Truyeän ñaõ noùi leân moät söï thaät trong ñôøi soáng xaõ hoäi khieán nhöõng ñöùa treû rôi vaøo hoaøn caûnh baát haïnh maø coøn caûnh tænh nhöõng ngöôøi laøm cha , meï chuù yù ñeán taâm [r]
Trang 1Ngữ văn 7 kì I Lê Duy Thanh- Yên Bái
Ngày soạn: Ngày dạy :
A.Mục tiêu: Học xong bài này HS có đợc
1/Kiến thức: Cảm nhận đợc tình cảm thiêng liêng, đẹp đẽ của cha mẹ với con cái.
,Thấy đợc vai trò ý nghĩa của nhà trờng trong cuộc đời của mỗi con ngời
-Lời văn biểu hiện tâm trạng ngời mẹ đối với con cái trong vb
2/Kĩ năng: -Rèn luyện các kĩ năng đọc diễn cảm , tạo lập văn bản nhật dụng
-Phân tích 1 số chi tiết tiêu biểudiễn tả tâm trạng ngời mẹ trong đêm chuẩn bị cho ngày khaitrờng đầu tiên của con
-Liên hệ vận dụng viết văn BC
3/Tháí độ :Giáo dục học sinh lòng kính trọng biết ơn cha mẹ Yêu lớp , mến trờng , có ý
thức tu dỡng ,học tập,rèn
B.Chuẩn bị:
1 Giáo viên: Nghiên cứu bài học , tích hợp các phân môn TV ở 1 số khái niệm từghép , phân môn tập làm văn ở kn liên kết trong văn bản Tranh ảnh,bài hát về ngày đầu đihọc
2 HS : Đọc văn bản ,dự kiến trả lời câu hỏi SGK , ôn lại kiến thức về văn bản nhậtdụng
- GV gọi 1 em lên hát bài “Ngày đầu tiên đi học ” của Nguyễn Ngọc Thiện >
GV : các em nhỏ trong ngày đầu tiên đi học là nh vậy đó, còn với các bậc cha mẹ họ
sẽ suy nghĩ nh thế nào trớc ngày trọng đại của con cái? Ngày khai trờng hàng năm đã trở thành ngày hội của toàn dân Bởi ngày đó bắt đầu một năm học mới với bao mơ ớc, bao
điều mong đợi trớc mắt các em Không khí ngày khai trờng thật náo nức với tuổi thơ của chúng ta Còn các bậc làm cha làm mẹ thì sao ? Họ có những tâm trạng gì trong ngày ấy ? Bài Cổng trờng mở ra mà chúng ta học hôm nay sẽ giúp chúng ta hiểu đợc điều đó.
HĐ2 : 7 phút
Gv đa ảnh t/g cho hs quan sát- -hs quan sát I Tìm hiểu chung 1 Tác giả : Lý Lan
Trang 2Ngữ văn 7 kì I Lê Duy Thanh- Yên Bái
bìa một số tp
? Nêu hiểu biết về tác giả?
-Viết nhiều tỏc phẩm cho thiếu nhi Tập truyện thiếu nhi Ngụi Nhà Trong Cỏ được giải thưởng VHNT.
-Dịch Harry Potter sang tiếng Việt và được nhiều người yờu thớch
-Nhà văn Lý Lan quờtỉnh Bỡnh Dương,(1957), trước là Giỏoviờn.-Là nhà văn nổitiếng của Việt Namhiện đại
?Nhắc lại khái niệm
- Dựa vào hiểu biết nêu
- Dựa vào k/t đã học nêulai k/n
loại văn học nào?
- Phương thức biểu đạt của
văn bản này là gỡ?(tự sự, miờu
tả hay biểu cảm)
Nội dung văn bản núi về điều
gỡ?
- Baống suy nghú cuỷa mỡnh haừy
cho bieỏt giaựo duùc coự vai troứ
ntn ủoỏi vụựi sửù phaựt trieồn cuỷa
xaừ hoọi?
- Căn cứ vào bài soạnTL
-Là bài kí thuộc văn bản nhậtdụng viết về vấn đề ngời mẹ
và nhà trờng
- Laứ quoỏc saựch haứng ủaàu
- Laứ sửù nghieọõp cuỷa toaứn xaừhoọi
-Thể loại: Kí-PTBĐ: BC-ND: Đề cập tới mốiquan hệ gia đình-nhàtrờng, trẻ em
- Nỗi lòng và sự yêu thơng của
ngời mẹ với ngời con
- Cảm nghĩ của ngời mẹ về vai
trò của xã hội và nhà trờng
trong giáo dục trẻ em
? Hãy xác định 2 phần nội
dung đó trong văn bản
- Của ngời mẹ
- Xác định bố cục văn bản
1 “Tửứ ủaàu … nguỷ sụựm”.
2 “phaàn coứn laùi”
-Bố cục: 2 đoạn
Trang 3Ngữ văn 7 kì I Lê Duy Thanh- Yên Bái
? Nội dung chính của đoạn
? Trong đêm trớc ngày khai
trờng để con vào lớp 1, ngời
ời mẹ tr ớc ngày khai tr ờng của con.
? Tìm chi tiết miêu tả ngời con
- Cứ nhắm mắt lại trầm bổng > Phấpphỏng lo âu , thao thức
- Giấc ngủ dễdàng
- Háo hức ,Lòng con không mốibận tâm > Thanhthản vô t
Ấn tượng của người mẹ ntn
về ngày khai trường của
mỡnh? Tại sao mẹ khụng kể lại
điều ấy đối với con?
