- Gi¸o viªn yªu cÇu nhãm trëng nh¾c nhë c¸c thµnh viªn trong nhãm vÒ nhµ chuÈn bÞ t×m hiÓu tríc vµ tæng hép l¹i ghi ra giÊy nép l¹i cho nhãm trëng.. Sau khi tæng hîp nhãm trëng tiÕn hµnh[r]
Trang 1Chiến lợc phát triển giáo dục 2001 - 2010 đã nêu: “Đổi mới và hiện đạihoá phơng pháp giáo dục, chuyển từ việc truyền thụ kiến thức thụ động, thầygiảng trò ghi sang hớng dẫn ngời học chủ động t duy trong quá trình tiếp cậntri thức; dạy cho ngời học phơng pháp tự học, tự thu nhận thông tin một cách
có hệ thống và có t duy phân tích tổng hợp; phát triển năng lực của mỗi cánhân tăng cờng tính chủ động, tính tự chủ của học sinh ….”
Trong những năm gần đây việc đổi mới phơng pháp giảng dạy đã diễn ramột cách thờng xuyên và có hiệu quả nhằm đáp ứng đợc yêu cầu mục tiêu củagiáo dục đó là học đi đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn, đa lý luậnvào thực tiễn lao động, nâng cao khả năng thực hành cho học sinh để học sinhhình thành đợc kĩ năng cơ bản ban đầu Sách giáo khoa môn Công nghệ mới
đã viết theo hớng mở nhằm mục đích để giáo viên chủ động phân chia thờigian, phơng pháp giảng dạy giúp cho học sinh tiếp cận kiến thức tốt hơn Sáchgiáo khoa môn Công nghệ mới cũng đa ra rất nhiều tiết thực hành, chiếm tới2/3 tổng số tiết, nhằm mục đích nâng cao kĩ năng thực hành cho học sinh Làmột giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Công nghệ, tôi đã không ngừng họchỏi, đổi mới phơng pháp nhằm đáp ứng đợc yêu cầu giảng dạy và mục tiêugiáo dục
Theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BGD-ĐT ban hành vào ngày 05/5/2006
về việc ban hành chơng trình giáo dục phổ thông, kế hoạch giáo dục bộ mônCông nghệ đợc điều chỉnh từ 2 tiết/tuần xuống còn 1,5 tiết/tuần ở các lớp 7, 8,còn 1 tiết/tuần ở lớp 9 nay là phân phối chơng trình mới của BGD và ĐT Đãgây rất nhiều khó khăn cho việc lên kế hoạch, thực hiện kế hoạch giảng dạybôn môn Công nghệ Qua đó đòi hỏi giáo viên dạy bộ môn Công nghệ phải
Trang 2biết lựa chọn từng nội dung, phơng pháp giảng dạy nhằm mục tiêu của giáodục.
2 - Cơ sở thực tiễn:
Qua việc học hè của năm 2009 diễn ra tại trờng THCS Quang Phục.Ngoài nội dung tích hợp giáo dục bảo vệ môi trờng vào giảng dạy trong môncông nghệ chúng tôi còn đa ra chuyên để cách phân chia thời giàn và phơngpháp tổ chức các bài thực hành trong bộ môn công nghệ để các học viên cùngthảo luận ở các lớp 6, 7, 8, 9 Trong đó có các bài nh: Thực hành chế biến thức
ăn họ đậu bằng nhiệt, chế biến thức ăn giàu gluxít bằng men, thực hành đánhgiá thức ăn chế biến bằng phơng pháp vi sinh vật ở công nghệ lớp 7 và bàithực hành nhận biết sâu bệnh hại cây ăn quả ở bộ môn công nghệ lớp 9 Nhómhọc cũng đã thảo luận để làm thế nào để dạy có hiệu quả các bài thực hành khikhông có dụng cụ thực hành nh các bài thực hành môn công nghệ trồng cây
ăn quả lớp 9 “Nhận biết sâu bệnh hại cây ăn quả ở phân môn trồng cây ăn
quả ở lớp 9” Các tiết kiểm tra thực hành không có mẫu vật thì tổ chức nh thế
nào?
