- Ngô Quyền xây dựng nền độc lập không phụ thuộc vào các triều đại phong kiến nước ngoài, đặc biệt là về tổ chức nhà nước.. - Nắm được quá tŕnh thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh 2.[r]
Trang 1Ngày soạn: 27/9/2010
Ngày dạy:
Tuần 5 – Tiết 10:
Phần hai LỊCH SỬ VIỆT NAM
( Từ thế kỉ X đến giữa thế kỉ XIX )
( Thế kỉ X)
Bài 8: NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP
(DẠY HỌC THEO HƯỚNG TÍCH CƯC CỦA HỌC SINH THẢO LUẬN NHÓM THEO KỸ THUẬT CÁC MẢNH GHÉP)
I Mục tiêu :
1 Kiến thức :
- Ngô Quyền xây dựng nền độc lập không phụ thuộc vào các triều đại phong kiến nước ngoài, đặc biệt là về tổ chức nhà nước
- Nắm được quá tŕnh thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh
2 Tư tưởng :
Giáo dục ý thức tự chủ của dân tộc và thống nhất đất nước
3 Kĩ năng :
- Bồi dưỡng học sinh lập biểu đồ, sơ đồ và sử dụng bản đồ
II Chuẩn bị:
1.Giáo viên :
- Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời Ngô
- Lược đồ 12 sứ quân
- Bảng phụ kẻ trước nội dung tiến hành kiểm tra bài cũ
- Chia lớp thành 4 nhóm, tổ chức hoạt động nhóm theo kĩ thuật các mảnh ghép ở hoạt động 1
2 Học sinh:
- Đọc nội dung (SGK)
- Đọc trước lược đồ 12 sứ quân
III Các hoạt động dạy học :
1 Ổn định tình hình lớp: (1’)
- Kiểm tra sĩ số học sinh, vệ sinh lớp, chuẩn bị kiểm tra bài cũ
2 Kiểm tra bài cũ : ( 5’ )
HTB: Em hãy so sánh xã hội phong
kiến phương Đông với xã hội
phong kiến phương Tây về các
lĩnh vực sau: Thời gian h́nh thành,
sự phát triển, sự khủng hoảng, suy
vong và cơ sở kinh tế-xã hội (10đ)
Nội
dung
Phương Đông
Phương Tây T/g hình
thành
T/g phát
a Sự hình thành:
-Phương Đông hình thành sớm: TK III TCN ->
khoảng TK X
-Châu Âu hình thành muộn TK V -> X
b Sự phát triển:
-Phương Đông TK X -> XV
-Châu Âu TK XI -> XIV
c Sự khủng hoảng và suy vong:
-Phương Đông: TK XVI -> giữa TK XIX
-Châu Âu TK XV -> XVI
d Cơ sở kinh tế:
1đ
1đ 2đ 2đ
Trang 2T/g khủng
hoảng và
suy vong
Cơ sở kinh
tế
Chính sách
xã hội
Chế độ nhà
nước
-Phương Đông KT bó hẹp trong các công xã nông thôn
-Phương Tây: Kinh tế bó hẹp trong các lãnh địa -Xã hội: Có 2 giai cấp cơ bản:
+ Phương Đông: Địa chủ và nông dân lĩnh canh
+ Phương Tây: Lãnh chúa và nông nô
-Chế độ nhà nước:
+Phương Đông: Quân Chủ chuyên chế tập quyền
+Phương Tây: Quân chủ chuyên chế phân quyền
Đến TK XV chuyển sang tập quyền
2đ 2đ
3 Giảng bài mới :
* Giới thiệu bài: (1’)
Giáo viên nhắc lại kiến thức cũ về chiến thắng Bạch Đằng của Ngô Quyền năm 938
H: Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 có ý nghĩa gì?
Khẳng định quyền tự chủ của nhân dân ta sau hơn 1000 năm thoát khỏi chế độ đô hộ của phong kiến phương Bắc và mở ra thời kì mới cho dân tộc Để hiểu rõ hơn về điều này, hôm nay chúng ta t́m hiểu bài 8: “ Nước ta buổi đầu độc lập”
* Tiến trình bài dạy:
12’ Hoạt động 1: Ngô Quyền xây dựng đất nước như thế nào ? 1 Ngô Quyền dựng
nền độc lập:
-Năm 939, Ngô Quyền lên ngôi vua
- Chọn Cổ Loa làm kinh đô
-Bỏ chức Tiết độ sứ của bọn PK phương Bắc
-Thành lập triều đình riêng
-Vua đứng đầu quyết định mọi công việc (chính trị, quân sự, ngoại giao, các lễ nghi
và trang phục màu sắc trong triều )
GV yêu cầu HS nhắc lại kiến thức
cũ về ý nghĩa của chiến thắng Bạch
Đằng năm 938 của Ngô Quyền ?
