Tiet 45 ON DICH THUOC LAppt

Câu1: Bao bì ni lông có tác hại gì đối với đời sống động, thực vật và con người?. Câu 2: Nêu biện pháp khắc phục những tác hại đó ?..[r]

TRƯỜNG THCS Tả thanh oai

Chuyên đề ngữ văn 8

Năm học 2008 - 2009

Câu1: Bao bì ni lông có tác hại gì đối với đời sống động, thực vật và con người?

Câu 2: Nêu biện pháp khắc phục những tác hại đó ?

I đọc và tìm hiểu khái quát :

1.Tác giả: Bác sĩ Nguyễn Khắc Viện

2.Xuất xứ văn bản:

Trích trong Từ thuốc lá đến ma tuý Bệnh nghiện “ – ”

NXB giáo dục 1992.

Câu hỏi 1:

“Ôn dịch, thuốc lá“ thuộc kiểu loại văn bản nào?

Ph ơng thức biểu đạt nào?

Trả lời:

- Kiểu loại: văn bản nhật dụng

- Ph ơng thức biểu đạt: nghị luận, thuyết minh một vấn đề khoa học xã hội.

II: Đọc và tìm hiểu chi tiết

1 Tính chất nghiêm trọng của “ôn dịch, thuốc lá”

Dịch hạch, thổ tả, hàng vạn hàng triệu ng ời chết, nhờ

tiến bộ y học, loài ng ời hầu nh đã diệt trừ đ ợc những dịch khủng khiếp ấy Nh ng vào cuối thế kỷ này lại xuất hiện

những ôn dịch khác.

Cả thế giới đang lo âu về nạn dịch AIDS, ch a tìm ra

giải pháp, thì nhiều nhà bác học, sau mấy chục năm và

hơn năm vạn công trình nghiên cứu đã lớn tiếng báo

động: Ôn dịch thuốc lá đe doạ sức khoẻ và tính mạng

loài ng ời còn nặng hơn cả AIDS.

Câu hỏi 1:

Tác giả so sánh “ôn dịch thuốc lá“ với đại dịch nào?

So sánh nh vậy có tác dụng gì?

Trả lời:

- So sánh với đại dịch AIDS

- Tác dụng: gây ấn t ợng mạnh

- NghiÖn thuèc l¸

¤n dÞch NÆng h¬n c¶ AIDS

-NghÖ thuËt: so s¸nh, giíi thiÖu trùc tiÕp

C¶nh b¸o sù nguy hiÓm v« cïng cña tÖ nghiÖn thuèc l¸

TÝnh chÊt nghiªm träng cña «n dÞch thuèc l¸

2 Tác hại của thuốc lá đối với ng ời hút

Ngày tr ớc Trần H ng Đạo căn dặn nhà vua: “Nếu giặc đánh

nh vũ b o thì không đáng sợ, đáng sợ là giặc gặm nhấm nh ã

tằm ăn dâu”.

Hẳn rằng ng ời hút thuốc lá không lăn đùng ra chết, không say bê bết nh ng ời uống r ợu.

Khói thuốc lá chứa nhiều chất độc, thấm vào cơ thể Nạn nhân đầu tiên là những lông rung của những tế bào niêm mạc

ở vòm họng, ở phế quản, ở nang phổi bị chất hắc ín trong khói thuốc lá làm tê liệt Các lông mao này có chức năng quét dọn bụi bặm và các vi khuẩn theo luồng không khí tràn vào phế quản và phổi, khi các lông mao ngừng hoạt động, bụi và vi

khuẩn không đ ợc đẩy ra ngoài, tích tụ lại gây ho hen và sau nhiều năm gây viêm phế quản.

Trong khói thuốc lá lại có chất ô - xít các - bon, chất này thấm sâu vào máu, bám chặt các hồng cầu không cho chúng tiếp cận ô xi nữa Không lạ gì sức khoẻ của ng ời nghiện thuốc ngày càng sút kém.

Thấm vào các tế bào, chất hắc ín lại th ờng gây ra ung th

Ta đến bệnh viện K sẽ thấy rõ: Bác sĩ viện tr ởng cho biết trên 80% ung th vòm họng và ung th phổi là do thuốc lá.

Ta đến viện nghiên cứu các bệnh tim mạch, bác sĩ viện tr ởng cho biết: Chất ni-cô-tin của thuốc lá làm các động mạch

co thắt lại, gây những bệnh nghiêm trọng nh huyết áp cao, tắc

động mạch, nhồi máu cơ tim Có thấy một bệnh nhân bị tắc

động mạch chân lên những cơn đau nh thế nào, rồi phải cắt dần từng ngón chân đến cả bàn chân, có thấy những ng ời 40-

50 tuổi đ chết đột xuất vì nhồi máu cơ tim, có thấy những ã

khối u ghê tởm mới nhận ra tác hại ghê gớm của thuốc lá.

