1.1.KHÁI NIỆM NĂNG LƯỢNG THỦY TRIỀU- Thủy triều sinh ra do lực hấp dẫn giữa Mặt trăng, Mặt trời và chuyển động quay của Trái đất.. - Là một dạng thủy điện chuyển năng lượng của thủy triề
Trang 1THỰC TRẠNG NGUỒN NĂNG LƯỢNG THỦY TRIỀU ĐỐI
VỚI XU THẾ PHÁT TRIỂN HIỆN NAY
Trang 41.1.KHÁI NIỆM NĂNG LƯỢNG THỦY TRIỀU
- Thủy triều sinh ra do lực hấp dẫn giữa Mặt trăng, Mặt trời và chuyển động quay của Trái đất
- Là một dạng thủy điện chuyển năng lượng của thủy triều thành điện năng
- Chi phí đầu tư cao, điều kiện thực hiện khó khan
- Có 2 loại: triều cường và triều kém
(Nguồn: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780857094186500193 )
Trang 51.1.KHÁI NIỆM THỦY TRIỀU VÀ NLTT
- Nguyên nhân hình thành:
+ Do lực hấp dẫn của Mặt Trăng và Trái Đất
+ Do lực hướng tâm của Trái Đất
Trang 61.1.KHÁI NIỆM THỦY TRIỀU VÀ NLTT
Trang 7- Tiềm năng phát triển
- Trên thực tế, có thất thoát năng lượng do
1.2 TIỀM NĂNG CỦA NĂNG LƯỢNG THỦY TRIỀU
Biểu đồ thể hiện mật độ năng lượng thủy triều (Nguồn: https://tidalenrgy.net.au/energy-comparison.html )
Trang 8- Tiềm năng trên thế giới
+ Canada: tiềm năng > 42 GW
+ Mỹ: Alaska, Washington, California, Maine là những vùng có mật độ năng lượng lớn
+ Anh: khai thác 18TWh/năm, 40% tập trung ở phía bắc Scotland
+ Pháp: thủy triều mạnh nhất xung quanh đảo Channel
+ Austraulia: North West có những điểm thủy triều cao nhất thế giới khoảng hơn 10m
Trang 91.2 TIỀM NĂNG CỦA NĂNG LƯỢNG THỦY TRIỀU
Bản đồ thể hiện mật độ phân bố tiềm năng thủy triều trên thế giới (Nguồn: http://www.sildeshare.net/grebriner/tidal-power )
Trang 10- Tiềm năng ở Việt Nam
+ Bà Rịa - Vũng Tàu: 5,2 GWh/km2 + Phan Thiết: 2,1 GWh/
1.2 TIỀM NĂNG CỦA NĂNG LƯỢNG THỦY TRIỀU
Dự án quy hoạch xây dựng trạm điện thủy triều ở Cô Tô (Quảng Ninh) năm 2012
(Nguồn Viện Khoa học Năng lượng Việt Nam)
Trang 11- Vận dụng sự thay đổi chiều cao cột nước làm quay tua bin quay tạo ra
điện năng
- Có 2 cách để tạo ra điện năng từ thủy triều
+ Thế năng Ví dụ: đập thủy triều
+ Động năng Ví dụ: Hàng rào thủy triều, tuabin thủy triều
- Độ chênh lệch thủy triều
+ Bình thường: 0,5 m
+ Tại vịnh hẹp, bờ biển gần bờ địa hình thích hợp: 12m
- Mức thủy triều cần để tạo ra điện là lớn hơn 3-4m
1.3 NGUYÊN TẮC HÌNH THÀNH NLTT
Nguyên tắc tạo ra năng lượng thủy triều
Trang 121.4.CÁC PHƯƠNG THỨC VẬN HÀNH
ĐẬP THỦY TRIỀU
- Địa điểm xây dựng: vịnh lớn và các cửa vịnh nhỏ
- Kết cấu đập: đập chứa nước, tua pin, đê kè, cổng, hệ thống khoá.