GV chia lớp thành 4 nhóm, tổ
chức thảo luận theo kĩ thuật các
mãnh ghép (Thời gian thảo luận
10 phút)
Vòng 1:
Đằng năm 938, Ngô Quyền đã làm
những việc gì ?
Nhóm II: Vì sao Ngô Quyền bãi bỏ
bộ máy cai trị của họ Khúc để
-Đánh bại âm mưu xâm lược của quân Nam Hán, chấm dứt hơn 1000 năm thống trị của các triều đại PK phương Bắc
-Các nhóm tiến hành thảo luận nhóm
+ Ngô Quyền lên ngôi vua + Chọn Cổ Loa làm kinh đô
+ Bỏ chức Tiết độ sứ của bọn
PK phương Bắc
+ Thành lập triều đình riêng
+ Vua đứng đầu quyết định mọi công việc
-Họ Khúc dành quyền tự chủ, nhưng trên danh nghĩa vẫn
Trang 3thiết lập triều đình mới ?
Nhóm III: Vẽ sơ đồ bộ máy nhà
nước thời Ngô ?
Ngô được tổ chức như thế nào ?
Vòng 2: Tất cả các nhóm ghép
mới thảo luận và trả lời câu hỏi
sau:
HTHẢO LUẬN: Những việc làm trên
của Ngô Quyền thể hiện điều gì ?
GV khẳng định: Bộ máy nhà nước
thời Ngô còn đơn giản, chưa chặt
chẽ nhưng thể hiện ý thức tự chủ
của Ngô Quyền trong việc xây
dựng đất nước, không phụ thuộc
vào bất cứ nước nào Đây là điều
chúng ta đáng trân trọng và tự hào
để xây dựng tương lai đất nước sau
này
phụ thuộc vào nhà Hán nên Ngô Quyền bãi bỏ, quyết tâm xây dựng một quốc gia độc lập không phụ thuộc nhà Hán
-Vua đứng đầu triều đình, quyết định mọi công việc:
Chính trị, ngoại giao, quân
sự, các lễ nghi, trang phục màu sắc trong triều Giúp việc cho vua có các quan văn, quan võ, ở địa phương
có các tướng coi dữ các Châu quan trọng với chức là Thứ sử
-Các nhóm ghép mới tiến hành thảo luận nhóm
-Đại diện nhóm trình bày kết quả thảo luận của nhóm mình
-Các nhóm còn lại theo dõi
và phát biểu bổ sung
- Học sinh theo dõi
trị cuối thời Ngô:
-Năm 944, Ngô Quyền mất, triều đình lục đục, Dương Tam
GV trình bày: Năm 944, Ngô
Quyền mất, hai con là Ngô Xương
Ngập và Ngô Xương Văn còn nhỏ,
-Học sinh theo dõi
Vua
Quan văn
Quan võ
Thứ sử các Châu ( Châu hoan, Châu phong…)
Trang 4lợi dụng tình hình này, Dương
Tam Kha tiếm quyền, tự xưng là
Bình Vương Ngô Xương Ngập sợ
bị liên lụy bèn bỏ trốn Các thế lực
các cứ và thổ hào ở khắp nơi lần
lược nổi dậy
-Năm 950, Dương Tam Kha cử
Ngô Xương Văn và Đỗ Cảnh Thạc
đi đánh hai thôn Đường và
Nguyễn Ngô Xương Văn quay lại
đánh úp kinh thành giành lại ngôi
vua Song, uy tín nhà Ngô suy
giảm, không quản lí được đất
nước Các thổ hào các cứ lại tiếp
tục nổi dậy khắp nơi, đặc biệt là
loạn 12 sứ quân
HK-G: Vì sao xảy ra loạn 12 sứ quân
?
HK-G: Theo em, sứ quân có nghĩa là
gì ?
GV hướng dẫn HS lập bảng thống
kê theo mẫu “loạn 12 sứ quân”
-Ngô Xương Văn chết, các thế lực tranh giành quyền lực, chém diết lẫn nhau
-Là các thế lực phong kiến nổi dậy chiếm lĩnh một vùng đất; là điều kiện thuận lợi cho giặc ngoại xâm tấn công nước ta
Kha tiếm quyền, tự xưng là Bình Vương
-Năm 950, Ngô Xương Văn lật đổ Dương Tam Kha, nhưng không quản lí được đất nước
-Năm 965, Ngô Xương Văn chết -> loạn 12 sứ quân
thống nhất đất nước
a Tình hình đất nước: -Xảy ra loạn 12 sứ quân, đất nước bị chia cắt, loạn lạc…
-> nhà Tống có âm mưu xâm lược
HTB: Tình hình đất nước lúc này
như thế nào ?