Không cần nhắc đến những việc nghiêm trọng nh vậy, chỉ riêng bệnh viêm phế quản của hàng triệu ng ời cũng đ làm ã

mất bao nhiêu ngày công lao động và làm tổn hao sức khoẻ cộng đồng.

Câu hỏi 1:

Việc tác giả tiếp tục so sánh tác hại của thuốc lá bằng cách dẫn lời Trần H ng Đạo nh trên nhằm dụng ý gì?

Trả lời:

- “Tằm ăn dâu“ đến đâu dù chậm vẫn biết đến đó

- Còn khói thuốc thì ng ời hút không thấy tác hại ngay, không biết rằng nó có sức tàn phá lâu dài, ghê gớm gây

nên nhiều căn bệnh hiểm nghèo.

Khói thuốc lá chứa nhiều độc tố tràn vào phế quản dẫn tới

viêm phế quản và ung thư vòm họng

Chất hắc ín bám vào màng phổi

Chất ni-cô-tin của thuốc lá làm các động mạch co thắt gây huyết áp cao, tắc động mạch làm chảy máu não

C©u hái 3:

Nh÷ng con sè t¸c gi¶ ® a ra cã t¸c dông g×? thuyÕt phôc ng êi nghe b»ng c¸ch nµo?

Tr¶ lêi:

- Chøng minh t¸c h¹i cña thuèc l¸.

- § a ra luËn chøng x¸c thùc toµn diÖn.

Tác hại của thuốc lá đối với ng ời hút

- So sánh nh “tằm ăn dâu“: khẳng định mức độ nguy hiểm của thuốc lá

3 Tác hại của thuốc lá đối với ng ời không hút

[…] Có ng ời bảo : Tôi hút, tôi bị bệnh, mặc tôi !

Xin đáp lại : Hút thuốc lá là quyền của anh, nh ng anh không có quyền đầu độc những ng ời ở gần anh Anh uống r ợu say

mèm, anh làm anh chịu Nh ng hút thuốc lá thì ng ời gần anh

cũng hít phải luồng khói độc Điều này hàng nghìn công trình nghiên cứu đ chứng minh rất rõ.ã

Vợ con, những ng ời làm việc cùng phòng với những ng ời nghiện thuốc cũng bị nhiễm độc, cũng đau tim mạch, viêm

phế quản, cũng bị ung th Anh có quyền hút, nh ng có mặt ng ời khác, xin mời anh ra ngoài sân, ngoài hành lang mà hút.

Tội nghiệp thay những cái thai còn nằm trong bụng mẹ, chỉ vì có ng ời hút thuốc ngồi cạnh mẹ mà thai bị nhiễm độc, rồi mẹ đẻ non, con sinh ra đ suy yếu Hút thuốc ngồi cạnh ã

một ng ời đàn bà có thai quả là một tội ác

Bố và anh hút, chú bác hút không những đầu độc con em

mà còn nêu g ơng xấu…

[…] Tỉ lệ thanh thiếu niên hút thuốc ở các thành phố lớn n ớc

ta ngang với tỉ lệ các thành phố Âu-Mĩ Chỉ có khác là với một thanh niên Mĩ, 1 đô la mua 1 bao thuốc lá là một khoản tiền

nhỏ, còn đối với một thiếu niên Việt Nam, muốn có 15000 đồng mua một bao 555 - vì đ hút là phải hút thuốc sang - chỉ có ã

một cách là trộm cắp Trộm một lần, quen tay Từ điếu thuốc sang cốc bia rồi đến ma tuý, con đ ờng phạm pháp thực ra đ ã

mở đầu với điếu thuốc

Ng ời lớn hút thuốc tr ớc mặt trẻ em, lấy điếu thuốc làm

một cử chỉ cho biểu t ợng quý trọng, chính là đ đẩy con em ã

vào con đ ờng phạm pháp.

Câu hỏi 1:

Có ng ời bảo “Tôi hút tôi bị bệnh mặc tôi“ đ a ra nh một lời dẫn có tác dụng gì?

Trả lời:

- Phê phán sự vô trách nhiệm thiếu ý thức đối với

những ng ời xung quanh.

- Vợ con, những ng ời làm việc cùng phòng mắc bệnh.

