10 vạn câu hỏi vì SAO p12

Nếu các hạt mưa này lại bị bắt lại vào luồng không khí chuyển động lêntrên một lẩn nữa, nó sẽ tiếp tục di chuyển vượt lên trên mức đóng băng,và trở thành một quả bóng nhỏ bằng nước đá..

10 V N CÂU H I VÌ SAO??? Ạ Ỏ

PHẦN 12

Vì sao trước cơn mưa rào trời rất oi bức?

Buổi sáng, Mặt trời vừa mới mọc mà không khí đã rất nóng nực, quạtquay tít nhưng mồ hôi mồ kê bạn rất nhễ nhại Trời không chỉ nóng bức

mà còn ngột ngạt nữa: Đó chính là dấu hiệu bắt đẩu của một cơn mưarào

Mưa rào thường xảy ra vào mùa hè Muốn có mưa rào cẩn phải có haiđiều kiện Một là nhiệt độ mặt đất cao, hai là không khí phải có độ ẩmcao Mặt đất nóng làm lớp không khí sát mặt đất cũng ấm lên, trở nênnhẹ hơn và bay lên không trung Nhưng nếu nóng mà không khí lại khôráo thì mưa rào không thể xảy ra Chỉ khi độ ẩm cao, hơi nước bốc lêntrên trời hình thành mây vũ tích thì mới có khả năng cho mưa được

Không khí đã nóng lại ẩm, khiến cho nước ở bề mặt Trái đất không thểbốc hơi được Mồ hôi trên cơ thể người cũng khó khô đi Khi ấy ta cảmthấy oi bức ngột ngạt khó chịu Cảm giác đó tương tự như khi ta ở trongbuồng tắm kín mùa hè, với độ ẩm lớn đồng thời nhiệt độ cao

Vì thế, khi bạn cảm thấy oi bức tức là không khí xung quanh vừa có độ

ẩm lớn, vừa có nhiệt độ cao, đủ điều kiện để cho một cơn mưa rào xảyra

Nhưng đôi khi hiện tượng không khí oi bức xảy ra mà vẫn không hề cómưa Đó là vì phạm vi của những cơn mưa mùa hạ tương đối nhỏ Có thể

ở đâu đó đang mưa rào nhưng ở chỗ chúng ta lại không

Điều gì quyết định sự to nhỏ của hạt mưa đá?

Không phải cứ bẩu trời càng nhiều nước thì hạt mưa đá càng to Các nhànghiên cứu cho biết sức mạnh của các dòng không khí chuyển động lênphía trên trong cơn bão sấm mới là yếu tố quyết định kích cỡ của chúng

Tại nơi cơn bão xuất hiện, không khí chuyển động lên trên rất nhanh Khiđạt đến độ cao nhất định, luồng không khí này lạnh đi, hơi nước trong cáchạt nước bốc hơi ngưng tụ lại thành một đám mây bão Cuối cùng, sự kếttủa được tạo thành trong các đám mây, đẩu tiên giống như các vẩytuyết, sau đó giống như các hạt mưa

Nếu các hạt mưa này lại bị bắt lại vào luồng không khí chuyển động lêntrên một lẩn nữa, nó sẽ tiếp tục di chuyển vượt lên trên mức đóng băng,

và trở thành một quả

bóng nhỏ bằng nước đá Hạt nước đá này tiếp nhận thêm các hạt đá nhỏ

li ti trong môi trường xung quanh, và cuối cùng, khi đã đủ nặng, nó rơixuống, và rồi lại bị giữ lại trong sự hoạt động hỗn loạn của không khí.Với mỗi chuyến đi lên và đi xuống như vậy, hạt mưa đá lại được bổ sungthêm các chất mới Khi cắt ngang qua một hạt mưa như vậy, ta sẽ thấycác lớp giống như vòng tuổi của cây, cho biết nó đã thực hiện bao nhiêuchuyến đi “khứ hồi”

Những vùng không khí hoạt động hỗn loạn là những nơi sinh ra các hạtmưa đá lớn nhất Ước tính luồng không khí chuyển động lên phía trên vớivận tốc khoảng 160 km/ h có thể tạo ra các hạt mưa đá có đường kính 12cách mạng hoặc hơn Một hạt mưa đá nổi tiếng rơi xuống Coffeyville,Kansasnăm 1979 cân nặng 750 gram, có đường kính khoảng 20centimet

Vì sao mưa đá chỉ xuất hiện vào mùa nóng?