HK-G: Loạn 12 sứ quân gây ra hậu
quả gì cho nhân dân ?
Giảng: Bên ngoài, nhà Tống có âm
mưu xâm lược nước ta Do vậy
việc thống nhất đất nước trở nên
cấp bách hơn bao giờ hết Trong
hoàn cảnh đó, Đinh Bộ Lĩnh đã
xuất hiện và thống nhất đất nước.
HY: Nêu vài nét về Đinh Bộ Lĩnh?
-Xảy ra loạn 12 sứ quân, đất nước bị chia cắt, loạn lạc…
-> nhà Tống có âm mưu xâm lược
- Loạn 12 sứ quân gây không biết bao nhiêu tan tốc, đau thương cho nhân dân
-Học sinh theo dõi.
-Đinh Bộ Lĩnh là người động Hoa Lư, con trai của Đinh Công Trứ, thuở nhỏ ông cùng
Trang 5GV liên hệ, giáo dục HS:
Đinh Bộ Lĩnh còn nhỏ nhưng
tinh thần lớn, là mầm móng nuôi
dưỡng ý chí muốn tham gia vào
công việc đất nước và chống ngoại
xâm ở tương lai sau này
HTB: Đinh Bộ Lĩnh làm gì để dẹp
loạn 12 sứ quân ?
Giảng: Được sự ủng hộ của nhân
dân, Đinh Bộ Lĩnh liên kết sứ quân
Trần Lãm, chiêu dụ sứ quân Phạm
Bạch Hổ, tăng thêm lực lượng, nhờ
đó mà đánh đâu thắng đấy nên
được nhân dân tôn là Vạn thắng
Vương
Cuối năm 967, ông đã dẹp loạn 12
sứ quân, đất nước được thống nhất,
trở lại yêu bình
HK-G: Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ
quân có ý nghĩa gì ?
GV mở rộng thêm ở phần SGV
trang 49, 50
lũ trẻ trong làng chăn trâu chơi trò tập trận, khiêng kiệu, lấy bông lau làm cờ…
-Học sinh theo dõi
-Tụ tập bạn bè, thanh niên, trai tráng trong làng sắm sửa
vũ khí đi đánh các cuộc nổi loạn
-Học sinh theo dõi
-Thống nhất đất nước, lập lại hoà bình trong cả nước
-Tạo điều kiện để xây dựng đất nước vững mạnh và chống lại âm nưu xâm lược của kẻ thù
-Học sinh theo dõi
b Quá trình thống nhất đất nước:
- Đinh Bộ Lĩnh lập căn cứ ở Hoa Lư
-Liên kết sứ quân Trần Lãm, chiêu dụ sứ quân Phạm Bạch Hổ -Được nhân dân ủng
hộ, ông đánh đâu thắng đấy tôn là Vạn thắng Vương
-Cuối năm 967, đất nước thống nhất, yêu bình
1
a b c
e 2 a c
1 Ngô Quyền đã thực hiện những biện pháp nào để dựng nền độc
lập ? Đánh dấu x vào ô vuông trước những ý đúng:
a Năm 939, Ngô Quyền lên ngôi vua, đóng đô ở Hoa Lư
b Bỏ chức Tiết Độ Sứ
c Thiết lập triều đình mới ở Trung ương
d Dẹp loạn 12 sứ quân
e Vua đứng đầu triều đình, quản lí nhà nước theo chế độ quân
chủ
f Bỏ chức quan văn, quan võ và các lễ nghi trong triều
2 Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì để chấm dứt tình trạng các cứ, đưa đất
nước trở lại yên bình, thống nhất
a Cùng với những người thân tổ chức lực lượng, rèn vũ khí,
xây dựng căn cứ ở Hoa Lư
b Giúp nhà Ngô khôi phục lại ngôi vị
c Liên kết được sứ quân của Trần Lãm
Trang 6d Chiêu dụ được sứ quân của Phạm Bạch Hổ.
e Được nhân dân ủng hộ dẹp các sứ quân nổi loạn
d e
4 Dặn dò HS về nhà chuẩn bị cho tiết học tiếp theo (1’)
-Học thuộc nội dung bài ghi, đọc thêm SGK bổ sung bài ghi, trả lời câu hỏi SGK
-Làm bài tập 1,2,3,3 (SBT)
-Đọc bài 9: “Nước Đại Việt thời Ngô – Đinh – Tiền Lê”
-Tìm hiểu: + Tại sao các tướng lĩnh suy tôn Lê Hoàn lên làm vua ?
+ Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước Trung ương thời Tiền Lê
+ Rút ra nội dung chính của diễn biến chống Tống do Lê Hoàn lãnh đạo và ý nghĩa của cuộc kháng chiến đó là gì ?
IV Rút kinh nghiệm, bổ sung:
………
………
………