, xác thực bằng ngòi bút trào phúng sắc sảo.
cảm , có giọng điệu vừa đanh thép vừa mỉa mai, chua chát.