Theo phân phối chơng trình môn Công nghệ của Bộ giáo Dục và Đào tạomới ban hành thì bài thực hành: Nhận biệt một số sâu bệnh hại cây ăn quả đợcchia thành 3 tiết 20, 21,22 Trong khi đó hầu hết các trờng đều không có mẫuvật để tiến hành giảng dạy bài này Đây là những thắc mắc của những học viêntrong buổi học hè tại trờng THCS Quang Phục
Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn công nghệ trồng cây ăn quả
từ những năm đầu tiên thay sách giáo khoa lớp 9 và đợc đào tạo chính quy vềmôn học này tôi mạnh dạn đa ra vấn đề sau để các đồng nghiệp cùng thamkhảo
"Cách phân chia tiết dạy và tổ chực giảng dạy 3 tiết thực hành nhận biết
một số loại sâu, bệnh hại cây ăn quả ở bộ môn trồng cây ăn quả lớp 9 ”
ii - mục đích nghiên cứu:
- Qua nghiên cứu về phơng pháp dạy học môn Công nghệ và việc nghiêncứu tài liệu bồi dỡng thờng xuyên bộ môn Công nghệ tôi thấy: Dạy thực hành
đòi hỏi ngời giáo viên phải linh hoạt và hớng dẫn cho học sinh làm đúng quytrình nhng phải đảm bảo đợc yêu cầu của tiết học, mặt khắc đòi hỏi giáo viênphải biết cách phân chia thời gian cho các phần học cho bài thực hành và đặcbiệt giáo viêc phải biết cách lợi dung triệt để đặc điểm học sinh nơi công tác
để có một phơng pháp hiệu quả nhất Vì vậy khi đa ra cách phân chia tiết và
Trang 3cách dạy 3 tiết thực hành nhận biết sâu bệnh hại cây ăn quả trong bộ môncông nghệ trồng cây ăn quả lớp 9 của mình để đồng nghiệp cùng tham khảo
và đa ra phơng pháp hợp lý nhất để dạy tiết thực hành nói trên, sao cho hiệuquả nhất
- Mặt khác tôi muốn khắc phục những thắc mắc của đồng nghiệp, đó làviệc dạy bài nhận biết một số sâu bệnh hại cây ăn quả rất khó thực hiện Vìhầu nh tất cả các trờng trong huyện đều cha có mẫu vật cho bài học này
- Thông qua tổ chức giảng dạy 3 tiết thực hành này chúng tôi có thể cómẫu vật cho các năm học tiếp theo và đặc biệt có mẫu vật cho bài kiểm trathực hành ở học kỳ II và kiểm tra cuối năm
- Khi tiến hành theo cách dạy của tôi cho 3 tiết 20, 21, 22 làm tăng khảnăng tự thực hành của học sinh Học sinh có thể vận dụng vào trong cuộc sốnggia đình
- Đánh giá đợc mức độ, khả năng thực hành của học sinh
- Học sinh biết vận dụng vào thức tế để nhận biết và phòng trừ sâu bệnhhại cây ăn quả nơi học sinh sinh sống
iii - đối tợng nghiên cứu:
Tôi tiến hành thực nghiệm giảng dạy trên 3 lớp 9A, 9B, 9C của trờng nơitôi công tác
iV - phơng pháp nghiên cứu:
- Nghiên cứu lý thuyết về cách tổ chức thực hành
- Kiểm nghiệm qua thực tế giảng dạy
B - Phần nội dung cơ bản
i - lịch sử vấn đề:
Theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BGD-ĐT ban hành vào ngày 05/5/2006
về việc ban hành chơng trình giáo dục phổ thông, kế hoạch giáo dục bộ mônCông nghệ đợc điều chỉnh từ 2 tiết/tuần xuống còn 1,5 tiết/tuần ở các lớp 7, 8,còn 1 tiết/tuần ở lớp 9 nay là phân phối chơng trình mới của BGD và ĐT