- Nguyên lý hoạt động: khi thủy triều lên nước qua cổng đi vào đập, tới khi đủ nước cổng sẽ lập tức đóng lại, lượng nước chứa trong đập được giữ lại -> khi thủy triều xuống kiệt -> đập xả nước -> tuabin quay
Trang 131.4.CÁC PHƯƠNG THỨC VẬN HÀNH
ĐẬP THỦY TRIỀU
+ Tạo con đường băng qua cửa sông
+ Giảm xói mòn bãi biển
+ Chi phí vận hành thấp, nguyên lí hoạt động đơn giản
- Nhược điểm: Chi phí xây dựng cao
Đập thủy triều Sihwa – Hàn Quốc
Trang 141.4.CÁC PHƯƠNG THỨC VẬN HÀNH
ĐẬP THỦY TRIỀU
- Vị trí nhà máy: Hồ Sihwa, tỉnh Gyeonggi
- Tổng công suất phát điện: 254 MW
- Vận hành bởi công ty nước tài nguyên Hàn Quốc
- Chi phí xây dựng: 13.000 tỷ
Đập thủy triều Sihwa – Hàn Quốc
Trang 15ĐẬP THỦY TRIỀU
HÀNG RÀO THỦY TRIỀU
- Gồm: Tường thành bê tông vững chắc chặn ngang eo biển hoặc cửa sông, có những khoảng rộng lớn để gắn tua bin
- Địa điểm xây dựng: eo biển giữa đất liền và đảo hoặc giữa các đảo nhỏ
- Nguyên lí: dòng triều chuyển động lên - xuống -> Tua bin -> Điện
+ Ưu điểm: Tạo đường qua sông, ít tác động tới môi trường
+ Nhược điểm: Ảnh hưởng tới sự di chuyển của các sinh vật biển lớn khác
1.4.CÁC PHƯƠNG THỨC VẬN HÀNH
Trang 16ĐẬP THỦY TRIỀU
HÀNG RÀO THỦY TRIỀU
1.4.CÁC PHƯƠNG THỨC VẬN HÀNH
Trang 17- Dự kiến hoàn thành: 2020 hoặc 2021
- Được nghiên cứu và phát triển bởi Kepler Energy thuộc khoa khoa học Đại Học Oxford
- Chi phí xây dựng: 3.313 tỷ
Trang 181.4.CÁC PHƯƠNG THỨC VẬN HÀNH
ĐẬP THỦY TRIỀU
HÀNG RÀO THỦY TRIỀU
TUA BIN THỦY TRIỀU
- Là công nghệ mới nhất
- Đặc điểm: tua bin bố trí thẳng hàng
- Tốc độ dòng thủy triều để phát điện: 2-3m/s
- Vị trí đặt: cửa sông, cửa vịnh có độ sâu 20-30m, những nơi có dòng chảy mạnh
- Cấu tạo: Gồm hộp số, cánh quạt và máy phát điện
Trang 19ĐẬP THỦY TRIỀU
HÀNG RÀO THỦY TRIỀU
TUA BIN THỦY TRIỀU
- Nguyên lý hoạt động:
+ Sử dụng Động năng làm quay tuabin điện
+ Các tuabin này có thể nằm ngang, thẳng đứng, mở, hoặc ngầm hoá
+ Ít ảnh hưởng tới môi trường sinh thái
+ Sử dụng cho cả thuỷ triều lên và xuống
+ Đòi hỏi chất lượng thiết bị cao
+ Khó bảo trì
1.4.CÁC PHƯƠNG THỨC VẬN HÀNH
Trang 20ĐẬP THỦY TRIỀU
HÀNG RÀO THỦY TRIỀU
TUA BIN THỦY TRIỀU
1.4.CÁC PHƯƠNG THỨC VẬN HÀNH
Tua bin AR 2000 được sản xuất bởi SIMIEC ATLANTIS ENERGY 2018
Được triển khai và vận hành trong dự án năng lượng thủy triều MeyGen ở Pentland Firth, ngoài khơi
Scotland
Trang 211.4.CÁC PHƯƠNG THỨC VẬN HÀNH
Trang 222.1.KHÁI NIỆM TUA BIN THỦY TRIỀU
- Tua bin thủy triều là hệ thống quay quy mô lớn bao gồm một số thành phần phụ
- Dùng để chuyển đổi động năng của dòng thủy triều thành năng lượng điện thông
qua việc truyền mô-men xoắn đến máy phát điện
- Giống với thiết kế của tuabin gió ngoài khơi
- Hoạt động không phụ thuộc vào thời tiết và biến đổi khí hậu
- Thu nhận động năng từ biển hoặc sông, được sử dụng để làm quay rôto chìm
DÒNG THỦY TRIỀU
ĐIỆN NĂNG
TUA BIN
Trang 23Hình ảnh tua bin thủy triều dưới dạng mô phỏng 3D
2.1.KHÁI NIỆM TUA BIN THỦY TRIỀU
Trang 24(A)Trục tung; (B) Tua bin Polo; (C) Hiệu ứng Venturi (ống dẫn); (D) Trục ngang
2.2.PHÂN LOẠI
- Tua bin thủy triều trục đứng:
+ Trục rôto chính được lắp đặt nằm ngang với hướng chuyển động của nước
+ Hộp số và máy phát điện có thể được lắp đặt ở dưới đáy gần đáy biển hoặc trên đỉnh của thiết
bị gần bề mặt để có thể tiếp cận tốt hơn trong quá trình bảo trì
- Tua bin thủy triều Polo:
+ Dựa trên trục thẳng đứng
+ Cấu tạo tương tự như bánh xe chuột đồng với các lưỡi dao trên chu vi của bánh xe, các lưỡi dao thay đổi độ cao để tăng tính linh hoạt
Trang 25(A)Trục tung; (B) Tua bin Polo; (C) Hiệu ứng Venturi (ống dẫn); (D) Trục ngang
2.2.PHÂN LOẠI
- Tua bin hiệu ứng Venturi (ống dẫn):
+ Thiết kế dựa trên hiệu ứng Venturi
+ Có thể tạo ra bằng cách thu hẹp ống dẫn ở trung tâm để tăng tốc dòng chảy thủy triều
+ Máy phát được đặt ở trung tâm của ống dẫn để có hiệu suất tối đa
- Tua bin thủy triều trục ngang:
+ Trục của rôto chính song song với hướng của dòng nước
Trang 262.2.PHÂN LOẠI
Đánh giá tình trạng áp dụng các công nghệ tua bin vào công nghiệp sản xuất năng lượng thủy triều.