Vào cuối mùa Đông và trong mùa hè, khi nhiệt độ không khí lên cao,những cơn mưa thường quăng xuống mặt đất vô số hạt băng hình cẩu,hình côn và các hình dạng khác Người ta gọi chúng là mưa “đá” Trongkhi mùa Đông, kể cả những hôm giá rét nhất cũng không bao giờ có mưa

đá Tại sao lại “ngược đời” thế nhỉ?

Muốn hiểu rõ vấn đề này, trước tiên cẩn tìm hiểu mưa đá được hìnhthành như thế nào

Mưa đá và mưa rào vốn là anh em với nhau, đều do vũ tích sinh ra Chỉkhác nhau ở chỗ mưa đã hình thành trong điều kiện các dòng không khílên xuống (đối lưu) rất mãnh liệt Mà điều kiện này chỉ có được vào mùanóng, chứ rất ít khi xuất hiện trong mùa lạnh

Vào mùa nóng ẩm, nắng gay gắt, hàm lượng hơi nước trong không khí rấtcao Khí quyển ở tẩng thấp nhận được nhiều nhiệt năng sẽ nóng lên, hìnhthành cột không khí dưới nóng trên lạnh, rất không ổn định Lúc này hiệntượng đối lưu mãnh liệt phát sinh, tạo ra những đám mây vũ tích có khảnăng gây mưa đá

Đồng thời dòng khí đi lên trong đám mây cũng rất mạnh, đủ để nâng đỡnhững hạt băng lớn hình thành và lớn dẩn lên trong mây, khiến chúngtiếp tục kết hợp với bông tuyết hay giọt nước nhỏ trên đường đi, cuốicùng trở thành cục băng có cấu tạo nhiều lớp trong và đục xen kẽ nhau.Khi cục băng lớn tới một mức độ mà dòng khí đi lên không còn đủ sứcnâng đỡ nữa thì sẽ rơi xuống đất, gây ra trận mưa đá.

Mùa Đông, đối lưu yếu không tạo băng

Sang Đông, do ánh nắng Mặt trời chiếu xiên xuống mặt đất nên nhiệtlượng thu được ở đây rất yếu, không gây ra sự đối lưu mạnh mẽ Trong khi

đó không khí lại khô hanh, nên dù có đối lưu chăng nữa cũng không dễdàng tạo ra những đám mây có vũ tích lớn Thậm chí nếu mây vũ tíchđược tạo ra, nhưng dòng đối lưu đi lên trong nó không đủ mạnh cũngkhông duy trì được quan trọng hình thành và lớn lên của hạt băng, vì thếmùa giá lạnh không có mưa đá

Có người sẽ hỏi: “Điều kiện hình thành hạt băng đòi hỏi nhiệt độ rất thấp,trong khi mùa hè lại rất nóng, làm sao có băng được?”

Vấn đề là trong mùa hè nóng nực, nhiệt độ ở dưới đất có thể lên tới 30 độ

C, nhưng không khí càng lên cao lại càng lạnh dẩn đi Nếu ở dưới đáyđám mây, nhiệt độ còn 20 độ C thì ở trong đám mây, chỗ có độ cao 4 km,nhiệt độ đã xuống dưới 0 độ C Một đám mây mưa đá có thể vươn tới độcao trên 10 km Vì vậy, trên không trung có những vùng nhiệt độ xuốngthấp hơn điểm đóng băng, tạo điều kiện cho những hạt băng hình thành.Tại sao khi trời sắp mưa mây chuyển màu xám?

Chính độ dày hay chiều cao của đám mây là nguyên nhân khiến cho mây

có màu xám Khi mây mỏng, chúng sẽ để cho phẩn lớn ánh sáng xuyênqua và có màu trắng Nhưng cũng như những vật thể truyền ánh sángkhác, mây sẽ tuân theo quy luật càng dày càng ít ánh sáng có thể xuyênqua

Trước hết chúng ta cẩn tìm hiểu qua về bản chất của mây Mây là tập hợpcủa rất nhiều hạt nước hoặc tinh thể đá nhỏ li ti, được tạo thành khi hơinước ngưng tụ lại trong những túi không khí đang bốc lên Trong điềukiện thời tiết bình thường, không khí tiếp tục được đẩy lên khiến cho đámmây được bồi đắp thêm

Những hạt nước và tinh thể đá nhỏ xíu này có kích cỡ nhỏ vừa đủ để cóthể phân tán tất cả các màu sắc của ánh sáng Khi ánh sáng được hợpthành từ tất cả các màu, nó sẽ được mắt chúng ta cảm nhận là màutrắng.