-hs tìm chi tiết-Mẹ nghĩ về ngày khai trờngnăm xa : Rạo rực, bângkhuâng , xao xuyến , nôn nao ,hồi hộp
- Thảo luận theo bàn , đại diện
- Là từ láy,trở mình luôn, cốngủ mà k đợc
- Đọc đoạn : “ thực sự b
… ớc vào ”
- Xác định Đọc tonhững câu văn nói về nhữngdấu ân của mẹ trong ngày khaitrờng năm xa
1 loạt từ láy diễntả tâm trạng xúc
động của ngời mẹnhớ về ngày khai tr-ờng đầu tiên
Mợn cách nói vớicon để bộc lộ cảmxúc của ngời mẹ
- Xuaỏt phaựt tửứ tỡnh yeõu
thửụng lo laộng, ngửụứi meù ủaừ
theồ hieọn gỡ vaứ laứm gỡ cho ủửựa
con cuỷa mỡnh? (Coứn baõy giụứ
… muựt keùo; haựo hửực ) – dửùa
vaứo ủaõu ngửụứi meù bieỏt ủửụùc
nhửừng ủieàu naứy ụỷ con?
Theo dừi những việc làm và
suy nghĩ của người mẹ vào
cỏi đờm trước ngày khai
trường đầu tiờn của con,em cú
thể núi gỡ về người mẹ này ?
ị Tấm lũng yờuthương con , sựnõng niu chăm súccon õn tỡnh, chuđỏo một tõm hồn
tinh tế và nhạy cảm
GV bỡnh : ẹoự laứ ủửực hi sinh Veỷ ủeùp giaỷn dũ maứ lụựn lao cuỷa tỡnh maóu tửỷ trong
cuoọc soỏng cuỷa ngửụứi meù VN.ẹửực hi sinh aỏy coứn theồ hieọn qua vieọc khaộc hoùa taõm traùng cuỷa ngửụứi meù trong ủeõm khoõng nguỷ ủửụùc
- Trong ủeõm khoõng
nguỷ, taõm trớ meù ủaừ soỏng laùi
nhửừng kyỷ nieọm quaự khửự naứo?
- Tìm chi tiết trong vb ;
độc lập
suy nghĩ trả lời
2/ Suy nghĩ của mẹ
về giáo dục
Trang 4Ngữ văn 7 kì I Lê Duy Thanh- Yên Bái
- Thoõng qua caõu
chuyeọn veà ngaứy khai trửụứng
ụỷ Nhaọt, ngửụứi meù muoỏn
khaỳng ủũnh ủieàu gỡ?
- Caõu vaờn naứo noựi leõn
vai troứ vaứ taàm quan troùng
to lụựn cuỷa nhaứ trửụứng ủoỏi
vụựi theỏ heọ treỷ?
- Caõu noựi cuỷa meù :
“Bửụực qua caựnh coồng trửụứng
laứ 1 theỏ giụựi kỡ dieọu seừ mụỷ
ra.” Em hieồu caõu ủoự
ntn?-thaỷo luaõn nhoựm 2/
giới kì diệu ấy
- Nhụự ngaứy baứ ngoaùi daột taymeù vaứo lụựp 1
Nhụự taõm traùng hoài hôùp trửụựccoồng trửụứng
- Độc lập suy nghĩ
- Ai cuừng bieỏt raống
moói sai laàm sau naứy
+ ủoaùn cuoỏi
* HS thaỷo luaọn nhoựm :
- Thế giới của điều hay lẽ phải,của tỡnh thương và đạo lớ làmngười
- Thế giới của ỏnh sỏngtri thức, của những hiểu biết lớthỳ và kỡ diệu mà nhõn loạihàng vạn năm đó tớch lũy được
- Thế giới của tỡnh thầytrũ cao đẹp, tỡnh bạn thiờngliờng, của những ước mơ vàkhỏt vọng bay bổng niềm vuiniềm hi vọng
- Suy nghú veàvai troứ cuỷa giaựo duùcủoỏi vụựi theỏ heọ tửụnglai
- Khaỳng ủũnh vai troứ
cuỷa nhaứ trửụứng:Mang laùi cho em trithửực, tỡnh caỷm tửtửụỷng, ủaùo lớ…
- Vaờn baỷn sửỷ duùng ngoõi keồ
naứo? Keồ nhử vaọy coự taực duùng
- Ngoõn tửứ giaứu caỷm xuực
* YÙ nghúa vaờn baỷn
Vaờn baỷn Giuựp ta hieồu theõmtaỏm loứng thửụng yeõu, tỡnhcaỷm saõu naởng cuỷa ngửụứi meùủoỏi vụựi con vaứ vai troứ to lụựncuỷa nhaứ trửụứng ủoỏi vụựi cuoọcsoỏng cuỷa moói con ngửụứi
- H/s đọc ghi nhớ
III: Tổng kết :
Ghi nhớ SGK /T9
Trang 5Ngữ văn 7 kì I Lê Duy Thanh- Yên Bái
HĐ 5 4 Củng cố:
-Nhắc lại nội dung ý nghĩa văn bản
2 Haừy nhụự laùi vaứ vieỏt thaứnh ủoaùn vaờn veà moọt kổ nieọm ủaựng nhụự trong ngaứy khaitrửụứng ủaàu tieõn cuỷa mỡnh
- Khắc sâu đặc điểm của văn bản nhật dụng
-Phân tích 1 số chi tiết liên quan h/a ngời cha và ngời mẹ nhắc đến trong bức th
Nắm đợc sự yêu thơng vị tha của ngời mẹ với con cái qua lời văn giàu xúc cảm của ngời
mẹ
3.Thái độ:- Giúp học sinh lòng biết ơn , kính trọng cha mẹ , biết ơn hối hận sủa chữa
khi mắc lỗi
B.Chuẩn bị:
1 Giáo viên: Nghiên cứu bài học , tích hợp với âm nhạc
2 HS : Đọc văn bản , dự kiến trả lời câu hỏi SGK
B.Tiến trình dạy học
1.ổn định tổ chức …
2 Kiểm tra bài cũ
- Em hiểu câu văn “Bớc qua cánh cổng trờng là 1 thế giới kì diệu sẽ mở ra ” ntn ? Đối với
em thế giới diệu kì đó là gì ?
