điểm cuối cùng là điểm cao nhất của đỉnh Hàm Rồng được bố trí như một đài quan sát, từ đây du khách có thể phóng tầm mắt thu toàn bộ thị trấn Sa Pa vào tầm mắt của mình. Cây trồng[r]
Trang 1Sa Pa
Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Sa Pa là một thị trấn và cũng là một khu nghỉ mát nổi tiếng thuộc huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai, Việt Nam Từ Hà Nội, có thể đi bằng tàu hỏa hay ô tô đến thị xã Lào Cai (376 km) Tuy nhiên việc đi lại bằng ô tô có thể gặp trở ngại về mùa mưa Từ Lào Cai đến Sa Pa bằng ô tô hoặc xe máy trên quãng đường khoảng 38 km Sa Pa vừa là một khu du lịch quốc gia đồng thời cũng là tên gọi của một
huyện của tỉnh Lào Cai
Nguồn gốc tên gọi
Tên Sa Pa có nguồn gốc từ tiếng Quan Thoại Trong tiếng Quan Thoại phát âm là SaPả hay SaPá
tức "bãi cát" do ngày trước khi có thị trấn Sa Pa thì nơi đây chỉ có một bãi cát mà dân cư bản địa thường họp chợ Ngoài ra, Sa cũng có thể là cách nói lệch đi theo phiên âm tiếng Tàu là Sha (沙) cũng có nghĩa là Cát
Từ hai chữ "Sa Pả", người phương Tây phát âm không dấu, thành Sa Pa và họ đã viết bằng chữ Pháp
hai chữ đó thành "Cha Pa" và một thời gian rất dài sau đó người ta dùng "Cha Pa" như một từ tiếng Việt Về sau, từ này viết được thống nhất là Sa Pa.
Thị trấn Sa Pa trước đây có một mạch nước đùn lên màu đỏ đục, nên dân địa phương gọi là "hùng hồ", tức "suối đỏ"
Lịch sử
Trước kia, Sa Pa là một cao nguyên nhỏ mang tên Lồ Suối Tủng Năm 1897, chính quyền thuộc địa Pháp quyết định mở một cuộc điều tra về người dân tộc thiểu số miền núi vùng cao Những đoàn điều tra đầu tiên đến Lào Cai vào năm 1898
Mùa đông năm 1903, trong khi tiến hành đo đạc xây dựng bản đồ, đoàn thám hiểm của Sở địa lý
Đông Dương đã khám phá ra cảnh quan cao nguyên Lồ Suối Tủng và làng Sa Pả Sự kiện này đánh dấu việc ra đời của thị trấn Sa Pa
Năm 1905, người Pháp đã thu thập được những thông tin đầu tiên về địa lý, khí hậu, thảm thực vật
Sa Pa bắt đầu được biết tới với không khí mát mẻ, trong lành và cảnh quan đẹp Năm 1909, một khu
Trang 2điều dưỡng được xây dựng Năm 1917, một văn phòng du lịch được thành lập ở Sa Pa và một năm sau, người Pháp bắt đầu xây dựng những biệt thự đầu tiên Năm 1920, tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai hoàn thành, Sa Pa được xem như thủ đô mùa hè của miền Bắc Tổng cộng, người Pháp đã xây dựng ở Sa Pa gần 300 biệt thự
Sa Pa bị tàn phá nhiều trong chiến tranh biên giới Việt - Trung 1979 Hàng ngàn ha rừng thông bao phủ thị trấn bị đốt sạch, nhiều toà biệt thự cổ do Pháp xây cũng bị phá huỷ Vào thập niên 1990, Sa
Pa được xây dựng, tái thiết trở lại Nhiều khánh sạn, biệt thự mới được xây dựng Từ 40 phòng nghỉ vào năm 1990, lên tới 300 vào năm 1995 Năm 2003, Sa Pa có khoảng 60 khách sạn lớn nhỏ với 1.500 phòng Lượng khách du lịch tới Sa Pa tăng lên từ 2.000 khách vào năm 1991 đến 60.000 khách vào 2002