Khi mây mỏng, chúng sẽ để cho phẩn lớn ánh sáng xuyên qua và lúc đómây có màu trắng Khi độ dày của đám mây tăng lên, phẩn đáy của đámmây sẽ có màu tối hơn do ít ánh sáng xuyên qua, nhưng vẫn có thể phântán được tất cả các màu Bằng mắt thường chúng ta sẽ nhìn thấy đámmây có màu xám và nếu để ý ta sẽ thấy phẩn đáy phẳng của đám mâyluôn có màu sẫm hơn so với mặt bên

Tại sao cầu vồng lại tròn và thường kép?

Những cẩu vòng thông thường nhất được hình thành khi ánh sáng Mặttrời chiếu qua các hạt mưa Các giọt mưa này có tác dụng giống như lăngkính và tán xạ ánh sáng Mặt trời thành quang phổ màu sắc quen thuộc:

đỏ, cam, vàng, xanh lục, xanh lam, chàm, tím

Cẩu vồng có hình tròn do có liên quan đến đặc tính hình học khi nhìnchúng Bạn thấy một cái cẩu vồng khi Mặt trời ở phía sau lưng bạn và cáchạt mưa thì ở trong các đám mây phía trước mặt bạn Các tia sáng đi quatrên đẩu bạn từ phía sau, chiếu vào các hạt mưa, bị tán xạ thành màusắc, phản xạ ra phía sau các hạt mưa rồi đi vào mắt bạn

Mắt phải tiếp nhận các tia sáng chiếu tới từ hạt mưa theo một góc cụ thể

để có thể nhận được màu sắc Một cẩu vồng nhìn được chỉ được hìnhthành nếu các hạt mưa nằm đúng vị trí, nhờ đó sẽ có một góc nhất địnhgiữa Mặt trời, giọt mưa và mắt bạn Các góc này phải là góc cố định vàcác đặc tính hình học giữ cho góc này không đổi có liên quan tới mộtđường tròn

Bạn chỉ có thể nhìn thấy một phẩn của đường tròn này nằm phía trên củađường chân trời Nếu bạn tưởng tượng phẩn còn lại của đường tròn nằm ởđâu, bạn sẽ thấy là bạn có thể vẽ một đường thẳng từ Mặt trời xuyên quađẩu bạn đến điểm giữa của hình tròn, mà một phẩn của nó chính là cẩuvồng

Điều này nghe có vẻ thi vị, nhưng về mặt khoa học, không có hai ngườinào nhìn thấy cùng một cẩu vồng Nếu ba người cùng nhìn vào cẩu vồng,mỗi người đều ở một góc đúng để nhìn thấy cẩu vồng đó Đôi khi người tacòn nhìn thấy một cẩu vồng thứ hai bên ngoài cẩu vồng thứ nhất, một

vòng tròn lớn hơn Màu sắc ở cẩu vồng thứ hai này sắp xếp ngược lại, rất

mờ ảo một cách khá đặc trưng

Điều này xảy ra chính là ánh sáng đi cùng theo một con đường, nhưng tiasáng được phản xạ lại hai lẩn trong giọt mưa Hai lẩn phản xạ đem lại haihiệu quả: trật tự màu sắc bị lật ngược và trong mỗi lẩn phản xạ ánh sáng

bị yếu đi, phân tán ra khỏi hạt mưa, làm cho cẩu vồng thứ hai mờ ảo và ítkhi được nhìn thấy

Để tự kiểm chứng, vào lúc thời tiết ấm, bạn có thể tự tạo ra một cẩuvồng bằng ống tưới nước để sao cho nước phun ra thật đẹp và Mặt trờinằm đúng ở phía sau lưng bạn

Vì sao bầu trời xanh mà không tía?

Màu xanh lơ của bẩu trời, các nhà vật lý giải thích, là do các tia sángxanh bị bẻ cong đi nhiều hơn tia sáng đỏ Nhưng sự cong thêm này -còngọi là hiện tượng tán xạ -cũng mạnh không kém ở các tia tím, vậy tại saobẩu trời không phải là màu tía!

