- Chuyển động từ hạ sang thu đất trời có những chuyển biến nhẹ nhàng, rõ rệt ... Tình cảm thiết tha quan tâm đến sự sống, tình yêu cuộc sống..[r]
Trang 1KÍNH CHÀO CÁC THẦY CÔ GIÁO CÙNG TOÀN THỂ CÁC EM HỌC SINH.
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ ?
? Đoc thuộc lòng bài thơ Viếng Lăng Bác của nhà thơ “Viễn Phương” Nêu tư tưởng chủ đề
bài thơ?
Trang 4- Ông tham gia Ban chấp hành hội nhà văn Việt Nam, là Tổng thư kí Hội nhà văn Việt Nam.
- Ông hay viết về những con người, cuộc sống ở nông thôn về mùa thu
Trang 5- Bài thơ được sáng tác cuối năm
1977, in lần đầu tiên trên báo văn nghệ
- Được tuyển vào tập từ chiến hào tới thành phố
Trang 63 tập thơ tiêu biểu
- Từ chiến hào tới thành phố
- Trường ca biển
- Thư mùa đông
Trang 7Bỗng nhận ra h ơng ổi Phả vào trong gió se
S ơng chùng chình qua ngõ Hình nh thu đã về
Sông đ ợc lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu
Vẫn còn bao nhiêu nắng Đã vơi dần cơn m a
Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi
Hữu Thỉnh
Trang 9vi không gian nào? Xác định khổ thơ tương ứng?
Trang 10S ơng chùng chình qua ngõ Hình nh thu đã về
Sông đ ợc lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu
Vẫn còn bao nhiêu nắng Đã vơi dần cơn m a
Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi
Cảm nhận về không gian làng quê sang thu
Cảm nhận về không gian đất trời sang thu
Trang 11II: Đọc – hiểu văn bản.
? Đọc, nờu nội dung của khổ thơ 1
1 Khổ thơ 1: Cảm nhận
khụng gian làng quờ sang thu ? Con người cảm giỏc
thu sang bắt đầu từ những dấu hiệu nào?
- Hương ổi trong giú ở ngừ nhà
Bỗng nhận ra h ơng ổi Phả vào trong gió se
S ơng chùng chình qua ngõ Hình nh thu đã về
Trang 12
S ơng chùng chình qua ngõ Hình nh thu đã về
Bỗng
? Từ “bỗng” diễn tả trạng thỏi nào của sự
cảm nhận?
- Ngạc nhiờn bất ngờ trước sự thay đổi của thời tiết
Trang 13S ơng chùng chình qua ngõ Hình nh thu đã về
Bỗng
? Con người cảm nhận mựa thu từ hương ổi, điều đú cú ý nghĩa gỡ?
- Thu cảm nhận từ nơi làng quờ, từ miền bắc Việt Nam
Trang 14S ơng chùng chình qua ngõ Hình nh thu đã về
Bỗng h ơng ổi Phả gió se
? Em hiểu “phả vào” “giú se”
nghĩa là gỡ?
-Phả vào: Tỏa vào, trộn lẫn
- Giú se: Giú heo may, hơi lạnh
Trang 15S ơng chùng chình qua ngõ Hình nh thu đã về
Bỗng h ơng ổi Phả gió se
? Từ “phả” cú thể thay thế bằng từ thổi, đưa, lan, bay… được khụng? Vỡ sao?
- Khụng thay thế được vỡ: tất cả cỏc từ ấy đều khụng cú cỏi nghĩa đột ngột, bất ngờ
Trang 16? Em hiểu như thế nào
về nội dung hai câu
thơ trên?
- Mùi hương ổi tỏa vào trong gió se lạnh làm thức dạy cả không gian vườn ngõ
Trang 17S ơng chùng chình qua ngõ Hình nh thu đã về
Bỗng h ơng ổi Phả gió se
chùng chình
? Em hiểu “Sương chựng chỡnh” nghĩa là gỡ? Thuộc từ
loại nào?
-Chựng chỡnh: chậm, nhẹ, quẩn…
- Từ lỏy
Trang 18S ơng chùng chình qua ngõ Hình nh thu đã về
Bỗng h ơng ổi Phả gió se
chùng chình
? Cú thể thay từ “chựng chỡnh” bằng từ khỏc được
khụng?
- Cú thể thay thế bằng từ: đủng đỉnh, chậm chạp, lững thững
Trang 19S ơng chùng chình qua ngõ Hình nh thu đã về
Bỗng h ơng ổi Phả gió se
Trang 20S ơng chùng chình qua ngõ Hình nh thu đã về
Bỗng h ơng ổi Phả gió se
chùng chình
S ơng
? Em cú nhận xột gỡ về bỳt phỏp nghệ thuật mà
tỏc giả sử dụng?