3 Bài mới
HĐ 1 GTB :Trong cuộc đời mỗi con ngời thì ngời mẹ hết sức quan trọng nhng không phải lúc nào chúng ta cùng nhận ra điều đó Chỉ khi ta mắc lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả , bài học đó đ ợc nhà văn ét – môn - đô đơ - mê –xi thể hiện rất rõ
Hoạt động 2: 7 phút
- Nêu 1 vài nét về t / giả
? Qua việc soạn và đọc ở nhà hãy
nêu yêu cầu đọc
I.Tìm hiểu chung
1 .Tác giả
1846-1908)-Là nhà văn I-ta-li-a
2.Văn bản :
- Trích từ cuốn : “ Những tấm lòngcao cả ”
- Hình thức :
1 Moọt baùn cho raống, coự raỏt nhieàu ngaứy khai trửụứng, nhửng ngaứy khai trửụứng vaứolụựp Moọt laứ ngaứy coự daỏu aỏn saõu ủaọm nhaỏt trong taõm hoàn moói con ngửụứi Em coự taựnthaứnh yự kieỏn ủoự khoõng? Vỡ sao?
Trang 6Ngữ văn 7 kì I Lê Duy Thanh- Yên Bái
? Nêu xuất xứ của văn bản
? Trong lời tâm tình của ngời bố
với con , hình ảnh ngời mẹ hiện
lên qua những chi tiết nào
? Qua câu văn em hiểu đợc
cảm xúc nào của ngời cha
sánh gợi cảm giác mạnh ,đa ra
giả thiết “sẽ là ngày mai con mất
cha mẹ cũng rất thiêng liêng , em
hãy tìm câu tục ngữ , ca dao , thơ
quen thuộc nói về điều này
- Dựa vào Sgk nêu
- Dựa vào bài soạn t / l
- Độc lập suy nghĩ , t / l
- Nhân vật chính là ngờicha vì hầu hết lời trong vb làlời của ngời cha
- Thức suốt đêm quằn quại , lo
sợ có thể mất con
- Sẵn sàng bỏ 1 nămhạnh phúc để tránh cho con 1giờ đau đớn
- ăn xin hi sinh tính mạng
- Hết lòng vì con
- Đọc câu văn : “ Sự hỗn láocủa con…mất mẹ ”
- Sự tức giận…,đaulòng
- Thảo luận nhóm 4
h/s Nêu ý kiến
- Dù khôn lớn tiếngnói của mẹ mẹ đau lòng
- Lơng tâm …khổ hình
- Con hãy nhớ
- Đọc phần văn bản cònlại
- Học sinh thảo luận bàncho ý kiến
th từ
- PT biểu đạt chính :biểu cảm
-Bố cục : 3 phần
II Đọc - hiểu văn bản
1 Hình ảnh ng ời mẹ
Dành hết tình cảm ,lòng yêu thơng
lo lắng cho con
2 Những lời khuyên của bố với En - ri- cô :
Tình cảm cha
mẹ là thiêng liêng
3 Thái độ của ng ời cha tr ớc lỗi lầm của con
Giọng điệuvừa dứt khoát vừakhuyên nhủ
Trang 7Ngữ văn 7 kì I Lê Duy Thanh- Yên Bái
- Lệnh
GV : Ngời cha đã hình
dung trong suốt cuộc đời con
ng-ời 1 thì ngng-ời mẹ có vai trò to lớn
? Giọng điệu của đoạn văn
này có gì khác với đoạn văn
trên
? Những từ ngữ nào thể
hiện thái độ dứt khoát đó
? Qua từ phủ định giả thiết
em thấy thái độ ngời cha nh nào
trong em hình ảnh ngời mẹ rất
mực hiền từ Vì thái độ kiên
quyết bảo vệ gia đình của ngời
- Giọng điệu dứt khoát
- Tìm chi tiết trong vb
- Thảo luận theo bàn ,
đại diện t / l
- Lắng nghe , cảm nhận
- Nêu ý kiến
- 1 học sinh đọc ghinhớ
III : Tổng kết
* Ghi nhớ( SGK / 12)
A.Mục tiêu Học xong bài này , h / s cần đạt đợc :
1 Kiến thức: -Cấu tạo của 2 loại từ ghép
+Nắm đợc cơ bản phân loại , khái niệm , đặc điểm ý nghĩa của từng loại từ ghép
2.Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng nhân diện sử dụng chính xác các từ ghép
-Mở rộng hệ thống hoá vốn từ
3 Giáo dục: học sinh ý thức trau dồi vốn từ , la chọn từ ngữ khi nói viết
Trang 8Ngữ văn 7 kì I Lê Duy Thanh- Yên Bái
B.Chuẩn bị:
1 Giáo viên: Nghiên cứu bài học , tích hợp với văn bản “Cổng trờng mở ra ”
2 HS : Đọc tìm hiểu trớc bài mẫu
B.Tiến trình dạy học
1 ổ n định tổ chức - kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:
- Xác định đơn từ , từ ghép : Hoa , cây bàng , hoa hồng , cây ( Bảng phụ )
? Giải thích cở sở xác định của em
HĐ1 3 Bài mới