Câu trả lời, được giải thích đó là do mắt của người quan sát

Ánh sáng trắng được tạo thành từ tất cả các màu trong cẩu vồng Khi ánhsáng Mặt trời đi vào bẩu trời khí quyển Trái đất, gặp phải các phân tử nhỏnitơ và ôxy trên bẩu trời, nó bị tán xạ, hoặc khúc xạ Các tia sáng cóbước sóng ngắn nhất (xanh và tím) bị tán xạ mạnh hơn các tia sáng cóbước sóng dài (đỏ và vàng) Vì thế, khi chúng ta nhìn theo một hướngtrên bẩu trời, chúng ta nhìn thấy những bước sóng bị bẻ cong nhiều nhất,thường là cuối dải màu xanh

Cách lý giải truyền thống về bẩu trời xanh là ánh sáng Mặt trời bị tán xạ-các bước sóng ngắn hơn thì tán xạ mạnh hơn các tia sóng dài Song thực

tế, một nửa lời giải thích thường bị bỏ qua: đó là bằng cách nào mătchúng ta nhận được phổ này

Mắt người nhìn được màu sắc là nhờ vào 3 loại tế bào hình nón trên võngmạc Mỗi loại cảm nhận tương ứng với một loại ánh sáng có bước sóngkhác nhau: dài, vừa và ngắn “Bạn sẽ cẩn cả ba loại tế bào này mới nhìnmàu chính xác được”

Khi một bước sóng ánh sáng đi đến mắt, tế bào hình nón sẽ gửi một tínhiệu tới não Nếu ánh sáng xanh dương với các gợn sóng ngắn, tế bào

nón sẽ phát tín hiệu để não nhìn ra màu xanh Nếu là sóng đỏ với cácbước sóng dài, não sẽ nhìn thấy màu “đỏ”.

Tuy nhiên cả ba loại tế bào nón trên đếu nhạy cảm trên một khoảngrộng, có chỗ chồng chập lên nhau, điều đó có nghĩa là hai phổ khác nhau

có thể gây ra cùng một phản ứng ở một nhóm các tế bào nón Chẳng hạnnếu một sóng đỏ và sóng xanh lục đi vào mắt cùng lúc, các tế bào nónkhác nhau sẽ gửi một tín hiệu mà não dịch ra là màu vàng

Màu cẩu vồng đa sắc của bẩu trời khi đi vào mắt người sẽ được cảm nhậntương tự như sự chồng chập của ánh sáng xanh dương “nguyên chất” vớiánh sáng trắng Và đó là lý do vì sao bẩu trời xanh lơ -hoặc gẩn như vậy

Mắt của bạn không thể phân biệt sự khác nhau giữa phổ tổng hợp xanhdương tím với hỗn hợp của ánh sáng xanh dương nguyên chất và ánhsáng trắng

Trong mắt các loài động vật khác, màu của bẩu trời lại khác hẳn Trừngười và một số loài linh trưởng, hẩu hết động vật chỉ có hai loại tế bàohình nón thay vì ba Ong mật và một số loài chim nhìn ở bước sóng cựctím loại bước sóng vô hình trước con người

Tại sao con người không bị văng ra khỏi Trái đất, khi Trái đất quay?

Khi xoáy nhanh cái ô che mưa, những giọt nước mưa sẽ từ xung quanh ôvăng ra Trái đất quay nên tại Hà Nội mọi vật cũng quay với vận tốc1.500 km/ giờ hay 430 km / giây

Nhưng chẳng những mọi vật không bị văng ra mà cho dù có nhảy lên caovẫn bị rơi xuống mặt đất ngay Sức hút của Trái đất là nguyên nhân làmcho người và các vật xung quanh không thể văng ra khỏi Trái đất Vật thểmuốn thoát khỏi sức hút của Trái đất để bay đi thì cẩn phải đạt được tốc

độ 8 km/ giây Phải phóng tên lửa với tốc độ gẩn 8 km / giây thì tên lửakhông bị rơi tại mặt đât mà chuyển động theo quỹ đạo vòng tròn quanhTrái đất Vì vậy muốn phóng vệ tinh nhân tạo hay con tẩu vũ trụ phải cótên lửa đẩy đạt được tốc độ tối thiểu 8 km/ giây thì vệ tinh con tàu mớichuyển động quanh Trái đất Cho nên người ta gọi tốc độ gẩn 8 km/ giâu

là tốc độ vũ trụ cấp 1

Làm thế nào để bay khỏi Trái đất?