- Nghệ thuật nhõn húa
Trang 21S ơng chùng chình qua ngõ Hình nh thu đã về
Bỗng h ơng ổi Phả gió se
chùng chình
S ơng
? Vậy cảm nhận thu sang được tiếp tục phỏt hiện bằng hỡnh ảnh
nào?
Trang 22S ơng chùng chình qua ngõ Hình nh thu đã về
Bỗng h ơng ổi Phả gió se
Hình nh
Trang 23S ơng chùng chình qua ngõ Hình nh thu đã về
Bỗng h ơng ổi Phả gió se
Trang 24S ơng chùng chình qua ngõ Hình nh thu đã về
Bỗng h ơng ổi Phả gió se
chùng chình
S ơng
? Qua phõn tớch khổ thơ trờn em cảm nhận được gỡ về tõm hồn nhà
thơ ?
- Nghệ thuật nhõn húa
- >Tõm hồn nhạy cảm, yờu
thiờn nhiờn, thời tiết thu và
cuộc sống nơi làng quờ
Trang 25S ơng chùng chình qua ngõ Hình nh thu đã về
h ơng ổi gió se
S ơng
? Vậy qua khổ 1 hỡnh tượng mựa thu được kết dệt bởi sự tổng hũa của cỏc giỏc quan nào?
- Nghệ thuật nhõn húa
- >Tõm hồn nhạy cảm, yờu
thiờn nhiờn, thời tiết thu và
cuộc sống nơi làng quờ
Trang 26S ơng chùng chình qua ngõ Hình nh thu đã về
h ơng ổi gió se
S ơng
- Hương ổi Khứu giỏc
- Giú se Xỳc giỏc
- Sương Thị giỏc
- Nghệ thuật nhõn húa
- >Tõm hồn nhạy cảm, yờu
thiờn nhiờn, thời tiết thu và
cuộc sống nơi làng quờ
Trang 27khụng gian đất trời sang thu.
? Đất trời sang thu
được cảm nhận qua
những hỡnh ảnh nào?
Sông đ ợc lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn m a Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi
Sông Chim
đám mây
Trang 28Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu
Vẫn còn bao nhiêu nắng
Đã vơi dần cơn m a Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi
Sông Chim
đám mây
Trang 29Sông đ ợc lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu
dềnh dàng
Sông Chim
đám mây
bắt đầu vội vã
Vắt nửa mình sang thu
Trang 30S«ng Chim
dÒnh dµng b¾t ®Çu véi v·
? Hai câu thơ trên tác giả
đã sử dụng biện pháp
nghệ thuật gì?
- Nghệ thuật : hình ảnh đối lập
Trang 31Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu
Sông Chim
dềnh dàng bắt đầu vội vã
? Tại sao sụng dềnh dàng mà chim lại bắt đầu
vội vó?
-Dũng sụng nước bắt đầu cạn, chảy chậm lại khụng cuộn chảy như mựa hạ nữa
- Chim vội vó bay về phương nam trỏnh rột
- Nghệ thuật : hỡnh ảnh đối lập
Trang 32như thế nào?
- Hình ảnh đám mây mùa hạ còn xót lại trên bầu trời đã bắt đầu xanh trong, hình ảnh làn mây mỏng nhẹ kéo dài -> vẻ đẹp của bầu trời sang thu
? Đã bao giờ em nhìn thấy một hình ảnh như vậy chưa?
? Nêu cảm nhận của em khi bắt gặp hình ảnh đó?
Trang 33đám mây
- Nghệ thuật : hỡnh ảnh đối lập
Vắt nửa mình sang thu
? Bỳt phỏp nghờ thuõt đươc sử dụng
trong hai cõu thơ trờn là gỡ?
+ Nhõn húa, trớ tưởng tượng
phong phỳ
Trang 34Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu
- Nghệ thuật : hỡnh ảnh đối lập
? Qua tỡm hiểu khổ thơ trờn em thấy bức tranh thu được hiện lờn như
thế nào?
- Chuyển động từ hạ sang thu
đất trời cú những chuyển biến
nhẹ nhàng, rừ rệt
+ Nhõn húa, trớ tưởng tượng
phong phỳ
Trang 35? Con người cảm thấy những biểu hiện khỏc biệt nào của thời tiết khi chuyển từ hạ sang thu?