Giụựi thieọu baứi : Caực tửứ : caõy baứng , hoa ho ng ta mụựi vửứa tỡm hieồu thuoọc kieồu tửứ à gheựp Vaọy tửứ gheựp coự maỏy loaùi? Nghúa cuỷa chuựng nhử theỏ naứo? Baứi hoùc hoõm nay seừ giuựp ta hieồu ủie u ủoự à
* Hoaùt ủoọng 1: 8 phuựt
- Leọnh
? Maóu treõn ủửụùc ruựt ra
tửứ vaờn baỷn naứo
? Xeựt veà caỏu taùo , caực
tửứ in ủaọm thuoọc tửứ loaùi naứo
?Caực tửứ gheựp ủoự coự
maỏy tieỏng , tieỏng naứo mang
nét nghĩa chung
?Tiếng nào bổ sung
thêm cho tiếng mang nét nghĩa
chung
GV:Kết luận những từ
có tiếng nh trên gọi là từ ghép
chính phụ
- Em coự nhaọn xeựt gỡ veà
traọt tửù caực tieỏng trong nhửừng
? Hai tửứ gheựp :( quaàn
aựo, traàm boồng) trớch trong vaờn
baỷn “Coồng trửụứng mụỷ ra” coự
phaõn ra tieỏng chớnh, tieỏng phuù
- HS ủoùc 2 ủoaùn vaờntrong mẫu (baỷng phuù)
HS:Từ ghépHS: Xác định tiếng(Bà,Thơm)
- Tửứ : baứ ngoaùi , thụm phửực Tieỏng : baứ , thụm
mang neựt nghúa chung – laứtieỏng chớnh
Tieỏng : ngoaùi , phửựcmang neựt nghúa boồ sung laứtieỏng phuù
HS:Tiếng( ngoại vàtiếng phức)
Có tiếng chính,tiếng phụ tiếng phụ
bổ sung cho tiếngchính.tiếng phụ đngsau tiếng chính
Trang 9Ngữ văn 7 kì I Lê Duy Thanh- Yên Bái
khoõng
? Veà maởt ngửừ phaựp caực
tieỏng trong 2 tửứ naứy coự quan
heọ nhử theỏ naứo vụựi nhau?
GV: Caực tửứ ủoự ta goùi laứ
tửứ gheựp ủaỳng laọp Vaọy theo
em theỏ naứo laứ tửứ gheựp ủaỳng
laọp ?
-Tỡm theõm 1 soỏ tửứ
gheựp thuoọc kieồu naứy
+ Goùi HS ủoùc ghi nhụự:
SGK/14
Phaõn bieọt sửù gioỏng vaứ
khaực nhau giửừa 2 loaùi tửứ gheựp
vửứa hoùc
* Hoaùt ủoọng 2 : 6
phuựt
- H / d HS thaỷo luaọn
nhoựm theo caực caõu hoỷi :
? So saựnh nghúa cuỷa
tửứ : baứ ngoaùi, thụm phửực vụựi
nghúa cuỷa caực tieỏng baứ, thụm
em thaỏy ( tiếng nào có nghĩa
hẹp, cụ thể hơn/)
? Tửứ ủoự em coự nhaọn
xeựt gỡ veà nghúa cuỷa tửứ gheựp
chớnh phuù vụựi nghúa cuỷa tieỏng
chớnh taùo neõn noự
- Vỡ sao laùi coự sửù khaực
nhau ủoự?
- Tửụng tửù : so saựnh
nghúa cuỷa TG : quaàn aựo,
traàm boồng vụựi nghúa cuỷa moói
tieỏng taùo neõn noự, em thaỏy coự
-HS khaực nhaọn xeựt , sửỷa sai
* Nhaọn xeựt :
- Tửứ : baứ ngoaùi , thụm phửực >Nghúa heùp hụn,
cuù theồ hụn nghúa cuỷa caực
tieỏng baứ , thụm (Tieỏng
chớnh)->từ ghép chính phụ cóT/ C phân nghĩa
- Tửứ : quaàn aựo, traàm boồng
Nghúa khaựi quaựt hụn nghúacuỷa caực tieỏng taùo neõn tửứ ủoự
* Vỡ tửứ gheựp chớnh phuùcoự tớnh phaõn nghúa, tieỏng phuùboồ sung nghúa cho tieỏngchớnh ( veà loaùi theồ)
* Nghúa cuỷa tửứ ghép
ĐL khaựi quaựt hụn, nghúacuỷa moói tieỏng
Caực tieỏngtrong 2 tửứ coự quan heọbỡnh ủaỳng veà nghúa
2.Từ ghép đẳng lập:Các tiếng bình đẳngnhau về quan hệ ngữpháp
* Ghi nhụự 1 : ( SGK / 14)
II Nghúa cuỷa tửứ gheựp :
->Nghĩa của từghép đẳng lập có tínhhợp nghĩa
Trang 10Ng÷ v¨n 7 k× I Lª Duy Thanh- Yªn B¸i
- Vậy em có nhận xét
gì về nghĩa của từ ghép đẳng
lËp , có gì khác với nghĩa của
* Hoạt động 3 : 30 phút
+ Gọi HS đọc bài
tập 1 (
Sgk / 15)
+ Gọi HS lên bảng
phân loại từ ghép
> GV nhận xét sửa
bày trước lớp (gọi 2 em)
> GV nhận xét, sửa
sai
+ Gọi HS đọc bài tập
- TGĐL có t / c hợpnghĩa
- HS đọc bài tập 3
- Trình bày bài làm cánhân
- Nhận xét
- Thảo luận tổ > Cửđại diện trình bày
Ghi nhớ 2: ( S
GK / 14 )
III Luyện tập :
Bài tập 1 : (sgk / 15)
- Từ ghép chính
phụ : lâu đời , xanh ngắt , nhà máy, nhà ăn , cười nụ
- Từ ghép đẳng lập :
suy nghĩ , chài lưới , cây cỏ, ẩm ướt , đầu đuôi
Bài tập 2 : ( Sgk / 5
thước kẻ trắng
rừ ng
đẹ p
Xinh tươ i
Bài tập 4 ( SGK / 5 )
Trang 11Ng÷ v¨n 7 k× I Lª Duy Thanh- Yªn B¸i
4/15
- Dành 2 phút cho HS
trao đổi trình bày ý kiến theo
tổ