Đây là quyết định ban hành trong năm học 2006 - 2007 và đợc chỉnh sửa
và làm phân phối chơng trình của Bộ giáo Dục và Đào Tạo dùng cho các cơ
Trang 4quan quản lý giáo dục và giáo viên áp dụng từ năm học 2007 - 2008 Trongnhững năm học vừa qua bằng việc thực tế giảng dạy môn công nghệ trồng cây
ăn quả lớp 9 tôi đã áp dụng phơng pháp đó vào giảng dạy Do đó với phơngpháp trên lần đầu tiên tôi đa ra để đồng nghiệp cùng tham khảo
ii - cơ sở lý luận:
Để đáp ứng đợc mục tiêu của giáo dục là tăng khả năng thực hành củahọc sinh và để đảm bảo đợc mục tiêu của các tiết 20, 21, 22 đòi hỏi giáo viênphải có một phơng pháp đúng đắn để đảm bảo về mặt thời gian, đánh giá kếtquả thực hành của học sinh Vì vậy giáo viên phải biết lợi dụng khả năng tựthực hành của học sinh và đặc điểm của học sinh nơi giáo viên công tác Đặcbiệt là các giáo viên giảng dạy ở các vùng nông thôn
Mặt khác để đáp ứng đợc phơng pháp dạy học mới làm tăng khả năng tựhọc của học sinh vì vậy khi giảng dạy các bài thực hành giáo viên phải biếtcác hớng dẫn cách thực hành để học sinh có thể tự thực hành nhng vẫn đảmbảo đợc mục tiêu của bài thực hành
iii - cơ sở thực tiễn:
1 - Nhà trờng:
Để đáp ứng đợc các yêu cầu giáo dục cũng nh đáp ứng đợc nhiệm vụ
năm học, thực hiện nguyên lý của giáo dục “Học đi đôi với hành gắn lý luận
vào thực tiễn” (Luật giáo dục ban hành năm 2006) Đợc sự quan tâm của Ban
giám hiệu nhà trờng, chúng tôi đã tổ chức nhiều buổi hội thảo, sinh hoạt nhóm
về các bài dạy thực hành sao cho hợp lý, cách khắc phục các dụng cụ thựchành còn thiếu và không đạt chất lợng nh những đồ dùng có trong phong đồdùng
Trong năm học 2009 - 2010 tổ khoa học tự nhiên chúng tôi đã tiến hành
nghiên cứu và thực hiện chuyên đề "Tổ chức giảng dạy các bài thực hành môn
Công nghệ" Chúng tôi đã bắt tay vào nghiên cứu và thực hiện ngay từ đầu
năm học và đạt đợc kết quả rất tốt trong các bài dạy mẫu và dạy thực nghiệm Học kỳ II năm học 2009 - 2010 nhà trơng chúng tôi đã quán triệt cácgiáo viên giảng dạy trong bộ môn công nghệ phải áp dụng triệt để chuyên đề
đã tổ chức nghiên cứu và giảng dạy trong học kỳ I để đạt hiệu quả cao nhấttrong giảng dạy các tiết thực hành
2 - Bản thân:
Trang 5Là một giáo viên trẻ đợc đào tạo chính về môn học này và đợc trực tiếpgiảng dạy bộ môn Công nghệ từ những năm đầu thay sách giáo khoa, tôikhông ngừng học hỏi, đổi mới phơng pháp nhằm nghiên cứu kĩ năng vànghiệp vụ s phạm của mình Tôi đã trực tiếp nghiên cứu, viết chuyên đề cùngvới tổ khoa học tự nhiên thảo luận về chuyên đề, dạy mãu, dạy thực nghiệmmột số tiết và đạt kết quả tốt đáp ứng đợc mục tiêu nghiên cứu kĩ năng thựchành cho học sinh Trong năm học 2009 - 2010 tôi đã tiến hành áp dụng triệt
