Ông coi trọng âm nhạc đến mức thành lập một dàn đồng ca 300 người để ca những bài Thánh vịnh (ca khúc tôn giáo ca ngợi thần thánh) có đàn hạc, đàn lia, xanhban và trên 100 kèn trompet đệ[r]
Trang 1LỊCH SỬ ÂM NHẠC Bernard Deyries Denys Lemery
*Lịch sử âm nhạc bắt đầu cùng với lịch sử loài người.
Để thích nghi với cuộc sống hoang sơ thời kỳ đồ đá, con người đã phát minh ra công cụ và vũ khí để trồng trọt và săn bắn Những nhạc cụ đầu tiên xuất hiện Từ một cành cây hay một khúc xương, người ta làm ra cây sáo Sợi dây cung trở thành dây đàn Một tấm da được căng ra trở thành cái trống
Âm nhạc trở thành nhu cầu của cuộc sống hàng ngày Con người tìm hiểu những âm thanh của thiên nhiên
Họ lắng tai nghe rồi bắt chước
Đó là thời tiền sử của âm nhạc
*Cách đây 5000 năm ở Ai Cập, những người chăn cừu, những người chèo thuyền trên sông Nil, những người nông dân vừa làm việc vừa hát, giống như ngày nay nhiều dân tộc cũng làm như vậy
Có những ca khúc lao động, âm nhạc đệm cho những bài ca tình tứ hay những ca khúc tôn giáo được hát trong những ngày lễ tôn giáo
Trong một bức tranh vẽ về một dàn hoà nhạc của người Xume người ta thấy những hình ảnh thể hiện những nhạc cụ như đàn Lia, sáo bằng sậy và bằng bạc đệm cho lời ca, điều mà chúng ta không thấy ở Ai Cập
Ở Babilon (Atxyria) trong một đám tang, các nhạc công chơi một khúc đưa đám, phụ nữ thì khóc (có một số người khóc mướn để kiếm tiền Không có một dấu vết giai điệu nào lưu lại nhưng người ta có thể nghĩ rằng người At-xy-ri-a có cách kí âm để ghi lại chúng, dấu hiệu của một nền văn minh khá phát triển, và chính họ
Trang 2đã phát minh ra Ở phương Tây một giờ có 60 phút, một ngày 24 giờ và một tuần 7 ngày
*Khoảng 4000 năm TCN ở dân tộc Do Thái, vua Davit chắc chắn là một nhà soạn nhạc và nhà thơ lớn thời bấy giờ Ông coi trọng âm nhạc đến mức thành lập một dàn đồng ca 300 người để ca những bài Thánh vịnh (ca khúc tôn giáo ca ngợi thần thánh) có đàn hạc, đàn lia, xanhban và trên 100 kèn trompet đệm theo
300 năm sau, vương quốc Do Thái ở I-xra-en biến mất…âm nhạc trở nên kém sang trọng hơn: Sáo, xanh-ban, trống dùng để đệm cho những lời rao giảng của các vị tiên tri
Sau đó ở Hy lạp, trên đỉnh Olemp, thần Zớt, vua của các thần trị vì đã vô cùng tức giận bởi các vị thần rất vô
kỷ luật Được nữ thần âm nhạc hỗ trợ, thần A-pô-lông (vị thần trên xe ngựa) bảo trợ âm nhạc Thần Pan thổi một cây kèn nhièu ống do thần tự chế để tưởng nhớ tiên
nữ Syrinx Còn thần Mecquya thì chỉ thích khiêu vũ Vì thế thần Zớt đã giáng sấm sét để ngừng tiếng nhạc ồn
ào của các thần
*Thần thoại Hy Lạp mô tả rất rõ sức mạnh thần kì của
âm nhạc Miệng hát, tay đệm đàn Lia, chàng Oóc-phê
đã khiến cho ông già Sa-rông gác cổng địa ngục phải say mê
Khi người Hy Lạp ra trận, họ mang âm nhạc đi theo, nhiều khi để che giấu nỗi sợ hãi Sau này quân đội tất
cả các nước đều bắt chước
Giữa những cuộc chiến tranh, người Hy Lạp xây dựng những kiệt tác kiến trúc mà ngày nay chúng ta vẫn còn được chiêm ngưỡng dấu tích của chúng Họ đã đặt nền móng cho một nền văn minh sau này và nó sẽ ảnh hưởng lâu dài đến văn hoá phương Tây
Trang 3Trên sân khấu Hy Lạp, âm nhạc đóng vai trò quan trọng Đây không còn là những bài ca lao động hay ca khúc tôn giáo nữa, mà là sự sáng tạo nghệ thuật nhằm hướng tới cái ĐẸP
Người ta thưởng huy chương cho những giọng hát hay tại các cuộc thi đấu Olympic xứ Đen-phơ
Thi ca Hy Lạp dựa vào lời ca Hai bản trường ca lớn của Hôme I-li-át và Ô-đi-xê được thể hiện bằng lời hát Sức mạnh của âm nhạc mạnh đến mức Uy-li-xơ tránh được lần suýt đắm tàu khi ông bị tiếng hát của các nàng tiên cá quyến rũ
Người Hy Lạp còn sáng chế một nhạc cụ đó là đàn nước (thuỷ cầm) là một kiểu đàn Oóc-gơ làm việc bằng nước Các ống nhỏ có độ dài khác nhau giống như trong cây khèn của thần Pan