> GV tổng hợp ý –
rút ra ý chung
- Còn sáchvở là từ ghép đẳnglập có nghĩa tổnghợp, chỉ chung cảloại nên không thểnói 1 cuốn sách vở
Bài tập 5 ( SGK / 5 )
a- Không phảimọi thứ hoa màuhồng đều gọi là hoahồng, hoa hồng làtên của 1 loài hoa
b- Nói nhưvậy là đúng, vì áodài là tên 1 kiểu áochứ không phải làmay đã dài mà lạinói là ngắn
H§ 4 4 Cđng cè:
- Nắm vững cấu tạo và nghĩa các loại từ ghép
- Làm bài tập : 5 (c, d) ; 6, 7 /16
5 DỈn dß :
- Soạn bài: “ Liên kết trong văn bản “
- Đọc kĩ 2 đoạn văn SGK/17, 18
- Trả lời các câu hỏi SGK/17, 18
- Nắm nội dung cần ghi nhớ NhËn diƯn tõ ghÐp trong vb “MĐ t«i”
***************************************
Ngµy so¹n: Ngµy gi¶ng:
TiÕt 4
Liªn kÕt trong v¨n b¶n
Trang 12Ngữ văn 7 kì I Lê Duy Thanh- Yên Bái
A Mục tiêu : Học sinh cần đạt đợc :
1 Kiến thức:
- Nắm đợc khái niệm về phơng thức liên kết trong văn bản
-Hiểu rõ LK là 1 trong những đặc tính quan trọng nhất của vb
2 Kiểm tra bài cũ:
- Nêu các bớc làm bài trong văn tự sự ?
HS nêu 4 bớc
HĐ1 3 Bài mới :
Giới thiệu bài :Từ nội dung kiến thức GV nêu vấn đề Trong khâu viết thành văn
làm thế nào để tạo tính liên kết cho câu đoạn hoàn chỉnh , hôm nay ……
Hoạt động 2: 20 phút
- Lệnh
\ Nêu xuất xứ của đoạn văn
\ Theo em nếu bố En-ri - cô
chỉ viết mấy câu sau thì En -ri
-côđã hiểu đợc điều bố muốn nói
\ Vậy em hiểu thế nào là
liên kết trong văn bản ? liên kết
trong văn bản có vai trò quan
trọng nh thế nào?
- Lệnh
\ Chuỗi câu vừa đọc có tính
liên kết cha , vì sao
( Xét nội dung các câu , nội
dung cả đoạn )
2HS đọc ghi nhớ
GV:Yêu cầu HS đọc lại
- Đọc mẫu 1 SGK –T17
- HS : độc lập suy nghĩtrả lời
- 1 học sinh đọc lại mẫu 1
- Chỉ ra sự liên kết gắn
bó về nội dung đến nộidung các đoạn trong đoạn ,các đoạn trong bài
- Trả lời
- HS đọc mẫu 1 (
SGK-I Liên kết và ph -
ơng tiện liên kết trong băn bản
1 Tính liên kết trong văn bản
- Liên kếttrong văn bản là sựnối liền các câu ,các đoạn văn trongvăn bản
- Liên kết cóvai trò quan trọnglàm cho văn bản cónghĩa , dễ hiểu
chấm1:SGK/18
2 Ph ơng tiện liên kết trong văn bản :
Trang 13Ngữ văn 7 kì I Lê Duy Thanh- Yên Bái
mẫu1
\ Đọc kĩ lại đoạn văn trên
và cho biết do thiếu ý gì mà nó trở
nên khó hiểu?
\ Hãy sửa lại đoạn văn để
En- ri- cô hiểu đúng ý bố?
trờng mở ra thì câu 2 thiếu cụm từ
nào , câu 3 chép sai từ nào ?
? Việc chép sai câu văn ấy
khiến đoạn văn ra sao ?
? Vậy cụm từ “Còn bây giờ
” và cụm từ “ Con ” đóng vai trò
Đọc những câu tiếp theo ,
suy nghĩ về sự liên kết giữa 2 câu
với những câu sau đó
- Thảo luận bàn , đạidiện t/ b
- Hs : rời rạc , khó hiểu
- Hs : nêu vai trò củaphơng tiện nn này
- 1 hs đọc ghi nhớSGK /18
- Nêu yêu cầu của bt và đọc
- Cụm từ : " Còn bây giờ" và “ Con ” đóng vai trò
liên kết - kết nốicác cụm câu , các
đoạn = phơng tiệnngôn ngữ (Hìnhthức)
*Ghi nhớ : SGK / 18.
II Luyện tập :
Bài tập1 : (Sgk/18)
Đáp án :cách sắp xếp lại 1-
4 – 2 – 5 – 3
Bài tập 3 : (Sgk/19)
… của (bà )
(
… bà ) trồng cây , cháu ( chạy ) …
đoạn tạo sự liên
Trang 14Ngữ văn 7 kì I Lê Duy Thanh- Yên Bái
đoạn văn rời rạcgiống nh những đốttre không có phépmàu của bụt thìkhông trở thành câytre trăm đốt
Hđ 4 4 Củng cố :
- Khái quát lại nội dung chính của bài học
- 1 học sinh đọc ghi nhớ ( SGK )
5 Dặn dò :
- Laứm Bt 2 vaứ caực bt coứn laùi
- Nắm vững các nội dung bài học
- Làm bài tập : Viết 1 đoạn văn ngắn nêu cảm nghĩ của em khi học xong văn bản
“Cổng trờng mở ra ” lu ý sử dụng các phơng tiện liên kết.