để chuyên đề của tổ đó là phơng pháp tổ chức giảng dạy các bài thực hànhtrong bộ môn công nghệ vào giảng dạy môn công nghệ trồng cây ăn quả màtôi đợc nhà trờng phân công trực tiếp giảng dạy
IV - tổ chức thực hiện:
Tôi tiến hành dạy thực nghiệm 3 tiết 20, 21, 22 tại các lớp 9A, 9B, 9Ccủa trờng Để đáp ứng đợc mục đích nghiên cứu và mục tiêu của các tiết dạy
thực hành nhận biết một số sâu bệnh hại cây ăn quả Sau tiết học 19 “Kỹ thuật
trồng cây xoài và cây chôm chôm” tôi tiến hành chia mỗi một lớp thành các
nhóm theo địa bàn dân c nơi tôi công tác Mỗi nhóm cử ra một nhóm trởng,giáo viên giao nhiệm vụ cho nhóm trởng và yêu cầu cho các thành viên củacác nhóm
- Học bài theo các câu hỏi SGK Tr53 và Tr57
Trang 6TT Tên bệnh Nguyên
Phòng trừ
- Giáo viên yêu câu học sinh:
+ Hỏi ông bà cha mẹ về tên và cách nhận biết các loại sâu, bệnh hạicây ăn quả ở địa phơng
+ Mỗi nhóm chuẩn bị 2 bẳng phụ bằng giấy A0 có nẹp trên và dới + Bảng 1 ghi tên và cách nhận biết các loại sâu bệnh hại cây ăn quả ở
địa phơng (Theo mẫu phiếu học tập số 1).
+ Bảng 2 ghi tên và cách nhận biết các loại bệnh hại cây ăn quả ở địa
phơng (Theo mẫu phiếu học tập số 2).
=> Chú ý:
+ Các nhóm cha cần tìm sâu bệnh mà chỉ cần tìm hiểu tên và cách nhận biết các loại sâu bệnh đó và ghi ra bảng phụ sẵn theo mẫu Học sinh phải ghi trớc cách nhận biết va của các loại sâu bện mà học sinh đã tìm hiểu
đợc thông qua việc hỏi ông bà cha mẹ … ra bảng phụ là tờ giây A 0
+ Các nhóm nên dùng bút lông để ghi tránh sau một tuần tìm hiểu ghi vào giấy sẽ bị mờ khó đọc
- Giáo viên yêu cầu nhóm trởng nhắc nhở các thành viên trong nhóm về nhàchuẩn bị tìm hiểu trớc và tổng hộp lại ghi ra giấy nộp lại cho nhóm trởng Saukhi tổng hợp nhóm trởng tiến hành cho các bạn thảo luận để thống nhất cáchghi vào bảng phụ Nhóm trởng chọn ngời trong nhóm có chữ đẹp ghi vào bảngphụ để đầu giờ tiết thứ 20 mang đi thực hành báo cáo
- Giáo viên tổ chức thi giữa các nhóm xem nhóm nào tìm đợc nhiều hơn
Giáo án:
Trang 7- Biết cách nhận biết một số loại sâu, bệnh hại cây ăn quả ở địa phơng thôngqua:
+ Đặc điểm hình thái của một số loại sâu hại cây ăn quả ở các giai đoạnkhác nhau
+ Triệu chứng của một số loại bệnh hai cây ăn quả
- Rèn luyện kỹ năng tìm tòi của học sinh
- Rèn luyện tinh thần đoàn kết thông qua các hoạt động của nhóm
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
- Bảng phụ có ghi cách nhận biết một số loại sâu bệnh hại cây ăn quả:
(Nội dung bảng phụ nh phần tiểu kết ở hoạt động 1 của tiết thực hành này)
=> Giáo viên nên làm 2 bảng phụ một bảng ghi bệnh hại, một bảng ghi sâu hại)
- Giáo viên đánh máy in sẵn những đặc điểm nhận biết một số loại sâu bệnh hại cây ăn quả nh phần tiểu kết ra giấy A 4 để phát cho các nhóm về nhà học sinh dựa vào đó để tìm sâu bệnh.