Trang 272.3.CÁC CÔNG NGHỆ
Tua bin gió Enercon E126 (trái) và Tua bin thủy triều Hammerfest Strøm (phải) với dòng hướng trục
Trang 282.3.CÁC CÔNG NGHỆ
Tua bin gió Darrieus (trái) và tuabin thủy triều Năng lượng Mới (phải) với dòng chảy ngang và trục thẳng đứng
Trang 292.3.CÁC CÔNG NGHỆ
Tua bin gió Turby (trái) và Harvest-Ethic tuabin thủy triều (bên phải) với dòng chảy ngang
Trang 302.3.CÁC CÔNG NGHỆ
Tua bin thủy triều MCT Seagen mới nổi (trái) và Sabella chìm (phải)
Trang 312.3.CÁC CÔNG NGHỆ
Tuabin dòng hướng trục có ống dẫn
(a) Năng lượng Mặt Trăng (Anh), (b) Alstom / Dòng điện sạch (Pháp), (c) Free Flow Power Corp (Mỹ)
Trang 322.3.CÁC CÔNG NGHỆ
Tuabin dòng ngang có ống dẫn (a) Blue Energy (Canada), (b) DHVT Tidal Energy Ltd (Úc), (c) Harvest-Ethic (Pháp)
Trang 333.1 TÌNH HÌNH NĂNG LƯỢNG THỦY TRIỀU TRÊN THẾ GIỚI
Trang 343.1 TÌNH HÌNH NĂNG LƯỢNG THỦY TRIỀU TRÊN THẾ GIỚI
Trang 353.2 TẦM NHÌN NĂNG LƯỢNG THỦY TRIỀU Ở VIỆT NAM
- Việt Nam là quốc gia có tiềm năng về thuỷ triều do có nhiều vũng, vịnh, cửa sông, đầm phá và đường bờ biển hơn 3200km.
- Độ lớn thuỷ triều: 0,5 đến 4,5m chủ yếu khoảng 1,5 tới 2m.
- Một số nơi có tiềm năng phải kể đến là: Bà Rịa – Vũng tàu, Quảng Ninh - Hải Phòng, Phan Thiết, Huế, Nghệ An.
- Tuy nhiên tính khả thi chưa cao, do
+ Hiệu năng khai thác thấp+ Sự khác biệt của môi trường tự nhiên ở Việt Nam+ Giới hạn kĩ thuật của tuabin trục ngang
Trang 363.2 PHÂN TÍCH SWOT
- Ngành năng lượng trọng điểm
- Lợi thế đường bờ biển dài
- Kêu gọi đầu tư
- Giải quyết nguy cơ thiếu năng lượng
- Tận dụng tài nguyên của đất nước
- Nhà nước quan tâm
- Các nước tiên phong sẵn sang hỗ trợ
- Cải thiện giao thông
- Chi phí nhiên liệu bằng không
- Cầu >> cung >< khai thác
- Hạn chế nhân lực + công nghệ
- Chưa có chính sách hỗ trợ từ Chính phủ
- Chưa có quy định về kỹ thuật và pháp lý
- Nhận thức của con người chưa cao
- Thiếu tuyên truyền và giáo dục
- Hiệu năng khai thác thấp
- Giới hạn về mặt kĩ thuật
- Chi phí đầu tư cao
- Nhiều rủi ro
Trang 371. Chương trình hỗ trợ năng lượng GIZ, bài viết Điện thủy triều ở Việt Nam: Tại sao không?, tác giả Song Anh
2. Bộ Công Thương Việt Nam, Diễn đàn Năng lượng Việt Nam 2020 “Phát triển năng lượng sạch - Xu thế và thách thức”, tác giả Phương Thảo, 18/06/2020
3. Kênh National Geographic, bài viết Năng lượng thủy triều, tác giả Nick Kaloterakis
4. Kênh ScienceDirect, bài viết Điện thủy triều, tác giả SC Bhatia và Clive Baker, năm 2004
5. Bài báo Concepts, Modeling and Control of Tidal Turbines, tác giả Mohamed Benbouzid, Jacques-André Astolfi, Seddik Bacha, Jean-Frederic Charpentier, Mohamed Machmoum, Thierry Maître, Daniel Roye, Submitted on 19 Feb 2020