Địa lý, khí hậu
Nằm ở phía Tây Bắc của Việt Nam, thị trấn Sa Pa ở độ cao 1.600 mét so với mực nước biển, cách
thành phố Lào Cai 38 km và 376 km tính từ Hà Nội Ngoài con đường chính từ thành phố Lào Cai,
để tới Sa Pa còn một tuyến giao thông khác, quốc lộ 4D nối từ xã Bình Lư, Lai Châu Mặc dù phần lớn cư dân huyện Sa Pa là những người dân tộc thiểu số, nhưng thị trấn lại tập trung chủ yếu những
người Kinh sinh sống bằng nông nghiệp và dịch vụ du lịch
Sa Pa có khí hậu mang sắc thái ôn đới và cận nhiệt đới, không khí mát mẻ quanh năm Thời tiết ở thị trấn một ngày có đủ bốn mùa: buổi sáng là tiết trời mùa xuân, buổi trưa tiết trời như vào hạ, thường
có nắng nhẹ, khí hậu dịu mát, buổi chiều mây và sương rơi xuống tạo cảm giác lành lạnh như trời
thu và ban đêm là cái rét của mùa đông Nhiệt độ không khí trung bình năm của Sa Pa là 15 °C Mùa
hè, thị trấn không phải chịu cái nắng gay gắt như vùng đồng bằng ven biển, khoảng 13 °C – 15 °C vào ban đêm và 20 °C – 25 °C vào ban ngày Mùa đông thường có mây mù bao phủ và lạnh, nhiệt
độ có khi xuống dưới 0 °C, đôi khi có tuyết rơi Lượng mưa trung bình hàng năm ở đây khoảng từ 1.800 đến 2.200 mm, tập trung nhiều nhất vào khoảng thời gian từ tháng 5 tới tháng 8
Thị trấn Sa Pa là một trong những nơi hiếm hoi của Việt Nam có tuyết Trong khoảng thời gian từ
1971 tới 2008, 14 lần tuyết rơi tại Sa Pa Lần tuyết rơi mạnh nhất vào ngày 13 tháng 2 năm 1968, liên tục từ 3 giờ sáng đến 14 giờ cùng ngày, dày tới 20 cm
Nhiệt độ và lượng mưa trung bình tại Sa Pa
Tháng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Năm Nhiệt độ trung
bình (°C) 8 7 14 17 17 20 19 19 18 16 11 8 15 Lượng mưa trung
bình (mm) 140 80 100 140 285 290 490 670 260 50 140 50 168 Nguồn: OPENTOUR JSC
Phong cảnh, địa điểm du lịch
Vào thập niên 1940, người Pháp đã quy hoạch, xây dựng Sa Pa thành nơi nghỉ mát, điều dưỡng khá
lý tưởng Ở đây có đầy đủ hệ thống thủy điện, trạm nước, dinh toàn quyền, toà chánh sứ, sở than,
Trang 3kho bạc, kiểm lâm, hệ thống đường nhựa và đặc biệt là hơn 200 biệt thự theo kiểu phương Tây ở ngay trung tâm thị trấn, nằm xen giữa những cánh rừng đào và những rặng samu Điều này làm cho thị trấn này mang nhiều dáng dấp của một thành phố châu Âu
Các dịch vụ du lịch của Sa pa được các du khách ngoại quốc đánh giá khá tốt Một số khách sạn ở Sapa như Violet, Royal, Vitoria, được xây dựng khoảng 2004 đáp ứng nhu cầu của du khách trong
và ngoài nước khá tốt
Về phía tây thị trấn Sa Pa là dãy núi Hoàng Liên Sơn, bốn mùa vào buổi sáng sớm sương giăng mờ mịt Nơi đây có đỉnh Phan Xi Păng cao 3.143 mét rất thích hợp cho ngững người thích môn leo núi