2 Học sinh:
- Tìm hiểu các loại sâu, bệnh hại cây ăn quả và cách nhận biết các loại sâu,
bệnh hại đó ghi ra bảng phụ (Giấy A 0)
III Tiếm trình dạy học:
1 ổn định tổ chức lớp 1 /
2 Kiểm tra bài cũ: 7 /
Câu 1: Em hãy nêu đặc điểm TV và yêu cầu ngoại cảnh của cây chôm chôm, cây xoài Biết đợc những đặc điểm đó chúng ta có ứng dụng gì vào kỹ thuật trồng và chăm sóc 2 cây nói trên để cho năng xuất cao chất lợng tốt?
Câu 2: Em hãy nêu nội dung các khâu của quy trình trồng và chăm sóc cây xoài, và cây chôm chôm? Em hãy cho biết 2 cây nói trên thờng mắc những loại bệnh gì và bị những loại sâu nào phá hại?
3 Vào bài mới:
Hoạt động 1: Các nhóm báo cáo kết quả tìm hiểu của nhóm mình và thảo
luận Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
- Giáo viên yêu cầu các nhóm treo kết quả tìm
kiếm của nhóm mình lên để các nhóm khác cùng
quan sát
- Giáo viên yêu cầu các nhóm quan sát kết
quả tìm kiếm của nhóm bạn và nhận xét trong
khoảng thời gian 20/
- Học sinh treo kết quả tìmkiếm của nhóm mình, quansát kết quả của nhóm bạn vànhận xét
- Yêu cầu nhận xét phải nêu
đợc:
Trang 8- Giáo viên yêu cầu các nhóm đứng tại chỗ
trình bày tên gọi và cách nhận biết các loại
sâu, bệnh hại của nhóm mình tìm đợc
- Giáo viên ghi nhanh kết quả các nhóm lên
bảng
- Giáo viên nhận xét bổ sung chốt lại kiếm
thức chuẩn cho học sinh
+ Số lợng loại sâu bệnh hạicây ăn quả
+ Cách nhận biết các loạisâu, bệnh hại cây ăn quả
Tiểu kết:
1 Một số loại sâu hại cây ăn quả và cách nhận biết:
STT Tên sâu Các giai đoạn quan sát
Cách phòng trừ
- Sâu non cómàu xanh, thânthuôn dài, đầy
có 2 tua làmnhiệm vị hútchất dinh d-ỡng
-Con trởngthành có màuvàng nhạt, ánhbạc
- Cánh hình lá
non
- Lông mépcánh dài
- Đầu và mắt
to giống conruồi
- Màu nâu, nhỏ
- Dùng vòi chíchhút nhựa cây
- Cũng có màunâu nhứng cókích thớc tó hơncon non thuộcloại côn trùng bộcánh lửa:
- Thân dàikhoảng: 18-20mm
- Dùng vòi chíchhút nhựa cây
- Thân to cánhrộng màu đen
Trên cánh có 6
Trang 9quả có
múi
màu xanh vệt đỏ vàng
(Kích thớccánh 30 -35mm)
- Màu trắngngà lúc trởngthành dài 27 ->
28 mm
- Là loại xéntóc thuộc bộcánh cứng,mình thon dai25-> 32mm
- Màu nâu
- Đẻ trên mặtlá, nách lá cácloại cây nhãn,vải
- Sâu non màutrắng ngà
- Con trởngthành nhỏ, có 2dâu dài, cánhnhỏ, lông mépcách dới dài
- ở cánh trênchỉ có lông ở
đầu cánh
- Sâu trởngthành đẻ trứngtrên mặt lá
- Màu nâu đen
vẽ bùa
- Sâu trởngthành đẻ trứng
ở cuống chùnghoa và bêntrong gân lá
Trang 102 Một số loại bệnh hại cây ăn quả chính và cách nhận biết:
Phòng trừ
Thuốcbooc
- Nấm còn gây ra các chấtxám, tạo cho lá quả bị đốmhoặc thành phấn trắng nh ởdứa, bầu bí
Score250EC,pha vớinồng
độ 3 5ml/ 1bình 8lít nớc
- Vết bệnh thờng nổi lên hìnhchóp, lổi lên trên mặt lá