Khi bạn đá quả bóng hay bắn viên đạn lên trời, dù cao đến đâu, rồi chúngcũng rơi xuống đất Tại sao chúng không lên cao mãi và “đi luôn” nhỉ?

Đơn giản là tất cả các vật thể quanh Trái đất đều không thể “chạy trốn”khỏi sức hút của nó?

Vậy mà các vệ tinh nhân tạo và phi thuyền không gian vẫn có thể bayquanh Trái đất rất nhiều ngày mà không bị rơi?

Muốn giải thích điều này, trước tiên chúng ta hãy làm một thí nghiệm đơngiản: Buộc một vật nặng vào đẩu dây, cẩm chắc đẩu kia sợi dây và quaymạnh Tay bạn sẽ cảm thấy có một lực kéo căng ra các phía Tốc độ quaycàng nhanh, lực kéo đi ra càng mạnh Lực kéo đó gọi là lực ly tâm Mộtlực khác của sợi dây giữ chặt vật nặng và bắt nó quay tròn, gọi là lựchướng tâm Lực ly tâm và lực hướng tâm tuy ngược nhau nhưng cân bằng

và tác động vào hai vật thể (sợi dây và vật nặng) Mọi vật khi chuyểnđộng tròn đều bị tác động của lực hướng tâm 11,2 kmI giây mới thắngsức hút Trái đất

Khi bay, vệ tinh nhân tạo cũng chịu tác dụng của lực hướng tâm cẩn thiếtkhông đủ lớn, thì sức hút này không những buộc vệ tinh nhân tạo phảibay quanh mà còn kéo nó trở lại Trái đất

Chỉ khi vệ tinh nhân tạo bay với tốc độ cực lớn, đến mức lực hướng tâmhoàn toàn dùng vào chuyển động tròn của vệ tinh thì nó mới không bị rơi.Theo tính toán khoa học, để khả năng này không xảy ra, vệ tinh nhân tạophải đạt tốc độ 7,8 kmI giây và phải bay theo hướng ném văng ra khỏimặt nước Tốc độ này được gọi là “tốc độ vũ trụ 1”

Tuy vậy, ngay cả ở tốc độ này, do gặp phải lớp không khí mỏng ngoài Tráiđất, vệ tinh sẽ chuyển động chậm dẩn và cuối cùng rơi vào tẩng khíquyển đậm đặc, cọ sát nóng lên và bốc cháy

Để khắc phục hiện tượng đó và “thoát ly” khỏi Trái đất, vệ tinh phải đạttốc độ 11,2 km / giây, khi đó nó sẽ trở thành vệ tinh nhân tạo Tốc độ nàycòn gọi là “tốc độ thoát ly” hoặc “tốc độ vũ trụ 2”

Nếu muốn bay tới các hành tinh khác, vệ tinh cẩn đạt tốc độ 16,7km/giây Tốc độ này là “tốc độ vũ trụ 3”

Ở đâu các vật nặng hơn?

Càng lên cao, lực Trái đất hút các vật càng giảm, vì thế, chúng càng nhẹ

đi Nếu vượt ra khỏi bẩu khí quyển của Trái đất, trọng lượng của vật sẽbằng 0 Suy ngược ra, bạn có thể cho rằng càng vào sâu trong lòng đất,vật càng nặng hơn Chú ý nhé, điều này hoàn toàn là ngộ nhận!

Trái đất hút những vật thể bên ngoài y như toàn bộ khối lượng của nó tậptrung ở tâm Theo định luật vạn vật hấp dẫn, lực hút giảm tỷ lệ nghịchvới bình phương khoảng cách, càng lên cao, lực hút của Trái đất lên cácvật càng yếu đi.

