Tài liệu BAI 11 K 10

Hiểu được thế nào là nghĩa vụ, lương tâm, nhân phẩm, danh dự và hạnh phúc.. Biết được nghĩa vụ của bản thân và thực hiện tốt các nghĩa vụ đó.. Biết giữ gìn danh dự, nhân phẩn, lương tâm

TRƯỜNG THPT LÊ QUÝ

ĐÔN

GIÁO DỤC CÔNG

DÂN KHỐI 10

GV : Tô Văn Hùng

BÀI 11

Hiểu được thế nào là nghĩa vụ, lương tâm,

nhân phẩm, danh dự và hạnh phúc.

Biết được nghĩa vụ của bản thân và

thực hiện tốt các nghĩa vụ đó.

Biết giữ gìn danh dự, nhân phẩn, lương tâm,

của mình, biết phấn đấu cho hạnh phúc

của bản thân, gia đình và xã hội.

MỤC TIÊU BÀI HỌC

I.- NGHĨA VỤ II.- LƯƠNG TÂM III.- NHÂN PHẨM và DANH DỰ

IV.- HẠNH PHÚC NỘI DUNG BÀI HỌC

I.- NGHĨA VỤ LÀ GÌ?

“Công cha như núi thái sơn

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn

chảy ra Một lòng thờ mẹ kính cha Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con”

Câu ca dao này muốn nĩi lên điều

gì?

Những hình ảnh này muốn nĩi lên điều gì?

Mỗi người không thể làm hết toàn bộ các khâu để tạo ra sản phẩm mà phải kết hợp

với nhiều người khác

Trong trường hợp cần thiết cá nhân phải biết đặt lợi ích của tập thể trên quyền lợi cá nhân

Vậy cơng dân cĩ những

nghĩa vụ gì?

I.- NGHĨA VỤ LÀ GÌ?



Đóng thuế

Quân sự Học phí

Giao thông

Các em hãy nhìn hình ảnh sau và

trả lời câu hỏi ?

Sau khi con ngựa con trưởng thành quan hệ của

chúng với cha mẹ nó còn diễn

ra như trên không?

Đây là thành viên trong

GĐ Em hãy cho biết sau khi các con họ trưởng thành thì họ có còn quan tâm nữa không ?

I.- NGHĨA VỤ LÀ GÌ?

Sẳn sàng tham gia bảo vệ Tổ quốc.

Không ngừng học tập nâng cao trình độ văn hoá.

Chăm lo rèn luyện

đạo đức bản thân

Tích cực lao động sản xuất

Vậy nghĩa vụ thanh niên chúng ta hiện nay là gì?

Mỗi tổ lên bảng ghi ngắn gọn nghĩa vụ của chúng ta?

2.- Nghĩa vụ thanh niên chúng ta hiện nay



Vào năm 1954, tôi mới lên 12 tuổi Lúc

đó, tôi thường dậy sớm đi bỏ báo xong rồi về

học Trong số khách hàng của tôi có một bà lão tóc bạc phơ sống một mình trong ngôi nhà nhỏ trên phố Chuồng Chim Ít khi tôi nhìn thấy bà

lão Thường thì tôi bỏ báo vào thùng thư, nhấn chuông báo hiệu rồi vội đi ngay cho kịp bởi

tuyến đường đưa báo của tôi còn dài

Chuyện xảy ra vào một ngày đông Chiều hôm

đó, trên đường từ trường về nhà, tôi và lũ bạn chợt chú ý tới bức tượng con gà trống cắm trên nóc nhà bà lão Gió đổi chiều thì con gà trống

quay theo hướng gió Mỗi lần như vậy, cổ con

gà trống gật gù trông ngồ ngộ Lũ chúng tôi tấp

xe đạp vào lề đường, túa ra kiếm sỏi Ở vùng tôi sống, sỏi không thiếu nhưng vì đang mùa đông nên chúng tôi phải bươi lớp tuyết mới kiếm

được chúng Có sỏi, chúng tôi thách nhau chọi trúng con gà

Cuộc chơi thật náo nhiệt nhưng vì gặp khúc phố vắng nên chẳng ai la chúng tôi

Ðến lượt mình, tôi ném trượt hòn sỏi thứ

nhất Hòn thứ hai, thứ ba cũng vậy Ðến hòn thứ

tư, tôi vung tay và chỉ kịp nghe choảng một cái Trời ơi, hòn sỏi không bay lên nóc nhà mà trượt qua các kẽ ngón tay tôi lao thẳng vào cửa sổ

nhà bà lão Có lẽ vì trời lạnh các ngón tay tôi tê cứng mà hòn sỏi lại quá trơn Bỏ mặc cánh cửa kình vỡ toang, chúng tôi hoảng hốt nhảy phóc

lên xe đạp hộc tốc chạy trốn

Sáng hôm sau, tôi đi giao báo mà như đi ăn

trộm Rón rén thả tờ báo vào khe thùng thư, tôi không dám bấm chuông, cứ thế lặng lẽ đạp xe