- DungdịchBorac5%
100%
5 Bệnh loét hại
cây có múi
Vi khuẩngây lên
Boóc
đô 1%
Trang 11đó viết bệnh mở rộng hơnthành màu trắng nhạt hoặcnâu nhạt
- Bệnh ở quả cũng tơng tự nh
ở lá, vết bẹnh rắn, sù sì màunâu hơi lõm ngoài có gờ nổilên ở giữa vết bệnh mô chếtrạn nứt
biến màu vàng, ven gân lá
màu xanh lục, làm gân nổi, lá
nhỏ cong và rụng sớm, cảnhkhô dần, quả nhỏ méo mó
DùngthuốcButyl10WP
Hoạt động 2: Hớng dẫn thực hành ở nhà
- Giáo viên yêu cầu học sinh dựa vào bảng phụ số 1 (Một số loại sâu hại cây
ăn quả và cách nhận biết)
- Nhóm chia vẫn nh hôm trớc, các nhóm tìm các loại sâu nói trên
+ Tìm đủ 6 loại mỗi loại ít nhất 1 con => đợc 8 điểm
+ Ngoài 6 loại trên tìm thêm đợc 2 loại và nêu đợc cách nhận biết đợccộng thêm 1 điểm
+ Mỗi nhóm chuẩn bị bảng phụ là tở giấy A0 và bút viết giấy đó
+ Điểm đợc lấy vào điểm thực hành 15 phút
- Giáo viên lu ý các nhóm nên chuẩn bị hộp đựng cẩn thận tránh để sâu
chết gây ô nhiễm, lúc bắt sâu cẩn thận và có dụng cụ bắt (Vợt, lới.)
tránh bị độc của sâu làm ảnh hởng đễn sức khoẻ
Trang 12- Biết cách quan sát nhận biết đợc một số sâu hại cây ăn quả ở địa phơng bằngkính lúp cầm tay.
- Biết đợc đặc điểm nổi bật của một số loại sâu hại cây ăn quả ở địa phơng,nhớ tên và phân biệt với các loại sâu khác
- Rèn luyện khả năng quan sát tìm tòi, tinh thần đoàn kết của học sinh thôngqua hoạt động tìm kiếm sâu hại cây ăn quả ở địa phơng
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên
- Kích lúp cầm tay
- 8 -> 9 lọ thuỷ tinh đã đánh số và dung dịch Fooc môn bảo quản mẫu vật
- 1 Panh gắp các loại sâu hại
2 Học sinh:
- Tìm kiếm các loại sâu hại cây ăn quả ở địa phơng
- Mỗi nhóm chuẩn bị bảng phụ là tở giấy A0 và bút viết giấy
III Tiến trình dạy học:
1 ổn định tổ chức lớp.
2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Vào bài mới.
Hoạt động 1: Chuẩn bị thực hành
- Giáo viên chia kính lúp cho các nhóm và yêu cầu:
+ Sử dụng kính lúp theo đúng yêu cầu đá học => Giáo viên nhắc lạicách sử dụng lính lúp và yêu cầu học sinh sử dụng và bảo quản kính cẩn thận
+ Yêu cầu các nhóm quan sát các đặc điểm của các loại sâu đã tìm đợc
so sánh với lý thuyết đã học ở tiết trớc ghi ra bảng phụ đã chuẩn bị cách nhậnbiết các loại sâu tìm đợc
- Giáo viên chia vị trí ngồi cho các nhóm để tiện quan sát
Hoạt động 2: Tổ chức thực hành
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
- Giáo viên yêu cầu học sinh các nhóm
tiến hành quan sát và ghi ra bảng phụ
trong khoảng thời gian là 15/
- Giáo viên quan sát giúp đỡ các nhom
quan sát
- Sau 15/ giáo viên yêu cầu các nhóm nộp
lại kính lúp, treo kết quả quan sát, tìm
kiếm của nhóm mình và từng nhóm cử đại
diện trình bày kết quả của nhóm mình
- Giáo viên nhận xét bổ sung và đa ra kết luận