Vẫn còn- nắng
Đã vơi- m a Sấm cũng bớt
hàng cây đứng tuổi
- Chuyển động từ hạ sang thu
đất trời cú những chuyển biến
nhẹ nhàng, rừ rệt
+ Nhõn húa, trớ tưởng tượng
phong phỳ
Trang 36THẢO LUẬN NHÓM
(Thời gian: 3 phút) Tại sao tác giả lại viết:
“ Sấm cũng bất ngờ
Trên hàng cây đứng tuổi.”
Đây có phải là hai câu thơ hay nhất trong bài không,
vì sao?
Trang 37-“Sấm” âm thanh của những cơn mưa giông thường có vào mùa hạ, không còn bất ngờ làm người ta giật mình nữa Mùa thu đã bắt đầu nhuốm buồn, những hàng cây nhìn
giống như “hàng cây đứng tuổi”.
- Đây là hai câu thơ hay nhất trong bài thơ
Vì câu thơ vừa có ý nghĩa tả thực vừa có ý nghĩa hàm ẩn
Trang 38? Em hãy chỉ ra ý nghĩa tả thực của
hai câu thơ trên?
- Chuyển động từ hạ sang thu
đất trời có những chuyển biến
Trang 39+ Nhân hóa, trí tưởng tượng
phong phú
- Chuyển động từ hạ sang thu
đất trời có những chuyển biến
nhẹ nhàng, rõ rệt
Trang 40“Với hình ảnh có giá trị tả thực về hiện t ợng thiên nhiên này, tôi muốn gửi gắm suy
ngẫm của mình – khi con ng ời
đã từng trải thì cũng vững
vàng hơn tr ớc những tác động bất th ờng của ngoại cảnh, của cuộc đời.”
( Lời tâm sự của nhà thơ
Hữu Thỉnh)
Trang 41- Tác giả muốn gửi gắm những suy ngẫm của mình, khi con người từng trải thì sẽ vững vàng hơn trước những tác động bất thường của ngoại cảnh của cuộc đời
? Từ bài thơ em có thể thấy được những nét riêng nào của Hữu Thỉnh
viết về mùa thu?
- Từ những thay đổi của mùa thu liên tưởng đến sự thay đổi của mùa thu đời người
- Chuyển động từ hạ sang thu
đất trời có những chuyển biến
nhẹ nhàng, rõ rệt
+ Nhân hóa, trí tưởng tượng
phong phú
Trang 42gỡ mới trong thi ca?
Đóng góp mới của Hữu Thỉnh: -Viết về đề tài chớm thu
-Cảm nhận mùa thu qua nhiều hình
ảnh hiện t ợng, qua nhiều giác quan.
- Gắn mùa thu thiên nhiên với mùa thu đời ng ời
- Mùa thu với sự chuyển mình nhẹ nhàng mà rõ nét
+ Nhõn húa, trớ tưởng tượng
phong phỳ
- Chuyển động từ hạ sang thu
đất trời cú những chuyển biến
nhẹ nhàng, rừ rệt
Trang 43-Thu điếu, Thu vịnh, Thu ẩm (Nguyễn Khuyến)
- Tiếng thu (Lưu Trong Lư)
- Đây mùa thu tới (Xuân Diệu)
- Chuyển động từ hạ sang thu
đất trời có những chuyển biến
nhẹ nhàng, rõ rệt
+ Nhân hóa, trí tưởng tượng
phong phú
Trang 44của tác giả?
-Thả hồn mình cùng với sự chuyển mùa của thiên nhiên đất trời, có chút ngỡ ngàng, bâng khuâng bao trùm là niềm vui trước tạo vật
+ Nhân hóa, trí tưởng tượng
phong phú
- Chuyển động từ hạ sang thu
đất trời có những chuyển biến
nhẹ nhàng, rõ rệt
Trang 45- Biện pháp tu từ: nhân hoá, đối lập
Từ láy gợi hình,gợi cảm.
Trang 47GHI NHỚ
Từ cuối hạ sang đầu thu, đất trời có
những biến chuyển nhẹ nhàng mà rõ rệt
Sự biến chuyển này đã được Hữu Thỉnh
gợi lên bằng cảm nhận tinh tế, qua những hình ảnh giàu sức biểu cảm trong bài
Trang 51HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học thuộc lòng diễn cảm bài thơ
- Nêu nội dung, nghệ thuật
- Hoàn thành bài viết phần luyện tập
- Học sinh khá, giỏi: Nêu cảm nhận về mùa thu
- Chuẩn bị bài: Nói với con