- Hiểu đợc h/c éo le và t/c, tâm trạng của các nv trong truyện
- Nhận ra đợc cách kể chuyện rất chân thật và cảm động của tác giả
-Tình cảm anh em ruột thịt thắm thiết sâu nặng và nỗi khổ của những bạn nhỏ chẳng mayrơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh và biết thông cảm chia xẻ
2 Kĩ năng: -Đọc-hiểu văn bản truyện, đọc diễn cảm lời đối thoại phù hợp tâm trạng của
- Thầy : Nghiên cứu SGK, SGV, đọc TLTK
- Trò : Học bài cũ, soạn bài mới đầy đủ
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học
Trang 15Ngữ văn 7 kì I Lê Duy Thanh- Yên Bái
1 ổn định tổ chức :
– Sĩ số : – Vắng :
2 Kiểm tra bài cũ :
Trong vaờn baỷn “Meù toõi” em hieồu ngửụứi boỏ muoỏn khuyeõn ủieàu gỡ vụựi con mỡnh.Haừy neõu suy nghú cuỷa em veà lụứi raờn daùy ủoự ?
HĐ 1 3) Baứi mụựi: Giụựi thieọu :
Treỷ em coự quyeàn ủửụùc ủi hoùc , ủửụùc soỏng haùnh phuực beõn ngửụứi thaõn , baùn beứ Nhửng cuừứng coự nhửừng gia ủỡnh rụi vaứo hoaứn caỷnh baỏt haùnh maứ vaón giửừ ủửụùc tỡnh caỷm trong saựng , thaõn thieỏt , gaộn boự Baứi “Cuoọc chia tay ” seừ noựi leõn ủieàu ủoự
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
?Hãy quan sát chân dung t/g
Nghe gv cung cấp thêmthông tin
1)Taựcgiaỷ: Khaựnh Hoaứi (Bút danh khác:
* Khánh Hoài thời kỳ học trung học đã tham gia hoạt động bí mật trong phong trào học sinh, sinh viên Năm 1956-1959 học Đại học S phạm Hà Nội Từ 1959-1987: Dạy học, làm hiệu trởng nhiều trờng phổ thông ở Vĩnh Phú Hội viên hội nhà văn Việt Nam (1981).Từ 1988 đến nay: Chi hội trởng chi hội Văn nghệ Việt Trì; Trởng ban văn hoá- Xã hội và Phó chủ nhiệm thờng trực Uỷ ban bảo vệ chăm sóc trẻ em thành phố Việt Trì.
* Tác phẩm chính: Trận chung kết (truyện dài, 1975); Những chuyện bất ngờ (truyện
vừa, 1978); Cuộc chia tay của những con búp bê (truyện, 1992); Chuyện ở lớp, chuyện
ở nhà (hay Băng ngũ hổ, truyện vừa, 1993-1994).
- Nhà văn đã đợc nhận: Giải A, giải văn nghệ Vĩnh Phú 10 năm (1975-1985) Giải
ở nhà đoạn văn nào gây cho em
sự xúc động nhất? Hãy đọc lên -hs lựa chọn đoạn đọc-nhậnxét
?Xét về nội dung vb thuộc kiểu
- Kieồu vaờn bieồucaỷm
Gọi hs tóm tắt ->Toựm taột truyeọn :Hai anh em Thaứnh Thuyỷ raỏt yeõu thửụng
gaộn boự nhau Nhửng gia ủỡnh tan vụừ , cha meù ly hoõn , saộp phaùi chia xa , ủoà chụi cuừng phaỷi chia ủoõi trong xoựt xa Thuyỷ , anh ủeỏn trửụứng chia tay thaày coõ baùn beứ trong caỷm xuực
Trang 16Ngữ văn 7 kì I Lê Duy Thanh- Yên Bái
daõng traứo Luực saộp chia tay Thuyỷ quyeỏt ủũnh ủeồ laùi nhaứ hai con buựp beõ cho anh ủeồ chuựng khoõng bũ xa caựch
? VB có thể chia ra mấy phần? - p1 Từ đầu nh vậy”-việc
chia đồ chơi
- p2 Tiếp tôi đi : cảnh chiatay của 2 anh em với cô giáo
- p3 Còn lại: cảnh 2 anh emchia tay
Hoỷi : Caõu chuyeọn ủửụùc keồ theo
ngoõi thửự maỏy ? Choùn ngoõi keồ
naứy coự taực duùng gỡ ?
- HS trả lời-ngôI thứ nhấtCaựch choùn lửùa ngoõi keồ naứytheồ hieọn ủửụùc saõu saộc , suynghú , tỡnh caỷm taõm traùngcuỷa caực nhaõn vaọt Laứm taờngtheõm tớnh chaõn thửùc , coự tớnhthuyeỏt phuùc
2 Tình cảm hai anh em
Hoỷi : Haừy tỡm caực chi
tieỏt trong truyeọn ủeồ ủeồ thaỏy 2
anh em Thaứnh Thuyỷ raỏt mửùc
gaàn guừi , yeõu thửụng ?
Hoỷi : Keỏt thuực truyeọnThuyỷ laùi
choùn caựch giaỷi quyeỏt nhử theỏ
naứo ?
Hs trả lời-tìm chi tiết
- ẹem kim chổ ra saõn vaọn ủoọng vaự aựo cho anh
- Chieàu naứo toõi cuừng ủoựn em
ủi hoùc veà - Khoõng phaỷi chianửừa Anh cho em taỏt - Khoõng … em ủeồ heỏt laùi cho anh
- “ ẹaởt con em nhoỷ quaứngtay vaứo con veọ sú”
Hoỷi : Em coự nhaọn xeựt gỡ
veà tỡnh caỷm cuỷa 2 anh em
có giống với bố cục 3 phần
th-ờng thấy ở thể loại truyện đã học
ở lớp 6 không
*Thảo luận:
- Cách vào truyện đột ngộtbằng lệnh chia đồ chơi của
mẹ > Ngời đọc ngạc nhiên, hồihộp theo dõi câu chuyện
? Tìm những chi tiết trong
truyện diễn tả tâm trạng đau khổ
của 2 anh em Thành ?