đi tiếp bỏ lại sau lưng khung cửa kính vỡ toang hoác như đang nhìn xoáy vào gáy tôi Ði học, tôi phải đi đường vòng qua mấy phố khác để tránh nhà bà lão Ðược mấy ngày như vậy, tôi chợt

thắc mắc: Trời lạnh như cắt da cắt thịt, tại sao

bà lão không kêu làm lại kiếng? Ở tuổi bà ấy,

phải cảm lạnh thì nguy ! Hay bà ấy không có

tiền? Những câu hỏi đó giày vò tôi suốt một đêm

và tôi quyết chuộc lại lỗi lầm

Suốt 3 tuần sau đó, tôi không dám chi tiêu dù chỉ một xu từ khoảng tiền công bỏ báo và cất lại

được 7 đôla, mà tôi nghĩ là đủ để bà lão lắp một tấm kiếng mới Tôi bỏ số tiền vào phong bì kèm một mẩu giấy nhỏ giải thích ngọn ngành và nhét

nó vào thùng thư với mấy tờ báo Ðồng thời tôi cũng phát hiện ra thùng thư còn khá nhiều báo

Qua ngày hôm sau, vẫn chưa có ai lấy

báo Tôi lo lắng Do dự một hồi, tôi liều nhấn

chuông Chờ mãi không thấy người mở cửa, tôi đánh bạo gõ cửa một nhà hàng xóm: “Bà

Elizabeth hả? Ði rồi, đi gần tháng nay Có xe

chở đi Tôi không rõ, chắc bệnh nặng” Tôi rùng mình Rõ ràng, bà lão bị cảm lạnh từ hôm tôi

Vui mừng khôn xiết, tôi bấm chuông cửa nhà bà lão Tôi sững sờ: người mở cửa cho tôi là một phụ nữ trẻ “Bà Elizabeth ? Bà ấy bán căn nhà này cho tôi rồi Ði đâu à? tôi không biết Cậu là cậu bé đưa báo à? Cậu đợt chút Bà lão có thư cho cậu”

Tôi đứng trên hè phố mở thư: “Chào cậu bé Vì sức khỏe ta phải xuống miền Nam ở với các

con Lỗi không phải do cậu Ta đã rời nhà trước khi cửa kính vỡ Tuy nhiên, ta rất thích cách xử

sự của cậu Ráng giữ như vậy trong đời Ta có món quà nhỏ tặng cậu Hy vọng chúng ta có dịp gặp lại” Tôi mở gói giấy nhỏ và nhận ra 7 đôla

mà tôi đã gởi cho bà lão

1 Đi giao báo mà như đi ăn trộm

2 Rón rén thả tờ báo vào khe thùng thư.Không

dám bấm chuông, cứ thế lặng lẽ đạp xe đi.

3 Ði học, phải đi đường vòng.

4 Suốt 3 tuần sau đó, không dám chi tiêu dù chỉ

một xu từ khoảng tiền công bỏ báo và cất lại được 7 đôla, mà tôi nghĩ là đủ để bà lão lắp

một tấm kiếng mới…

Sau khi làm vỡ cửa kính, cậu bé đã có những biểu hiện gì?

Ai đã hỏi cậu bé

những câu hỏi trên?

Cậu bé đã quyết định làm

gì?

Trời lạnh như cắt da cắt thịt, tại sao bà lão khơng kêu làm lại kiếng?

Ở tuổi bà ấy, phải cảm lạnh thì nguy!

Hay bà ấy khơng cĩ tiền?

“Chào cậu bé Vì sức khỏe ta phải xuống miền Nam

ở với các con Lỗi không phải do cậu Ta đã rời nhà trước khi cửa kính vỡ Tuy nhiên, ta rất thích cách xử sự của cậu Ráng giữ như vậy trong đời Ta có món quà nhỏ tặng cậu

Hy vọng chúng ta

có dịp gặp lại”

Một kết thúc có hậu cho một

“Lươn

g Tâm trong sáng

”!!!

Vậy lương tâm là gì?

Là năng lực tự đánh giá và

điều chỉnh hành vi đạo đức

của bản thân trong mối quan hệ với người khác

và xã hội

Tồn tại ở 2 trạng thái :

lương tâm thanh thản và lương tâm cắn rứt.