Nếu đưa quả cân 1 kg lên độ cao 6.400 km,tức là dời nó ra xa tâm Tráiđất gấp hai lẩn bán kính Trái đất, thì lực hút sẽ giảm đi 2 mũ 2 lẩn, tức là

4 lẩn, và quả cân treo vào cân lò xo sẽ chỉ nặng cả thảy 250 gram, chứkhông phải 1 kg Nếu đem quả cân đi xa mặt đất 12.800 km, tức là xatâm Trái đất gấp 3 lẩn, thì lực hút giảm đi 9 lẩn, quả cân 1kg lúc này chỉcòn nặng 111 g…

Từ tính toán trên, tất bạn sẽ nảy ra ý kiến cho rằng khi đưa quả cân vàosâu trong lòng Trái đất, tức là khi đưa vật tiến về tâm, thì ta phải thấy sứchút tăng hơn, hay khi đó quả cân nặng hơn Song, thực tế, vật thể khôngtăng trọng lượng khi đưa vào sâu trong lòng Trái đất, mà ngược lại, nhẹđi

Sở dĩ như thế là vì bây giờ vật thể không còn chịu sức hút từ một phíanữa, mà là từ nhiều phía trong lòng đất (dưới, trái, phải.) Rút cục, các lựchút của quả cẩu có bán kính bằng khoảng cách từ tâm Trái đất đến chỗđặt đồ vật là có giá trị Vì vậy, càng đi sâu vào lòng Trái đất thì trọnglượng của vật càng giảm nhanh Khi tới tâm Trái đất, vật trở thành khôngtrọng lượng

Như thế, ở trên mặt đất, vật sẽ nặng hơn cả (1)

(1) Tình hình xảy ra đúng như thế nếu Trái đất hoàn toàn đồng nhất vềkhối lượng riêng Nhưng trên thực tế, khối lượng riêng của Trái đất tănglên khi vào gẩn tâm: Vì vậy, khi vào sâu trong lòng Trái đất thì thoạt đẩutrọng lực tăng lên một khoảng nào đó, rồi sau đó mới bắt đẩu giảm

Vì sao chúng takhông cảm thấy Trái đất chuyển động?

Mỗi giây, Trái đất vượt được chặng đường tới 30 kmquanh Mặt trời Đó làchưa kể tới việc Trái đất tự quay quanh mình với tốc độ ở đường xích đạo

là 465 mét / giây Vậy mà có vẻ như Trái đất đang đứng yên, trong khi chỉcẩn ngồi trên xe, bạn sẽ thấy xe lao đi nhanh chóng mặt

Trở lại với một tình huống thường gặp: Khi đi thuyền trên sông, bạn sẽthấy thuyền lướt rất nhanh, cây cối và mọi vật hai bên bờ cứ trôi qua vùnvụt Nhưng khi bạn đi tàu thuỷ trên biển rộng, trước mắt bạn là trời biển

xanh biếc một màu, những con chimhải âu trông xa như một đốm trắng

lơ lửng trên không trung, lúc đó, bạn sẽ cảm thấy tàu thuỷ đi quá chậm,mặc dù tốc độ của nó hơn hẳn tốc độ của thuyền trên sông Vấn đề chính

là ở chỗ đó

Khi đi thuyền, cây cối hai bên bờ sông không di chuyển mà chính làthuyền di chuyển Nếu cây cối ven bờ lao đi càng nhanh, chứng tỏ tốc độcủa thuyền càng lớn Nhưng trên biển rộng không có gì làm mốc để tathấy tàu đang đi nhanh Bởi thế bạn thấy nó lướt đi rất chậm, thậm chí cólúc đứng yên

Trái đất như một chiếc tàu khổng lồ trong không gian Nếu bên cạnh quỹđạo của nó cũng có những vật mốc như cây cối bên bờ sông, chúng ta sẽ

dễ dàng nhận thấy Trái đất đang chuyển động Nhưng ở gẩn Trái đất, tiếcthay, lại không có vật gì làm chuẩn Chỉ có những vì sao xa tít tắp giúp tathấy được Trái đất thay đổi vị trí theo ngày, tháng mà thôi Các vì sao này

ở quá xa, nên trong một thời gian ngắn mấy phút, mấy giây, chúng ta rấtkhó cảm nhận thấy Trái đất đang chuyển dịch

Cò n về việc Trái đất tự quay quanh nó với tốc độ khá nhanh, chúng ta vàmọi vật ở trên đó cũng đang quay với cùng một tốc độ, bởi vậy chúng takhông cảm nhận được chuyển động này Nhưng các bạn chớ quên rằng,hàng ngày, chúng ta nhìn thấy Mặt trời, Mặt trăng và các vì sao mọcđằng Đông và lặn đằng Tây, đó chính là kết quả của việc Trái đất tự quayquanh mình nó

Trái đất có thể phóng nhiệt ra ngoài được không?