-phát hiện chi tiết
- Suốt đêm 2 anh em đềukhóc, nớc mắt “tuôn ra nhsuối, ớt đẫm cả gối và hai
- Hai anh em vô cùng
đau khổ và cảm thấycô đơn
Trang 17Ngữ văn 7 kì I Lê Duy Thanh- Yên Bái
cánh tay áo”
GV bỡnh :Thaứnh Thuyỷ ủoỏi vụựi nhau baống tỡnh caỷm chaõn thaứnh saõu naởng , luoõn quan taõm ủeỏn nhau , nhửụứng nhũn , yeõu thửụng , chia seừ neõn khi phaỷi chia xa chuựng caỷm thaỏy ủau ủụựn xoựt xa.
đăm nhìn
Hoỷi: Caựch giaỷi quyeỏt cuoỏi
truyeọn cuỷa Thuyỷ ủaừ gụùi leõn cho
em suy nghú tỡnh caỷm gỡ
-hs nêu suy nghĩ của mình
-> Giaựo vieõn giaỷng : Thuyỷ ủaởt con em nhoỷ quaứng tay vaứo con veọ sú cho noự ụỷ laùi vụựi anh ủeồ chuựng khoõng xa nhau -> ủaừ gụùi trong loứng ngửụứi ủoùc loứng thửụng caỷm moọt em gaựi vửứa giaứu loứng vũ tha :vửứa thửụng anh , vửứa thửụng caỷm nhửừng con buựp beõ thaứ mỡnh thieọt thoứi ủeồ anh coự con veọ sú -> Khieỏn ngửụứi ủoùc thaỏy cuoọc chia tay thaọt voõ lyự
Chuyeồn yự : Chuựng ta caứng xuực
ủoọng hụn khi chửựng kieỏn cuoọc
chia tay cuỷa Thuyỷ nụựi lụựp hoùc
Hoỷi : Chi tieỏt naứo trong cuoọc
chia tay cuỷa Thuyỷ vụựi lụựp hoùc
laứm coõ giaựo baứng hoaứng ?
Hoỷi : Vỡ sao coõ giaựo
baứng hoaứng ?
-hs tìm chi tiết
- Thuỷ sẽ không đi học nữa,
do nhà bà ngoại xa trờng quá,
mẹ bảo sẽ sắm cho em thúnghoa quả ra chợ bán
-> Thuỷ đã bị tớc đi quyền
đ-ợc đi học, đđ-ợc vui chơi
2) Cuoọc chia tay cuỷa Thuyỷ vụựi lụựp hoùc
- Thủy nh ngời mấthồn, loạng choạng,buồn bã
? Cảnh Thuỷ chào từ biệt cô và
các bạn khiến em có cảm nhận
ntn ?
-hs nêu cảm nhận của mình
Hoỷi : Chi tieỏt naứo trong ủoaùn
vaờn naứy khieỏn em caỷm ủoọng ?
Em caỷm nhaọn tỡnh caỷm cuỷa
moùi ngửụứi ủoỏi vụựi Thuyỷ ra
sao ?
- Coõ giaựo mụỷ caởp laỏy moọtquyeồn soồ cuứng vụựi chieỏc buựtmaựy naộp vaứng ủửa cho emtoõi
- Em toõi ngửỷng ủaàu leõn nửựcnụỷ
Hoỷi : ễÛ khớa caùnh ủeà taứi saựng
taực veà quyeàn treỷ em thỡ truyeọn
ngaộn naứy muoỏn noựi leõn ủieàu
gỡ ? ủeà caọp ủeỏn quyeàn gỡ ụỷ treỷ
em?
-hs trình bày theo hiểu biết
quan taõm ủeỏn quyeànlụùi treỷ em khoõnglaứm toồn haùi ủeỏn tỡnhcaỷm trong saựng tửùnhieõn
Trang 18Ngữ văn 7 kì I Lê Duy Thanh- Yên Bái
ẹaõy laứ vaờn baỷn theồ hieọn quyeàn treỷ em laứ vaỏn ủeà xaừ hoọi coự tớnh caựch laõu daứi Truyeọn
ủaừ noựi leõn moọt sửù thaọt trong ủụứi soỏng xaừ hoọi khieỏn nhửừng ủửựa treỷ rụi vaứo hoaứn caỷnh baỏt haùnh maứ coứn caỷnh tổnh nhửừng ngửụứi laứm cha , meù chuự yự ủeỏn taõm tử , tỡnh caỷm con mỡnh – treỷ em phaỷi ủửụùc nuoõi daùy , chaờm soực yeõu thửụng Moõi trửụứng gia ủỡnh coự a/h raỏt lụựn ủeỏn nhaõn caựch,ủeỏn taõm tử tỡnh caỷm cuỷa treỷ em
Hoỷi : Vỡ sao khi Thaứnh bửụực ra
khoỷi trửụứng Thaứnh coự taõm
traùng “Kinh ngaùc thaỏy moùi
ngửụứi vaón ủi laùi bỡnh thửụứng ?