và là khu vực của nhiều loại động, thực vật quý hiếm như cây hoàng liên, thông dầu v.v Có 37 loài được ghi trong Sách đỏ Việt Nam
Sa Pa có nhiều cảnh đẹp tự nhiên như thác Bạc cao khoảng 200 m, cầu Mây là một di tích lịch sử của người dân tộc, cổng Trời là điểm cao nhất mà đường bộ có thể đi tới để đứng ngắm đỉnh Phanxipan, rừng Trúc, động Tả Phìn, bãi đá cổ Sa Pa nằm trong thung lũng Mường Hoa Hàm Rồng là nơi trồng rất nhiều loại hoa, màu sắc sặc sỡ và được trồng theo từng khuôn viên Ở nơi đây cũng có vườn lan với nhiều loại hoa quý hiếm
Dãy Hoàng Liên Sơn nhìn từ Sapa
Nhà thờ đá tại Sa
Pa
Công trình tại trung tâm Sa Pa Một tảng đá trong bãi đá cổ Sa Pa Thác bạc ở Sa
Pa
Ruộng bậc thang Vườn hoa Hàm Rồng-một địa điểm lãng mạn
Trang 4Vườn hoa Hàm rồng
Hoa tại vườn hoa Hàm rồng
Vườn hoa Hàm rồng được xây dựng theo địa thế tự nhiên của đỉnh Hàm rồng, để tham quan vườn hoa, du khách phải leo một chặng đường dài hàng ngàn bậc đá Cứ cách một đoạn ngắn, cảnh trí lại trải ra trước mắt đó là vườn lan tự nhiên, vườn châu Âu, rừng hoa đào điểm cuối cùng là điểm cao nhất của đỉnh Hàm Rồng được bố trí như một đài quan sát, từ đây du khách có thể phóng tầm mắt thu toàn bộ thị trấn Sa Pa vào tầm mắt của mình
Cây trồng
Khí hậu Sa Pa trong lành và mát, thích hợp cho những loại rau ôn đới như bắp cải, su hào, su su, cây dược liệu quý và nhiều loại cây ăn quả như đào, mận, lê v.v Đặc biệt có mận tam hoa và mận hậu rất nổi tiếng
Người ta có thể được thưởng thức nhiều loại hoa quả vùng ôn đới, cận nhiệt đới tại nơi đây
Dân tộc
Đây là nơi sinh sống của dân cư 06 dân tộc H'Mông, Dao đỏ, Tày, Giáy, Xã Phó, Kinh
Các dân tộc ở Sa Pa có những lễ hội văn hóa mang nét đặc trưng:
Hội roóng pọc của người Giáy vào tháng giêng âm lịch
Hội sải sán (đạp núi) của người H'Mông
Lễ tết nhảy của người Dao diễn ra vào tháng tết hàng năm
Những ngày phiên chợ ở Sa Pa nhộn nhịp vào tối thứ bảy kéo dài đến chủ nhật hàng tuần Chợ Sa Pa
có sức hấp dẫn đặc biệt đối với du khách từ phương xa tới Người ta còn gọi nó là "chợ tình Sa Pa"
vì ở đây nam nữ thanh niên người dân tộc H'Mông, Dao đỏ có thể nhờ âm thanh của khèn, sáo, đàn môi, kèn lá hay bằng lời hát để tìm hay gặp gỡ bạn tình
Trang 5Phụ nữ Dao trong trang phục truyền thống
(ảnh chụp tại xã Thanh Kim, Sa Pa) Người Sa Pa thêu hoa văn dân tộc Phụ nữ H'Mông
Trẻ em Sa Pa
Sản vật địa phương
Tại chợ Sa Pa có thể mua các loại dược phẩm, lâm thổ sản quý hiếm, sản phẩm nhân tạo truyền thống của các dân tộc như hàng thổ cẩm thủ công; các món ăn dân tộc như thắng cố, thịt hun khói,
cải mèo, su su, rượu ngô, rượu mầm thóc xã Thanh Kim, rượu táo mèo, rượu san lùng; các lâm sản
và dược liệu như củ hoàng liên, nấm linh chi, cây mật gấu v.v
Wikimedia Commons có thêm hình ảnh
và tài liệu về: Sa Pa