Lương tâm dù ở trạng thái nào cũng có ý nghĩa đối

với cá nhân



1.- Thường xuyên rèn luyện đạo đức theo

quan niệm tiến bộ.

2.- Thưc hiện đầy đủ nghĩa vụ của bản thân một cách tự nguyện.

3.- Bồi dưỡng những tình cảm trong sáng đẹp đẽ trong quan hệ giữa người và người.

• 2.- Làm thế nào để trở

thành

• người có lương tâm ?

?



BT.1

Nghĩa vụ là trách nhiệm của cá nhân đối với : a.- Sự nghiệp XD và BVTQ

b.- Yêu cầu lợi ích chung của cộng đồng và XH

c.- Sự phát triển bền vững của đất nước

d.- Thế hệ hôm nay và mai sau

A

• Trạng thái thanh thản của lương tâm giúp con người tự tin hơn vào bản thân và phát huy được tính … trong hành vi của mình

• a.- Tự tin b.- Tự giác

• c.- Sáng tạo d.- Tích cực

BT2

B

• Lương tâm là năng lực … hành vi đạo đức của bản thân trong mối quan hệ với người khác

• Trạng thái cắn rứt lương tâm giúp cá nhân … cho phù hợp với yêu cầu của XH

a.- Hoàn thiện mình b.- Điều chỉnh suy nghỉ của mình c.- Nhắc nhở mình

d.- Điều chỉnh hành vi của mình

BT4

D

Tiết 2

Nhân phẩm và danh dự

Hạnh phúc

Trần Bình Trọng : “ Ta thà làm quỷ nước Nam còn hơn làm vương đất Bắc”.

Nguyễn Trung Trực: “ Bao giờ người Tây nhổ hết cỏ nước Nam thì mới hết người Nam đánh Tây”.

Hai câu nói trên thể hiện

phẩm chất gì của dân tộc ta?

Nhân phẩm

Là toàn bộ những phẩm chất mà mỗi con người có được Là giá trị làm người của mỗi con người



Đại tướng Võ Nguyên Gíap Liệt sĩ Đặng Thùy Trâm

Những người cĩ phẩm chất tốt

sẽ được

xã hội đánh giá cao

Những người coi thường nhân phẩm sẽ bị xã hội đánh giá thấp và coi thường, kinh rẽ

Danh dự

Là nhân phẩm đã được đánh giá và công nhận VD danh dự người thầy thuốc,

người giáo viên, người đồn viên, đảng viên …



Khi biết giữ gìn danh dự của mình, cá nhân có được sức mạnh tinh

thần thúc đẩy con người làm

điều tốt và ngăn ngừa điều

xấu

DANH DỰ

Lòng tự trọng Tự ái

Là người nghĩ đến bản thân không muốn

ai chỉ trích cũng như khuyên bảo mình

Là người biết làm chủ

các nhu cầu của bản thân,

kiềm chế được các nhu

cầu ham muốn thấp kém

KHÁC



PHẢI LÀM GÌ KHI CÁI “GAI TỰ ÁI” CỦA BẠN BỊ XÙ LÊN

Tự ái – đây là một trong những biểu hiện thường gặp của tuổi “teen” Chúng ta hay tự ái về cái gì nhỉ ?

và còn định cãi lại nữa Lần khác trong một buổi họp

tổ, bạn là tổ trưởng nhưng hò hét khản cả giọng,

chẳng ai nghe Cả tổ ào ào như cái chợ Lúc ấy bạn

sẽ thế nào nhỉ ? Chắc là nước mắt rưng rưng Cơn

giận bùng lên Bạn không thèm họp nữa Lớp trưởng đến khuyên bạn, bạn không những không nghe mà còn dội cho bạn ấy một cơn đại hồng thủy Vâng, đó

là kết quả của tự ái!

Còn chuyện lớn: Hai bạn nam muốn giành tình

cảm của một bạn gái Thế rồi người nọ gây sự mạt

sát người kia (trước mặt bạn gái thì càng tệ) Tự ái bị tổn thương Họ sẵn sàng giáng cho nhau những trận đòn chí mạng – Đó là kết quả của tự ái!

Một trường hợp khác Bạn là một thành viên “đi cuối” của sổ điểm lớp Cô nàng lớp phó học tập một lần nào đó nói thẳng với bạn: “Bạn nghĩ gì khi vì bạn tình hình học tập trong lớp đi xuống” Hoặc “ớt” hơn, nàng nói: “Tại sao bạn lại cầm tinh con cò lùi vậy”.

Bạn sẽ làm gì trong một vài trường hợp tương tự như vậy? Có thể bạn nghiến răng mà thề rằng: “Ta sẽ cho mi biết” Vậy ngày ngày bạn trở nên cần mẫn

học Kết quả bạn trở thành người hùng trong lớp vì sức nhảy vựơt bậc trong học tập – Bạn là người có lòng tự trọng!