Người ta thường dựa vào đo nhiệt độ ở giếng sâu để đo nhiệt độ dưới mặtđất, cứ giếng sâu thêm 100 mthì nhiệt độ tăng thêm 3 độ C Người ta gọi

đó là thang địa nhiệt Nếu tính theo công thức oC I 100m hoặc oC I 10mthì ta sẽ tính được nhiệt độ trung tâm Trái đất phải gẩn 200.000 độ C Thếnhưng nhiệt độ thực tế ở trung tâm Trái đất chỉ khoảng 300 đến 4.500 độC

Nhiệt độ Trái đất là do các nguyên tố phóng xạ cấu tạo nên Trái đất gâynên, nhiệt độ Trái đất do các tẩng nham thạch nóng chảy mang lên Tráiđất

Nhiệt độ Trái đất tán xạ ra ngoài mặt tính theo 1 cm2 đơn vị PPm (lItriệu)trên 1 cm3I gy và nhiệt lượng tán xạ bình quân trên toàn bề mặt Trái đất

là 1,4 Ở những nơi có núi lửa hoặc suối nước nóng ở đáy biển cũng chỉtrên dưới 3.

Nhưng do Trái đất hấp thụ nhiệt từ Mặt trời nên nhiệt độ xung quanh bềmặt Trái đất được duy trì Nếu tính lượng nhiệt cân bằng mà bề mặt Tráiđất hấp thụ từ Mặt trời và lượng nhiệt mà Trái đất bức xạ ra ngoài biểu thịtheo đơn vị vừa nên trên ta sẽ có con số bình quân vượt quá 8.000 Từ đó

có thể thấy được nhiệt lượng do Trái đất bức xạ so với lượng nhiệt mà Tráiđất hấp thụ từ Mặt trời là vô cùng bé

Núi lửa là thủ phạm gây nên hiện tượng El Nino?

Trong mấy năm vừa qua, hiện tượng ElNino đã gây ra xáo trộn nghiêmtrọng đối với khí hật Trái đất Mới đây, giới khoa học Mỹ đã tìm ra thủphạm chính gây nên ElNino: núi lửa

Các nhà khoa học đã quan sát các “chỉ số địa chất” -bụi trên lõi băng của

2 cực, vòng cây và sự phát triển của san hô rồi đem so sánh với các đợtphun trào núi lửa lớn từ năm 1649 trở lại đây Họ nhận thấy rằng, hoạtđộng núi lửa dữ dội ở các vùng nhiệt đới sẽ kéo theo những đợt biến đổikhí hậu lớn, giống như ElNino, trong nhiều năm liền Mỗi khi núi lửa phuntrào, có nhiều khả năng là ElNino sẽ xuất hiện vào mùa Đông năm đấy

El Nino xảy ra theo chu kỳ từ 3 đến 11 năm, khi nhiệt độ mặt nước biểntại khu vực phía Tây Thái Bình Dương trở nên ấm hơn so với bình thường.Gió mậy dịch thổi từ Đông sang Tây tắt hắn, khiến cho dòng nước ở khuvực này ấm lên Hậu quả của ElNino thật kinh khủng, ảnh hưởng đếntoàn bộ nam bán cẩu: lở tuyết và lở đất ở Nam Mỹ, hạn hán ở Nam Phi,lốc xoáy nhẹ ở Đại Tây Dương và cháy rừng ở Indonesia Ngoài ra, nó cònlàm cho mùa màng thất bát, cản trở đường di cư của cá, gây thiệt hạinghiêm trọng đến đời sống con người

Núi lửa phun trào sẽ thổi một lớp bụi mỏng lên tẩng bình lưu: chúng sẽ lơlửng ở đấy, che bớt ánh năng Mặt trời, khiến cho nhiệt độ Trái đất giảmxuống một chút Tuy vậy, khu vực Thái Bình Dương lại ấm lên do dòngnước ấm từ các nơi đổ về Sự biến đổi về nhiệt độ nói trên đủ để gây nênmột đợt El Nino ElNino thường kéo dài suốt 3 năm liền sau khi núi lửaphun trào dữ dội

Tuy nhiên, các nhà khoa học cũng đưa ra lời cảnh báo: núi lửa không phải

là thủ phạm duy nhất gây nên hiện tượng ElNino Khí hậu toàn cẩu ấmlên còn do chính bàn tay con người Chúng ta đốt cháy nhiên liệu khoáng