Để truyền bá am nhạc, người Hy Lạp đã phát minh ra một phương pháp ghi nốt nhạc của riêng họ
*200 năm trước ngày Chúa Giê-su ra đời, người La Mã bắt đầu chinh phục thế giới
Những người chiến thắng được ban lễ “Vinh dự khải hoàn” rất long trọng ở Rô-ma, trong đó đoàn quân nhạc diễu hành cùng với binh sĩ trong tiếng tù và và kèn trompet vang rền
Nhưng cũng có những nhà thơ, nhạc sĩ biết đến như kiểu vua Nê-rông đã hát một bài ca nổi tiếng trong khi ngắm nhìn đám cháy khổng lồ thiêu trụi thành Rô-ma Nê-rông còn là một “nghệ sĩ” đầu tiên tổ chức những chuyến đi biểu diễn lớn Ông ta tham gia các cuộc thi hát và luôn được giải thưởng Để chắc chắn đạt được giải, ông ta dẫn theo mình hàng ngàn khán giả có nhiệm vụ vỗ tay hoan hô ông ta
Trang 4*Trong thời kỳ đó ở xứ Gô-lơ, những người xentơ ca ngợi chiến công của các chiến binh qua các anh hùng ca
Đế quốc La Mã sụp đổ trước đòn tiến công của các dân tộc “man rợ” đến từ phương Đông Chiến tranh và huyền thoại đồng thời cũng là nguồn gốc của những bài ca
Bài hát: “Nibelungen” đối với dân “man rợ” cũng nổi tếng giống như “I-li-át và Ô-đi-xê” đối với người dân
Hy Lạp vậy
*Sau thời kỳ rối ren bởi những cuộc xâm lăng kéo dài
300 năm, hoà bình cuối cùng cũng đã trở lại vào năm
800 Nhà thờ Thiến Chúa giáo có thế lực rất lớn, mọi quyền lực nằm trong tay các vua chúa
Các ca khúc, Grêgoa được các tu sĩ chép lại vì chỉ có
họ mới biết đọc biết viết, đó chính là lí do tại sao ta biết đến nhạc tôn giáo nhiều hơn nhạc dân gian thời kỳ này Không có nhạc cụ trong các ca khúc Grêgoa bởi vì chúng bị coi là của ma quỷ
Năm 711, quân A Rập gây chiến tranh để buộc Châu
Âu phải cải đạo theo Hồi giáo Sác-lơ Martanh đã chặn chúng lại ở Poachiê năm 732
Người A Rập xâm chiếm Tây Ban Nha và đảo Xi-xin Tại Coocđu (Tây Ban Nha) họ xây dựng 600 ngôi đền Hồi giáo, những thư viện đồ sộ và lắp đặt cả một hệ thống chiếu sáng trên đường phố mà London hay Pari đến tận 700 năm sau vẫn chưa có
Các nhạc cụ tiến hoá gián tiếp nhờ chiến tranh và những cuộc viễn du đã khiến cho chúng giao lưu dễ dàng như: đàn tam, trống, đàn vien trên bánh xe, đàn
co, trống định âm, kèn buyzin…
*Trước thời Trung cổ, các bài hát chỉ có một giọng và được soạn chỉ để hát một bè Sang thời Trung cổ nghệ
Trang 5thuật hát nhiều bè đã mang lại hiệu quả thực sự bất ngờ
Bên cạnh những ca khúc tôn giáo rất trang nghiêm, âm nhạc dânngian cũng phát triển bất chấp sự chống đối của nhà thờ
Những cuộc thập tự chinh của thời kỳ Trung cổ đã giúp những nhạc công mở rộng tầm hiểu biết bên ngoài nhà thờ Từ những chuyến viễn du họ mang về những làn điệu dân ca làm phong phú thêm cho vốn tiết mục của họ
Đó là buổi ban đầu của nghề soạn nhạc
*Những nhà soạn nhạc lớp đầu tiên xuất hiện cùng với công trình xây dựng nhà thờ Đức Bà Pari
Trong khi trường Đại học Pari dạy thiên văn, địa lý, số học và âm nhạc thì trường Đức Bà tập trung xung quanh nhà thờ lớn rất nhiều nhà soạn nhạc như Lê-ô-nanh và học trò ông là Pê-rô-tanh
Pari đã trở thành một trung tâm âm nhạc
Trong khi ấy ở các vùng nông thôn, nông nghiệp phát triển nhờ có kỹ thuật mới, nạn đói giảm đi nhiều, thương nghiệp được tổ chức lại, người ta buôn bán các
đồ vật và cả các tác phẩm nghệ thuật và âm nhạc Đây
là thời đại của các nhà thơ trữ tình phương Nam và những tốp nghệ sĩ đàn hát rong
Các nghệ sĩ hát rong xuất thân từ tầng lớp bình dân, các nhà thơ trữ tình xuất thân từ quý tộc nhưng tất cả họ đều là nhạc sĩ Họ hát theo ý thích của các quan khách, hát về những chiến công và những cuộc viễn chinh chữ thập, có cả những câu chuyện tình
Nhà thơ trữ tình nổi tiếng nhất đó là Risa Tim sư tử, vua nước Anh