- HS theo dõi đoạn kết
- Thành kinh ngạc vì thấymọi việc đề diễn ra bình th-ờng, cảnh vật vẫn rất đẹp,cuộc đời vẫn bình yên thế
mà sao hai anh em lại phảichịu đựng sự mất mát và đổ
vỡ quá lớn
? Giây phút chia tay của 2 anh
em đã diễn ra ntn ? - Thuỷ khóc nấc lên, trèo lênxe lại tụt xuống
> hai anh em Thành Thuỷ là trẻ con song đã cảm nhận đợc rõ nỗi đau, sự đổ vỡ quá lớn khi gia đình tan vỡ Hai anh em không còn quyền đợc sống hạnh phúc cùng cha mẹ dới một mái ấm gia đình Nỗi
đau khổ của Thuỷ và Thành trớc bi kịch gia đình đã đợc Khánh Hoài thể hiện qua nhiều chi tiết xúc
động, chứa chan tình nhân đạo
? Theo em có cách nào giải
quyết đợc mâu thuẫn ấy không ? -hs thảo luận-đa ra ý kiến > Muốn giải quyết mâu
thuẫn chỉ có một cách duynhất là gia đình Thuỷ đoàn tụ,hai anh em không phải chiatay-> thức tỉnh các bậc làmcha làm mẹ
HĐ 4
? Theo em, đặt đầu đề truyện là
“cuộc chia tay của những con
búp bê” có ý nghĩa gì ?
? Tác giả muốn nhắn gửi đến
mọi ngời điều gì ?
- Thể hiện đợc chủ đề câuchuyện Anh em Thành Thuỷcũng nh 2 con búp bê: trongsáng, ngây thơ, vô tội thế màphải chia tay nhau > xót xa,thơng cảm
-hs nêu
III/Tổng kết
? Nhận xét cách kể chuyện của
tác giả ? Cách kể này có t/dụng
gì trong việc làm nổi rõ nội
dung, tt của truyện ?
- Kể chuyện bằng nghệ thuậtmiêu tả tâm lý nvật, tả cảnhvật xung quanh
- Lời kể chân thành, giản dị,phù hợp với tâm trạng nvật
- Gọi HS đọc ghi nhớ - HS 1,2 đọc ghi nhớ SGK/27 * Ghi nhớ: SGK/27
HĐ 5 4/Củng cố:
GV: - Gia đình đổ vỡ, bố mẹ ly hôn, con cái chịu nhiều thiệt thòi, đau đớn Con cái không chỉ chịu nỗi khổ về cuộc sống vật chất mà còn chịu nỗi đau tinh thần Mất cha mẹ là một nỗi đau đã đành Cha mẹ còn sống mà con cái bị chia lìa xa cách là sự mất mát quá lớn
- Ngời đọc thấm thía rằng: tổ ấm gia đình là vô cùng quý giá và quan trọng Mọi ngời hãy
cố gắng bảo vệ và gìn giữ, không nên vì bắt cứ lý do gì làm tổn hại đến những tình cảm tự nhiên, trong sáng ấy.
?Hãy viết một bức th cho bố mẹ nói lên tâm sự của mình về t/c gia đình
Trang 19Ngữ văn 7 kì I Lê Duy Thanh- Yên Bái
5/Dặn dò
- Học thuộc ghi nhớ SGK
- Soạn “Bố cục trong VB”
-Hoùc sinh ủoùc theõm : -Traựch nhieọm cuỷa boỏ meù
-Theỏ giụựi roọng voõ cuứng
A Mục tiêu bài học:
Học xong bài này, học sinh cú được:
1 Kiến thức:
- HS hiểu đợc sự cần thiết phải có bố cục khi viết văn bản và các yêu cầu cần đạt đốivới 1 bố cục VB
-Tỏc dụng của việc xõy dựng bố cục
2 Kĩ năng: -Nhận biết, phõn tớch bố cục trong vb
-Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc-hiểu vb, xõy dựng bố cục cho một vb núiviết cụ thể
3 Thái độ: -Rèn ý thức học tập
B Chuẩn bị :
- Thầy : Bảng phụ ,Văn bản mẫu
- Trò : - Học bài cũ, xem trớc bài mới
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học
1 ổn định tố chức :
– Sĩ số : – Vắng :
2 Kiểm tra bài cũ :
Em hieồu theỏ naứo laứ lieõn keỏt trong vaờn baỷn ? Muoỏn cho vaờn baỷn coự tớnh lieõnkeỏt , ta phaỷi sửỷ duùng nhửừng phửụng tieọn lieõn keỏt naứo ?
HĐ1 3 – Baứi mụựi :
Giụựi thieọu : Baứi hoùc trửụực caực em ủaừ bieỏt lieõn keỏt laứm cho vaờn baỷn trụỷ neõn coự nghúa , deó hieồu ẹeồ ngửụứi ủoùc tieỏp thu vaờn baỷn deó daứng , ngửụứi vieỏt phaỷi bieỏt saộp xeỏp boỏ cuùc caực phaàn caực ủoaùn theo trỡnh tửù , raứnh maùch vaứ hụùp lyự ủoự laứ yeõu caàu cuỷa baứi hoùc hoõm nay
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
Hoạt động 2 : Hình thành kt
mới
I/ Bố cục và những yêu cầu về bố cục trong văn bản
Trang 20Ngữ văn 7 kì I Lê Duy Thanh- Yên Bái
hiểu -> không đạt mục đíchgiao tiếp
- Bố cục là sự bố trí, sắpxếp các phần , đoạn theomột trình tự, một hệthống rành mạch và hợp
* Chốt lại nd mục học - HS đọc ghi nhớ * Ghi nhớ: SGK/30
* GV gợi ý: Gồm mấy
đoạn ? Các câu văn có tập
trung quanh 1 ý lớn không ?
ý đoạn này có phân biệt đợc
với ý đoạn kia không ?
- 2 đoạn > bố cục không rõ ràng > Muốn đợc tiếp nhậndễ dàng thì các đoạn
trong VB phải rõ ràng,
? Hãy sắp xếp lại bố cục
mà ngời tạo lập đặt ra
* Gọi HS đọc ghi nhớ - HS đọc ghi nhớ SGK * Ghi nhớ 2 SGK /30