- Nhiễm độc bào thai dẫn tới đẻ non.

- Nêu g ơng xấu.

* Đối với tệ nạn khác:

- Sinh ra trộm cắp.

- Dẫn đến nghiện ma tuý

Tác hại của thuốc lá đối với ng ời không hút

* Đối với ng ời xung quanh:

- Ng ời ở gần bị nhiễm độc.

- Vợ con, những ng ời làm việc cùng phòng mắc bệnh.

- Nhiễm độc bào thai dẫn tới đẻ non.

- Nêu g ơng xấu.

* Đối với tệ nạn khác:

- Sinh ra trộm cắp.

- Dẫn đến nghiện ma tuý

- Nhóm 1: Tác hại về kinh tế.

- Nhóm 2: Tác hại trực tiếp đối với ng ời hút.

- Nhóm 3: Tác hại bị động đối với ng ời không hút.

- Nhóm 4: Tác hại đối với đạo đức

Câu hỏi thảo luận nhóm

4 Làm gì để chống thuốc lá!

[…] Ngày nay, đi các n ớc phát triển, đâu đâu cũng nổi lên

chiến dịch chống thuốc lá Ng ời ta cấm hút thuốc ở tất cả

những nơi công cộng, phạt nặng những ng ời vi phạm (ở Bỉ, từ năm 1987, vi phạm lần thứ nhất phạt 40 đô la, tái phạm phạt

500 đô la) Khắp nơi, những tài liệu, những khẩu hiệu chống thuốc lá dần dần lấn át những quảng cáo của các h ng thuốc ã

lá Và nhiều n ớc đ cấm quảng cáo thuốc lá trên báo chí, vô ã

tuyến truyền hình Chỉ trong vài năm, chiến dịch chống thuốc lá này đ làm giảm hẳn số ng ời hút, và ng ời ta đ thấy triển ã ã

vọng có thể nêu lên khẩu hiệu cho những năm cuối thế kỷ XX:

“ Một châu Âu không còn thuốc lá” N ớc ta khác với các n ớc châu Âu, đang còn trong tình trạng có nhiều bệnh tật do vi

trùng, kí sinh trùng gây ra, nay lại theo đòi các n ớc phát triển, nhiễm thêm các bệnh do thuốc lá; sốt rét, bệnh phong, lao, ỉa chảy ch a thanh toán đ ợc lại thêm ôn dịch thuốc lá này Nghĩ

đến mà kinh ! Đ đến lúc mọi ng ời phải đứng lên chống lại, ã

ngăn ngừa nạn ôn dịch này.

Tác giả đã kêu gọi nh thế nào? Câu cảm thán “nghĩ

đến mà kinh“ thể hiện điều gì ?

Trả lời:

- Kêu gọi chống thuốc lá.

- Thể hiện hành động dứt khoát kiên quyết chống lại thuốc lá.

Làm gì để chống thuốc lá!

- So sánh với châu Âu

Tình trạng Giải pháp

- Kêu gọi chống thuốc lá.

- Câu cảm thán thể hiện hành động dứt khoát kiên quyết chống lại thuốc lá.

Hãy đánh dấu (X) vào trước những ý kiến mà em cho là đúng

về giá trị nghệ thuật của văn bản "Ôn dịch, thuốc lá"?

A Sử dụng kiểu văn bản thuyết minh với những tri thức

khoa học xác thực để người đọc hiểu biết đúng đắn và đầy đủ về tác hại của thuốc lá

B Sử dụng thành công biện pháp nghệ thuật nhân hóa

Giống nh ôn dịch, nạn nghiện thuốc lá rất dễ lây lan và gây những tổn thất to lớn cho sức khoẻ và tính mạng con ng ời Song nạn nghiện thuốc lá còn nguy hiểm

hơn cả ôn dịch: Nó gặm nhấm sức khoẻ con ng ời nên không dễ kịp thời nhận biết, nó gây tác hại nhiều mặt

đối với cuộc sống gia đình và x hội Bởi vậy, muốn ã

đối với cuộc sống gia đình và x hội Bởi vậy, muốn ã

chống lại nó, cần phải có quyết tâm cao hơn và biện pháp triệt để hơn là phòng chống ôn dịch.

IV Luyện tập

Bài tập 1:

Gia đình em có ng ời hút thuốc lá không? Em sẽ nói gì

để khuyên ng ời thân bỏ thuốc lá?

Bài tập 2:

Em hãy giải thích tại sao trên vỏ bao thuốc lá lại có dòng khẩu hiệu “Hút thuốc lá có hại cho sức khoẻ“ ?