Nhưng nếu bạn là một người hay tự ái, bạn có

thể phản ứng bằng cách … thôi nhìn mặt nàng – một tình bạn chấm hết - đó là kết quả của tự ái!

Chúng ta dễ tự ái khi bạn bè cười chúng ta vì ta hơi bị …thấp, ta “rùa” quá, ta điệu quá …và muôn

vàn lý do khác Có thể trong một cuộc vui chẳng may

ai đó buông lời bông đùa đại loại như: “Tao thách

mày về” hay “Có mày chúng tao mất hứng” Và thế là khối người dời gót trở về nhà cho bõ tức - đó là kết quả của tự ái!

(Theo P.T.H Mực tím, số 333)

HẠNH PHÚC

Là cảm xúc vui sướng của con người trong cuộc sống khi được đáp ứng, thoả mãn các nhu cầu chân chính, lành mạnh về vật chất và tinh thần



Tại sao khi nói đến hạnh phúc

thì phải nói đến hạnh phúc của cá nhân hay xã hội ?



Trong xã hội chúng ta hiện nay,

hạnh phúc xã hội là

cuộc sống hạnh phúc của tất cả mọi người.

Hạnh phúc cá nhân và

hạnh phúc xã hội

luôn bổ sung cho nhau.

Hạnh phúc xã hội không

thể có nếu mọi người chỉ biết thu vén cho hạnh phúc của riêng mình.

Vào một buổi sáng đẹp trời, chú cún con chạy đến bên mẹ và hỏi:

- Mẹ ơi, hạnh phúc ở đâu?

Mẹ cún con mỉm cười đáp:

- Hạnh phúc nằm ở chiếc đuôi xinh xắn của con đó!

Cún con thích lắm, ngày nào chú cũng ngắm nghía chiếc đuôi của mình, vừa nhảy vừa vẫy vãy chiếc đuôi!

Nhưng rồi bỗng một hôm, chú cún con buồn bã chạy đến bên mẹ:

- Mẹ ơi, tại sao con chẳng bao giờ nắm giữ được hạnh phúc vậy?

Mẹ khẽ vuốt ve cún con và đáp:

- Chỉ cần con tự tin bước về phía trước,

hạnh phúc sẽ tự đi theo con thôi!!!

Hạnh Phúc ở đâu ?

CÁ NHÂN XÃ HỘI

HẠNH PHÚC

Em hãy cho biết ý nghĩa sơ

đồ sau?

Cho biết nội dung và mối quan hệ

của các nội dung đĩ

HẠNH PHÚC NGHĨA VỤ LƯƠNG TÂM

NHÂN PHẨM DANH DỰ

Quan niệm của A : Chúng ta không nên bàn đến hạnh phúc vì không bao giờ đạt đến

Quan niệm này đúng hay sai ?

Sai : vì nó thủ tiêu khát

vọng chân chính của con

người.

• Nhân phẩm là toàn bộ những … mà mỗi

con người có được nói cách khác, nhân

phẩm là giá trị làm người của mỗi con người

• Danh dự là :

• a.- Nhân phẩm đã đựơc đánh giá và công nhận b.- Uy tín đã được xác nhận và suy tôn

• c.- Đức tính đã được tôn trọng và đề cao

• d.- Năng klực đã được khẳng định và thừa nhận

BT

Khi một cá nhân biết tôn trọng và bảo vệ

danh dự của mình thì người đó được coi là

• Trả lời đúng sai

• 1.- Bán thực phẩm độc hại cho người tiêu dùng là vô

lương tâm

• 2.- Khi bị điểm kém cần phải hấy xấu hổ

• 3.- Luôn học tập tốt là biểu hiện sống có lương tâm

• 4.- Chỉ cần được thỏa mãn các nhu cầu vật chất là

• Khi biết giữ gìn danh dự của mình các cá nhân có đựơc một … để làm điều tốt và không làm điều xấu.

• Hạnh phúc là cảm xúc vui sướng, hài lòng của con người trong cuộc sống khi đáp ứng,

thỏa mãn các … về vật chất và tinh thần

• a.- Điều kiện đầy đủ

• b.- Mơ ước hoài bão

• c.- Nhu cầu chân chính lành mạnh

• d.- Ham muốn tột cùng

BT6

C

Dặn

dò

Xem lại toàn bài để kiểm tra 15 phút

Chuẩn bị trước bài 12:

Tình yêu hôn nhân

Và gia đình.

Giao cho tổ 1 thuyết trình

về đề tài

TÌNH YÊU

CHÚC CÁC

EM HỌC TỐT